2c. 2023-01-30 Gemeenteraden - bijlage 2c
Tekst van het document
Wijziging van de Limburgse gemeenschappelijke regelingen 30 januari & 1 februari 2023 Anouk Hofman & Rob de Greef limburg@cooperacion.nl
Cooperación Welkom Doelstelling Verkenning wijzigingen WGR per 1 juli 2022 - Implementatie vóór 1 juli 2024 Instrumenten die een afweging vergen Vervolgproces Terugkijklink: Agenda Maasgouw - Bijeenkomst maandag 30 januari 2023 19:30 - iBabs RIS (bestuurlijkeinformatie.nl) 2 Agenda Welke gemeenschappelijke regelingen doen mee? Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen Limburg (BsGW) Omnibuzz Veiligheidsregio Zuid-Limburg Veiligheidsregio en GGD Limburg- Noord GGD Zuid-Limburg RUD Zuid-Limburg MGR Sociaal Domein Limburg- Noord ISD Bol Werkvoorzieningschap Venlo e.o. Westrom Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg Werkgeversservicepunt Parkstad Reinigingsdienst Maasland Reinigingsdiensten Rd4 Geul en Maas * Historisch Centrum Limburg Het Gegevenshuis ICT NML * Doelstelling en opgave • Per 1 juli jl.
wetswijziging Wet gemeenschappelijke regelingen; • Flinke operatie: Alle GR’en moeten worden aangepast; • Iedereen heeft dezelfde opdracht krachten bundelen in Limburg; • Initiatief: eind juni 2022 opgestart door kleine kerngroep; • Doel: komen tot gezamenlijke wijzigingsvoorstellen – vanavond behoeften inventariseren Cooperación Waar hebben we het over? https://vng.nl/sites/default/files/2022-10/VNG-Handreiking-Wijziging-Wgr.pdf • Hoofddoel: verbeteren democratische legitimatie gemeenschappelijke regelingen • Doel 1: Versterking positie gemeenteraad • Middelen: • Zienswijzen (wijziging, begroting + andere besluiten) • Actieve informatieplicht • Evaluatie • Regionale raadsadviescommissie • Enquêtecommissie • Rekenkamer • Uitgebreide begrotingscyclus • Uittredingsregeling • Doel 2: Betere betrokkenheid inwoners en belanghebbenden • Middelen: • Inspraak bij voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid https://www.boelszanders.nl/wijziging-van-de-wet-gemeenschappelijke-regelingen/ https://www.kennisopenbaarbestuur.nl/themas/regionaal-besturen-en-samenwerken/regionale-samenwerking Cooperación Instrument Openbaar lichaam Gemeenschappelijk orgaan / Bedrijfsvoerings- organisatie Centrumregeling Zienswijze op andere besluiten Actieve informatieplicht Evaluatie Regionale raadsadviescommissie Regionale enquêtecommissie Rekenkamer Uitgebreide
P&C-cyclus Uittredingsregeling Inspraak (Participatie) Procedure wijziging collegeregeling 6 Cooperación https://www.boelszanders.nl/wijziging-van-de-wet-gemeenschappelijke-regelingen/ • Zienswijzen bij treffen/wijzigen collegeregeling (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-te- veel-invloed-op-samenwerking/) • Regionale raadsadviescommissie • Reactie op zienswijzen begroting, langere termijnen P&C-cyclus • Regionaal enquêterecht (https://www.gemeente.nu/bestuur/gemeenteraad/regionale-onderzoeksbevoegdheid- nodig-bij-samenwerking/) • Positie rekenkamer(functie) 7 Instrumenten die er sinds 1 juli zijn, maar géén wijziging vergen
Cooperación Wijziging collegeregelingen Voorstel college Toezenden aan raad voor zienswijzen Aanpassing voorstel Toestemming raad Definitief besluit college Bekendmaking & Inwerkingtreding Art. 1 lid 1 Wgr Art. 1 lid 2 en 3 Wgr Art. 1 lid 4 Wgr Art. 10:32 Awb Art. 1 lid 1 Wgr Art. 26 Wgr Art. 3:40 Awb Voorstel voor gemeenschappelijke regeling Geen initiatiefrecht raad Raad heeft 8 weken om zienswijzen te geven Verwerking van de zienswijzen (incl. regionale afstemming) Raad moet toestemming verlenen of onthouden Geen recht van amendering College kan voorstel nog redactioneel wijzigen (indien alle colleges dat doen) Bekendmaking besluit tot treffen én gemeenschappelijke regeling (in Gemeenteblad) Inwerkingtreding te regelen in de gemeenschappelijke regeling (na bekendmaking) (https://www.gemeente.nu/blog/krijgt-gemeenteraad-te-veel-invloed-op-samenwerking/ ) Cooperación 1. Op voorstel van de raden van de deelnemende gemeenten gezamenlijk stelt het algemeen bestuur van een openbaar lichaam een gemeenschappelijke adviescommissie in die het algemeen bestuur van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien. 2.
Het algemeen bestuur van het openbaar lichaam regelt de bevoegdheden, de taken en werkwijze van de commissie, nadat het de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid heeft gesteld hun wensen en bedenkingen hieromtrent ter kennis van het algemeen bestuur te brengen. 3. De commissie bestaat uit leden die per deelnemende gemeente door de raad uit zijn midden worden aangewezen. Een raad kan besluiten geen lid aan te wijzen. […] 9 Artikel 24a Wgr: Gemeenschappelijke adviescommissie Cooperación Gemeenschappelijke raadscommissie Gemeente Gemeente Gemeen- schappelijke Raadsadvies- commissie Gemeenschappelijk openbaar lichaam College B&W Algemeen bestuur Dagelijks Bestuur Raad College B&W Raad
Cooperación Formele instrumenten P&C-cyclus (Kaderstelling) Kadernota Algemene financiële en beleidsmatige uitgangspunten voor het navolgende begrotingsjaar (Instrument is ter informatie) 30 april Y-1 (art. 34b Wgr) Ontwerpbegroting Uitgewerkte ontwerpbegroting voor navolgende begrotingsjaar (Zienswijzenprocedure ca. 12 weken) 12 weken voor behandeling en vaststelling in algemeen bestuur (Y-1) (art. 34 lid 1 en art. 35 Wgr) Gemeentebegroting Uitgaven op samenwerkingsbegrotingen zijn verplichte uitgaven voor de gemeente (Openbaar lichaam is een verbonden partij en moet zodoende in de paragraaf verbonden partijen terugkomen) November Y-1 (art. 10a Wgr jo. art. 193 Gemeentewet) Y = jaar waar de begroting over gaat https://www.gemeente.nu/bestuur/tijdwinst-nieuwe-begrotingscyclus-is-sigaar-uit-eigen-doos/ Cooperación Formele instrumenten (Controle) Voorlopig jaarverslag Conceptjaarverslag (Instrument is ter informatie) Uiterlijk 30 april Y+1 (art. 34b Wgr) Jaarverslag Uitgewerkt jaarverslag over voorgaande kalenderjaar Uiterlijk 15 juli Y+1 door algemeen bestuur vast te stellen (art. 34 lid 3 Wgr) Jaarverslag gemeente Gemeentelijk jaarverslag (Openbaar lichaam is een verbonden partij en moet zodoende in de paragraaf verbonden partijen terugkomen) Y+1 (art. 197 e.v. Gemeentewet) Y = jaar waar het verslag over gaat Cooperación Artikel 35 Wgr 1.
Het dagelijks bestuur […] zendt de ontwerpbegroting twaalf weken voordat zij aan het algemeen bestuur wordt aangeboden […], toe aan de raden van de deelnemende gemeenten. […] 3. De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam […] hun zienswijze over de ontwerp-begroting naar voren brengen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ontwerp-begroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden. 4. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam […] stelt de raden van de deelnemende gemeenten voorafgaande aan het vaststellen van de begroting schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze, bedoeld in het derde lid, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. 5. Nadat deze is vastgesteld, zendt het algemeen bestuur van het openbaar lichaam […], zo nodig, de begroting aan de raden van de deelnemende gemeenten, die ter zake bij gedeputeerde staten hun zienswijze naar voren kunnen brengen.
[…] 13 Reactie op zienswijzen… Wijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen die een politieke afweging vergen Cooperación 15 Mate van controle vanuit de gemeente Vertrouwen Controle Informatie Inspanning Invloed Cooperación Democratische invloed Doelmatigheid (Efficiency) 16 Denk ook aan de effectiviteit van de samenwerking Cooperación Wanneer in de Beleidscyclus? Plan- vorming (Beleids- ontwikkeling) Besluit- vorming (Beleids- bepaling) Uit- voering Moni- toring (Evaluatie) Democratische sturing (Kaderstelling) Democratische controle (Politieke verantwoording) Raadsadviescommissie Zienswijzen ParticipatieActieve informatieplicht Evaluatie Rekenkamer Enquête Cooperación Artikel 17 lid 2 en 3 Wgr 2. Het bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het gemeenschappelijk orgaan geeft de raden van de deelnemende gemeenten alle inlichtingen die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken. 3. De regeling, bedoeld in artikel 8, eerste, tweede of derde lid, houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop de inlichtingen, bedoeld in het tweede lid, worden verstrekt.
18 Informatieplichten bestuur samenwerking: actieve informatieplicht Conceptbepaling “Het algemeen / dagelijks bestuur / gemeenschappelijk orgaan geeft de raden van de deelnemende gemeenten schriftelijk alle inlichtingen die de raden nodig hebben voor de uitoefening van hun taken” Cooperación Artikel 10 lid 5 Wgr Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de besluiten van het bestuur van het openbaar lichaam, de bedrijfsvoeringsorganisatie of het gemeenschappelijk orgaan, waarover de raden van de deelnemende gemeenten een zienswijze naar voren kunnen brengen voorafgaand aan het nemen van het besluit, met uitzondering van het besluit tot het vaststellen of wijzigen van de begroting, bedoeld in artikel 35, en besluiten als bedoeld in afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, en de wijze waarop de zienswijze gegeven kan worden.
20 Zienswijzen? Cooperación Artikel 10 lid 6 Wgr Voorafgaande aan het nemen van het besluit waarover de zienswijze gegeven is stelt het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam of het bestuur van de bedrijfsvoeringsorganisatie, onderscheidenlijk het gemeenschappelijk orgaan, de raden van de deelnemende gemeenten en, indien het een besluit van het algemeen bestuur van een openbaar lichaam betreft, het algemeen bestuur van het openbaar lichaam schriftelijk en gemotiveerd in kennis van het oordeel over de zienswijze, bedoeld in het vorige lid, alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. 21 Zienswijzen? Cooperación Zienswijzen Ontwerpbegroting (art. 35 Wgr) Wijziging gemeenschappelijke regeling (collegeregelingen; art. 1 Wgr) Wensen en bedenkingen Instellen/inrichting gemeenschappelijke raadsadviescommissie (art. 24a Wgr) Instellen bestuurscommissie (art. 25 Wgr) Oprichten privaatrechtelijke rechtsvormen (art.
31a Wgr) 22 Wettelijk verplichte zienswijzen Cooperación Voorlopige jaarrekening - Omnibuzz - Veiligheidsregio Zuid-Limburg Geldleningen - Het Gegevenshuis - WSP Parkstad - Werkvoorzieningschap Oostelijk Zuid-Limburg (WOZL) Ontwerpbegroting - Maasveren Noord-Limburg (bij centrumregeling niet verplicht) Liquidatieplan (bij opheffing) - Omnibuzz - Veiligheidsregio Zuid-Limburg 23 Voorbeelden van niet wettelijk verplichte zienswijzen in huidige GR-en Conceptbepaling Meerjarige strategische plannen “Het bestuur besluit niet tot het vaststellen van meerjarige strategische plannen dan nadat de raden van de deelnemende gemeenten gedurende zes weken in de gelegenheid zijn gesteld om schriftelijk op het concept hun zienswijzen ter kennis van het bestuur te brengen.” Conceptbepaling Opheffing regeling “De gemeenschappelijke regeling kan worden opgeheven met instemming van alle deelnemers, onverminderd het bepaalde in artikel 1 van de wet” Cooperación Artikel 11a Wgr Een regeling houdt bepalingen in omtrent de evaluatie van de regeling. 26 Evaluatie Conceptbepaling “De werking van de regeling zal geëvalueerd worden indien de meerderheid van de deelnemers / het bestuur daartoe besluit. Het bestuur zal dan een onderzoeksvoorstel aan de deelnemers voorleggen.” Uittreding & overige wijzigingen
Cooperación 29 Toe- en uittreding / Wijziging Artikel 9 lid 1 Wgr De regeling houdt bepalingen in omtrent wijziging, opheffing, toetreding, de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden en de gevolgen van uittreding, waaronder bepalingen omtrent de gevolgen voor het vermogen van de rechtspersoon, bedoeld in artikel 8, eerste en derde lid, en de deelnemende gemeenten, met inachtneming van artikel 1. Voorwaarden voor uittreding Gevolgen van uittreding - Vermogen samenwerkingsverband - Vermogen deelnemers Deelnemers besluiten! Cooperación Opzegtermijn Werkelijke kosten vs. ‘verzekeringspremie’/risico- opslag Welke kosten zijn toerekenbaar aan de uittreding - Frictiekosten - Desintegratiekosten Andere verplichtingen? - Overnemen personeel e.d. 30 Aandachtspunten
Uitgangspunten conceptbepaling - Uittreding is mogelijk met eenzijdig besluit van deelnemer tot uittreding; - Opzegtermijn van 2 jaar; - AB wijst onafhankelijk adviseur aan die uittredingsplan opstelt; - Inhoud uittredingsplan: - Uittreedsom; - financiële, juridische, personele en organisatorische gevolgen van uittreding; - Risico-opslag van 5-10% voor onvoorziene kosten - Gezamenlijke verantwoordelijkheid om de uittreedsom zo laag mogelijk te houden; - AB stelt uittreedsom vast en uittreder betaalt binnen 6 maanden. Cooperación Artikel 10 lid 7 en 8 Wgr 7. Een regeling als bedoeld in het tweede lid houdt bepalingen in omtrent de wijze waarop ingezetenen van de deelnemende gemeenten en belanghebbenden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid op grond van deze regeling betrokken worden. 8. De in het zevende lid bedoelde inspraak wordt verleend door toepassing van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht, voor zover in de regeling niet anders is bepaald.
32 Inspraak en/of Participatie Conceptbepaling “Ingezetenen van de gemeenten en belanghebbenden kunnen via de reguliere procedures bij de colleges en de raden van de deelnemers betrokken worden bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van beleid.” Cooperación Inwerkingtreding Wet elektronische publicaties per 1 juli 2021 • Regelingen zijn daarop nog niet aangepast; • Vervallen toezending aan GS; • Bekendmaking GR in Gemeenteblad door gemeente van plaats van vestiging; • Verplichte registratie in landelijk elektronisch register. Archivering – nog niet alle regelingen voldoen • Standaardarchiefbepaling opgesteld door deskundige Archiefwet 34 Aanvullende wijzigingen Proces Processtap Wat? 30 januari / 1 februari 2023 september 2022 Informatiesessies 28 februari 2023 Sessie met coördinerend juristen Maart/april 2023 Opstellen wijzigingsvoorstellen Mei 2023 Delen concrete wijzigingsvoorstellen: raden, colleges, griffies Juni 2023 Start formele wijzigingsproces: - Zienswijzen raden; - Toestemming raden; - Collegebesluiten tot wijziging 1 juli 2024 Inwerkingtreding wijzigingen limburg@cooperacion.nl Anouk Hofman & Rob de Greef