2026-09-08 11. Bijlage - Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen
Tekst van het document
5.5 Uitvoering De Omgevingswet geeft primair ruimte aan de samenleving om met initiatieven te komen die meerwaarde hebben voor de omgevingskwaliteit. Daarbij is de bedrijfscontactfunctionaris het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en de leefbaarheidsregisseurs voor inwoners. Zij wijzen de weg of helpen om kansrijke locaties te vinden. Ook wijst de functionaris op subsidiemogelijkheden, bijvoorbeeld voor de aanleg van landschapselementen of zonnepanelen. Daarnaast gaan we zelf actief aan de slag. Het vastgestelde beleid houden we actueel. Daarnaast gaan we aan de slag met de volgende onderdelen:
43 Om deze onderdelen daadwerkelijk uit te kunnen voeren, zijn voldoende financiële middelen nodig. De meeste trajecten lopen al in het kader van de Omgevingswet. Verdere uitwerking vindt plaats in een uitvoeringsprogramma. Om de uitvoering te waarborgen zal na vaststelling van Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen een aparte uitvoeringsnotitie worden opgesteld om gemaakte afspraken daadwerkelijk te realiseren. 6 Fricties tussen visies buitengebied en kernen en bedrijventerreinen De gemeenteraad heeft de Omgevingsvisie Buitengebied op 20 juli 2021 vastgesteld. De raad stelt de visie voor de kernen en bedrijventerreinen eind 2023 vast. In dit hoofdstuk beschrijven we kort op welke punten er fricties bestaan tussen de visies voor de kernen en bedrijventerreinen en de eerder vastgestelde visie voor het buitengebied. 6.1 Invulling vrijkomende agrarische bebouwing ten opzichte van zo veel mogelijk ontwikkelingen concentreren in de kernen In de omgevingsvisie Buitengebied is aangegeven dat er gezocht wordt naar nieuwe passende functies in vrijkomende agrarische bebouwing (VAB). Leegstand van VAB’s moet in ieder geval worden voorkomen. Voorwaarde voor een nieuwe functie is dat deze de omliggende functies niet mag belemmeren.
We zien mogelijkheden voor allerlei bedrijfsfuncties, zolang de omvang maar passend is in het buitengebied en er niet de uitstraling van een bedrijventerrein ontstaat. Ook zien we volop kansen voor functies op het gebied van recreatie, toerisme, horeca en zorg.
44 In de Omgevingsvisie voor de kernen en bedrijventerrein geven we aan dat we de kernen willen versterken en de leefbaarheid behouden en liefst vergroten door zo veel mogelijk voorzieningen te concentreren in de kernen, zoals horeca, detailhandel, zorg en maatschappelijke voorzieningen. Deze twee ontwikkelrichtingen kunnen haaks op elkaar staan. Ook draagt het realiseren van allerlei functies in het buitengebied niet bij aan de ambitie om voorzieningen zo veel mogelijk te voet of per fiets te kunnen bereiken. Met een vergrijzende bevolking is dit een belangrijk aandachtspunt. 6.2 Mogelijkheden voor bedrijven in het buitengebied ten opzichte van nieuw bedrijventerrein In de Omgevingsvisie Buitengebied is aangegeven dat als er per saldo sprake is van winst voor de omgevingskwaliteit, de mogelijkheid ontstaat om in voormalige agrarische bebouwing nieuwe functies waaronder bedrijven toe te staan. Ook kunnen bestaande bedrijven in het buitengebied uitbreiden. In de Omgevingsvisie kernen en bedrijventerreinen geven we aan dat er behoefte is aan een nieuw bedrijventerrein. We starten een onderzoek naar geschikte locaties. Deze mogelijkheden kunnen tot gevolg hebben dat een nieuw bedrijventerrein in de toekomst minder snel gevuld is dan zou kunnen als de mogelijkheden voor nieuwe functies in de VAB’s er niet waren.
De investering om een nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen kan daarmee minder rendabel zijn. 6.3 Wonen in vrijkomende agrarische bebouwing ten opzichte van inbreiding In de Omgevingsvisie Buitengebied is het uitgangspunt dat VAB’s niet kunnen worden aangepast naar een woonfunctie. Toch wordt deze mogelijkheid niet volledig uitgesloten, als de vergunning voor agrarische bedrijfsvoering maar wordt ingetrokken en er kwaliteitswinst wordt geboekt, mits er bij verblijfsfunctie sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. In de Omgevingsvisie kernen en bedrijventerreinen is de richtinggevende uitspraak gedaan dat er aan elke kern woningen worden toegevoegd naar behoefte voor diverse doelgroepen. Het uitgangspunt is dat nieuwe woningen zo veel mogelijk binnen de bebouwingsgrenzen worden gerealiseerd. En als dit niet lukt worden nieuwe woningen aansluitend op de bebouwingsgrenzen gebouwd. Hoewel er behoefte is aan nieuwe woningen die in VAB’s kunnen worden gerealiseerd wordt daarmee niet bijgedragen aan het versterken van de kwaliteit van de kernen. De ambitie is om de kernen te versterken door zo veel mogelijk de voorzieningen en woningen in de kernen te vestigen. Ook is vooral behoefte aan betaalbare woningen voor 1 à 2 personen. Doordat er in de afgelopen jaren geen beleid is opgesteld voor vrijkomende agrarische bebouwing ontstaat deze frictie tussen de visies.
In deze Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen constateren we de frictie en dat er geen pasklaar antwoord ligt. Om deze frictie op te lossen zal het vrijkomende agrarische bebouwingsbeleid opgesteld moeten worden. 45 7 Communicatie, voortzetting en borging 7.1 Altijd in gesprek blijven De Omgevingswet en -visie bieden meer ruimte aan particuliere en maatschappelijke initiatieven en vragen om een open houding vanuit de gemeente richting bewoners en bedrijven. Dat vinden we belangrijk en omarmen we. Daarom is deze visie samen met inwoners, ondernemers, instellingen, regiogemeenten en andere betrokkenen opgesteld. Want het gaat om hun leefomgeving. Over de hele linie bestaat grote behoefte aan samenwerking zowel op procesmatig vlak als bij de diverse inhoudelijke opgaven. Deze behoefte is niet alleen aanwezig binnen Nederweert, maar heel duidelijk ook bij de ketenpartners, zoals regionale organen, provincie, waterschap en de veiligheidsregio. In vrijwel alle gesprekken komt dat naar voren: “Waar kunnen we iets voor elkaar betekenen?”. Dit vraagt van iedereen (overheid, burger, ondernemer) een nieuwe en verantwoordelijke rol met als rode draad dat we altijd in gesprek blijven.
Waarom is het een opgave? In de visie staat het meermalen verwoord: als we samen een leefomgeving willen waar het prettig wonen, werken en recreëren is, dan zijn de kernwoorden daarbij: - samenwerking (met partijen in de samenleving alsook intern bij de gemeente) - dialoog - maatwerk - kwaliteit - innovatie. Goede en continue communicatie onderling en een blijvende borging zijn hierbij onmisbaar. Welke ambitie hebben we? We willen op de hoogte zijn en in contact blijven. Met elkaar, zowel onderling als inwoner, recreant en/of ondernemer maar ook tussen belangenorganisaties, netwerken, nieuwe en bestaande ontwikkelingen als ook overige inwoners van de gemeente Nederweert en de gemeentelijke organisatie zelf. Open, eerlijk en no-nonsense met elkaar omgaan en elkaar proactief opzoeken als er wat speelt. Dat doet recht aan de waarden van de Nederweertenaar en onze mooie gemeente die we moeten koesteren. Hoe gaan we de ambitie bereiken? Een ambitie benoemen is mooi maar er daadwerkelijk naar handelen en deze bereiken is vers twee. Als we samen oprecht de omgevingskwaliteit in onze gemeente willen versterken, dienen we elkaar proactief op te zoeken en niet te denken in eigenbelang maar in gedeeld belang. Iedereen mag er beter van worden, jezelf maar ook je buren, de gemeente en de bezoeker! Dit vergt afstemming en communicatie.
Richtinggevende uitspraken Blijvende dialoog is nodig De samenleving verandert steeds sneller. Inwoners en ondernemers zijn mondiger en informatie gaat steeds makkelijker rond. Tegenstellingen en belangen lijken groter te worden. Dit vraagt van alle partijen een nieuwe rol en om cultuurverandering. De maatschappij is complex geworden. Daarom moeten we de benodigde kennis bij elkaar brengen om tot een gezamenlijke ontwikkeling, standpunt of voorwaarden te komen. Hiervoor zijn dialoog en communicatie nodig. Het is nodig hier tijd en ruimte voor vrij te maken, zeker in en door de gemeentelijke organisatie. Boodschap, doelgroepen en middelen goed afstemmen Blijvend vertellen wat nut en noodzaak is van samenwerken aan een kwaliteitsverbetering van de fysieke leefomgeving in onze gemeente blijft 46 van belang. Net zoals het delen van kennis en regelgeving. Een duidelijke en eenduidige boodschap met bijbehorende waarden en ambassadeurs voor de identiteit van Nederweert is dan ook prettig. Een gedeelde en gedragen identiteit maakt trots en motiveert om te werken aan het versterken van de kwaliteit van onze gemeente. Het is nodig om doelgroepen te duiden om de informatie zo gericht en persoonlijk mogelijk te brengen.
Procesafspraken Borging van communicatie, communicatieplan opstellen De afspraak om de visie periodiek te evalueren betekent ook dat we moeten afspreken wie we daarbij betrekken. Dit werken we uit in een organisatieschema (met verantwoordelijkheden en rollen) en procesplanning voor de toekomst. Zo is voor te stellen dat er een soort klankbordplatform ontstaat waar de visie blijvend aan getoetst wordt. Wie doet wat? Om de bovenstaande procesafspraken te realiseren is voornamelijk de gemeente aan zet. Dit kan de gemeente Nederweert natuurlijk niet alleen. Vele handen maken licht werk, dus wellicht zijn er taken te delen met betrokken partijen. Hoe bewaken we de voortgang (communicatie)? Borging van communicatie: periodieke herijking Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is een momentopname waarin we vooral allerlei lopende trajecten met elkaar in verband hebben gebracht. Het betekent daarmee ook dat een Omgevingsvisie eigenlijk nooit af is, er zijn altijd nieuwe ontwikkelingen. Daarom zullen we de visie regelmatig tegen het licht houden. We ervaren dat iedere 2 jaar evalueren zoals opgenomen in de omgevingsvisie buitengebied niet realistisch is. In de op te stellen uitvoeringsnotitie zullen we een evaluatietermijn vaststellen. Zijn er voldoende ontwikkelingen in de beschreven richting? Zijn er nieuwe opgaven of trends? De Omgevingswet noemt dit de beleidscyclus.
We gaan daarom de Omgevingsvisie actualiseren als daar aanleiding voor is. Actualisaties worden uiteraard voorgelegd aan de gemeenteraad. Daarbij wordt een relatie gelegd met monitoring. 7.2 Met passie en met alle betrokkenen Een aantrekkelijke leefomgeving zorgt ervoor dat mensen graag in Nederweert verblijven en wonen. En dat het voor bedrijven aantrekkelijk is om zich hier te vestigen. De gemeente werkt samen met andere partijen aan deze basisopgave: een veilige en gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Deze basisopgave is leidend voor de uitwerking van de hoofdopgaven waar Nederweert voor staat. Of het nu gaat om het buitengebied, de kern Leveroy of bedrijventerrein Pannenweg I, over ieder gebied in onze gemeente wordt nauwkeurig, met veel passie en met veel betrokkenen nagedacht. En dat nadenken houdt waarschijnlijk nooit op, want er zijn steeds nieuwe inzichten, vragen en ontwikkelingen. De context verandert bijna jaarlijks! Vanwege de snelle veranderingen zijn er voortdurend aanpassingen aan de fysieke leefomgeving nodig. Het is een dynamisch proces. Met deze Omgevingsvisie begeleiden we die aanpassingen zodat we de kwaliteit van de leefomgeving stap voor stap versterken. Samen met alle betrokkenen verbeteren we onze leefomgeving. Een gezamenlijke visie is de beste basis voor een goede toekomst voor Nederweert.
47 Bijlage Participatie Tijdens het proces dat is doorlopen om de Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen te ontwikkelen zijn diverse bijeenkomsten gehouden waarin bewoners en raadsleden zijn geraadpleegd. De informatie uit deze bijeenkomsten is steeds op de website van de gemeente gepubliceerd. Zo konden bewoners in het najaar 2022 inbreng leveren voor deze visie tijdens een algemene meedenkavond voor alle inwoners van de gemeente en later tijdens focusbijeenkomsten per kern, voor de bedrijventerreinen en het centrum. Alle verzamelde input is terug te lezen in het reactieverslag. Op 24 januari 2023 heeft de gemeenteraad deelgenomen aan een meedenkbijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst is een viertal scenario’s met betrekking tot woningbouw en ontwikkeling van bedrijventerreinen gepresenteerd. De opbrengst uit de bewoners-sessies vormt de inspiratie voor deze scenario’s. De kansen en bedreigingen van de scenario’s zijn besproken evenals de achterliggende waarden. Deze sessie geeft inzicht in de door de raad gewenste ontwikkelrichting voor woningbouw en bedrijventerreinen in de gemeente Nederweert. In een sessie met de raad vlak voor de zomer van 2023 is het Voorontwerp Omgevingsvisie op inhoud toegelicht en hebben de raadsleden de kans gekregen onderling in discussie te gaan over de voorgestelde keuzes.
Tijdens een bijeenkomst vlak voor de zomer 2023 is het Voorontwerp Omgevingsvisie teruggelegd bij de inwoners en ondernemers. In deze bijeenkomst is was er ruimte om feedback te geven en vragen te stellen. Ook is een bijeenkomst voor externe stakeholders georganiseerd, waar zij konden reageren op het Voorontwerp. Tijdens de zomer van 2023 is het voor alle inwoners mogelijk geweest het Voorontwerp Omgevingsvisie in te zien en hun reactie erop te geven. Deze zijn reacties met bijbehorende antwoorden zijn verwerkt in het reactieverslag. De raad heeft in september 2023 het Ontwerp Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen besproken. Hierna is het officiële zienswijzeproces doorlopen. De zienswijzen die tijdens dit proces zijn ingediend, zijn verwerkt in de zienswijzenota.