2026-09-08 16. Bijlage 2 - CONCEPT MIDDEN-LIMBURG uitvoerend kader toezien toezicht & handhaving
Tekst van het document
3) Oordeel en advies • Indien contractmanagement is betrokken in het onderzoek: adviseren over de inzet van vervolgstappen en/of maatregelen aan een multidisciplinair team. Wanneer sprake is van een ingebrekestelling en/of verzuim acteert de contractmanager altijd samen met een jurist. • Wanneer er een onderzoek heeft plaatsgevonden door de toezichthouder, wordt contractmanagement op de hoogte gesteld van de resultaten. 4) Handhaving • Waar nodig acteren binnen het mandaat, de eigen bevoegdheden en binnen de kaders van een eventuele escalatieladder, voor zover een gemeente deze escalatieladder hanteert. Er zijn duidelijke procesafspraken nodig tussen de toezichthouders en contractmanagement om een goede samenwerking in het toezien en toezichtsproces te waarborgen. 6.3. Bibob De Wet Bibob staat voor 'Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur'. Op basis van deze wet kunnen gemeenten de achtergrond van bedrijven en personen met wie zij samenwerken controleren. Dit wordt vaak gedaan in geval van een integriteitsonderzoek: • In de inkoopfase; • In de contractuele fase; • Bij subsidieverlening. De Wet Bibob is van toepassing op alle aanbestedingen van overheidsopdrachten, dus ook als deze binnen de Wmo en de Jeugdwet plaatsvinden. Ook is de Wet Bibob van toepassing op zogenoemde (semi)open house- of toelatingsprocedures binnen de Wmo en de Jeugdwet.
De Wet Bibob kan onderdeel uitmaken van het inkoopproces. Dit kan door bij een aanbesteding alle inschrijvers aan de voorkant te toetsen middels een volledige Bibob-toets of een beperkt onderzoek waarbij in ieder geval de antecedenten van de inschrijvers en hun onderaannemers onderzocht worden. Afhankelijk van de grootte van een inkoopproces kan een Bibob-toets veel tijd vragen van de Bibobcoördinator. Afhankelijk van de beschikbare onderzoekscapaciteit en andere variabelen, zoals een risico-inschatting wordt een keuze gemaakt of er een Bibob-toets wordt ingezet. Vervolgens wordt de keuze gemaakt voor een volledige Bibob-toets of een beperkt onderzoek. 22 7. Specifieke doelen voor uitvoeringsplan In dit hoofdstuk worden de doelen beschreven die aan het einde van de looptijd van dit uitvoeringsplan behaald moeten zijn. Per overkoepelend thema zijn de doelen uitgewerkt, inclusief een toelichting op wat ermee wordt beoogd. 7.1. Aandachtsfunctionaris toezien, toezicht en handhaving DOEL: Elke gemeente of uitvoeringsorganisatie in Midden- en Noord-Limburg heeft ten minste één aandachtsfunctionaris Toezicht en Handhaving opgeleid die fungeert als aanspreekpunt voor toezichthouders.
Om toezien, toezicht en handhaving effectief te kunnen uitvoeren is het belangrijk dat iedere gemeente of uitvoeringsorganisatie binnen de regio beschikt over een duidelijke aandacht functionaris/aanspreekpunt/ contactpersoon voor toezichthouders op het gebied van Wmo en Jeugd. Het doel hiervan is: • het verbeteren van de bereikbaarheid, informatievoorziening en samenwerking tussen gemeenten en toezichthouders; • het zorgen voor eenduidige afstemming bij signalen, meldingen en onderzoeken; • het versterken van kennisdeling over toezicht, handhaving en fraudepreventie binnen en tussen gemeenten. De aandachtsfunctionaris fungeert als eerste aanspreekpunt voor toezichthouders en draagt bij aan een consistente uitvoering van toezichtstaken. Hierbij horen taken zoals: • Aanspreekpunt zijn voor de gemeentelijke toegang bij (mogelijke) signalen, deze bundelen en melden bij de toezichthouder. Maar ook het adviseren bij de afweging of iets een signaal is voor de toezichthouders; • Een aantal keren per jaar (4 keer) aansluiten bij een regionaal overleg met alle aandachtsfunctionarissen en de toezichthouders om onder anderen veelvoorkomende signalen te bespreken en inbreng te leveren voor het werkplan en de jaarverantwoording, dit als onderdeel van een lerende organisatie.
• Aanspreekpunt zijn voor de toezichthouders wanneer specifieke informatie nodig is van de gemeentelijke uitvoering voor een onderzoek. • Werkt lokaal samen met beleid op het toezichthoudende onderdeel, dit om de lijn tussen beleid, uitvoering en toezichthouders tevens lokaal vorm te geven. Om de functie als aandachtsfunctionaris goed uit te voeren, is een scholing van belang. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het opleiden van ten minste één aandachtsfunctionaris. De rol van aandachtsfunctionaris kan per gemeente of uitvoeringsorganisatie bij verschillende functies worden belegd. Het is belangrijk dat de rol wordt belegd bij een medewerker die dichtbij de uitvoering staat en toegang heeft tot het cliëntregistratiesysteem en het PGB portaal. De beleidsadviseur is verantwoordelijk voor beleidsmatige taken zoals: • het schrijven/evalueren van beleid; • het adviseren van de portefeuillehouder en het college. 23 7.2. Regionale afstemming van verordeningen en beleidsregels DOEL: Lokale en regionale verordeningen en beleidsregels op het gebied van Toezien, Toezicht en Handhaving zijn vergeleken en waar mogelijk en nodig geüniformeerd. De lokale juridische kaders (verordeningen en beleidsregels) rondom toezicht, handhaving en fraude binnen de Wmo en Jeugdwet zijn inmiddels al vastgesteld op de schaal van Midden-Limburg en – apart- Noord- Limburg.
Ook zijn de toezichthouders ondergebracht bij de MGR, waardoor alle kaders rondom toezien, toezicht en handhaving bovenregionaal tussen Midden- en Noord-Limburg, waar mogelijk, geüniformeerd zijn. Verordeningen en beleidsregels over dit onderwerp worden vergeleken en – waar nodig- op elkaar afgestemd om uniformiteit te waarborgen. Dit betekent: • gemeenten stemmen definities, uitgangspunten en handhavingsinstrumenten zoveel mogelijk op elkaar af; • verschillen tussen gemeenten worden inzichtelijk en bewust gemaakt en waar mogelijk geüniformeerd; • toezichthouders kunnen regionaal werken op basis van herkenbare en dezelfde kaders, waardoor de uitvoerbaarheid en effectiviteit toenemen. Hiermee wordt tevens het controleplan bedoeld uit hoofdstuk 3.8. 7.3. Openbaarmaking onderzoeksrapporten DOELEN: • Er is minimaal één werkproces voor het openbaar maken van onderzoeksrapporten. • Er is minimaal één onderzoeksrapport openbaar gemaakt, indien een onderzoek zich hiervoor heeft geleend. Zoals in hoofdstuk 2.2. toegelicht, worden op in de huidige situatie, onderzoeksrapporten van de toezichthouders niet openbaar gemaakt. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende vormen van toezicht.
Binnen deze vormen wordt gewerkt met een proces en een afwegingskader om rapporten zorgvuldig (al dan niet samengevat) openbaar te maken, of gemotiveerd te besluiten een rapport niet openbaar te maken. Uitgangspunt is dat bij preventief onderzoek geen rapporten openbaar worden gemaakt, omdat deze vorm van toezicht niet leidt tot een rapportage. Daarnaast worden rapporten niet openbaar gemaakt wanneer het onderzoek gericht is op, of te herleiden is tot, een individu, zoals bij een calamiteit of een geweldsincident. De reden hiervoor wordt toegelicht in hoofdstuk 2.2. 7.4. Doorvertaling aanbevelingen uit RIEC- en rekenkameronderzoeken DOELEN: • Beide regio’s hebben een actief meldpunt zorgfraude en belanghebbenden zijn geïnformeerd over het bestaan en hoe te melden. • De samenwerking in Midden- en Noord-Limburg van het toezicht en handhavingsbeleid is formeel vormgegeven en de toezichthouders werken regionaal samen in dienst bij de MGR. 24 • Minimaal 50% van de medewerkers in de gemeentelijke toegang hebben deelgenomen aan trainingen/ workshops ter vergroting van de bewustwording en meldingsmogelijkheden van zorgfraude. • De toezichthouders hebben een cursus gevolgd over ondermijnende zorgcriminaliteit en passen geleerde lessen toe. • Een proces is uitgewerkt voor het informeren en afstemmen tussen toezichthouders en het gemeentebestuur.
• Procesafspraken zijn gemaakt tussen de toezichthouders en contractmanagement over hun respectievelijke rol en taken in het toezichthoudende proces. In 2021 heeft het Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC) Limburg het Handelingsperspectief Zorgcriminaliteit opgesteld, met als doel gemeenten bewust te maken van de risico’s van zorgfraude en zorgcriminaliteit en hen handvatten te bieden om de weerbaarheid van het zorgstelsel te vergroten. Zorgfraude en zorgcriminaliteit tasten de bescherming van kwetsbare inwoners aan, ondermijnen de rechtmatige besteding van publieke middelen en schaden het vertrouwen in de zorg en de overheid. Het RIEC heeft in 2025 opnieuw een onderzoek uitgevoerd naar de actuele stand van zaken rondom zorgfraude en zorgcriminaliteit binnen alle Limburgse gemeenten. De uitkomsten hiervan zijn in augustus 2025 openbaar gemaakt in het rapport ‘Ondermijning in de zorg: Het Limburgse zorgstelsel in gevaar?’. Dit rapport brengt de aard, omvang en gelegenheidsstructuren van zorgfraude en zorgcriminaliteit in kaart en met aanbevelingen voor gemeenten en ketenpartners. Bij de duiding van dit rapport is van belang dat het deels is gebaseerd op informatie uit 2023. Sindsdien zijn binnen Noord- en Midden-Limburg belangrijke stappen gezet in de inrichting en professionalisering van het toezicht op rechtmatigheid en kwaliteit binnen de Wmo en Jeugd.
Tegelijkertijd bevestigt het rapport de noodzaak om het toezicht verder te versterken en regionaal door te ontwikkelen. De belangrijkste RIEC-aanbevelingen zijn als volgt verwerkt in dit uitvoeringsplan: • Versterking van de informatiepositie en vroegtijdige signalering: Gemeenten kijken opnieuw naar de inrichting van zorgprocessen vanuit het perspectief van zorgfraude en zorgcriminaliteit. Signalering vanuit toegang, inkoop, contractmanagement en toezicht wordt beter verbonden en structureel besproken. Zo is er per 2026 een regionaal meldpunt zorgfraude ingericht in Midden-Limburg en in Noord-Limburg • Vergroten van bewustwording binnen de gemeentelijke organisatie: Er wordt ingezet op het vergroten van kennis en bewustzijn over zorgfraude en zorgcriminaliteit binnen alle relevante lagen van de gemeentelijke organisatie. Workshops worden aangeboden gericht op gemeenten om medewerkers waarvoor dit relevant is, bewust te maken van signalen van zorgfraude en hoe te signaleren. • Professionalisering van toezicht: Toezichthouders worden verder ondersteund en toegerust in het signaleren van ondermijnende zorgcriminaliteit, onder andere door kennisdeling, scholing en bovenregionale samenwerking.
• Regionale organisatie van toezicht en handhaving: Conform de RIEC-aanbevelingen is in Midden- Limburg en Noord-Limburg gekozen voor een regionale inrichting van het toezicht op kwaliteit en 25 rechtmatigheid. Deze regionale aanpak wordt verder versterkt en uitgebreid naar een bovenregionale samenwerking tussen deze twee regio’s. 8. Monitoring en evaluatie Monitoring en evaluatie vindt op twee verschillende niveaus plaats: 1) Monitoring en evaluatie van de toezichthouders; 2) Monitoring en evaluatie van het beleid. In hoofdstuk 8.1. wordt uiteen gezet hoe monitoring en evaluatie van de toezichthouders gaat plaatsvinden. Hoofdstuk 8.2. beschrijft hoe beleid gemonitord en geëvalueerd wordt. 8.1. Jaarverantwoording De jaarverantwoording heeft als doel om inzicht te geven in de uitvoering, resultaten en effecten van het toezicht- en handhavingsbeleid op de Wmo en Jeugdwet over het afgelopen kalenderjaar. Dit verslag vormt een basis voor bestuurlijke reflectie, transparantie naar stakeholders en eventuele beleidsaanpassingen.
Doelen van de jaarverantwoording: • Vastleggen van uitgevoerde toezicht- en handhavingsactiviteiten; • Identificeren van trends en signalen voor vroegtijdige sturing; • Evalueren van resultaten en effectiviteit van interventies; • Aanbevelingen voor vervolgstappen en beleidsverbeteringen; In de jaarverantwoording worden in ieder geval over de volgende onderwerpen gerapporteerd: • Aantal ontvangen meldingen met beoordeling (afgesloten zonder vervolg en beoordeeld als verder onderzoek) • Aantal uitgevoerde onderzoeken met uitkomsten • Aantal en soort handhavingsinterventies • Thema/onderwerp van melding: bijv. pgb of hulp bij huishouden Aan de hand van deze onderwerpen wordt getracht een trendanalyse te kunnen opstellen, zodat signalen die duiden op knelpunten in de uitvoering of kwaliteit van de ondersteuning sneller worden gesignaleerd. Zo kunnen herstelmaatregelen effectiever en sneller worden uitgevoerd en ontstaat verhoogde naleving, maar ook een verbeterde samenwerking. Waar nodig kan het zorgen voor beleidsbijstelling op basis van de gevonden trends. 8.2. Lerende aanpak Het uitvoeringsplan hanteert een lerende aanpak, waarbij toezicht en handhaving continu worden verbeterd op basis van ervaringen en inzichten.
Kenmerken van deze aanpak zijn: • periodieke reflectie op uitgevoerde activiteiten; • het delen van casuïstiek en good practices bovenregionaal; • ruimte voor bijsturing van werkwijzen en prioriteiten. 26 Aan de hand van de in dit uitvoeringsplan geformuleerde doelen wordt gemonitord of de gewenste resultaten worden behaald. Bij het aflopen van de planperiode wordt geëvalueerd: • in hoeverre doelen zijn gerealiseerd; • welke werkwijzen effectief zijn gebleken; • welke verbeterpunten of nieuwe ontwikkelingen richting geven aan de volgende planperiode. In het volgende uitvoeringsplan wordt dit opgepakt in een reflecterend hoofdstuk, waarin de voortgang en leerervaringen systematisch worden beschreven. Door deze lerende aanpak wordt toezicht ontwikkelingsgericht ingezet, wat bijdraagt aan een toekomstgerichte en adaptieve manier van werken, waarin toezicht en handhaving steeds beter aansluiten op de dynamiek en verankerd raken in het sociaal domein. Met ieder uitvoeringsplan wordt invulling gegeven aan de visie: toezicht is preventief, stimulerend én corrigerend, gericht op het versterken van kwaliteit en het stellen van duidelijke grenzen. Dit draagt eraan bij dat inwoners volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving met passende ondersteuning vanuit de Wmo en Jeugdwet. 27 Bijlagen Bijlage 1.
Definities centrale begrippen Begrip Definitie Aandachtsfunctionaris Medewerker binnen een de gemeente die de vaste contactpersoon zijn voor de toezichthouders. Dit kan per gemeente bij een verschillende medewerker/functie belegd zijn. Advies- of stimuleringsmaatregel Heeft als doel een aanbieder tot nadenken te zetten over de betekenis van de bevindingen van het toezicht en de wijze waarop aanbieder verbeteringen binnen de organisatie kan aanbrengen. Bestuursrechtelijke maatregel Heeft als doel om geconstateerde tekortkomingen te herstellen en in de toekomst te voorkomen, maar ook om de gevolgen van de geconstateerde tekortkomingen te beperken. Een bestuursrechtelijke maatregel kan alleen worden opgelegd door het college. Calamiteit Niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis, die betrekking heeft op de kwaliteit van een voorziening en die tot een ernstig schadelijk gevolg voor of de dood van een cliënt heeft geleid Corrigerende maatregel Heeft als doel geconstateerde tekortkomingen door de aanbieder zelf te laten verhelpen Doelmatigheid De mate waarin middelen en ondersteuning zo effectief en efficiënt mogelijk worden ingezet om het beoogde resultaat te bereiken. Fout Het onbedoeld overtreden van regels door onduidelijkheid of vergissingen.
Gemeente(bestuur) Het college van burgemeester en wethouders (college) dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van de Wmo en Jeugdwet, inclusief het maken van beleid, het organiseren van toezicht en het uitvoeren van sommige handhavingsmaatregelen. Handhaving Het aanspreken op en passend sanctioneren van gedrag van de inwoner of aanbieder dat niet conform de gestelde eisen of afspraken is. Jaarverantwoording Het jaarlijkse document waarin toezichthouders rapporteren over o.a. de uitgevoerde werkzaamheden, interventies en resultaten. Kwaliteit De mate waarin zorg of ondersteuning veilig, doeltreffend, cliëntgericht en volgens professionele standaarden wordt geleverd. Last onder bestuursdwang De kosten van een bepaalde handeling/overtreding worden doorberekend aan de overtreder. Last onder dwangsom Er wordt opgelegd een bepaalde handeling/overtreding op te lossen voor een bepaalde datum. Wanneer dit niet tijdig gebeurt, dient de overtreder de dwangsom te betalen die door het college is opgelegd. 28 Misbruik Het bewust verkeerd gebruiken van voorzieningen, bijvoorbeeld door meer zorg te claimen dan nodig is of door een pgb voor andere doelen te gebruiken. Of bewust informatie die invloed heeft op het recht op een voorziening niet, niet op tijd of niet volledig doorgeven.
Oneigenlijk gebruik Het verkeerd gebruiken van voorzieningen of budgetten, volgens de regels van de wet, maar in strijd met de bedoelingen van de wettelijke bepalingen. Onrechtmatigheid (On)bewust onrechtmatig in rekening brengen van zorg, omdat de declaratie niet overeenkomt met de (mate van) geleverde zorg of omdat de zorg onterecht wordt gedeclareerd. Persoonsgebonden budget (pgb) De inwoner krijgt een budget, waarmee de inwoner naar eigen inzicht de zorg/ondersteuning in kan richten. Deze inrichting beperkt zich echter wel tot de kaders van de verplichtingen die zijn opgelegd in de beschikking. Dit budget wordt door de SVB op basis van declaraties aan de zorgverlener uitbetaald, dit heet het trekkingsrecht. Hierdoor staat geld niet onnodig lang bij de hulpvrager op de bankrekening en voert de SVB een groot gedeelte van de financiële administratie uit. Pgb aanbieder De hulpverlener die ondersteuning levert aan een inwoner met een persoonsgebonden budget. Pgb budgethouder De inwoner (of diens vertegenwoordiger) die een persoonsgebonden budget beheert en verantwoordelijk is voor het inkopen van passende zorg binnen de opgelegde beschikking. Preventief toezicht Bij preventief toezicht maken aanbieders kennis met het toezicht op de Wmo en Jeugdwet. De toezichthouders krijgen tevens inzicht in de werkzaamheden van aanbieders en de kwaliteit van ondersteuning.
Het doel is dat toezicht zichtbaar en op de hoogte blijft van wat er speelt bij de aanbieders, wat kan leiden tot signalering voor themagericht en signaal gestuurd toezicht. Privaatrechtelijke maatregel Maatregel op grond van het privaatrecht (opgenomen in het Burgerlijk Wetboek), zoals een cliëntstop, terugvordering, dwangsom of ontbinding van de overeenkomst. Proportionaliteit Maatregelen die de gemeente neemt moeten in verhouding staan tot de aard en ernst van de overtreding. De in te zetten interventie mag niet zwaarder zijn dan noodzakelijk is om naleving van de wet te realiseren Rechtmatigheid De mate waarin middelen worden besteed volgens de geldende wet- en regelgeving, contracten en gemeentelijke afspraken. Recidive Het opnieuw overtreden van regels nadat eerder maatregelen zijn opgelegd. (Semi)open house- of toelatingsprocedures Bij deze procedures stelt de gemeente bepaalde eisen aan aanbieder, bijvoorbeeld wat betreft prijs, certificering en opleiding van het personeel. Aanbieders kunnen zich dan melden bij de gemeente. De gemeente toetst of een 29 aanbieder aan de eisen voldoet en cliënten maken zelf hun keuze uit door de gemeente toegelaten aanbieders. Signaalgestuurd toezicht Signaalgestuurd toezicht vindt plaats bij aanbieders, waarover signalen zijn ontvangen. Een signaal betreft alle informatie omtrent de kwaliteit en/of rechtmatigheid van de ondersteuning.
Signalen kunnen divers van aard zijn en door verschillende betrokkenen (bijvoorbeeld door medewerkers van de gemeente, hulpverleners of inwoners) gemeld worden. Signaalgestuurd toezicht kan aangekondigd of onaangekondigd plaatsvinden. Het doel van het toezicht is om vast te stellen of sprake is van gebreken in de kwaliteit en/of rechtmatigheid van de ondersteuning en zo ja, in welke mate. Strafrechtelijke maatregel Maatregel op grond van het strafrecht. Aangifte bij het Openbaar Ministerie. Subsidiariteit De gemeente kiest voor de minst ingrijpende maatregel die het gewenste effect kan bereiken. Pas wanneer lichtere interventies onvoldoende zijn, kan worden opgeschaald naar zwaardere vormen van toezicht of handhaving. Themagericht Toezicht Themagericht toezicht vindt plaats op basis van vooraf vastgestelde thema’s. Deze thema’s zijn gebaseerd op risicoprofielen en signalen vanuit zowel de verschillende gemeenten als externe partijen of betrokkenen. Het doel van themagericht toezicht is om vroegtijdig eventuele knelpunten of gebreken in de kwaliteit en/of rechtmatigheid van de ondersteuning bloot te leggen. De thema’s worden afgestemd met input vanuit de gemeenten, met o.a. contractmanagement en beleid. Ook signalen vanuit inwoners, de gemeenteraad, of aanbieders kunnen onderwerp van themagericht toezicht zijn.
Themagericht toezicht kan aangekondigd of onaangekondigd plaatsvinden. Toetsingskader Het kader met criteria, normen en regels waarmee toezichtsonderzoeken worden uitgevoerd. Toezicht Het verzamelen van informatie over de vraag of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het daarna beoordelen van de informatie en het ingrijpen als dit nodig is. Toezichthouder Een door de gemeente aangewezen functionaris of instantie die toezicht houdt op de kwaliteit en rechtmatigheid van de geleverde zorg en ondersteuning binnen de Wmo of Jeugdwet. Toezicht op calamiteiten en geweldsincidenten Toezicht op calamiteiten en geweldsincidenten vindt plaats naar aanleiding van meldingen van calamiteiten en/of geweldsincidenten. Het doel van deze vorm van toezicht is om vast te stellen en te beoordelen hoe de kwaliteit van ondersteuning was voorafgaand aan een calamiteit of geweldsincident. Het gaat niet om de schuldvraag. Uitgangspunt is de vraag of een dergelijke calamiteit in de toekomst vermijdbaar is. 30 Toezien Zorgen dat het goed gaat, zoals bedoeld. Dit is een verantwoordelijkheid van de hele gemeenschap. Toezicht maakt onderdeel uit van toezien. Werkplan Het jaarlijkse plan van de toezichthouder waarin keuzes worden vastgelegd over de concrete invulling van het toezicht, inclusief prioritering.
Zorgcriminaliteit Het opzettelijk misleidend handelen binnen het zorgdomein, waarbij doelbewust in strijd met de regels wordt gehandeld met het oog op eigen of andermans gewin, met verwevenheid tussen zorg en criminaliteit. Er worden doelbewust criminele activiteiten uitgevoerd. Zorgfraude Het opzettelijk misleidend handelen binnen het zorgdomein, waarbij doelbewust in strijd met de regels wordt gehandeld met het oog op eigen of andermans gewin. (Bewuste) ondoelmatigheid, onrechtmatigheid en/of gebrek aan kwaliteit van zorg. Zorg in Natura (ZIN) Zorg en ondersteuning die de gemeente heeft ingekocht. De gemeente heeft met een aantal aanbieders overeenkomsten voor het leveren van bepaalde zorg en ondersteuning. Bij ZIN maakt de gemeente afspraken met de aanbieder over de te leveren zorg/ondersteuning en bijvoorbeeld met welke frequentie zorg geleverd wordt. Bijlage 2. Toetsingskader kwaliteit Wmo Midden-Limburg Inleiding Sinds 1 januari 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de kwaliteit van de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en het toezicht daarop. In opdracht van de zeven Midden -Limburgse Gemeenten (Echt -Susteren, Leudal, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert) voeren de toezichthouder kwaliteit Wmo en toezichthouder rechtmatigheid Wmo en Jeugdwet van Midden-Limburg het toezicht uit.
De toezichthouders toetsen aan de hand van de gestelde kwaliteitseisen of cliënten een goede en pa ssende ondersteuning ontvangen. Hiervoor hanteren de toezichthouders het onderhavige toetsingskader. Het toetsingskader voor het kwaliteitstoezicht is opgesteld op basis van de geldende wet - en regelgeving en de gestelde kwaliteitseisen. Het kader bestaat uit vier thema’s: 1. Doelmatigheid en doeltreffendheid • De voorziening is doelmatig, doeltreffend en cliëntgericht (art. 3.1, tweede lid sub a Wmo). • De voorziening is afgestemd op de reële behoefte van de cliënt en andere vormen van zorg of Hulp (art. 3.1, tweede lid sub b, Wmo). 2. Veiligheid • De voorziening is veilig (art. 3.1, tweede lid sub a, Wmo). 3. Deskundigheid professionals • De voorziening wordt verstrekt in overeenstemming met de op de beroepskracht rustende verantwoordelijkheid op basis van de professionele standaard (art. 3.1, tweede lid sub c Wmo). 4. Bejegening en rechten cliënt • De voorziening wordt verstrekt met respect voor en inachtneming van de rechten van de cliënt (art. 3.1, tweede lid sub 2 Wmo). 31 De toezichthouders hanteren verschillende onderzoeksmethoden. Onderzoeksmethoden zijn bijvoorbeeld documentenonderzoek, observaties, interviews met cliënten en medewerkers, inzage in medewerker- en cliëntdossiers. De toezichthouders vormen op basis van de verzamelde informatie een oordeel.
Zo nodig wordt samengewerkt met de Wmo - toezichthouders van andere regio’s en/of de Inspectie Gezondheidszorg Jeugd (IGJ). Naar gelang het type onderzoek, de soort voorziening en doelgroep (bijvoorbeeld groepsbegeleiding o f individuele begeleiding) kunnen de toezichthouders accenten leggen op bepaalde onderdelen van het toetsingskader. 32 Toetsingskader kwaliteit Wmo Midden-Limburg Doelmatigheid en doeltreffendheid • De voorziening is doelmatig, doeltreffend en cliëntgericht (art. 3.1, tweede lid sub a Wmo) • De voorziening is afgestemd op de reële behoefte van de cliënt en andere vormen van zorg of hulp (art. 3.1, tweede lid sub b, Wmo) # Norm Uitwerking Ondersteuning 1.1 Aanbieder draagt zorg voor ondersteuning die is afgestemd op de reële behoeften en mogelijkheden van de cliënt en, indien van toepassing, zijn netwerk. 1. In het plan van aanpak/ondersteuningsplan1 zijn het beoogde doel en resultaat beschreven, hoe de aanbieder en cliënt het resultaat willen bereiken en welke tijdsplanning gehanteerd wordt. 2. Het plan van aanpak/ondersteunings-plan is samen met de cliënt opgesteld. Indien van toepassing is het sociale netwerk van de cliënt eveneens betrokken bij het opstellen van het plan. 1.2 De cliënt ontvangt ondersteuning die aansluit bij wensen, mogelijkheden en ondersteuningsbehoefte van de cliënt. 1.
De ondersteuner kent de cliënt, zijn wensen, mogelijkheden en behoeften. 2. De ondersteuning wordt verleend zoals afgesproken. 3. De ondersteuner heeft een actueel beeld van de context van de cliënt zoals achtergrond, cultuur, leefwereld, gezondheid, problematiek en het gewenste toekomstperspectief. 1.3 De ondersteuning draagt bij aan de zelfredzaamheid en participatie van de cliënt en is afgestemd op de persoonlijke situatie van de cliënt. 1. De ondersteuning is passend2 en sluit aan bij de persoonlijke situatie (mogelijkheden en ondersteuningsbehoefte) van de cliënt en zijn/haar sociale netwerk. 2. De cliënt behoudt en ervaart eigen regie over zijn leven en de ondersteuning. 3. De cliënt wordt gestimuleerd om zelf te doen wat hij zelf kan. 1.4 Aanbieder evalueert periodiek3 de ingezette ondersteuning. 1. De te behalen doelen en resultaten van de ondersteuning worden periodiek samen met de cliënt geëvalueerd en aan de hand van de evaluatie bijgesteld. 2. Tijdens de evaluatie is onderzocht of de ingezette ondersteuning daadwerkelijk leidt of heeft geleid tot de beoogde doelen en resultaten. 3. Medewerkers signaleren wijzigingen in de situatie van de cliënt, waardoor minder of meer ondersteuning noodzakelijk is, en passen de ondersteuning hierop aan. 1.5 Aanbieder spant zich in om de continuïteit van de ondersteuning te waarborgen. 1.
Cliënten hebben een vaste ondersteuner, die ook als contactpersoon fungeert. 2. In geval van ziekte en/of afwezigheid van de vaste ondersteuner wordt (adequate) vervanging georganiseerd. 1 Indien van toepassing 2 Raadpleeg uitvoeringsovereenkomst/werkafsprakenboek/gunningsleidraad van het betreffende product welke eisen gelden voor de ondersteuning. 3 Raadpleeg werkafsprakenboek/gunningsleidraad van het betreffende product of/welke termijnen worden gehanteerd. 33 Veiligheid • De voorziening is veilig (art. 3.1, tweede lid sub a, Wmo) # Norm Uitwerking Meldcode huiselijk geweld en (kinder)mishandeling 2.1 De aanbieder heeft een vastgestelde meldcode waarin stapsgewijs wordt aangegeven hoe met signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling wordt omgegaan en die er redelijkerwijs aan bijdraagt dat zo snel en adequaat mogelijk hulp kan worden geboden. 1. De aanbieder heeft de Meldcode huiselijk geweld en (kinder)mishandeling vastgesteld en geïmplementeerd. 2. Er zijn één of meerdere aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en (kinder)mishandeling. 3. Bij signalen van huiselijk geweld en (kinder)mishandeling wordt het stappenplan van de meldcode doorlopen. 4. Het doorlopen van het stappenplan van de meldcode én daaruit voortvloeiende acties/meldingen worden geregistreerd.
2.2 Aanbieder bevordert de kennis en het gebruik van de meldcode huiselijk geweld en (kinder)mishandeling. 1. Medewerkers zijn op de hoogte van de meldcode. 2. Medewerkers zijn geschoold in het kader van de meldcode. Meldingsregeling calamiteiten en geweld 2.3 Aanbieder doet bij de toezichthoudende ambtenaar onverwijld melding na iedere calamiteit en geweldsincident die bij de verstrekking van een voorziening heeft plaatsgevonden en heeft hiertoe passend beleid ontwikkeld. 1. De aanbieder heeft een meldingssysteem voor incidenten. 2. De aanbieder heeft een actuele procedure voor het melden van incidenten. 3. De aanbieder meldt calamiteiten en geweldsincidenten binnen 3 werkdagen aan de toezichthouders. Kwaliteitsbewaking 2.4 Aanbieder bewaakt systematisch de kwaliteit van ondersteuning. 1. De aanbieder beschikt over een gekwalificeerd kwaliteitsborgingssysteem, dat gepaard gaat met een onafhankelijke externe audit, zoals: - ISO-9001 (NEN-EN 15224) - HKZ (165 Wmo) - Qualicor Europe - Prezo - Kwaliteitskeurmerk Landbouw en zorg Afstemming 2.5 Aanbieder heeft contact met het sociale netwerk. 1. Er is contact tussen de aanbieder en het sociale netwerk, als het sociale netwerk een rol heeft bij het beoogde doel en resultaat. 2.6 Aanbieder stemt de voorzieningen af op andere vormen van ondersteuning. 1.
Het professionele netwerk van de cliënt is bekend en hier vindt afstemming mee plaats. 2. Over de afstemming met andere professionals zijn afspraken gemaakt met de cliënt. De afspraken zijn vastgelegd. 3. Indien nodig zijn afspraken gemaakt over regievoering. Veiligheid 2.7 Ondersteuner is zich bewust van de veiligheidsrisico’s van cliënt. 1. De ondersteuner is zich bewust van de veiligheidsrisico’s van cliënt. a. De ondersteuner brengt samen met de cliënt de veiligheidsrisico’s voor cliënt in kaart en legt deze vast. b. De ondersteuner neemt samen met de cliënt maatregelen om de veiligheidsrisico’s waar mogelijk te verkleinen of uit te sluiten en legt deze vast. c. De ondersteuner treedt bij acute onveiligheid op. 2.8 Aanbieder zorgt ervoor dat de omgeving waar ondersteuning wordt geboden veilig is. 1. Een veilige omgeving betekent in ieder geval dat: a. De (woon)voorziening is voorzien van brand(preventie)middelen. b. Bedrijfshulpverlening(BHV)/EHBO is in de voorziening geborgd. c. Alle ruimtes die in gebruik zijn, zijn schoon. d. Er zijn huisregels opgesteld en gecommuniceerd met cliënten en medewerkers. De aanbieder zorgt voor een veilige omgeving indien verschillende doelgroepen op één locatie worden opgevangen. 2.9 Aanbieder heeft protocollen/richtlijnen met betrekking tot de veiligheid. 1.
De aanbieder heeft actuele protocollen/richtlijnen met betrekking tot de veiligheid (norm), bijvoorbeeld: a. Medicatie. b. Agressie. c. Middelengebruik. d. Omgaan met suïcide(dreiging). De medewerkers kennen de protocollen, handelen er naar en zijn bevoegd en bekwaam om medicatie toe te dienen. 34 Deskundigheid professionals • De voorziening wordt verstrekt in overeenstemming met de op de beroepskracht rustende verantwoordelijkheid op basis van de professionele standaard (art. 3.1, tweede lid sub c Wmo) # Norm Uitwerking Deskundigheid 3.1 Aanbieder is in bezit van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) van medewerkers en andere personen die namens die aanbieder in contact komen4. 1. De aanbieder beschikt over de VOG’s van de medewerker(s) die direct contact hebben met de cliënten. 2. Bij indiensttreding beschikken bovengenoemde medewerkers over een passende VOG die niet ouder is dan drie maanden voor datum in diensttreding. 3.2 De medewerkers zijn vakbekwaam en aantoonbaar gekwalificeerd, passend voor de te verrichten activiteiten, complexiteit en aard van de problematiek van de cliënt. 1. De medewerkers zijn passend opgeleid/gekwalificeerd5. 2. De aanbieder biedt de in het kader van de geboden voorziening aangewezen beroepskracht passende scholing. 3.3 Aanbieder draagt zorg voor de inzet van de juiste deskundigheid. 1.
Inzet van niet gekwalificeerde medewerkers6 vindt plaats onder de verantwoordelijkheid van een gekwalificeerde ondersteuner. 4 Zoals vrijwilligers, stagiaires en ervaringsdeskundigen maar ook de medewerkers die toegang hebben tot systemen waarin vertrouwelijke en gevoelige gegevens zijn opgeslagen. 5 Raadpleeg uitvoeringsovereenkomst/werkafsprakenboek/gunningsleidraad van het betreffende product of/welk opleidingsniveau wor den gehanteerd. 6 Onder andere vrijwilligers, stagiaires, ervaringsdeskundigen. 35 Bejegening en rechten van cliënt • De voorziening wordt verstrekt met respect voor en inachtneming van de rechten van de cliënt (art. 3.1, tweede lid sub 2 Wmo) # Norm Uitwerking Medezeggenschap 4.1 Cliënt wordt professioneel en respectvol bejegend. 1. Medewerkers bejegenen de cliënt respectvol en correct. 4.2 Aanbieder beschikt over een medezeggenschapsregeling voor cliënten. 1. Er is een regeling voor de medezeggenschap van cliënten over voorgenomen besluiten van welke voor de cliënten van belang zijn. 2. Aanbieder informeert cliënten over de medezeggenschapsregeling van cliënten. 3. Medewerkers zijn bekend met de medezeggenschapsregeling voor cliënten. Klachtenregeling 4.3 Aanbieder beschikt over een regeling voor de afhandeling van klachten van cliënten. 1. Er is een regeling vastgesteld voor de onafhankelijke afhandeling van klachten van cliënten. 2.
De aanbieder informeert cliënten over de klachtenregeling. 3. Zo nodig worden verbetermaatregelen naar aanleiding van klachten getroffen. 4. Er wordt een analyse/overzicht gemaakt over de aard van de klachten, de trends en verbetermaatregelen. 36 Bijlage 3. Schema partners en verantwoordelijkheden Intern Aanbieder Het leveren van kwalitatief goede voorzieningen conform de overeenkomst en het indienen van correcte facturen. Daarnaast moeten ze zich kunnen verantwoorden. Inspraak middels marktconsultaties, overlegtafels en dergelijke. Administratie Wmo en declaratieteam jeugd Zorgen voor administratieve verwerking, correcte uitbetaling voorzieningen en controle betalingen. Zijn hierbij alert op afwijkend declaratiegedrag. Beleidsmedewerker Alertheid op signalen met betrekking tot kwaliteit en rechtmatigheid, input ten aanzien van risicoanalyses en afgeven signalen bij toezichthouder. De beleidsmedewerker verwerkt daarnaast adviezen van de toezichthouders waar nodig in beleid. Budgethouder persoonsgebonden budget Facturen en praktijken aanbieder controleren en bij mogelijke fouten of vermoedens van frauduleus handelen contact opnemen met gemeente. Regels naleven, budget besteden waarvoor het bedoeld is. De budgethouder kan ervoor kiezen om een pgb-vertegenwoordiger te machtigen om deze taken over te nemen. Business control Inrichten van controls ten aanzien van declaratiegedrag.
Signaleren en analyseren van rechtmatigheidsrisico’s vanuit de jaarrekeningen van een aanbieder, zoals organisatiestructuur, personele inzet, winsten en uitgaven. Contractmanager Sturen op naleving van de eisen en voorwaarden uit de overeenkomsten en het onderhouden van de relatie en de samenwerking met de aanbieders en gemeenten, onder andere door middel van het voeren van contractgesprekken. Monitoren kwaliteit en rechtmatig geleverde zorg gedurende contractering. Fungeren als vraagbaak voor aanbieders en gemeenten. Het college Zorgdragen voor maatschappelijke ondersteuning voor haar ingezetenen en zorgdragen voor de kwaliteit en de continuïteit van de voorzieningen die daartoe behoren. De verantwoordelijkheid voor het eerstelijnstoezicht op de uitvoering van de Wmo 2015 en de Jeugdwet. Het gemeentebestuur stelt ook via beleid (beleidsplannen, lokale regelgeving) en budget de kaders vast waarbinnen de toezichthouders toezicht houden. Het college van burgemeester en wethouders wijst de toezichthouders aan. Inkoop Opnemen van afspraken en verantwoordingseisen in de overeenkomsten met aanbieders in het kader van kwaliteit en rechtmatigheid die risico’s verkleinen en controle op naleving mogelijk maken. Inwoner Kijkt kritisch naar kwaliteit ondersteuning en of deze geleverd wordt zoals opgenomen in de beschikking. Meldt signalen bij het meldpunt.
Openbare orde en Veiligheid Afdeling/team binnen de gemeente dat zich onder andere bezighoudt met ondermijning, Bibob en zorgcriminaliteit. Professionals Zijn alert op signalen met betrekking tot kwaliteit en rechtmatigheid en weten waar zij met deze signalen terecht kunnen. 37 Rijksoverheid Verantwoordelijk voor het stelsel en de wettelijke kaders van de Wmo en Jeugdwet. Sociale recherche Onderzoeken van fraudesignalen inwoners en eventueel het opleggen van boetes bij schending van de inlichtingenplicht. Toegang Geven indicatie Wmo 2015 en Jeugdwet af. Zijn alert op signalen van onvoldoende kwaliteit en risico’s op fraude, fouten, te veel/te weinig ondersteuning. Houden afstemming met contractmanager en toezichthouder. Toezichthouder Bewaken van de kwaliteit en rechtmatigheid van voorzieningen aan de hand van wettelijke en lokale kaders en overeenkomsten door middel van uitvoering van kwaliteitstoetsing en controles en adviseren over vervolgstappen aan gemeenten naar aanleiding van de toetsing. Voert calamiteitentoezicht uit, waarbij de focus ligt op het doen van onderzoek naar de toedracht en oorzaak van gebeurtenissen en waar mogelijk het treffen van verbetermaatregelen om kans op herhaling te voorkomen. Extern InformatieKnooppuntZorg (IKZ) Verzamelt, onderzoekt en deelt meldingen over zorgfraude en signaleert trends en ontwikkelingen.
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) Houdt het eerstelijns toezicht op de uitvoering van de Jeugdwet. IGJ bewaakt en bevordert de veiligheid en kwaliteit van zorg in het kader van de Jeugdwet. Nederlandse arbeidsinspectie en de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) Werken in sommige gevallen samen in het kader van toezicht en opsporing ten behoeve van strafrechtelijke onderzoeken in de zorg, met prioritaire aandachtsgebieden pgb- en declaratiefraude. Nederlandse ZorgAutoriteit (Nza) Houdt toezicht en treedt handhavend op bij onrechtmatigheden door onder andere aanbieders, met name met betrekking tot declaratieverkeer. Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) Stelt integrale handhavingsadviezen op en stemt projectmatig bestuursrechtelijke, strafrechtelijke en fiscale interventies af met de regionale partners. Sociale VerzekeringsBank (SVB) Bij persoonsgebonden budgetten controleren of de gefactureerde ondersteuning overeenkomt met de zorgovereenkomst. Mogelijke fraudesignalen met betrekking tot pgb’s doorgeven aan gemeente. Bijlage 4. Overzicht bevoegdheden De plichten en bevoegdheden van de toezichthouder zijn opgenomen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb), deWmo, de Jeugdwet en de lokale verordeningen.
In de Awb zijn de volgende verlichtingen en bevoegdheden opgenomen: • Legitimatieplicht, die kan worden ingericht door een gepersonaliseerd legitimatiepasje (artikel 5:12); • De verplichting tot inachtneming van het evenredigheidsbeginsel (artikel 5:13); 38 • De bevoegdheid tot het betreden van plaatsen met uitzondering van een woning als de bewoner daarvoor geen toestemming heeft gegeven, apparatuur mee te nemen en zo nodig de sterke arm daarbij in te zetten (artikel 5:15); • De bevoegdheid inlichtingen te vorderen (artikel 5:16); • De bevoegdheid inzage van zakelijke gegevens en bescheiden te vorderen (artikel 5:17); • De bevoegdheid zaken te onderzoeken en monsters te nemen (artikel 5:18); • De bevoegdheid om vervoersmiddelen te onderzoeken (artikel 5:19).
In de Wmo zijn de volgende verplichtingen en bevoegdheden opgenomen: • De bevoegdheid om dossiers in te zien voor zover dat voor de vervulling van hun taak noodzakelijk is (artikel 6.1, lid 2)7, met inachtneming van het proportionaliteitsbeginsel en noodzakelijkheidsvereiste; • De bevoegdheid om (bijzondere) persoonsgegevens8 te verwerken (artikel 6.1, lid 3), met inachtneming van het proportionaliteitsbeginsel en noodzakelijkheidsvereiste; • Geheimhoudingsplicht voor de cliëntgegevens die voor de beroepskracht onder het beroepsgeheim vallen (artikel 3.4, lid 3); • De bevoegdheid om een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) op te vragen van medewerkers die ondersteuning verlenen aan cliënten, of andere personen die beroepsmatig met de cliënten in contact kunnen komen. Indien de toezichthouder redelijkerwijs mag vermoeden dat een beroepskracht niet voldoet aan de eisen voor het afgeven van een VOG, kan de toezichthouder van de aanbieder verlangen dat de beroepskracht binnen tien weken een VOG overlegt die niet ouder is dan drie maanden (artikel 3.5, lid 3). Voor wat betreft het rechtmatigheidstoezicht op jeugdhulp zijn in de lokale verordeningen specifieke verplichtingen en bevoegdheden voor de toezichthouder opgenomen.
De Jeugdwet stelt in het algemeen dat gemeenten regels moeten stellen voor toezicht op rechtmatigheid en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik (artikel 2.9, lid d). Bijlage 5. Interventiematrix Type maatregel Maatregel Wanneer inzetten? Wie? Wetgeving / contractvoorw aarden Advies- en stimuleringsm aatregel Geven van informatie, advies en voorlichting. Structureel gedurende contractering, tijdens/na kwaliteit/rechtmatigheidso nderzoek. Toezichtho uder en/of contractma nager Geen grondslag Corrigerende maatregel Gesprek met bestuur van aanbieder. Wanneer het van belang is om inzichtelijk te krijgen wat de reden van het niet Toezichtho uder en/of Contractma nager Geen grondslag 7 Dit is in afwijking van artikel 5:20, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht. 8 (Bijzondere) persoonsgegevens als bedoeld in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). 39 naleven van de voorwaarden zijn. Verbeterplan Wanneer aanbieder na eerste onderzoek niet voldoet aan de kwaliteit/rechtmatigheidsei sen. Toezichtho uder en/of contractma nager Contractvoorw aarden Verscherpt toezicht d.m.v. heronderzoek kwaliteit/rechtma tigheid. Wanneer aanbieder na eerste onderzoek niet voldoet aan de kwaliteit/ rechtmatigheidseisen.
Toezichtho uder Wmo 2015 artikel 6.1 lid 1 Awb artikel 5:11 t/m 5:20 Regeling Jeugdwet artikel 6a.7 en 6b.1 Contractvoorw aarden Intensievere contractmonitorin g. Wanneer signalen/onderzoek kwaliteit/rechtmatigheid hier aanleiding toe geven. Contractma nager Contractvoorw aarden Bestuursrecht elijke maatregel Last onder dwangsom Als sanctie bij bewuste of herhaaldelijke misstanden. Bijvoorbeeld wanneer een aanbieder geen medewerking verleent aan inzage van cliëntdossiers. College van B&W Awb artikel 5:32 Last onder bestuursdwang Als sanctie bij bewuste of herhaaldelijke misstanden. Een last onder bestuursdwang wordt alleen opgelegd als een last onder dwangsom niet het gewenste effect heeft, of bij spoedeisende overtredingen om die (waar mogelijk) zo snel mogelijk te beëindigen. College van B&W Gemeentewet artikel 125 en Awb artikel 5:21 Het recht op een maatwerkvoorzie ning in ZIN of pgb intrekken Wanneer er onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt of wanneer de maatwerkvoorziening niet is gebruikt of ergens anders voor is gebruikt. College van B&W Wmo 2015 artikel 2.3.10 en Jeugdwet artikel 8.1.4 lid 1 Pgb omzetten naar een maatwerkvoorzie ning in ZIN Wanneer een inwoner (pgb-budgethouder of vertegenwoordiger) niet (langer) de pgb-taken op College van B&W Wmo 2015 artikel 2.3.10 en 2.4.1 en Jeugdwet 40 een verantwoorde manier kan uitvoeren.
Bijvoorbeeld wanneer stukken verloren zijn geraakt die zien op de verantwoording van (de kwaliteit en/of rechtmatigheid) van een pgb. Terugvordering van zorggelden van de cliënt of degene die medewerking heeft verleend. Wanneer een maatwerkvoorziening in ZIN of natura is ingetrokken en met opzet onjuiste of onvolledige gegevens zijn verstrekt. College van B&W Wmo 2015 artikel 2.4.1 en Jeugdwet artikel 8.1.4 lid 3 Privaatrechtel ijke maatregel Ingebrekestelling Een ingebrekestelling is een schriftelijke mededeling waarbij de aanbieder wordt gesommeerd om de overeengekomen afspraken na te komen. Er wordt een redelijke termijn (uiterste termijn) gesteld waarbinnen de aanbieder weer aan de overeengekomen afspraken moet voldoen. In de ingebrekestelling moet het volgende worden opgenomen: • De geconstateerde tekortkoming; • Welke tekortkomingen hersteld moeten worden; • Op grond van welke bepalingen uit de overeenkomst. De gemeente kan verzoeken om een verbeterplan op te stellen. Contractma nager BW art 6:82 Contractvoorw aarden Cliëntenstop Wanneer sprake is van signalen die kunnen duiden op misstanden en/of fraude of situaties waarbij de veiligheid van de inwoner en de kwaliteit van de dienstverlening in het geding is. Wanneer niet wordt voldaan aan contractvoorwaarden.
Contractma nager Contractvoorw aarden 41 Afhankelijk van hetgeen in de contractvoorwaarden opgenomen voor het/de contract(en) waar het toezicht zich op richtte. Betaalstop Indien wordt geconstateerd dat door een aanbieder niet de overeengekomen prestatie (hulpverlening) wordt geleverd, kan een betaalstop (opschorting van betaling) worden opgelegd. Contractma nager Contractvoorw aarden Boete Indien in de contractvoorwaarden van het/de contract(en) een boetebeding is opgenomen. In dat geval wordt dit ingezet volgens hetgeen in de bepaling over boetebeding is opgenomen. Contractma nager Contractvoorw aarden Ontbinding (raam)overeenko mst • Als de aanbieder te kort schiet in de nakoming van haar verbintenissen (afspraken uit de overeenkomst) kan de opdrachtgever de overeenkomst ontbinden. • Ontbinding kan pas nadat de aanbieder in verzuim is. Een aanbieder is in verzuim nadat hij een ingebrekestelling heeft ontvangen waarin staat omschreven welke aanpassingen/verbeter punten hij moet doorvoeren voor de uiterste datum (fatale termijn). • Als de aanbieder niet voor de uiterste datum Contractma nager BW art 6:265 42 de verbeterpunten heeft aangebracht dan is hij in verzuim. • Verzuim is niet nodig in het geval dat nakoming blijvend of tijdelijk onmogelijk is. • Bij ontbinding eindigt de overeenkomst op het moment van de ontbinding.
Terugvordering bij de zorgaanbieder Indien de hulp en ondersteuning niet (geheel) volgens de contractvoorwaarden is geleverd kan over worden gegaan tot terugvordering Op grond van het privaatrecht zijn er meerdere terugvorderingsgronden. Mogelijkheden zijn onverschuldigde betaling, ongerechtvaardigde verrijking, onrechtmatige daad en onrechtmatig handelen door de bestuurder (bestuurdersaansprakelijkh eid). College B&W Advocaat bij vorderinge n boven €25.000,- verplicht. Op grond van door de gemeente verleende mandaten heeft de MGR ook de bevoegdhei d om terug te vorderen in contracten die de MGR heeft gesloten namens gemeenten. BW art 2:9, 2: 248, 6:162, 6:203, 6:212 Eisen van schadevergoeding Wanneer de gemeente schade lijdt door het handelen van de aanbieder dient de aanbieder deze schade te vergoeden. De vereisten voor een schadevergoeding zijn: • Tekortkoming: de aanbieder moet niet hebben voldaan aan de verplichtingen uit de Contractma nager BW art 6:74 Contractvoorw aarden 43 raamovereenkomst ; • Toerekenbaar: de tekortkoming is de aanbieder toe te rekenen (er moet dus geen sprake zijn van overmacht). • Schade: de gemeente moet schade hebben geleden; • Causaal verband: de schade moet zijn ontstaan door de toerekenbare tekortkoming van de aanbieder.
Strafrecht Aangifte Wanneer het vermoeden bestaat dat een strafbaar feit is gepleegd door een aanbieder (rechtspersoon) of een persoon binnen de organisatie (natuurlijk persoon), dan kan daarvan aangifte gedaan worden bij het Openbaar Ministerie (OM). Burgemeest er Wetboek van Strafrecht art 225, 226, 300, 321, 322, 326