2026-09-8 16. A_Bijlage 4 - 29 mei 2026 Advies Toezien toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet
Tekst van het document
ADVIESRAAD sociaal domein NEDERWEERT ADVIESFORMULIER Gevraagd advies College van B & W Nederweert Raadhuisplein 1 6031 VR Nederweert Datum: 29 mei 2026 Onderwerp: Van: Advies Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet Adviesraad Sociaal Domein gemeente Nederweert Geacht college van burgemeester en wethouders, De Adviesraad Sociaal Domein Nederweert heeft het concept Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet 2026-2033 op 20 april 2026 ontvangen. Voorafgaand hieraan waren er al in maart regionaal contacten tussen de adviesraden over dit beleidsplan. Hieruit bleek dat dit plan ten onrechte niet aan de Adviesraad Sociaal Domein Nederweert was voorgelegd. Het formele verzoek voor advies dateert ook van 20 april 2026. De Adviesraad heeft de volgende opmerkingen ten aanzien van het concept Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet: • Het Beleidsplan is heel algemeen geformuleerd. In Nederland zou de zorgfraude ruim 10 miljard euro bedragen. De urgentie en de stevige aanbevelingen uit het eindrapport Zorgfraude in beeld en het rapport Ondermijning in de zorg zijn echter onvoldoende in dit plan terug te vinden. • Het beleidsplan focust vooral op toezicht terwijl er juist bij inkoop en contractering van zorgaanbieders en de indicatiestelling een belangrijke opgave ligt in het voorkomen van zorgfraude.
Een betere screening kan gevoeligheid voor fraude en criminaliteit duidelijk maken. • Het is nog steeds zo dat iedereen (zonder diploma) een zorg-BV kan beginnen. Op de zogenaamde zorgcowboys is nauwelijks controle. Regelmatig onverwachte boekencontrole en kwaliteitscontrole op de werkvloer zijn nodig om zorgcowboys te vinden en te betrappen. Het beleidsplan gaat echter uit van vertrouwen, maar dat is er pas als zorginstellingen zich te goeder trouw hebben getoond. • Om fraude tegen te gaan eist de Nederlandse Zorgautoriteit van alle zorginstellingen een extra jaarverslag in het kader van de Wet toelating zorginstellingen. Daarom moeten alle huisartsenpraktijken, fysiotherapeuten, tandartsen en alle zelfstandige kleine zorgprofessionals, die allemaal wel een diploma hebben en onder een register vallen, extra kosten maken, terwijl bij hen dit probleem niet of zeer marginaal speelt. Dit is dus een schijnoplossing. • Er wordt aangegeven dat gemeenten wel aan de slag willen met de aanpak van zorgfraude, maar het blijft onduidelijk hoe zij dit willen gaan doen.
Hoe gaan de 14 gemeentes in Noord- en Midden-Limburg samenwerken? Wat betekent dit voor inwoners? • Wat ga je als gemeente inzetten om betrouwbaarheid, veiligheid en kwalitatieve goede ondersteuning te versterken en verder uit te bouwen? Hoe wordt oneigenlijk gebruik van voorzieningen actief tegengegaan? Pas wanneer er een goede relatie met inwoners is opgebouwd, zullen mensen zich melden wanneer ze vragen hebben of wanneer er iets niet goed loopt. 00e ee
Om het voor inwoners mogelijk te maken om signalen over de zorgkwaliteit door te geven is een laagdrempelig meldpunt nodig. Ook is het belangrijk om in begrijpelijke taal met inwoners te communiceren. De Adviesraad vindt het belangrijk dat de continuïteit van zorg voor inwoners is gewaarborgd, ook als een aanbieder wordt gesanctioneerd of als het contract wordt beëindigd. • Wat betreft de Jeugdwet is het belangrijk dat het accent ligt op preventie. Is het ook fraude wanneer de zorgaanbieder werkt in het belang van de cliënt, maar hierbij afgeweken gaat worden van de contractafspraken omdat daar geen gesprek over mogelijk is met het contractmanagement vanwege te weinig inhoudelijke kennis bij hen? Bij de Jeugdwet blijft de basis de relatie-opbouw, het invoelen en vertrouwen opbouwen met cliënten. Dit zou in een uitvoeringsdocument tot uitdrukking moeten komen. De Adviesraad vindt het positief dat er toenemende aandacht is bij gemeenten voor kwaliteit, rechtmatigheid en doelmatigheid van ondersteuning en de bestrijding van zorgfraude. Ook de samenwerking door de 14 gemeentes in Noord- en Midden-Limburg is een goede zaak. De Adviesraad Sociaal Domein Nederweert stelt echter dat het concept Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet oppervlakkig geformuleerd is.
Er is nog veel onduidelijk over de aanpak van de zorgfraude, over de werkwijze van toezichthouders en gemeentes en wat de gevolgen zijn voor inwoners. Wellicht geven de uitvoeringsplannen meer duidelijkheid. Samenvattend geeft de Adviesraad een positief advies onder voorwaarden over het Beleidsplan Toezien, toezicht en handhaving WMO en Jeugdwet 2026-2033. Voorwaarde is dat de Adviesraad Sociaal Domein de mogelijkheid krijgt om tijdig haar mening te geven over de nog op te stellen uitvoeringsplannen. Met vriendelijke groeten, voorzitter Adviesraad Sociaal Domein Nederweert secretaris Adviesraad Sociaal Domein Nederweert