2026-11-03 6. Begroting 2027-2030
Tekst van het document
Kwaliteitsniveau Voor de financiële doorvertaling is uitgegaan van niveau B (basis), zoals destijds vastgesteld door de gemeenteraad. Hiermee wordt voldaan aan een minimaal verantwoord kwaliteitsniveau zonder dat normen en richtlijnen voor veiligheid, comfort, en aanzien worden overschreden én er kapitaalsvernietiging ontstaat. Plan Beheerplan wegen Termijn 2024-2033 Vaststelling College 12-09-2023 Achterstallig onderhoud Nee Exploitatie of voorziening Exploitatie Financieel vertaald in de meerjarenbegroting Ja Indien van toepassing, wanneer staat actualisatie gepland voor de Raad n.v.t. Vertaling financiële consequenties in begroting 2027-2030 Omschrijving lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | 2031 Asfaltonderhoud | 1.826.241 | 1.866.419 | 1.907.480 | 1.949.445 1.992.332 Elementenonderhoud | 222.112 | 226.999 | 231.993 | 237.095 | 242.312 subtotaal | 2.048.353 | 2.093.418 | 2.139.473 | 2.186.540 2.234.644 Verbreden wegen met grastegels | 81.625 | 83.336 | 85.085 | 86.873 | 88.700 Onderhoud wegkanten | 236.389 | 241.590 | 246.905 | 252.337 | 257.888 Onderhoud onverharde wegen | 80.059 | 81.820 | 83.620 | 85.460 | 87.340 subtotaal | 398.073 | 406.746 | 415.610 | 424.670 | 433.928 Totaal | 2.446.426 | 2.500.164 | 2.555.083 | 2.611.210 2.668.572 Civieltechnische kunstwerken Voor het beheer en onderhoud van civieltechnische kunstwerken is in 2020 een beheerplan civiele kunstwerken
(2020-2029) opgesteld. Ten behoeve van het beheerplan is de onderhoudstechnische toestand van 51 kunstwerken bepaald conform CUR-Aanbeveling 117-2015 (B1, B2 en C2). In 2026 zijn we gestart met het opstellen van een nieuw beheer- en onderhoudsplan civiele kunstwerken, omdat het areaal is gewijzigd en de wijze van vastleggen en onderbouwen is doorontwikkeld. 97 98 Riolering en zoetwater beschikbaarheid Beleidskader Gemeenten hebben op grond van de Omgevingswet drie zorgplichten: 1. Zorgplicht voor inzameling en transport van stedelijk afvalwater 2. Zorgplicht voor doelmatige inzameling en verwerking van afvloeiend hemelwater 3. Zorgplicht voor grondwatermaatregelen (onder voorwaarden). Omdat de zorgplichten van diverse partners veel raakvlakken met elkaar hebben en zelfs vervlochten zijn, hebben de 15 Noord-Limburgse gemeenten, Waterschap Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg en de Waterleidingmaatschappij Limburg het samenwerkingsverband Waterpanel Noord (WPN) opgericht, om samen te werken in de totale waterketen. Onderwerpen zijn o.a. zoetwaterbeschikbaarheid, riolering en klimaat. Hiervoor hebben partijen een convenant en een uitvoeringsregeling opgesteld. In dit convenant hebben partijen afgesproken wat ze willen bereiken met de samenwerking in de waterketen in Noord-Limburg en hoe zij de doelstellingen gaan realiseren.
Wat doen we in 2027 We actualiseren het strategisch klimaatadaptatieplan. Dit plan wordt vanwege het grote aantal raakvlakken omgevormd naar een riolering, water- en klimaatplan Gezamenlijke projecten vanuit Waterpanel Noord: Waterklaar, via intensieve communicatie bewustwording creëren. Onderdeel is de stimuleringsregeling afkoppelen hemelwater. Groen- Blauwe inrichting Schoolpleinen. Via deze route kunnen schoolpleinen klimaatadaptief worden ingericht. Project regionale Klimaatadaptatie Project Grondwatermeetnet (portaal, contractbegeleiding en doorontwikkeling) Opzetten kennissessies Getalsmatige invulling geven aan Bouwstenen omgevingsplan Uitvoeringsagenda strategisch klimaatadaptatieplan In 2027 realiseren we de maatregelen die wateroverlast op de Dorpstraat in Leveroy en wateroverlast op Pannenweg I tegengaan. Voor deze projecten is eveneens cofinanciering aangevraagd vanuit het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) voor Leveroy en DHZ (droge hoge zandgronden) voor de Pannenweg 1. Tevens zetten we de subsidieregelingen voort voor groene daken, afkoppelen regenwater en pakken we meekoppelkansen bij herinrichting van de openbare ruimte om af te koppelen. Klimaatadaptatie Bij alle nieuwe ontwikkelingen maken we gebruik van de methodiek "Water en Bodem” zijn sturend.
We streven ernaar om de bestaande openbare ruimte meer klimaat adaptief (groen/ blauw) in te richten. Dit ter voorkoming van verdroging, wateroverlast en hittestress. Vergroening van de openbare ruimte draagt hier goed aan bij. Beschikbaarheid van voldoende zoetwater is geen vanzelfsprekendheid meer, WML geeft al aan dat de levering van voldoende goed drinkwater onder druk komt te staan door allerlei factoren. Hiervoor werken we toe naar een intentieovereenkomst “voldoende zoetwater” onder regie van Provincie Limburg. Kwaliteitsniveau Volgens de Europese Kaderrichtlijn water (KRW) dienen alle lidstaten te zorgen voor een goede toestand van het oppervlaktewater en het grondwater. De KRW verplicht overheden tot het treffen van maatregelen om uiterlijk 2027 het volgende te hebben bereikt: Een goede chemische toestand (waterkwaliteit) van grond - en oppervlaktewater; Een goede ecologische toestand van oppervlaktewater; | Een goede kwantitatieve toestand van grondwater (geen verdroging van natte natuur). Financiële consequenties De financiële gevolgen met betrekking tot beheer, exploitatie, aanpassing en vervanging van het gemeentelijk rioolstelsel en overige klimaatmaatregelen zijn opgenomen in het vastgesteld Herijking KDP Nederweert 2021. Subsidie groene daken worden uit de algemene begroting gedekt.
Na het evalueren en actualiseren van het strategisch klimaatadaptatieplan, waarin de afkoppelsubsidie, die loopt tot en met eind 2026, is gewaarborgd, zal een nieuwe doorrekening moeten plaatsvinden van het KDP om de rioolheffing van 2027 en volgende jaren vast te stellen. Plan | Strategisch klimaatadaptatieplan GRP Termijn | 2000-2026 Vaststelling | College 18-02-2000 Achterstallig onderhoud | Nee Exploitatie of voorziening | Voorziening Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja op basis van bovenstaande plan Indien van toepassing, wanneer staat | Q4 2027 actualisatie gepland voor de Raad Vertaling financiële consequenties in begroting 2027-2030 De kosten voor het onderhoud van de riolering zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting. Omschrijving lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Riolering algemeen | 59.595 | 61.102 | 62.797 | 64.476 Rioolinspecties | 37.586 | 38.413 | 39.258 | 40.122 Onderhoud vrij verval riolering | 215.146 | 219.879 | 224.717 | 229.660 Onderhoud straat- en trottoirkolken | 37.174 | 37.992 | 38.828 | 39.682 Rioolonderhoud & straatvegen | 103.620 | 105.900 | 108.230 | 110.610 Onderzoekskosten en monitoring | 60.624 | 61.958 | 63.321 | 64.714 Ond.
persrioolgemalen | 260.445 | 266.175 | 272.031 | 278.017 Organisatiekosten riolering | 403.485 | 401.406 | 401.697 | 401.992 Vrijval btw investeringen | -145.000 | -126.000 | -135.000 | -111.000 Subtotaal lasten riolering | 1.032.675 | 1.066.825 | 1.075.879 | 1.118.273 Dotatie voorziening | 962.085 | 990.852 | 1.014.557 | 1.038.944 Rente 2,5% | 371.577 | 384.069 | 400.342 | 416.214 Subtotaal dotatie voorziening | 1.333.662 | 1.374.921 | 1.414.899 | 1.455.158 Totaal lasten | 2.366.337 | 2.441.746 | 2.490.778 | 2.573.431 Baten rioolheffing | -2.668.659 | -2.728.559 | -2.790.159 | -2.852.459 Totaal baten | -2.668.659 | -2.728.559 | -2.790.159 | -2.852.459 Saldo rioolheffing | -302.322 | -286.813 | -299.381 | -279.028 Investeringen incl. btw Omschrijving(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gemalen / Mechanische riolering / Hemelwater | 834 | 724 | 780 | 641 99 Voorziening Omschrijving(bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo 1-1 | 14.863 | 15.363 | 16.014 | 16.648 Dotatie exploitatie | 962 | 991 | 1.015 | 1.039 Rente 2,5% | 372 | 384 | 400 | 416 Vrijval btw investeringen | -145 | -126 | -135 | -111 Onttrekking investeringen | -689 | -598 | -645 | -530 Saldo 31-12 | 15.363 | 16.014 | 16.648 | 17.463 100 Groen Beleidskader In 2020 is het Groenbeleidsplan Nederweert vastgesteld.
Dit plan vormt het beleidskader voor de ontwikkeling, inrichting en het beheer van het openbaar groen en richt zich op thema’s als biodiversiteit, klimaatadaptatie, recreatie, gezondheid en leefbaarheid. In 2025 is, naar aanleiding van een raads-motie, een evaluatie uitgevoerd. De evaluatie bevestigt dat de uitvoering van groenprojecten in Nederweert sterk is, maar adviseert om de strategische prioritering, monitoring en bijsturing op hoofdlijnen te versterken. In de periode 2026-2027 brengen we de basis op orde (organisatie, data en systemen) en borgen we de continuïteit van het onderhoud. Voor 2026 en 2027 is sprake van extra kosten voor het onderhoud van de openbare ruimte, die voortkomen uit de jaarrekening/resultaatbestemming. Tegelijk bereiden we in 2027 de aanbesteding voor het onderhoud van de openbare ruimte vanaf begin plantseizoen 2028 gedegen voor, inclusief keuzes over onderhoudsniveau, structurele kosten, contractering, sturing en monitoring. Kwaliteitsniveau Het openbaar groen binnen de bebouwde kom onderhouden we op een niveau dat vergelijkbaar is met een ambitieniveau A, conform de CROW-beeldsystematiek, zoals destijds vastgesteld door de gemeenteraad. In het buitengebied wordt het groen onderhouden op een kwaliteitsniveau dat overeenkomt met een D-beeldkwaliteit conform de CROW-systematiek.
Financiële consequenties Uitbreiding omvormen en te onderhouden areaal openbaar groen vanaf 2023. Aanleg nieuwbouwwijken, aanplanten van landschapselementen, en het vergroenen van kernen en pleinen. Daarnaast is in 2027 en 2028 sprake van extra onderhoudslasten die via de jaarrekening/resultaatbestemming zijn geborgd. In 2027 bereiden we de aanbesteding voor het onderhoud vanaf 2028/2029 voor, zodat structurele kosten en gewenste kwaliteit tijdig kunnen worden vastgelegd. Financiële consequenties in begroting 2027-2030 De kosten voor het onderhoud van het openbaar groen zijn structureel opgenomen in de exploitatiebegroting.
Plan | Groenbeleidsplan Nederweert Termijn | 2020 - 2029 Vaststelling | College 17-03-2020 Raad 14-04-2020 Exploitatie of voorziening | Exploitatie Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja Indien van toepassing, wanneer staat actualisatie gepland voor de Raad Omschrijving lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Onderhoud houtopstanden | 56.513 | 57.756 | 59.027 | 60.325 Openbaar groen | 629.063 | 642.236 | 655.698 | 669.457 Renovatie groen diverse kernen | 79.405 | 81.152 | 82.937 | 84.762 Onderhoud bomen | 160.918 | 164.458 | 168.076 | 171.774 Bestrijding Eikenprocessierups | 64.245 | 65.658 | 67.103 | 68.579 Groen in de kernen | 50.000 | 50.000 | 0 | 0 Organisatiekosten natuurbeheer | 268.616 | 265.323 | 265.575 | 265.833 Totaal | 1.308.760 | 1.326.583 | 1.298.416 | 1.320.730 101 102 Gebouwen Voor de gemeentelijke gebouwen zijn in 2026 de duurzame meerjaren-onderhoudsplannen (DMJOP’s) opgesteld, waarin een beheers- en onderhoudsplanning met een reikwijdte van 30 jaar is opgenomen en vertaald in een meerjarenperspectief in de meerjarenbegroting. Jaarlijks wordt een gedetailleerde onderhoudsplanning uitgewerkt en verwerkt in de begroting van het daaropvolgende jaar. De MJOP’s zijn uitgevoerd en worden in het derde en vierde kwartaal van 2026 beoordeeld.
Hierna worden zij in 2027 met een separaat raadsvoorstel ter besluitvorming aan de raad voorgelegd, inclusief het bijbehorende budget. Het gemeentelijk ‘bouwwerken’ bestand bestaat uit 13 objecten: 12 gebouwen en één bouwwerk geen gebouw zijnde. De gemeentelijke bouwwerken zijn: Gemeentehuis Sportcentrum De Bengele Gymzaal Ospel Gemeentegarage/ voormalig brandweerkazerne (herontwikkeling Gutjesweg) Gebouw op begraafplaats Kreijel inclusief columbarium Bibliotheek Sint-Lambertus toren Klokkentoren Ospeldijk (bouwwerk) Molen De Windlust Molen De Korenbloem Molen St. Joseph Scoutinggebouw de Boelenbeem MFA De Pinnenhof Beleidskader Het beleidskader voor het onderhoud van de bouwwerken: Duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP) Notitie Technisch Beheer Notitie verkrijging/vervaardiging en onderhoud kapitaalgoederen Kwaliteitsniveau Objecten hebben een kwaliteitsniveau waaraan ze moeten voldoen. Alle objecten voldoen aan dit conditieniveau en er is geen sprake van achterstallig onderhoud. Aan de gebouwen wordt onderhoud uitgevoerd om de gebouwen op het gewenste kwaliteitsniveau te houden. Kanttekening Als onderhoud langer wordt uitgesteld heeft dit gevolgen voor het conditieniveau. Bij een aantal gebouwen wordt nu minimaal onderhoud uitgevoerd. Deze keuze is gemaakt in afwachting van duidelijkheid wat er met deze gebouwen gaat gebeuren.
Het gaat onder andere om de gemeentegarage/voormalig brandweerkazerne, gymzaal Ospel, MFA De Pinnenhof en bibliotheek. Energielabel Voor gebouwen met een publieksfunctie van meer dan 250 m² is een energielabel wettelijk verplicht. Deze verplichting geldt voor het gemeentehuis, sportcentrum De Bengele, bibliotheek, MFA De Pinnenhof en gymzaal Ospel. Deze gebouwen hebben een energielabel. Het energielabel is zichtbaar opgehangen in betreffende gebouwen. De energetische verbetermaatregelen zijn opgenomen in de duurzame meerjaren onderhoudsplannen (DMJOP). Gemeentehuis Het gemeentehuis is gerenoveerd en verduurzaamd. Ook het luchtbehandelingssysteem is vernieuwd waardoor het voldoet aan de huidige normen (A-label). Het laatste punt in het kader van de verduurzaming is het plaatsen van zonnepanelen op een gedeelte van het dak van het gemeentehuis. Dit moet worden uitgevoerd in combinatie met een energieopslagsysteem voor de opslag van de opgewekte zonne-energie. Het energieopslagsysteem kan ook gebruikt worden als noodstroomvoorziening. Een energieopslagsysteem is noodzakelijk om zonnepanelen te mogen plaatsen, omdat bedrijven geen energie meer terug mogen leveren aan het elektriciteitsnet. De zonnepanelen in combinatie met het energieopslagsysteem zullen naar verwachting in het 1e of 2e kwartaal 2027 operationeel zijn.
Het gereserveerde investeringskrediet wordt meegenomen naar 2027. In het kader van onder andere duurzame inzetbaarheid blijven we kijken naar het verbeteren van de werkomstandigheden. Het personeelsbestand is de laatste jaren toegenomen. De bezettingsgraad van de werkplekken wordt geregeld gemonitord en daar waar nodig en mogelijk uitgebreid. Gemeentegarage/voormalig brandweerkazerne De gemeentegarage en de voormalige brandweerkazerne liggen al geruime tijd leeg. Beide gebouwen worden gesloopt om hier ruimte te maken voor woningbouw (bouwplan Gutjesweg). Gymzaal Ospel Gymzaal Ospel is in 1968 gebouwd. Het gebouw heeft het ‘laagste’ energielabel (G). Gelet op de leeftijd en onderhoudstoestand is besloten om de energieverbeterende en besparende maatregelen niet uit te voeren. Er is onderzoek uitgevoerd waaruit de conclusie is getrokken dat de gymzaal op termijn gesloopt dient te worden. Basisschool De Schrank heeft aangegeven samen met de gemeente na te willen denken over alternatieven voor het bewegingsonderwijs dat nu in gymzaal Ospel plaatsvindt. MFA De Pinnenhof en bibliotheek De Pinnenhof is tijdelijk heropend. De bibliotheek is tijdelijk gehuisvest in het gehuurde Kruitvatpand. Voor de tijdelijke heropening is door de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld. Afhankelijk van de vormgeving van de nieuwe accommodatie, worden de onderhoudsplannen hierop afgestemd.
Dit zal in 2027 naar verwachting zijn beslag krijgen. Financiële consequenties DMJOP Gebouwen 2027-2030 Jaarlijks wordt een bijdrage gedaan aan de onderhoudsvoorziening. Uit deze voorziening worden de kosten voor het benodigde onderhoud aan de bouwwerken betaald. Om de 3 jaar worden de bouwwerken getoetst om te bepalen wat op dat moment het kwaliteitsniveau is. Daarbij worden ook de onderhoudskosten in beeld gebracht en worden de DMJOP’s geactualiseerd. Plan | Duurzame Meerjaren Onderhoudsplannen Termijn | 2025 - 2055 Vaststelling | Jaarlijks in begroting Achterstallig onderhoud | Ja, voor de gebouwen die op de nominatie staan om gesloopt te worden. Exploitatie of voorziening | Voorziening Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja Indien van toepassing, wanneer staat | Ja in 2027 actualisatie gepland voor de Raad Onderhoud gemeentelijke gebouwen 2027 - 2030 Omschrijving lasten gebouwen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal jaarlijks onderhoud | 97.217 | 99.355 | 101.542 | 103.774 Niet jaarlijks onderhoud (MOP) excl. btw | 319.229 | 187.058 | 565.907 | 565.907 Dotatie voorziening | 356.589 | 357.523 | 361.785 | 356.682 103 Onderhoud molens 2027 – 2030 Omschrijving lasten molens | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal jaarlijks onderhoud | 3.766 | 3.849 | 3.934 | 4.020 Niet jaarlijks onderhoud (MOP) excl.
btw | 75.229 | 29.954 | 29.134 | 29.134 Dotatie voorziening | 34.911 | 33.903 | 34.002 | 34.124 Openbare verlichting Beleidskader In 2022 is het beleidsplan Openbare Verlichting 2023-2027 vastgesteld door de gemeenteraad. In dit beleidsplan staat welke functie openbare verlichting heeft in de openbare ruimte, wat de kaders zijn voor het gewenste lichtniveau en in hoeverre we verder verduurzamen. De focus van het beleidsplan lag op het verbeteren van de verlichting op fietsroutes. Daarnaast is aandacht voor beheer en onderhoud en is het toepassen van slimme verlichting één van de speerpunten. Slimme verlichting is inmiddels aangelegd langs de snelfietsroute en ligt langs het fietspad Steer. In 2027 stellen we een nieuw beleidsplan op voor 2028-2031 Kwaliteitsniveau Er is geen achterstand in het vervangen van armaturen of masten. Masten hebben een theoretische levensduur van 45 jaar en armaturen van 20 jaar. Masten die ouder zijn dan 45 jaar worden beproefd. Slechte masten worden direct vervangen in verband met de veiligheid. Eerdere proeven hebben uitgewezen dat we alleen incidenteel masten hoeven te vervangen. Financiële consequenties Beleidsplan OV 2027-2030 De kosten voor beheer en onderhoud van de openbare verlichting zijn opgenomen in de exploitatiebegroting.
Eventuele vervangingsinvesteringen worden conform het beleidsplan en op basis van inspecties en beproevingen geprogrammeerd. Plan | Beleidsplan openbare verlichting Termijn | 2023 - 2027 Vaststelling | College 22-11-2022 Raad 20-12-2022 Achterstallig onderhoud | Nee Exploitatie of voorziening | Exploitatie Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja Indien van toepassing, wanneer staat actualisatie gepland voor de Raad | Eind 2027 4e kwartaal Financiële consequenties Beleidsplan OV 2027-2030 Omschrijving lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Electriciteitsverbruik | 108.885 | 111.280 | 113.729 | 116.231 overige kosten leveringen derden | 64.175 | 65.587 | 67.030 | 68.505 overige uitbestede werkzaamheden en diensten | 26.083 | 26.657 | 27.243 | 27.843 overige bijdragen van derden | -2.500 | -2.500 | -2.500 | -2.500 Afschrijvingen | 40.475 | 40.475 | 40.475 | 40.475 Totaal | 237.118 | 241.499 | 245.977 | 250.554 104 Verkeer Mobiliteitsplan In 2020 is het mobiliteitsplan vastgesteld door de gemeenteraad. De uitvoering van de onderdelen A en B lopen ook in 2027 nog door. In 2025 heeft er een actualisatie van het mobiliteitsplan plaatsgevonden waarbij voor de periode van 2026 – 2028 projecten zijn opgenomen. Voor de langere termijn zal er, op basis van een toekomstgerichte mobiliteitsstudie, gericht gewerkt worden naar een nieuw mobiliteitsprogramma voor de periode 2028 -2040.
Regionaal Mobiliteitsoverleg (RMO) Het Regionaal Mobiliteitsoverleg (RMO) is een samenwerkingsverband van de zeven gemeenten in Midden-Limburg — dat zijn Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert. We werken daar al meer dan 25 jaar samen aan thema’s rondom verkeer en vervoer. De focus van het RMO ligt vooral op het beleid, strategie, afstemming, lobby, subsidie en coördinatie met betrekking tot regionale mobiliteitsvraagstukken. Deze samenwerking is versterkt door het opzetten van een regionale uitvoeringsorganisatie, genaamd Midden-Limburg Bereikbaar, als uitbreiding op de bestaande samenwerking Plan | Mobiliteitsplan 2020 Termijn | 2020 - 2026 Vaststelling | College 14-01-2020 Raad 11-02-2020 Achterstallig onderhoud | Nee Exploitatie of voorziening | Exploitatie Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja Indien van toepassing, wanneer staat | 9 september 2025 in Raad actualisatie gepland voor de Raad Plan | Actualisatie mobiliteitsplan Termijn | 2026 - 2028 Vaststelling | College 12-08-2025 Raad 09-09-2025 Achterstallig onderhoud | Nee Exploitatie of voorziening | Exploitatie Financieel vertaald in de meerjarenbegroting | Ja Indien van toepassing, wanneer staat actualisatie gepland voor de Raad Speelruimte De veiligheid van de speelvoorzieningen is van groot belang, ook in het kader van de wettelijke aansprakelijkheid van de gemeente.
Alle speelvoorzieningen worden jaarlijks geïnspecteerd door een onafhankelijk bureau, tussentijds door Vebego Groen en op het moment dat er meldingen binnen komen via Fixi. Uit de inspecties volgt een lijst met onderhoudsmaatregelen. 105 106 Paragraaf 4: Financiering Algemeen Financiering betreft de wijze waarop de gemeente haar benodigde geldmiddelen aantrekt, beheert en (tijdelijk) overtollige geldmiddelen belegt. Het gemeentelijke financieringsbeleid is vastgesteld binnen de kaders van de Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet FIDO) en voldoet aan de eisen van het BBV. Dit beleid richt zich op het aantrekken van middelen op een verantwoorde wijze, het beheren van de gemeentelijke schuldenpositie en het optimaal inzetten van overtollige middelen, conform de doelstellingen van de gemeente. Deze financieringsparagraaf, samen met de financiële verordening en het treasurystatuut, is een belangrijk instrument voor het bevorderen van transparantie in het gemeentelijke financiële beheer. Het draagt bij aan het effectief sturen, beheersen en controleren van de financieringsfunctie. De gemeente streeft naar een beheerste schuldenlast en een verantwoorde beleggingsstrategie, waarbij risico’s worden beheerst en binnen de vastgestelde kaders blijven.
Beleid Leningen en garanties worden uitsluitend verstrekt voor de uitoefening van de publieke taak, waarbij zorgvuldig wordt afgewogen of de verstrekking bijdraagt aan de gemeentelijke doelstellingen. Het beleid is erop gericht een optimaal rendement te behalen of de lasten zo veel mogelijk te reduceren. Bij de verstrekking van leningen en garanties wordt een zorgvuldige risicobeoordeling uitgevoerd, waarbij de gemeente haar risico’s zo veel mogelijk beheerst en de organisatie beschermt tegen ongewenste financiële risico’s. Het beleid is defensief en risicomijdend, waarbij de gemeente alleen leningen en garanties verstrekt als de baten opwegen tegen de risico’s. De gemeente streeft ernaar om bij de verstrekking van leningen en garanties de risico’s te spreiden en een gedegen afweging te maken van de gevolgen op de lange termijn.
De financieringspositie De financierings- en vermogenspositie per 1 januari 2027 laat het volgende beeld te zien: Stand | Stand Investerings- en financieringsstaat | 1-1-2027 | Bij | Af | 31-12-2027 Vaste activa Immateriële activa | - | - | - | - Materiële activa | 46.968.923 | 4.949.327 | 1.964.148 | 49.954.102 Financiële activa | 1.155.504 | - | - | 1.155.504 Totaal vaste activa | 48.124.427 | 4.949.327 | 1.964.148 | 51.109.606 Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserves | 18.202.463 | 1.101.295 | - | 19.303.758 Bestemmingsreserves | 7.935.784 | - | 1.906.872 | 6.028.912 Voorzieningen Voorzieningen | 24.922.799 | 2.289.372 | 6.151.146 | 21.061.025 Vaste schulden > 1 jaar Langlopende leningen | - | - | - | - Totaal vaste passiva | 51.061.046 | 3.390.667 | 8.058.018 | 46.393.695 Financieringstekort / Financieringsoverschot | -2.936.619 | 4.715.911 Het financieringsoverschot per 1 januari 2027 wordt geraamd op € 2.936.619. Bij de bepaling van de boekwaarde van de vaste activa is er hierbij vanuit gegaan, dat alle kapitaalkredieten per 1 januari 2026 volledig zijn uitgegeven. In de praktijk is dit niet het geval en vertoont de liquiditeitspositie een positiever beeld. De financiering van de investeringen en majeure projecten is, gelet op deze uitgangspositie, verzekerd.
107 Financieringsbehoefte De mutaties in de leningenportefeuille verschaffen inzicht in de samenstelling, omvang en rentegevoeligheid van leningen. Nederweert heeft geen vaste geldleningen o/g. Volgens de investerings- en financieringsstaat bij de begroting ontstaat er per 1-1-2027 een financieringsoverschot van € 2.936.3619. Verwacht wordt dat ruimschoots in de financieringsbehoefte kan worden voorzien binnen het financieringsoverschot en de ruimte voor de kasgeldlimiet. Rentevisie Nederweert baseert de rentevisie op die van twee banken, de BNG en ING. We blijven de komende jaren inzetten op een gezond financieel en stevig beleid. Onze kernwoorden daarbij zijn deugdelijk, zorgvuldig, spaarzaam, transparant en gematigde lokale lasten. We zijn schuldenvrij en hebben de ambitie om dit te blijven. Renterisico’s De risico’s die samenhangen met de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk uit renterisico’s. Deze risico’s worden getoetst aan twee belangrijke normen, die als instrument dienen om de gemeente te beschermen tegen onvoorziene financiële lasten en risico's: | De renterisiconorm: Deze norm brengt het renterisico op de vaste schuld in beeld. De gemeente monitort de rentegevoeligheid van haar schuldpositie en neemt maatregelen om de risico’s te beperken, zodat de rentelasten binnen de begroting blijven en niet onbedoeld oplopen door rentestijgingen.
| De kasgeldlimiet: Deze norm stelt het maximale bedrag vast dat aan vlottende financieringsmiddelen mag worden opgenomen. De kasgeldlimiet waarborgt dat de gemeente haar kortlopende financieringsbehoefte beheerst, zonder te veel afhankelijk te zijn van kortlopende schulden, wat het renterisico kan verhogen. Beide normen zijn belangrijk instrumenten in het kader van prudent financieel beheer en het risicomanagement van de gemeente. Door het hanteren van deze normen zorgt de gemeente ervoor dat het renterisico in de begroting en de financiële planning adequaat wordt afgedekt en geminimaliseerd. Rente-risiconorm Door het vaststellen van een renterisiconorm vindt de begrenzing van de renterisico’s op de gemeentelijke langlopende leningen plaats. De renterisiconorm houdt in, dat de jaarlijkse verplichte aflossingen en de renteherzieningen maximaal 20% van het begrotingstotaal mogen bedragen.
Voor Nederweert is deze norm op basis van de begrotingscijfers als volgt: Berekening renterisico vaste schuld (in €'s) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Rente herziening op vaste schuld o/g | - | - | - | - Herfinanciering (te betalen aflossing) | - | - | - | - Totaal grondslag rente risico | - | - | - | - Begrotingstotaal | 67.615.049 | 63.413.784 | 64.090.711 | 63.743.993 Rente-risiconorm 20% | 13.523.010 | 12.682.757 | 12.818.142 | 12.748.799 Onderschrijding norm | 13.523.010 | 12.682.757 | 12.818.142 | 12.748.799 Nederweert heeft geen vaste financieringsmiddelen afgesloten en is geheel gefinancierd met eigen middelen. Er is sprake van financieringsoverschot en de verwachting is dat dit de komende jaren ook zo zal blijven. Herfinanciering of renteherziening is niet aan de orde en er is geen renterisico. 108 Kasgeldlimiet Voor de kasgeldlimiet is er een bovengrens aan de toegestane omvang van de kortlopende schulden (looptijd korter dan 1 jaar). De reden hiervoor is dat een korte schuldpositie een potentieel renterisico met zich meebrengt, omdat de rentestijgingen direct doorwerken in de rentelasten. Bij een (dreigende, langdurige) overschrijding van de kasgeldlimiet wordt overgegaan tot omzetting naar langlopende schulden (looptijd >1 jaar). De kasgeldlimiet, uitgedrukt in percentage, wordt jaarlijks vastgesteld.
Voor 2027 is de kasgeldlimiet bepaald op 8,5% van het begrotingstotaal. Voor Nederweert betekent dit een kasgeldlimiet van 8,5% van € 67.615.049 zijnde € 5.747.279. Voor 2027 wordt het niet waarschijnlijk geacht dat de kasgeldlimiet benaderd zou worden. Periode | Netto vlottend overschot | Kasgeldlimiet | Overschrijding | Onderschrijding 3e kwartaal 2025 | 46.661.207 | 5.246.677 | - | 51.907.884 4e kwartaal 2025 | 46.258.576 | 5.246.677 | - | 51.505.253 1e kwartaal 2026 | 44.447.185 | 5.539.674 | - | 49.986.859 2e kwartaal 2026 | 39.549.988 | 5.539.674 | - | 45.089.662 Rentekosten en- opbrengsten In het kader van de financieringsfunctie zijn in deze begroting de volgende externe verwachte rentekosten en –opbrengsten opgenomen. Externe rentebaten en - lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Rente vaste leningen | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal rentelasten | 0 | 0 | 0 | 0 Bank nederlandse Gemeenten | 19.796 | 19.796 | 19.796 | 19.796 Enexis Holding N.V. | 119.052 | 119.052 | 119.052 | 119.052 Rente belegde overtollige kasmiddelen | 801.000 | 796.000 | 732.000 | 732.000 Totaal rentebaten | 920.052 | 915.052 | 851.052 | 851.052 Per saldo voordelig | 939.848 | 934.848 | 870.848 | 870.848 Jaarlijks wordt bij de begroting de verwachte renteopbrengsten geüpdatet. Dat is in het bijzonder van belang omdat gederfde renteopbrengsten beslag leggen op het begrotingssaldo.
De liquiditeitsbegroting zoals opgenomen in financiële begroting laat zien dat de gemeente Nederweert aan al haar betalingsverplichtingen tot en met 2030 kan voldoen uit eigen middelen. Vanwege de ruime liquiditeitspositie, op basis van de begroting 2027-2030, worden renteopbrengsten verwacht. Een disclaimer die hierbij in acht gehouden dient te worden, is dat onbekend is wat de rentestanden zullen zijn in een gegeven jaar. Daarom komt dit jaarlijks expliciet terug in de begroting. Daarnaast is het afhankelijk van de wijze van financiële afwikkeling bij grote projecten. Ter illustratie: In het project N266-N275 vindt een gefaseerde uitvoering van de projectonderdelen plaats. Daarnaast is sprake van voorfinanciering van een substantieel deel van de kosten door de Provincie. Dat betekent dat de financiële verrekening tussen partijen later plaatsvindt, afhankelijk van de gefaseerde uitvoering en de voorfinanciering. 109 Schatkistbankieren Gemeenten, provincies en waterschappen zijn verplicht hun overtollige liquide middelen onder te brengen bij het Rijk. Hierdoor hoeft het Rijk het minder geld te lenen op de financiële markten waardoor de staatsschuld daalt. De overtollige liquide middelen worden aangehouden in de Nederlandse schatkist. Wel is sprake van een bepaalde drempel. Het drempelbedrag wordt bepaald op basis van het begrotingstotaal van het openbaar lichaam.
Voor openbare lichamen met een begrotingstotaal kleiner dan of gelijk aan € 500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan 2,0% van het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal € 1 miljoen bedraagt. Voor openbare lichamen met een begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. Voor Nederweert bedraagt dit drempelbedrag € 1 miljoen. Tegoeden boven dit bedrag moeten worden afgestort naar de schatkist. Dividend Dividenduitkeringen zijn structureel als opbrengst geraamd en opgenomen in de begroting. Voor 2027 hanteren we voor Enexis € 0,67 per aandeel. Dit is gebaseerd op het resultaat van 2025. Voor de Bank Nederlandse Gemeente is het dividend op € 1,41 per aandeel geraamd. De dividenduitkering laat meerjarig het volgende beeld zien: Dividend baten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bank nederlandse Gemeenten | 19.796 | 19.796 | 19.796 | 19.796 Enexis Holding N.V. | 119.052 | 119.052 | 119.052 | 119.052 Totaal | 138.848 | 138.848 | 138.848 | 138.848 110 111 Paragraaf 5: Bedrijfsvoering Visie op Bedrijfsvoering De gemeente Nederweert is een autonome gemeente, die dicht bij haar inwoners staat én zichtbaar is in het publieke domein.
Om deze doelstelling te verwezenlijken is het nodig dat de ambtelijke organisatie zich verder blijft ontwikkelen naar een professionele, flexibele organisatie die de samenwerking opzoekt waar nodig. Daarbij moeten we de interne dienstverlening in verbinding brengen met deze ontwikkelingen. Bedrijfsvoering ondersteunt de dienstverlening door te zorgen voor personeel, financiën, informatievoorzienig, communicatie, inkoop en huisvesting. Daar waar dit meerwaarde heeft, werken we samen. In deze paragraaf lichten we de ontwikkelingen op deze bedrijfsvoeringsaspecten toe. Risico’s in de bedrijfsvoering De paragraaf weerstandvermogen geeft inzicht in de risico’s die we zien in de bedrijfsvoering. Op het gebied van Financiën gaan we in op de risico’s, VPB- plicht, gegarandeerde geldleningen en de financiële verhoudingen met het rijk. Het personeel is ons belangrijkste kapitaal. Duurzame inzetbaarheid (DI) is hierbij een belangrijk begrip. We sturen hierop met ons strategisch personeelsplan. Daarnaast zijn instrumenten zoals; gesprekscyclus, opleidingsplan, preventief medisch onderzoek, leeftijdsfasebewust personeelsbeleid en mantelzorg vriendelijk personeelsbeleid, belangrijk om op basis van analyse/advies interventies in te zetten om DI te bevorderen.
112 Gemeentelijke Organisatie Aansturing Het Managementteam, bestaande uit de gemeentesecretaris en twee strategische managers, zorgen voor de aansturing van de teamleiders. De teamleiders sturen de 9 teams aan. Organisatieontwikkeling De gemeente Nederweert werkt aan een organisatie die haar maatschappelijke opgaven effectief, professioneel en duurzaam kan uitvoeren. De opgaven waarvoor gemeenten staan worden complexer. Inwoners, ondernemers, bestuur en gemeenteraad verwachten een goede dienstverlening, duidelijke advisering en zichtbare resultaten. Dat vraagt om een organisatie die overzicht houdt, keuzes kan maken en beschikt over voldoende capaciteit, deskundigheid en bestuurlijke sensitiviteit. De organisatieontwikkeling die in 2024 ingezet is opgebouwd rond drie samenhangende thema’s: Personeel, Sturen op resultaten en Professionalisering. Deze thema’s versterken elkaar. Betrokken en deskundige medewerkers hebben duidelijke resultaten en prioriteiten nodig. Omgekeerd dragen heldere werkprocessen, goede samenwerking en professioneel leiderschap bij aan werkplezier, eigenaarschap en het behoud van medewerkers. Personeel De kracht van onze organisatie ligt onder meer in het informele karakter, de korte lijnen en de directe verbinding tussen medewerkers, management en bestuur.
Om deze kracht te behouden en verder te versterken, investeren we in betrokken medewerkers, goed werkgeverschap en een professionele ondersteuning van het management. Inmiddels zijn diverse zaken al opgepakt zoals een gewijzigde organisatiestructuur met duidelijke verantwoordelijkheden in de aansturing en de versterking van P&O. Een aantal zaken worden verder uitgewerkt zoals aandacht voor waardering en beloning en de verbetering van het wervings- en indiensttredingsproces. Naast de hierboven genoemde zaken, werken we nu ook aan het in beeld krijgen van onze capaciteit
113 op bijvoorbeeld de opgave rondom Wonen. Verder heeft het college besloten om een onderzoek te laten uitvoeren om in beeld te brengen hoe op korte en middellange termijn het gesteld is met de organisatiekracht en de toekomstbestendigheid van de organisatie. De verwachting is dat dit onderzoek in Q1 2027 wordt opgeleverd. Sturen op resultaten We werken aan uiteenlopende maatschappelijke vraagstukken en hebben daarbij veel taken, projecten en bestuurlijke afspraken in uitvoering. Het is daarom belangrijk dat duidelijk is welke resultaten worden verwacht, wie daarvoor verantwoordelijk is en wanneer de voortgang wordt besproken. Door te sturen op resultaten vergroten we de effectiviteit van beleid en de kwaliteit van de dienstverlening. Ook kunnen we beter verantwoording afleggen aan inwoners, ondernemers, gemeenteraad en toezichthoudende instanties. Hiervoor is inmiddels een dashboard gebouwd dan zorgt voor overzicht en de mogelijkheid om te monitoren en te sturen. Het dashboard voor projecten wordt in 2027 verder ontwikkeld en ingezet. Professionalisering Professionalisering gaat over de organisatie waarin medewerkers voldoende zijn toegerust voor hun functie, werkprocessen en samenwerkingsverbanden helder zijn en medewerkers kunnen werken vanuit een duidelijke beleidslijn.
Het gaat zowel om vakkennis als om de manier waarop we samenwerken, besluiten voorbereiden, processen uitvoeren en leren van ervaringen. Inmiddels hebben we veel geïnvesteerd in opleidingen en de opzet hiervan voor de toekomst. Voor nieuwe medewerkers is aandacht voor het werken in een politieke omgeving en voor de specifieke eisen die dit stelt aan advisering, prioritering en communicatie. Procesmatig werken Heldere en efficiënte werkprocessen helpen medewerkers om hun werk goed uit te voeren, verminderen afhankelijkheid van individuele kennis en maken samenwerking tussen teams eenvoudiger. We beschrijven daarom de belangrijkste werkprocessen binnen de ambtelijke organisatie. Daarbij besteden we ook aandacht aan mandatering, verantwoordelijkheden, overdrachtsmomenten en de informatie die nodig is om een proces goed uit te voeren. Projectmatig werken Projecten vragen om een andere manier van werken dan reguliere taken. Om projecten beheersbaar en voorspelbaar uit te voeren, werken we toe naar een vaste procedure voor projectmatig werken. In een handboek worden de uitgangspunten, rollen, verantwoordelijkheden en processtappen vastgelegd. Ontwikkelingen over kosten, ziekteverzuim en leeftijd Op basis van de CAO Gemeenten hebben we de hogere kosten verwerkt in de begroting. De huidige CAO loopt tot 1 april 2027.
Zoals andere jaren werken we met een stelpost op basis van de verwachtte loonstijging. Mocht hier aanleiding voor zijn, dan stellen we deze post bij. De gemiddelde leeftijd van het personeel blijft al jaren op hetzelfde niveau, te weten afgerond 47 jaar. De laatste jaren stromen er relatief gezien meer jonge mensen in, waardoor dit cijfer ongeveer gelijk blijft. In 2025 bedroeg het ziekteverzuimcijfer 6,35%. Financiën De financiële bedrijfsvoering (financieel beleid en financieel beheer) vervult een belangrijke plaats op het speelveld van de bedrijfsvoering. Het is de spil in de gemeentelijke planning & control (P&C). Wij bouwen voortdurend aan een cyclus die management, college en raad in staat stelt om de juiste beslissingen te nemen. 1. Ontwikkeling Naar de toekomst kijkend merken we dat de mogelijkheden om processen te automatiseren of te robotiseren in hoog tempo toenemen. Dit betekent een verschuiving van handwerk naar 114 automatisering waar we de komende jaren mee aan de slag zijn. 2. Planning We werken al jaren naar tevredenheid met een bestuurlijke planning voor de vaststelling van de P&C- producten zoals: - kaderbrief of -nota - programmabegroting - bestuursrapportages - jaarstukken Op verzoek van de afdelingen vindt op gezamenlijk of individueel niveau voorlichting plaats. Hiermee wordt de integrale rol van budgethouder verbeterd. 3.
Beheersing Doelstelling is een juiste, tijdige, betrouwbare en volledige informatievoorziening te waarborgen. Het verbeteren van het financiële beheer is een permanent streven. Hierbij moet gedacht worden aan een vereenvoudiging van onze kostenverdeling, inrichting van de financiële administratie, periodieke doorkijk reserves & voorzieningen, liquiditeitsprognose, risicomanagement, weerstandsvermogen en de –ratio. We leggen het accent op het kritisch zijn op bestaande en nieuwe budgetten. 4. Control en audit Onze interne controle is de laatste jaren goed op orde. Dit houden we vast en ontwikkelen we door in de rechtmatigheidsverantwoording van het College. Goede begeleiding en advisering van onze adviseurs is hierbij essentieel. De kaders voor audit en control wordt jaarlijks vastgelegd in het controleprotocol. Dit wordt afgestemd met onze accountant, het auditcomité en vastgesteld door de Raad. Financiële sturing vindt plaats met de bestuurlijke producten en diverse regelingen en verordeningen. 5. Bestuursopdracht financiën (vervolg) Het blijft uitdagend om te balanceren tussen ambities en de beschikbare financiële middelen. Maatschappelijke ontwikkelingen vragen om investeringen en tegelijkertijd moet zorgvuldig omgegaan worden met de financiële mogelijkheden.
Dat vraagt om een behoedzame en realistische benadering, waarbij keuzes weloverwogen worden gemaakt en risico’s tijdig in beeld worden gebracht. De Raad heeft in de vergadering van 1 juli 2025 besloten tot de bestuursopdracht financiën. Met als achtergrond enerzijds de onzekerheid in de inkomsten van de rijksoverheid en de afhankelijkheid van de circulaires, en anderzijds de wens om aan de start van een nieuwe raadsperiode inzicht te hebben in een realistisch financieel perspectief. Met de uitvoering van de bestuursopdracht is een noodzakelijke en solide basis hiervoor gelegd. Op 12 mei 2026 is de oplevering van de bestuursopdracht financiën door de raad aangenomen. De bestuursopdracht financiën heeft geleid tot een aantal maatregelen (categorie A opschonen en B besparen) die geëffectueerd zijn in deze begroting. Het betreft maatregelen op basis van historische begrotings- en realisatiecijfers en van financieel-technische aard. Daarnaast is voorgesteld om het college een vervolgaanpak te laten formuleren ten aanzien van de overige categorieën bezuinigen/ prioriteren en inkomsten genereren. Deze categorieën zijn gericht op de middellange termijn en bevat een aantal PM-posten en bandbreedtes die vragen om een vervolg. In dezelfde vergadering waarin de begroting wordt behandeld, wordt ook een procesvoorstel door het College gedaan om de categorieën C en D nader uit te werken.
En de resultaten te verwerken in de volgende kadernota en begroting (2028 en verder). Informatievoorziening Cluster Informatiemanagement, cluster Communicatie, Managementondersteuning en Bestuurssecretariaat vormen samen team Informatievoorziening. Team Informatievoorziening ondersteunt een veilige, betrouwbare en toegankelijke dienstverlening aan inwoners en bestuur. In 2027 ligt de nadruk op drie opgaven: 115 Het verder versterken van de digitale veiligheid (informatiebeveiliging & privacy). De verdere overgang naar moderne cloudoplossingen. Het voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving. Deze ontwikkelingen vragen blijvende investeringen in techniek, processen en kennis van medewerkers. De onderwerpen die in 2027 de meeste externe en interne impact hebben, volgen hierna. Informatieveiligheid Het Nationaal Cybersecurity centrum (NCSC) en de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) zien een aanzienlijke stijging van het aantal aanvallen (dreigingen) en de complexiteit. Afgelopen jaren zijn diverse gemeenten en organisaties getroffen door hacks en aanvalstypen zoals ransomware, phishing en DDOS. Naar verwachting zal in 2026 de Cyberbeveiligingswet, de Europese vertaling van de NIS2 richtlijn van kracht worden. In NIS2 worden minimale informatiebeveiligingsmaatregelen vereist, die zijn opgenomen in de Baseline Informatiebeveiliging Overheid 2 (BIO2).
De BIO2 wordt vervolgens wettelijk verankerd in de nadere regelgeving van de NIS2-implementatiewet (Cyberbeveiligingswet). Zo komt er één basisniveau voor informatiebeveiliging voor alle overheidsorganisaties. Deze wetgeving zal er onder andere voor zorgen dat er meer moet worden ingezet op een risicogebaseerde aanpak. Risicomanagement zal hierdoor een prominente rol krijgen om de cyberveiligheid van de gemeente te verhogen. Risicomanagement is het systematisch identificeren, beoordelen en beheersen van onzekerheden die de doelen van een organisatie kunnen bedreigen, zodat weloverwogen keuzes kunnen worden gemaakt en schade wordt voorkomen of beperkt. Dit is een onderwerp waaraan de gemeente Nederweert veel aandacht moet gaan besteden. Een ander belangrijk aandachtspunt voor de komende periode is Business Continuity Management (BCM). Hiermee zorgen we ervoor dat kritieke gemeentelijke processen ook bij verstoringen, incidenten of crises zoveel mogelijk kunnen doorgaan of tijdig kunnen worden hersteld. De verdere inrichting en versterking van BCM vraagt om nadere uitwerking en kan mogelijk leiden tot extra lasten in de toekomst. In de voorgaande jaren zijn er al diverse maatregelen genomen om de digitale weerbaarheid te verhogen. In de komende jaren gaan we daarmee verder en is hiervoor een koers uitgestippeld.
We ondernemen daarbij technische, organisatorische en processtappen om zowel op de korte als lange termijn, een goed niveau van privacy en beveiliging te hebben. De meest recente BIO is hierin leidend. Binnen de gemeente Nederweert stimuleren we bewustwording rondom privacy en informatiebeveiliging door het aanbieden van ondersteunende leermodules. Door medewerkers bewust te maken van risico’s kunnen we menselijke fouten en beveiligingsincidenten zoveel mogelijk voorkomen. 116 Privacy De gemeente Nederweert verwerkt dagelijks persoonsgegevens van inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. Daarbij is het van groot belang dat deze gegevens zorgvuldig, rechtmatig en transparant worden behandeld. De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) stelt duidelijke eisen aan de manier waarop persoonsgegevens worden verwerkt, beveiligd en beheerd. Privacy is daarmee niet alleen een wettelijke verplichting, maar ook een voorwaarde voor een betrouwbare en zorgvuldige dienstverlening. Gemeente Nederweert blijft daarom investeren in het verder versterken van de naleving van de AVG. Daarbij gaat het onder meer om heldere processen, bewuste omgang met persoonsgegevens, goede beveiliging van informatie en blijvende aandacht voor privacy by design en privacy by default.
Dit houdt in dat privacy al vanaf het begin wordt meegenomen bij het opzetten van processen, systemen en projecten en dat instellingen en werkwijzen standaard zo privacyvriendelijk mogelijk worden ingericht. In de komende jaren blijft de gemeente werken aan het verder professionaliseren van het privacybewustzijn binnen de organisatie. Medewerkers worden ondersteund met duidelijke kaders, praktische hulpmiddelen en bewustwordingsactiviteiten, zodat privacy structureel onderdeel blijft van het dagelijks handelen. Ontwikkelingen cloud transitie Steeds meer softwareleveranciers bieden hun applicaties uitsluitend nog als clouddienst aan. Daarom zetten wij ook in 2027 de overgang naar deze omgeving voort. Dit vraagt inzet van medewerkers voor de invoering en het beheer van de nieuwe applicaties. Door de overstap naar deze nieuwe applicaties kunnen we ook de digitale processen effectiever en efficiënter inrichten in combinatie met nieuwe technische mogelijkheden. Denk aan digitale workflows, digitale handtekening, autorisaties enz. Implementatie Office 365 In 2027 gaan we de traditionele netwerkschijven definitief uitfaseren. Bestaande en nieuwe medewerkers worden getraind om te werken in MS Teams met als doel om het gehele informatiebeheer van de gemeente naar een hoger niveau te tillen, in kwalitatieve zin, maar ook om te voldoen aan eisen vanuit informatiebeveiliging en privacy.
In 2027 gaan we in het verlengde van de MS Teams implementatie over naar de telefonische oplossing van Microsoft: MS Teams Calling. We gaan hiermee een verbetering aanbrengen aan onze interne en externe telefonische bereikbaarheid omdat deze oplossing beschikt over meer functionaliteiten die beter aansluiten bij onze wensen. Communicatievisie 2026-2030 Elke 4 jaar stellen we een nieuwe communicatievisie op. Het opstellen van een visie begint niet met een blanco canvas maar bouwt voort op bestaande fundamenten en brengt nieuwe Communicatietrends en ontwikkelingen in beeld. De impact van de fundamenten, trends en ontwikkelingen op het dagelijks werkt van het cluster communicatie landt in de communicatienota 2026-2027. De communicatienota beschrijft de communicatieaanpak van de gemeente Nederweert op de zes taakvelden van het cluster Communicatie: Interne communicatie, externe communicatie, corporate communicatie, arbeidsmarktcommunicatie, mediacommunicatie en crisiscommunicatie. Het woord communicatie heeft oorspronkelijk twee betekenissen: communicatio en communicare. Communicatie draait om ‘het overbrengen van informatie’ en communicare om ‘het gemeenschappelijk maken’. Deze laatste betekenis wint al jaren aan belang; onze inwoners willen gezien, gehoord en begrepen worden. Dat betekent dat het team communicatie ook de rol van observator vervult.
Alleen door te weten wat er ‘buiten’ speelt, kan de juiste informatie worden geboden en kan communicatie bijdragen aan het realiseren van de belangrijkste maatschappelijk opgaven. 117 We kunnen concluderen dat de hoofddoelen voor Communicatie zich de komende jaren richten op het duiden van de toegevoegde waarde van de gemeente en op het ontwikkelen van meer omgevingssensibiliteit. Meer praktisch, onze communicatie moet de volgende kenmerken hebben: 1. Toegankelijk 2. Tussen de mensen 3. Gerichte en persoonlijke benadering 4. Neutraal & transparant 5. Proactief 6. Met gebruik making van moderne technologieën De gemeentelijke communicatie toetsen we aan deze zes communicatiewaarden.
118 Inkoop De gemeente Nederweert is een integere en betrouwbare opdrachtgever die leveranciers, dienstverleners en aannemers eerlijke en gelijke kansen biedt door het inkoop- en aanbestedingsbeleid, -reglement, de algemene inkoopvoorwaarden. Om daarbij te ondersteunen is het VNG Model Algemene Inkoopvoorwaarden voor leveringen en diensten beschikbaar en de Gemeentelijke Inkoopvoorwaarden ICT (GIBIT). Deze documenten worden bijgesteld als het VNG- model wordt aangepast, maar ook n.a.v. een coalitieakkoord om politieke thema’s in te bedden. Het komende jaar staan enkele complexe, grotere en kleinere aanbestedingen ingepland en worden ook in samenwerking met andere gemeenten, Provincie en Waterschap aanbestedingen uitgevoerd. Ondersteunend kan gebruik worden gemaakt van externe inkoopcapaciteit wanneer het noodzakelijk is door de complexiteit van een aanbesteding of omdat de interne capaciteit tijdelijk aangevuld moet worden. Omdat het bij inkoop en aanbesteding gaat om het uitgeven van belastinggeld, worden overheidsuitgaven en -inkomsten rechtmatig en doelmatig besteed. Integer werken volgens de wet- en regelgeving en opletten dat inspanningen en kosten in redelijke verhouding staan tot een inkoop, zijn en blijven altijd prioriteit.
Huisvesting Het gemeentehuis is gerenoveerd en verduurzaamd, ook het luchtbehandelingssysteem is vernieuwd waardoor deze voldoet aan de huidige normen (A-label). Het laatste punt i.k.v. de verduurzaming is het plaatsen van zonnepanelen op een gedeelte van het dak van het gemeentehuis. Dit moet uitgevoerd worden in combinatie met een energieopslagsysteem voor de opslag van de opgewekte zonne-energie. Het energieopslagsysteem kan ook gebruikt worden als noodstroomvoorziening. Een energieopslagsysteem is noodzakelijk om zonnepanelen te mogen plaatsen. Bedrijven mogen namelijk geen energie meer terug leveren aan het elektriciteitsnet. De zonnepanelen in combinatie met het energieopslagsysteem zullen in het 1 e of 2e kwartaal 2027 operationeel zijn. In het kader van o.a. de duurzame inzetbaarheid blijven we kijken naar het verbeteren van de werkomstandigheden. Het personeelsbestand is de laatste jaren toegenomen. De bezettingsgraad van de werkplekken wordt geregeld gemonitord en daar waar nodig en mogelijk uitgebreid. Samenwerking Kwaliteit, klantgerichtheid, kwetsbaarheid, kosten Vanwege onze schaal is samenwerking noodzakelijk. Samenwerking vindt op vele terreinen en met diverse partners plaats.
Het heeft belangrijke voordelen: afname van kwetsbaarheid toename van kwaliteit: met meer massa bereik je een betere onderhandelingspositie naar andere partijen toe efficiencywinst Bedrijfsvoering in cijfers Eerder in deze paragraaf zijn highlights benoemd waarop de gemeente op wil inzetten op het gebied van bedrijfsvoering. Wij beschouwen de overheadkosten als zijnde de totale bedrijfskosten. Onderstaand besteden we verder aandacht aan het meerjarig cijfermatig inzicht in de baten en lasten van het taakveld 0.4 overhead (lees: bedrijfsvoering). Overhead (€'s) | Baten 2027 | Lasten 2027 | Baten 2028 | Lasten 2028 | Baten 2029 | Lasten 2029 | Baten 2030 | Lasten 2030 Overhead Bestuurszaken en bestuursondersteuning | 26.184 | 26.760 | 27.349 | 27.951 Overhead Facilitaire zaken, inkoop en huisvesting | 4.458 | 1.057.759 | 4.458 | 1.067.362 | 4.458 | 1.080.482 | 4.458 | 1.081.769 Overhead Financiën, toezicht en controle eigen organisatie | 1.135.609 | 1.131.903 | 1.136.036 | 1.140.262 Overhead Gemeentesecretaris | 171.199 | 171.215 | 171.232 | 171.249 Overhead Informatievoorziening en automatisering | 3.503.964 | 3.464.845 | 3.467.066 | 3.479.632 Overhead Juridische zaken | 11.685 | 11.647 | 11.608 | 11.397 Overhead Managementondersteuning primair | 1.110.708 | 1.115.317 | 1.120.024 | 1.124.831 Overhead Personeel en organisatie | 746.803 | 756.187 | 764.776 | 775.582
Overhead Overige organisatie onderdelen | 6.433 | 1.250.370 | 6.433 | 1.244.206 | 6.433 | 1.245.735 | 6.433 | 1.247.293 Totaal | 10.891 | 9.014.281 | 10.891 | 8.989.442 | 10.891 | 9.024.308 | 10.891 | 9.059.966 119 120 Paragraaf 6: Verbonden partijen Inleiding In deze paragraaf wordt, conform artikel 15 BBV, de relatie van de gemeente met de rechtspersonen beschreven waaraan de gemeente zich heeft verbonden. Verbonden partijen kunnen zowel privaatrechtelijke als publiekrechtelijke organisaties zijn, waarbij de gemeente zowel een bestuurlijk als een financieel belang heeft. Het bestuurlijke belang houdt in dat de gemeente invloed heeft op de besluitvorming van de partij, bijvoorbeeld door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Het financiële belang verwijst naar bedragen die de gemeente ter beschikking stelt aan de verbonden partij, welke niet verhaalbaar zijn bij een faillissement van de partij, of waarvoor de gemeente aansprakelijk is als de partij haar verplichtingen niet nakomt. Visie/ beleidskaders Ons uitgangspunt is samenwerking op maat, daar waar dat wederzijdse voordelen en resultaat oplevert. Hierbij denken we aan financiële voordelen, het delen van expertise, efficiency- en organisatievoordelen, een betere kwaliteit, meer continuïteit en slagvaardigheid.
Deze samenwerking op maat kunnen we op een aantal manieren invullen: samenwerking op ad-hoc basis, een gestructureerde samenwerking op uitvoerende taken, een gezamenlijke ‘back-office’ en/ of samenwerking met private partijen op bepaalde, nog aan te wijzen, onderdelen. Wij accepteren dat dit soms gepaard gaat met beperkingen voor onze eigen bevoegdheden doch dit geldt ook voor onze samenwerkingspartners. Wij zijn bereid daarin te investeren en respecteren daarbij de autonomie en eigen identiteit van onze samenwerkingspartners. Dit verwachten wij ook van onze partners. Lijst van verbonden partijen De gemeente Nederweert heeft bestuurlijke en financiële belangen in onderstaande organisaties:
121 De verbonden partijen op publiekrechtelijke grondslag voeren beleid uit voor de gemeente. Naast voordelen die samenwerkingsverbanden opleveren, kunnen ook bestuurlijke en financiële risico’s onderscheiden worden. De bestuurlijke en financiële risico’s zijn verhoudingsgewijs, dat wil zeggen dat een gemeente naar rato van het aantal inwoners c.q. exploitatiebijdrage risico draagt. Door de afvaardigingen in het Algemeen Bestuur en/of het Dagelijks Bestuur behoudt Nederweert invloed, waardoor financiële risico’s kunnen worden beheerst. Daarnaast kunnen middels deze organen (hoewel in een aantal gevallen beperkt) bestuurlijke risico’s worden verminderd. Het financieel risico van partijen op privaatrechtelijke grondslag is beperkt tot de waarde van de effecten. Over het algemeen betreft dit risico een positief risico. De werkelijke waarde bij verkoop kan namelijk hoger liggen dan de balanswaarde. Een resterend risico is het feit dat dividenduitkeringen structureel als opbrengst geraamd worden. Deze ramingen zijn gebaseerd op eerder ontvangen uitkeringen en aangekondigde beleidsontwikkelingen van de betreffende organisaties. Voorzichtigheid wordt betracht bij het ramen van dividenduitkeringen, omdat tegenvallende uitkeringen kunnen leiden tot een budgettair probleem.
Verantwoordingsinformatie Voor verbonden partijen gelden de eigen van toepassing zijnde begrotings- en verslaggevingsregels. Voor gemeenschappelijke regelingen met rechtspersoonlijkheid (openbaar lichaam en bedrijfsvoerings-organisatie) zijn dat eveneens de regels volgens het BBV. Privaatrechtelijke organisaties kennen geen specifieke voorschriften voor begrotingen. Indien daarvoor regels gelden, dan zijn dat regels die in het eigen statuut (of daarvan afgeleide stukken) van de organisatie zijn vastgelegd. Voor nadere toelichting op taken, doelstelling, financiën en risico’s verwijzen wij naar de inhoudelijk programma’s en het overzicht op de volgende bladzijdes. Ook is er een publieksvriendelijke versie op de website geplaatst. 122 Gemeenschappelijke regelingen
123
124
125
126 Vennootschappen en coöperaties
127 Stichtingen en verenigingen
128 Overige samenwerkingsvormen
129 Paragraaf 7: Grondbeleid Visie op het grondbeleid in relatie tot de doelen van de programma’s In deze paragraaf geven we kort aan hoe het grondbeleid in Nederweert er uit ziet, hoe we dit inzetten om de doelen te halen en welke programma’s een relatie hebben met het grondbeleid. De kaders voor het grondbeleid worden gevormd door: De Kadernota Grondbeleid 2021-2025 Grondprijzenbrief 2025 Regionale Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 Woondeal Limburg 2023 Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen 2023 Omgevingsvisie Buitengebied 2021 Strategische Agenda ‘Nederweert 2020’ Overige relevante wet- en regelgeving (Kostenverhaal omgevingswet) Het grondbeleid is een hulpmiddel om de doelen van de verschillende programma’s te kunnen realiseren. Het biedt de gemeente mogelijkheden om te sturen en regie te voeren bij het behalen van maatschappelijke doelen en ambities met name op het gebied van wonen, bedrijventerreinen en de transitie buitengebied. Woningbouw Er is sprake van een aanhoudende druk op de woningmarkt. Nederweert heeft op grond van regionale afspraken en de Woondeal Limburg de ambitie 75 tot 100 woningen per jaar te bouwen Dat betekent een opgave om 900 woningen toe te voegen aan de woningvoorraad in de periode 2022 t/m 2030. Per 1 januari 2025 resteert nog een opgave van en kleine 800 woningen.
De gemeente stemt haar woningbouwprogramma zo goed mogelijk af op de woonbehoefte. De focus ligt op het betaalbare segment. De inzet is om voor alle doelgroepen voldoende passende woningen beschikbaar te hebben met aandacht voor de kwaliteit van de woonomgeving en bijpassende voorzieningen. Dit doen we op basis van actuele woonbehoefte-onderzoeken. De aandacht richt zich steeds meer op duurzaam en levensloopbestendig wonen, primair voor de eigen inwoners, maar met de genoemde ambitie houden we ook rekening met overloop vanuit de regio Brainport Eindhoven. We zetten in op maatwerk voor de kerkdorpen. Bedrijventerreinen De gemeente beschikt over circa 126 ha bedrijventerrein verspreid over 5 locaties. De bezettingsgraad is nagenoeg 100%. Daardoor is er een gebrek aan schuifruimte en uitbreidingsmogelijkheden voor gevestigde bedrijven en zijn er te weinig vestigingsmogelijkheden voor nieuwe bedrijven. Om ruimte te bieden aan de werkgelegenheidsgroei en schuif- en ontwikkelruimte te realiseren, verwachten we nog circa 15 ha bedrijventerrein nodig te hebben tot 2030. Ook na 2030 is de verwachting dat er een aanhoudende vraag zal blijven naar bedrijventerreinen. De gemeenteraad heeft begin 2025 ingestemd met een gebiedsontwikkeling nabij de Ouwijck/A2 met o.a. ruimte voor de aanleg van een nieuw werklandschap. Transitie buitengebied In het buitengebied spelen tal van ontwikkelingen.
Er is sprake van een hoog aantal stoppende agrarische bedrijven en leegkomende bedrijfsgebouwen. De verwachting is dat er tot 2030 ruim 200.000 m2 agrarisch vastgoed vrijkomt. Dit brengt grote veranderingen met zich mee. Vrijkomende agrarische gronden en gebouwen vragen om nieuwe invullingen. Ook lopen er projecten vanuit de samenwerking PiO Weerterland gericht op o.a. herstel van natuur en landschap. Inzet van grondbeleid kan bijdragen om deze doelstellingen te realiseren, bijvoorbeeld door het inzetten van ruilgronden. 130 Aanduiding waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert De Kadernota Grondbeleid 2021-2025 maakt een onderscheid tussen actief en faciliterend grondbeleid. De nota spreekt echter geen voorkeur uit voor een bepaalde vorm van grondbeleid, maar gaat uit van situationele toepassing. Per project maken we keuzes op basis van de volgende uitgangspunten: - actief grondbeleid vooral toepassen indien maatschappelijke belangen vragen om maximale regie en sturing, er kansen zijn op (minnelijke) grondverwerving en risico’s van (strategische) grondverwerving als minimaal dan wel als beheersbaar worden ingeschat; - faciliterend grondbeleid vooral overwegen wanneer het strategisch belang van de gemeente primair zit bij de feitelijke realisering van een plan of visie en het aanvaardbaar/wenselijk is om eventuele risico’s te spreiden.