2026-09-08 11. Bijlage - Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen
Tekst van het document
1 Versie 12 december 2023
Inhoudsopgave | 4.6 Een gezonde en veilige leefomgeving ...................................................................... 25 1 | Waarom een Omgevingsvisie? ............................................................................. 3 | 4.7 Een bijdrage leveren aan de energietransitie........................................................... 28 1.1 | Doel Omgevingsvisie.......................................................................................... 3 | 4.8 Een bijdrage leveren aan de klimaatadaptatie ......................................................... 31 1.2 | Visie op korte en lange termijn ......................................................................... 3 | 4.9 Versterken van het groene karakter ........................................................................ 33 1.3 | Omgevingswet en omgevingsplan ..................................................................... 3 | 4.10 Verbeteren van de infrastructuur (mobiliteit)........................................................ 35 1.4 | Omgevingsvisie in delen .................................................................................... 4 | 4.11 Versterken van gastvrijheid en beleving ................................................................ 37 1.5 | Status Omgevingsvisie .......................................................................................
5 | 5 | De praktijk ........................................................................................................ 38 1.6 | Leeswijzer .......................................................................................................... 5 | 5.1 | Inspelen op trends en ontwikkelingen ............................................................. 38 2 | Veranderende tijden, vaste waarden ................................................................... 6 | 5.2 | Versterken van de omgevingskwaliteit ............................................................ 38 2.1 | Ontwikkelingen in de kernen en op bedrijventerreinen .................................... 6 | 5.3 | Wegwijzer initiatiefnemers .............................................................................. 39 2.2 | De identiteit ....................................................................................................... 7 | 5.4 | Ter inspiratie voorbeelden uit de praktijk ....................................................... 39 2.3 | De vier kernwaarden ......................................................................................... 7 | 5.4.1 Ontmoetingsplek Meester Mertensstraat ............................................... 40 3 | Kernkwaliteiten per deelgebied .........................................................................
11 | 5.4.2 Energiehandelsplatform Bedrijvenpark ................................................... 40 3.1 | Eigen kwaliteiten per kern en bedrijventerrein ............................................... 11 | 5.4.3 Waterbuffer Lochtstraat Ospel ................................................................ 41 3.2 | Kernen ............................................................................................................. 12 | 5.5 | Uitvoering ........................................................................................................ 42 3.3 | Bedrijventerreinen .......................................................................................... 14 | 6 | Fricties tussen visies buitengebied en kernen en bedrijventerreinen ................ 43 3.4 | De afspraken.................................................................................................... 15 | 6.1 | Invulling vrijkomende agrarische bebouwing ten opzichte van zo veel mogelijk ontwikkelingen concentreren in de kernen ................................................................... 43 3.4.1 | Handvat om te versterken waarden mee te nemen .............................. 15 | 6.2 | Mogelijkheden voor bedrijven in het buitengebied ten opzichte van nieuw 4 | De visie ..............................................................................................................
16 | bedrijventerrein ............................................................................................................. 44 4.1 De opgaven .............................................................................................................. 16 | 6.3 | Wonen in vrijkomende agrarische bebouwing ten opzichte van inbreiding ... 44 4.2 Context van de opgaven .......................................................................................... 17 | 7 | Communicatie, voortzetting en borging ............................................................ 45 4.2.1 Veranderingen......................................................................................... 17 | 7.1 | Altijd in gesprek blijven.................................................................................... 45 4.2.2 Kansen | 17 | 7.2 | Met passie en met alle betrokkenen ............................................................... 46 4.3 Passende woningbouw ............................................................................................ 18 | Bijlage Participatie ........................................................................................................ 47 4.4 Toekomstbestendige bedrijventerreinen.................................................................
21 4.5 Voorzieningen in de kernen ..................................................................................... 23 2 3 1 Waarom een Omgevingsvisie? 1.1 Doel Omgevingsvisie Hoe kunnen we er voor zorgen dat we de kwaliteit van leven verder verbeteren en kunnen doorgeven aan de volgende generaties? Door permanent en samen zorg te dragen voor een gezonde, veilige en mooie leefomgeving. Hoe doen we dat in een samenleving die hecht aan ruimte voor eigen initiatief, maar die ook wetten en regels kent om belangen te beschermen? Hoe zorgen we voor een duidelijke visie, zonder dat alles is dichtgetimmerd? Door een Omgevingsvisie op te stellen waarin ontwikkelkeuzes zijn gemaakt. Zo geven we richting aan mogelijke ontwikkelingen, daar waar dat nodig is. Het doel van deze Omgevingsvisie is zorgen dat het in onze kernen, op onze bedrijventerreinen en in ons buitengebied goed wonen, werken en recreëren is én blijft. We onderkennen de opgaven, zijn op de hoogte van de huidige trends en hebben onze eigen ambities. Samen met alle betrokken partijen gaan we met veel energie aan de slag om Nederweert voor te bereiden op de toekomst op een manier die recht doet aan onze identiteit. 1.2 Visie op korte en lange termijn De Omgevingsvisie Nederweert bevat zaken die niet alleen op dit moment van belang zijn, maar ook op de middellange en lange termijn.
Hierin staan twee dimensies beschreven: één voor de lange termijn die is gebaseerd op de identiteit en waarden van de verschillende kernen, bedrijventerreinen en het buitengebied. De versterking van de kernkwaliteiten vormt de overkoepelende opgave waaraan we willen werken. De komende jaren staan er diverse veranderingen op stapel met betrekking tot het vestigingsklimaat, de vraag naar aantal en type woningen, klimaatadaptatie, de energietransitie, leefbaarheid in de kernen, inrichting van het landelijk gebied en werkgelegenheid in onze gemeente en de regio. Dit vraagt om een integrale benadering: een aanpak waarbij we alle opgaven betrekken op het gebied van wonen, gezondheid, veiligheid, kwaliteit van onze leefomgeving, duurzaam ondernemen, landelijk gebied, klimaatadaptatie, energietransitie, mobiliteit, milieu, groen en natuur. De tweede dimensie voor de korte en middellange termijn geeft richting aan de maatschappelijke opgaven en biedt ruimte aan passende initiatieven. De hoofdopgaven die we in hoofdstuk vier per thema beschrijven zijn de maatschappelijke opgaven waar Nederweert op de korte en middellange termijn voor gesteld staat. Voor elke opgave hebben we onze ambitie geformuleerd en richtinggevende uitspraken gedaan hoe we deze ambities gaan bereiken. Om de ambities te bereiken voeren we de komende jaren een aantal maatregelen uit.
Dit zullen we op zo’n manier doen dat de maatregelen niet alleen bijdragen aan het bereiken van de ambitie maar ook de kernkwaliteiten van het buitengebied, de kernen en bedrijventerreinen versterken. Deze Omgevingsvisie geeft een beeld op hoofdlijnen voor de toekomst van Nederweert. In deze visie beschrijven we geen strak omlijnd eindbeeld, we bieden een kader voor nieuwe initiatieven en ideeën zodat deze bijdragen aan het behalen van de gestelde doelen. 1.3 Omgevingswet en omgevingsplan De nieuwe Omgevingswet, die op 1 januari 2024 van kracht wordt, verplicht zowel het Rijk, als alle provincies en gemeenten in Nederland om een visie op de fysieke leefomgeving te ontwikkelen. De Omgevingswet en daarmee de Omgevingsvisie geeft ons de kans om de opgaven en ambities integraal te benaderen en daarmee tot betere en eenvoudigere besluitvorming over initiatieven en ideeën te komen. 4 Naast de Omgevingsvisie kent de Omgevingswet ook: - Het Omgevingsprogramma: gericht op het behalen van de doelen voor een specifiek thema. - Het Omgevingsplan: één omgevingsplan voor de hele gemeente dat alle regels bevat die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Nadat de gemeenteraad de Omgevingsvisie heeft vastgesteld werken we deze regels in detail uit.
De regels zorgen dat de doelen uit de visie worden behaald en maken duidelijk wat er op bepaalde locaties in de gemeente wel en niet kan en mag gebeuren. De regels zorgen voor de juridische verankering. Bij het uitwerken van deze regels is draagvlak van groot belang. 1.4 Omgevingsvisie in delen We hebben ervoor gekozen om een Omgevingsvisie in twee delen op te stellen die uiteindelijk worden samengevoegd en één consistente visie voor het gehele grondgebied vormen. We hebben prioriteit gegeven aan het buitengebied omdat de uitdagingen daar het grootst zijn en de ontwikkelingen het snelst gaan. De Omgevingsvisie Buitengebied is door de gemeenteraad vastgesteld op 20 juli 2021. Aansluitend hebben we de visie voor de kernen en bedrijventerreinen opgesteld. Fricties tussen de eerder opgestelde visie voor het buitengebied en de visie voor de kernen en bedrijventerreinen beschrijven we in hoofdstuk 6 van de Omgevingsvisie kernen en bedrijventerreinen. Nederweert beschikt na het vaststellen van de Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen nog niet over één integrale Omgevingsvisie, maar wel over een gemeentedekkend beleid voor de fysieke leefomgeving. Na vaststelling gaat de gemeente aan de slag om de Omgevingsvisie voor het Buitengebied te actualiseren en de fricties tussen beide visies weg te nemen.
Daarna integreren we de beide visies tot één Omgevingsvisie en laten deze door de raad vaststellen. Hierna heeft Nederweert één integrale Omgevingsvisie In het onderstaande schema is weergegeven welke delen van beide omgevingsvisies identiek zijn aan elkaar en welke hoofdstukken specifiek zijn voor de afzonderlijke visies. In de periode tussen het vaststellen van de Omgevingsvisie Buitengebied en het realiseren van de visie voor de kernen en bedrijventerreinen, is beleid geactualiseerd en vastgesteld. In het proces om dit beleid op te stellen heeft participatie plaats gevonden. Dit beleid is daarmee geschikt als vertrekpunt voor de omgevingsvisie rondom de kernen en bedrijventerreinen. In de diverse paragrafen hebben we verschillende beleidsstukken als bouwsteen voor de visie gebruikt.
5 Er is twee keer hetzelfde proces doorlopen, eerst voor het buitengebied en vervolgens voor de kernen en bedrijventerreinen. Er zijn diverse bijeenkomsten met bewoners, ondernemers en andere betrokkenen georganiseerd om hun ideeën op te halen over de opgaven, trends en ambities voor de toekomstige ontwikkelingen in onze gemeente. De gemeenteraad heeft richting gegeven aan de gewenste ontwikkelingen. Ook hebben vakambtenaren hun inbreng geleverd en waar nodig hebben we specialisten geraadpleegd. Alle inbreng is per proces samengevoegd en integraal afgewogen tot een voorontwerp Omgevingsvisie die ter toetsing terug is gelegd bij inwoners en gemeenteraad. We moeten ons realiseren dat een Omgevingsvisie een momentopname is binnen een continu en dynamisch proces. Lopende trajecten gaan gewoon door waarbij we blijven afstemmen of de visie past bij het te volgen traject. Samen met diverse partijen in de samenleving zetten we stappen in de gekozen richting en tussentijds houden we vinger aan de pols. In die zin is deze visie nooit af. Dat betekent dus, dat we waar nodig de omgevingsvisie dienen aan te passen middels een raadsbesluit. 1.5 Status Omgevingsvisie De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. Dat betekent dat de Omgevingsvisie formeel pas daarna kan worden vastgesteld.
Artikel 4.10 van de Invoeringswet Omgevingswet geeft echter de mogelijkheid om gebruik te maken van een gelijkstellingsbepaling, onder voorwaarden dat de visie aan de eisen van de Omgevingswet voldoet. Wij maken gebruik van deze gelijkstellingsbepaling. De Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen treedt in de plaats van de Structuurvisie 2010-2020. 1.6 Leeswijzer In hoofdstuk 1 beschrijven we de aanleiding en voorgeschiedenis van deze visie. Hoofdstuk 2 geeft weer wat de identiteit van de inwoners van Nederweert is. In hoofdstuk 3 staan de kernkwaliteiten van de verschillende deelgebieden, welke punten we willen versterken, wat we willen bereiken en hoe we dat kunnen doen. Hoofdstuk 4 geeft weer wat de visie is en wat de opgaven voor de te onderscheiden thema’s zijn. Door bij te dragen aan deze opgaven komt ons doel dichterbij. Namelijk zorgen dat het in Nederweert goed wonen, werken en recreëren is en blijft. Per opgave zijn de ambities uitgewerkt en hoe we de ambities kunnen bereiken aan de hand van richtinggevende uitspraken en procesafspraken. In hoofdstuk 5 geven we aan hoe we bij ontwikkelwensen met de initiatiefnemers willen samenwerken en hoe we tot afwegingen komen. Ook vindt u hier voorbeelden van initiatieven wat in Nederweert mogelijk en haalbaar is.
In hoofdstuk 6 van de visie voor de kernen en bedrijventerreinen beschrijven we op welke punten de Omgevingsvisie voor het buitengebied (die in 2021) is vastgesteld niet in lijn is met de Omgevingsvisie voor de kernen en bedrijventerreinen. In hoofdstuk 6 van de Omgevingsvisie buitengebied en hoofdstuk 7 van de Omgevingsvisie voor de kernen en bedrijventerreinen komt tenslotte aan de orde, hoe we in gesprek willen blijven en willen communiceren over de Omgevingsvisie. 6 2 Veranderende tijden, vaste waarden 2.1 Ontwikkelingen in de kernen en op bedrijventerreinen De afgelopen jaren hebben veel ontwikkelingen plaatsgevonden die het gebruik en de beleving in de kernen en op de bedrijventerreinen van Nederweert hebben veranderd. Deze ontwikkelingen gaan de komende jaren door. Bijvoorbeeld: - Het verdwijnen van voorzieningen uit de kernen. - Verdergaande vergrijzing van de inwoners die daarmee een andere woonbehoefte en vaak een grotere zorgvraag hebben. - Het aantal internationale werknemers neemt toe en daarmee de vraag naar geschikte woningen voor hen. - Het aandeel één- en tweepersoons huishoudens wordt steeds groter. - De energietransitie wordt verder doorgevoerd en brengt veranderingen in de fysieke leefomgeving met zich mee. - De noodzaak van klimaatadaptatie wordt steeds meer erkend en vraagt om aanpassingen in de fysieke leefomgeving.
- Inwoners zijn steeds mobieler en hebben een grotere actieradius. - De aandacht voor gezondheid en de invloed van de leefomgeving neemt toe. De veranderingen die op de kernen en bedrijventerreinen afkomen leiden tot knelpunten maar bieden ook kansen om de aantrekkelijkheid van de kernen te vergroten en de bedrijventerreinen toekomstbestendiger te maken. Er bestaan zorgen over: - Het behoud van de leefbaarheid, in het bijzonder voor ouderen en jongeren. - Het behoud van voorzieningen en levendigheid, met name in de kleinere kernen. - De beschikbaarheid van de juiste woning in alle levensfasen. - De beschikbaarheid van betaalbare woningen. - Het vasthouden van jonge professionals. - Het tempo van de energietransitie (met name netcongestie) en het verduurzamen van woningen. - Voldoende beschikbaarheid van vestigingslocaties voor bedrijven. - Het effect van de leefomgeving op onze gezondheid. Met deze Omgevingsvisie komen we gezamenlijk tot oplossingen voor de vraagstukken die er liggen. Er is bij zowel inwoners en ondernemers, instellingen, scholen en verenigingen als de gemeente veel betrokkenheid en energie om met de toekomstige ontwikkelingen een positieve bijdrage aan de kwaliteit van de kernen en bedrijventerreinen te leveren. 7 2.2 De identiteit Inwoners van de gemeente Nederweert zijn over het algemeen nuchter.
De meeste mensen hebben een ingetogen karakter en stellen zich bescheiden op. Onderling heerst de mentaliteit ‘Afspraak is afspraak’ en is er een groot vertrouwen. De uitspraak ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ is vaak van toepassing. De kern Nederweert heeft een minder dorps karakter dan de andere kernen in de gemeente. In de loop van de tijd zijn er meer mensen van buiten Nederweert komen wonen. De vanzelfsprekende samenhang is daardoor iets minder dan in de oudere buurten binnen de gemeente. Inwoners staan voor elkaar klaar als dat nodig is. Onder oudere inwoners is het ‘ons kent ons’ en in de kernen zijn zeer hechte dorpsgemeenschappen met trotse en honkvaste inwoners te vinden, waarbij dialect vaak heilig is. Nieuwkomers zijn welkom, maar om aansluiting te krijgen moeten ze ook zelf moeite doen. Nederweertenaren zijn van nature ondernemend en veerkrachtig, ze kunnen met uitdagingen omgaan. Veel inwoners hebben van nature een grote betrokkenheid en het zelforganiserend vermogen is groot. Alle kernen binnen de gemeente Nederweert kennen daardoor een rijk verenigingsleven dat veel activiteiten en evenementen organiseert. 2.3 De vier kernwaarden Kernwaarden zijn waardevolle elementen die leidend zijn bij het bepalen van een gezamenlijke richting en visie.
Tijdens het proces voor het opstellen van Omgevingsvisie voor het buitengebied hebben we vier kernwaarden geïdentificeerd die van toepassing zijn: GROEN, OPEN, NUCHTER EN SAMEN. Deze vier kernwaarden zijn ook van toepassing op de kernen en bedrijventerreinen. Deze kernwaarden bepalen enerzijds wat er van initiatiefnemers wordt verwacht om de identiteit te versterken, anderzijds op welke manier we dat voor ons zien. En daarmee ook hoe we ons als gemeente richting initiatiefnemers opstellen.
8 Wat Op welke manier Groen Voor de kernen en bedrijventerreinen willen we de groenstructuren versterken en aanbrengen op de plekken waar ze (nagenoeg) ontbreken (zie paragraaf 3.2 en 3.3). Ruimte voor frisse, nieuwe ideeën, innovatie, pionieren, ondernemerschap. Daarvoor gaan we een compensatieregeling opstellen. Open Voor de kernen en bedrijventerreinen heeft dit punt betrekking op de overgang van bebouwing naar buitengebied. We willen dat er onbebouwd buitengebied aanwezig blijft tussen de kernen en dat de overgangen van kernen naar buitengebied zacht zijn. Openstaan voor vernieuwingen, pionieren, kansen zien en pakken. Op voorhand geen taboes voor nieuwe functies. Maar ook een open houding naar elkaar als mens. Niet problemen centraal stellen, maar oplossingen. Nuchter Voor toevoegen van groen in de kernen en op de bedrijventerreinen kiezen we voor een mix van robuuste beplanting die de structuur versterkt. Voor zowel het buitengebied als de kernen en bedrijventerreinen geldt: geen uitbundige bebouwingsstijlen, eerder ingetogen architectuur. Ontwikkelingen passend bij de schaal van Nederweert.
Aanpakken, aan de slag, handen uit de mouwen, concreet maken om stap voor stap de omgevingskwaliteit te versterken Samen Niet alleen kijken naar het eigen initiatief maar ook bezien in hoeverre bijgedragen kan worden aan maatschappelijk opgaven, zoals de energietransitie, het tegengaan van de klimaatverandering en het versterken van de kernen. Samenwerken als must, maar ook samen met de buren, omgevingsdialoog, rekening houden met elkaar. Gemeenschapsgevoel: ons kent ons, dorps karakter. Tabel 1: Vertaling van de kernwaarden naar passende initiatieven 9 “Mij compleet op een technisch vraagstuk van een opdrachtgever storten, daar haal ik voldoening uit en heb ik mijn bedrijf Vomabo voor opgericht. Als ik het vraagstuk bekijk, ontstaat er vaak al een beeld in mijn hoofd. Met een paar schetsen leg ik aan mijn opdrachtgever uit wat ik wil proberen en ga aan de slag. Door slim te werken zoek ik naar mogelijkheden om hetzelfde werk in minder tijd te doen, zonder op de kwaliteit in te leveren. Er ontstaat geen ruis op de lijn, doordat ik all een werk. Ik hoef niem and uit te leggen wat ik in een volgende fase van het proces verwacht. Van idee in mijn hoofd tot de daadwerkelijke uitvoering en het productieklaar maken. Daar ben ik goed in en haal ik veel voldoening uit. Ik ben bij mijn ouders in de schuur begonnen, d aar kon ik met mijn bedrijf niet doorgroeien.
Helaas vond ik op de bedrijventerreinen in Nederweert geen geschikte locatie voor een kleine zelfstandige zoals ik. Ik heb geen enorme bedrijfshal met kantoren nodig, maar zocht vooral naar een ruime werkplaats op een goed bereikbare plek. Ik ken best veel jonge ondernemers die eigenlijk te groot zijn voor de schuur achter het huis, maar geen ruimte kunnen vinden op een bedrijventerrein. Via mijn netwerk kwam ik erachter dat het pand, waarin ik op dit moment be n gevestigd, te koop kwam. Die kans moest ik grijpen! Ik ben een kop koffie gaan drinken en zo is het balletje gaan rollen. Ik kom uit Ospel en heb op Bedrijventerrein Ketelaarsweg een geschikt pand met bedrijfswoning kunnen kopen, waarin Vomabo voorlopig nog kan doorgroeien. Het is een fijn bedrijventerrein om te wonen en werken en past perfect bij mij en mijn onderneming. Door mijn netwerk ben ik op deze plek terecht gekomen en als vanzelf ontstaan hier mooie samenwerkingen tussen ondernemers die om mij h een gevestigd zijn: samen groots, samen doen!” NUCHTER Thijs Voncken “Kijk vooral naar wat er wel kan, we weten al lang wat er allemaal niet kan. Mensen ervaren vaak overlast van groen, maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn. Groen is prachtig en in zoveel varianten te krijgen. We gebruiken het alleen vaak te eentonig. Bedenk welke vogels, vlinders of dieren je graag zou willen zien in je omgeving.
Kijk vervolgens op welke bomen, planten en bloemen ze afkomen. Als je daarvan een combinatie creëert, zorg je ervoor dat dieren naar de mensen komen. Groen draagt bij aan het welzijn van de mens. Wie krijgt er nu geen geluksgevoel bij het zien van een vlinder op een blad? We zien dat ouderen enorm genieten van dieren en een groene omgeving. Daar werken we met hart en ziel aan bij Zorgboerderij Bosserhof. Ouderen gaan hier vol verwondering door de tuin omdat ze er zoveel kunnen ontdekken en herkennen. Bij de vijver staan een paar bankjes, daar hoef je geen cassettebandje met vogelgeluiden op te zetten om te genieten, de geluiden zijn overal om ons heen. Groen moet je ku nnen beleven, dan ga je ervan genieten. In de afgelopen jaren is het aantal wandelaars en fietsers enorm gegroeid. Ouders met kinderen stoppen hier bij het hek om naar de dieren in de wei te kijken. Inwoners lopen hier tijdens de grote ronde langs, om de h ond uit te laten. Ook het Vlinderpaât wordt door inwoners veel gewandeld. Dat zien we in het seizoen op zondag, als ze bij ons een kopje koffie komen drinken. Veel bekende gezichten, maar iedere keer ook weer onbekende gezichten.” GROEN Andre Jacobs 10 “Iedereen kan zijn steentje bijdragen om de leefbaarheid in de kern te behouden en bevorderen.
Dat is de reden dat ik een aantal jaar geleden bij de Dorpsraad van Budschop ben gegaan, inmiddels ben ik voorzitter geworden. We heb ben hele betrokken leden, ieder met z’n eigen aandachtsgebied en taakveld. Met name voor ouderen wordt veel gedaan in Budschop, maar ook jongeren worden niet vergeten. De jeugd op school heeft bijvoorbeeld een welkomstcadeautje geknutseld voor de mensen uit Oekraïne. De dorpsraad gaat niet zelf aan de slag, maar faciliteert het proces. Zo verbind je jong met oud. Ik zie dat de jongere generatie veel minder aanhaakt bij vrijwilligerswerk. Zij hebben zoveel ballen in de lucht te houden en maken daarom andere keuzes. Ik vind het jammer dat het stokje daardoor niet wordt overgenomen voor het organiseren of ondersteunen van eenvoudige evenementen in de buurt. Een kleine tijdsinvestering kan al een grote bijdrage leveren in het geheel, daarmee houden we de buurt en kern leefbaar. Persoonlijk vind ik het vooral belangrijk om mensen met elkaar te verbinden en ze in hun kracht te zetten. Daarvoor ben ik op belangrijke momenten aanwezig en ga in gesprek met de mensen om me heen. Op die manier kan ik een nuance aanbrengen in het gesprek of over een onderwerp. Ik hoop dat dat bijdraagt aan de saamhorigheid. De langzaamverkeersbrug over de Zuid-Willemsvaart zou voor een betere en veilige fysieke verbinding kunnen zorgen tussen Budschop en Nederweert.
Een ander voorbeeld waarmee we ons als dorpsraad bezighouden is de kerk op Budschop. We maken ons sterk voor behoud van het kerkgebouw voor de inwoners van Buds chop. Het kan gaan fungeren als multifunctioneel gebouw, voor jong en oud. De huiskamer van Budschop als het ware. “ SAMEN OPEN “Sta open voor nieuwe ideeën, doe wat je zegt en zeg wat je gaat doen. Dat is volgens Ondernemersvereniging Nederweert (OVN) de basis om een open gesprek met elkaar te voeren. In de OVN zitten verschillende soorten ondernemers uit de hele gemeente van Nederweert. In alle kernen zitten allerlei type bedrijven die door de OVN vertegenwoordigd worden. We vinden het belangrijk om verder te kijken dan alleen de winkeliers in het centrum van Ne derweert. Samen krijgen we namelijk meer gedaan. We moeten ons er van bewust zijn dat winkeliers onder druk staan door online winkelen, maar nog veel ondernemers zijn nog dagelijks bezig met de gevolgen van de coronaperiode. Ondernemers zijn doorpakkers, ze zijn continu op zoek naar oplossingen en mogelijkheden. Het is belangrijk dat we daarbij openstaan voor een gesprek. Goed naar elkaar luisteren en denken in mogelijkheden. Nee kan niet het eerste antwoord zijn. Als iets niet mogelijk is komt er in onze beleving op z’n minst een uitleg bij waarom iets wel of niet kan. Op die manier ontstaat een open gesprek en kom je samen verder.
OVN organiseert bijeenkomsten voor leden om ondernemers te informeren, waarbij ruimte is om kennis en ervaringen met elkaar te delen. De combinatie van gezelligheid en informatie zorgt voor succes van deze bijeenkomsten. Er is volop ruimte om met elkaar te netwerken. Daarnaast worden ook activiteiten voor inwoners of bezoekers uit de regio, in en om het centrum van Nederweert georganiseerd.” Chris Verstappen en Roel Hermans Joke Oostdijk 11 3 Kernkwaliteiten per deelgebied De gemeente Nederweert is gelegen tussen 3 grote steden, namelijk Eindhoven, Roermond en Venlo. De kern Nederweert en de kern van Weert vormen samen een stedelijk gebied. Waarbij Weert de grote stad is en Nederweert het grote dorp. Daardoor zijn we goed aangehaakt op het stedelijke voorzieningenniveau, zoals theater, station en ziekenhuis. Op de afbeelding hieronder is de ligging van Nederweert in de regio te zien. Samenwerking in de regio is van groot belang, deze zoeken we nadrukkelijk op. Ook is de begrenzing van de al vastgestelde Omgevingsvisie Buitengebied ingetekend. Figuur 1: Positie Nederweert 3.1 Eigen kwaliteiten per kern en bedrijventerrein De gemeente Nederweert omvat zes kernen en vijf bedrijventerreinen met ieder hun eigen karakter, stedenbouwkundige ontwikkeling en kernkwaliteiten. De versterking van de kernkwaliteiten vormt de overkoepelende lange termijn opgave waaraan we willen werken.
Aantrekkelijke kernen en bedrijventerreinen vormen een goede basis voor een fijne omgeving om te wonen, werken en recreëren. Ze dragen bij aan positieve gezondheid, gastvrijheid en beleving, biodiversiteit en klimaatadaptatie. Aantrekkelijke kernen en bedrijventerreinen versterken de identiteit, leefbaarheid en economische positie. Daarmee houden we Nederweert mooi en onderscheidend. Zoals eerder aangegeven is er in onze kernen en op onze bedrijventerreinen veel mogelijk. De omgevingskwaliteit van de kernen en bedrijventerreinen vormt als het ware de overkoepelende opgave waaraan we willen werken. Als er in de toekomst ondernemers of bewoners met hun ideeën naar de gemeente komen denkt de gemeente graag met initiatiefnemers mee. Op voorwaarde dat het initiatief de kernkwaliteiten versterkt, het past binnen het beleid en meerwaarde oplevert voor de leefomgeving. Zo dragen we stapje voor stapje bij aan het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving op de lange termijn. Op deze manier zorgen we dat Nederweert een aantrekkelijke gemeente is én blijft voor mensen om er te wonen, werken en recreëren. Maar ook voor bedrijven om zich hier te vestigen. In de volgende twee paragrafen beschrijven we de kernkwaliteiten en de mogelijkheden om deze te versterken per kern of bedrijventerrein.
12 3.2 Kernen Nederweert De kern Nederweert is organisch gegroeid tussen de kruising van de Kerkstraat met de Brugstraat in het zuiden en de Kapelaniestraat in het noorden. De Zuid-Willemsvaart doorsnijdt het bebouwde gebied van Nederweert. Dat is te zien in het wegenpatroon, doordat verschillende wegen doodlopen op het kanaal en aan de andere kant verdergaan. De Kerkstraat heeft ook nu nog de meeste monumentale waarde. Daarbij vormt de kerk het middelpunt van de kern. Duidelijk is te zien dat het dorp is opgebouwd uit meerdere kleinschalige individuele ontwikkelingen. De achterliggende gebieden zijn in verschillende tijdsperioden ingevuld met voornamelijk woningbouw en maatschappelijk voorzieningen. Vaak verschilt hierdoor het karakter per buurt. Zowel aaneengebouwde, halfvrijstaande als vrijstaande woningen komen voor. Op inbreidingslocaties worden veel appartementen gebouwd. In enkele woningen worden bedrijfsactiviteiten uitgevoerd of is er sprake van beroepen aan huis. Aan westelijke zijde wordt de kern begrensd door de A2. Door de ontwikkeling van het bedrijventerrein en het Leisure kwadrant is een stedelijke maar belangrijke entree voor Nederweert ontstaan. Kernkwaliteiten - Organisch gegroeid.
- Zeer karakteristieke kenmerken van de Kerkstraat zijn: Het bochtige verloop, de ruimtevorming langs de straat, de losheid, de openheid van bebouwing met draaiende voorgevelrooilijnen. - Doorsteekjes van Kerkstraat naar achterterreinen. - Gemixte functies in aanloopstraten (Kerkstraat-Noord, Brugstraat, Geenestraat, Lindanusstraat, Paulus Holtenstraat en Burgemeester Hobusstraat). - Stevige straatwand van de Brugstraat is een karakteristiek kenmerk van deze straat. - Goede balans tussen de verschillende functies in het centrum zoals horeca en detailhandel. - Grote monumentale kerk. - Monumenten in het centrum. - Bereikbaarheid en het gratis parkeren in het centrum. - Diversiteit in woonwijken met doorsteekjes voor langzaam verkeer naar andere gebieden. - Grote voortuinen in de woongebieden. - De groene dooradering in Nederweert-West is waardevol. - Gelegen aan de kanalenviersprong. - Goed bereikbaar door de ligging aan de A2. Te versterken - Gebied rond het noordelijk deel van de Kerkstraat in meer samenhang laten aansluiten op de rest van het centrum. - Meer groen-blauwestructuren in het centrum en de rest van de kern waarmee verbindingen met het buitengebied worden gemaakt. - Aansluiting van het centrum op de kanalenviersprong. - Multifunctioneel gebruik van openbare ruimte. - Aanloopstraten zijn afgestemd op kernwinkelgebied.
- Voormalig bedrijfslocatie Staat herontwikkeling. - Leisure kwadrant en omgeving Bengele versterken met meer dagrecreatie en sportfuncties. - Verbeteren snelle en veilige fietsverbindingen - Verbeteren doorstroming N275-N266 Budschop De kern van Budschop wordt gevormd door een aantal oorspronkelijke routes met gevarieerde bebouwing, welke op bijzondere wijze 13 samenkomen op de vijfsprong van de St. Rochusstraat, Julianastraat, Ospelseweg, Smisserstraat en de Hulsenweg. De stedenbouwkundige structuur van Budschop wordt aan twee zijden hard afgesneden: de Zuid- Willemsvaart en de Randweg-Zuid. Aan de noord- en oostzijde zijn geen harde begrenzingen van de bebouwde kom van Budschop. Hier loopt het bebouwings- en wegenpatroon over in het aangrenzende buitengebied. Kernkwaliteiten - Diversiteit in wijken. - Groot kanaalpark. - Verbinding met het kanaal en de kanalenviersprong. - Hoort bij de kern Nederweert. - Winkels en horeca aan St. Rochusstraat zorgen voor levendigheid. Te versterken - In stand houden en versterken van maatschappelijke functies rondom het St. Rochusplein. - Overgang van bebouwing naar het buitengebied richting Ospel en Eind zodat kern Budschop aparte kern blijft. - Sterkere aansluiting bij de kern Nederweert. Ospel De kern Ospel is van oudsher gegroeid langs oude linten, waarvan de verbindingsweg van Nederweert naar Meijel de belangrijkste is.
De rooms katholieke kerk gelegen langs deze verbindingsweg is een rijksmonument. De historische structuur in Ospel is grotendeels behouden gebleven. In de loop van de jaren zijn in Ospel zowel aan de noord- als zuidzijde van de verbindingsweg een aantal woongebieden gerealiseerd. De historische windgraanmolen “De Korenbloem” gesitueerd langs Stad is een beeldbepalend element en markeert de overgang tussen buitengebied en de kern. Kernkwaliteiten - Organisch gegroeid. - Het bochtige verloop, de ruimtevorming langs de straat, de losheid, de openheid van bebouwing met draaiende voorgevelrooilijnen van de O.L. Vrouwestraat. - Eigenwijs dorpshart creëert speelsheid tussen kerk en plein. - Groene gebied tussen Ketelaarsweg, O.L. Vrouwestraat en Stad zorgt voor een zachte overgang tussen het bebouwde gebied en het bedrijventerrein. - Diversiteit in buurten. Te versterken - Nieuwe bebouwing in het lint van de O.L. Vrouwestraat laten aansluiten op de huidige bebouwing, om verrommeling te voorkomen. - Pleinfunctie van het Aerthijsplein. - Vergroenen van de woongebieden. Ospeldijk De kern Ospeldijk ligt in een uitgestrekt agrarisch gebied met verspreide agrarische bebouwing en burgerwoningen ongeveer 2,5 kilometer ten noordoosten van de kern Ospel en op korte afstand van het natuurgebied De Groote Peel. Langs de Meijelsedijk komt van oudsher lintbebouwing voor.
Later is de kern in noordoostelijke richting uitgebreid. Het Thomashuis is een karakteristiek pand samen met het tegenovergelegen peelveldje draagt dit bij aan de identiteit van Ospeldijk. Kernkwaliteiten - Dorp is in een korte tijd gebouwd. - Stratenpatroon is bijna een grid kenmerkend voor het veenontginningen landschap. - Overgang naar het buitengebied is niet geleidelijk maar hard. 14 - Deze kern bevat nagenoeg alleen woningen. Te versterken - Verzachten van de overgang naar het buitengebied Nederweert-Eind De kern Nederweert-Eind is ontstaan vanuit enkele boerderijen, gegroepeerd rondom en nabij de wegen Hulsen, Eind en Kruisstraat. Sindsdien heeft de bebouwing zich meer oostelijk van de weg Eind georiënteerd nabij de kerk. Een opvallend element in de kern is het stenige plein met daaraan de kerk en de basisschool. Het openluchtmuseum Eynderhoof is een toeristisch trekpleister met maatschappelijke functie, waar de historische identiteit van het peelgebied tot leven komt. Kernkwaliteiten - Dorp is gegroeid vanuit enkele straten. - Speelterrein aan de binnenkant Pastoor Brandstraat en Klumpenstraat heeft een bindende rol in de omgeving. Te versterken - Versterken pleinfunctie van Pastoor Maesplein.
- Vergroenen straten rond centrum Leveroy De kern Leveroy is een historisch kerkdorp in het zuiden van de gemeente en maakt veel gebruik van voorzieningen in het nabij gelegen Heythuysen (gemeente Leudal). De in Leveroy aanwezige voorzieningen zijn met name rondom de overgang van de Dorpstraat en de Kerkstraat gesitueerd. Kernkwaliteiten - Historisch gegroeide kern. - Hart van het dorp kent een karakteristieke kerk met plein waaraan horeca ligt. - Diverse buurten. - Multifunctioneel sportvoorzieningencomplex. Te versterken - Logische ontwikkeling van ’t Huitje, waarbij het gebied een groen en open karakter behoudt. - Parkeerplaats achter voormalig pand Wetemans kan passend gemaakt worden bij de omgeving. 3.3 Bedrijventerreinen De gemeente Nederweert beschikt over 126 hectare aan bedrijventerrein verspreid over vijf locaties. Op deze vijf terreinen zijn circa 270 bedrijven gevestigd. Hieronder volgt een beschrijving van het karakter van elk van de terreinen. Pannenweg II Dit is het meest recent ontwikkelde bedrijventerrein in de gemeente. Het betreft een hoogwaardig, duurzaam en groen bedrijvenpark van bijna 47 hectare groot. Met de ontsluiting pal aan de A2 (Maastricht-Eindhoven) en de Randweg N275 (richting Helmond en Venlo) is het bedrijvenpark uitstekend bereikbaar over de weg.
Op het park is een mix van kleine en grotere bedrijven gevestigd dat is voorzien van slagbomen en camerabeveiliging. De bedrijven zijn professioneel georganiseerd in een coöperatieve parkmanagementvereniging. Hierdoor is er eenheid qua afscheidingen (hagen) en parkeren op eigen terrein. Pannenweg I Samen met het nieuwere Pannenweg II is Panneweg I een van de grotere bedrijventerreinen in Nederweert. Op het 21 hectare grote terrein, nabij 15 de kanalenviersprong en de A2, zijn tal van kleine en grote bedrijven gevestigd, werkzaam in uiteenlopende sectoren. Aan Veertien Aan Veertien ligt ten noorden van de kern Nederweert, parallel aan de N266 en de Zuid-Willemsvaart. Op het 40 hectare grote bedrijventerrein is naast het gemengde mkb, ook de wat zwaardere industrie vertegenwoordigd. Hulsenweg De kernen Nederweert en Budschop zijn van elkaar gescheiden door de Zuid-Willemsvaart. In Budschop ligt, op de plek waar de randwegen N275 en N266 elkaar kruisen, het bedrijventerrein Hulsenweg. Het betreft een kleinschalig bedrijventerrein (8 hectare), geschikt voor het midden- en kleinbedrijf. Ketelaarsweg Het bedrijventerrein Ketelaarsweg in Ospel is met 10 hectare aan oppervlak relatief kleinschalig. Niettemin is er volop bedrijvigheid en zijn ook hier bedrijfswoningen aanwezig. Veel bedrijven op dit terrein zijn er al sinds jaar en dag gevestigd.
Kernkwaliteiten bedrijventerreinen - Ieder bedrijventerrein heeft een eigen karakter en passende invulling. Te versterken - Mogelijkheden om te vergroenen aangrijpen. - Verrommeling tegengaan. - Uitbreiding van bedrijfskavels 3.4 De afspraken We gaan en staan voor groen, open, nuchter en samen. Deze kernwaarden zitten voor een groot deel in ons DNA. Dit betekent dat we deze waarden als uitgangspunt nemen bij elke toekomstige ontwikkeling (zoals is verwoord in tabel 1 in paragraaf 2.3). En dat initiatieven moeten bijdragen aan de te versterken waarden in de deelgebieden. 3.4.1 Handvat om te versterken waarden mee te nemen Om de te versterken kernkwaliteiten van de kernen en bedrijventerreinen zo praktisch mogelijk in te steken stellen we een aantal hoofduitgangspunten op die een handvat bieden aan initiatiefnemers. Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op de kernkwaliteiten, de te versterken waarden en de richtinggevende uitspraken zoals per thema geformuleerd in hoofdstuk 4. Het handvat heeft de volgende algemene doelen: - Het bieden van informatie aan initiatiefnemers van een ontwikkeling zodat een waardevolle discussie te voeren is over de bijdrage van het initiatief aan het versterken van de fysieke leefomgeving.
- Het geven van aanbevelingen die helpen het initiatief zo goed mogelijk in te passen in de betreffende kern of bedrijventerrein voor wat betreft locatie, vorm en omvang van het initiatief en de mogelijkheden om de kern of het bedrijventerrein te versterken. Hoofduitgangspunten: - Bij het toevoegen van woningen heeft inbreiden de voorkeur op uitbreiden. Alle uitbreidingen sluiten aan op de kernen. - Nieuwe elementen versterken het karakter en de aantrekkelijkheid van de kernen. 16 - De toren van de Lambertuskerk in Nederweert wordt steeds meer als landmark ingezet. - Bebouwingsgrenzen hebben een zachte overgang naar het buitengebied. - Bedrijventerreinen passen we landschappelijk in. - We behouden groen en open buitengebied tussen de kernen en voorkomen daarmee dat ze aan elkaar groeien. - Groen/blauwe dooradering in nieuwbouwlocaties sluit aan op het buitengebied en is structurerend voor de nieuwbouwlocaties. - We versterken de groenstructuren in de kernen. - Het toe te passen groen is een robuuste mix en sluit aan op het karakter van de straat, buurt of wijk. - We willen voorkomen dat de gemeente Nederweert een aaneengeschakeld bebouwd gebied wordt. Naast deze hoofduitgangspunten formuleren we voor verschillende onderdelen uitgangspunten en randvoorwaarden in meer detail. Het gaat hierbij om de onderdelen die onder de procesafspraken in hoofdstuk 4 zijn genoemd.
4 De visie 4.1 De opgaven In Nederweert is het goed wonen, werken en recreëren. De maatschappij is echter nooit af en altijd in beweging. Door maatschappelijke veranderingen, nieuwe inzichten en behoeften zijn er ook in Nederweert wensen voor aanpassingen en verbeteringen aan de fysieke leefomgeving. Die omgeving draagt bij aan het welzijn, veiligheid en de gezondheid van onze inwoners. Vanuit positieve gezondheid leggen we steeds meer verbindingen tussen de fysieke en sociale leefomgeving (lichamelijke en geestelijke gezondheid). Sommige aanpassingen zijn zelfs noodzakelijk, omdat anders niet (meer) wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving. Voor het opstellen van deze Omgevingsvisie is een uitgebreid proces met de inwoners, ondernemers en andere betrokkenen doorlopen. Deze aanpak is terug te vinden in bijlage 1. Tijdens dit proces hebben we de belangrijkste opgaven voor de kernen en bedrijventerreinen opgehaald. Door aan deze opgaven te werken zorgen we dat het in onze kernen en op onze bedrijventerreinen goed wonen, werken en recreëren is én blijft. In deze visie beschrijven we iedere opgave afzonderlijk. We gebruiken daarvoor steeds dezelfde volgorde, maar ieder thema volgt zijn eigen proces en tempo en kent een ander netwerk. We hebben negen hoofdopgaven onderscheiden, die we beschrijven in de genoemde paragrafen.
In de paragrafen hebben we de kruisverbanden tussen de thema’s gelegd. 17 Hoofdopgaven - Passende woningbouw - Toekomstbestendige bedrijventerreinen - Voorzieningen in de kernen - Gezonde en veilige leefomgeving - Een bijdrage leveren aan de energietransitie - Een bijdrage leveren aan de klimaatadaptatie - Versterken groene karakter - Versterken infrastructuur - Versterken gastvrijheid en beleving In relatie tot deze hoofdopgaven werken we als gemeente in regionaal verband ook aan allerlei projecten en programma’s. Deze komen niet altijd expliciet terug in deze Omgevingsvisie, maar blijven van groot belang bij de geformuleerde opgaven. 4.2 Context van de opgaven Deze Omgevingsvisie komt tot stand in een periode waarin duidelijk is dat er grote veranderingen op stapel staan bij de inrichting van ons land. 4.2.1 Veranderingen We zijn ons steeds bewuster van de invloed van onze leefomgeving op onze gezondheid en veiligheid. Een groene omgeving nodigt u uit tot bewegen en draagt bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid. De inrichting van de omgeving kan stimuleren tot ontmoeten, wat bijdraagt aan het gevoel van sociale veiligheid en mentale gezondheid. De samenhang tussen fysiek en sociaal is in iedere opgave aan de orde. In korte tijd zijn er in het hele land grote aantallen woningen nodig.
Nieuwe woningen worden niet meer aangesloten op het aardgasnet en zoveel mogelijk regenwater wordt op het eigen perceel verwerkt. Bestaande woningen gaan op termijn ook van het aardgas af en worden op een duurzame manier verwarmd. We zetten in op manieren om energie duurzaam op te wekken. Het mobiliteitssysteem gebaseerd op fossiele brandstof vereist ook een omschakeling naar duurzaam opgewekte energie. Onze hele gebouwde omgeving vraagt om klimaatadaptief te worden ingericht waarbij het bodem- en watersysteem het sturende principe in de ordening is. Wetenschappelijke inzichten leren ons dat milieunormen en de navolging daarvan van belang zijn en soms beperkend kunnen zijn voor het verwezenlijken van wensen. 4.2.2 Kansen Deze landelijke veranderingen zijn tegelijkertijd lokale kansen om de kwaliteit van onze kernen en bedrijventerreinen te verbeteren.
Stap voor stap werken we zo aan: - Aantrekkelijke kernen en bedrijventerreinen - Passende woningen voor iedereen - Multifunctioneel gebruik van gebieden - Duurzaam, betaalbare en betrouwbare energievoorzieningen voor iedereen - Klimaatadaptieve en groene inrichting van gebieden - Zoeken naar juiste balans tussen verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid - Stimuleren van bewegen en ontmoeten - Gastvrijer gebied vol beleving - Meer begrip voor elkaar In deze context beschrijven we in de volgende paragrafen per thema wat de opgave voor Nederweert is, welke ambities we hebben en hoe we die ambities bereiken. 4.3 Passende woningbouw | moment de Wet versterking regie volkshuisvesting in voorbereiding. 4.3.1 Waarom is het een opgave? | Daarmee kiest het Rijk duidelijk voor meer centrale regie op de Nederweert is een ruim opgezette gemeente met een relatief groot | woningbouwopgave. | Ook ligt er de opdracht om een woonzorgvisie op te aandeel woningen in het hogere segment (vrijstaande en half vrijstaande | stellen. Hierin wordt de basis gelegd voor een toekomstbestendig woningen). Ook in Nederweert is de druk op de woningmarkt groot.
De | uitvoeringsprogramma om te voorzien in wonen, welzijn en zorg voor behoefte aan woningen is het grootst in de klasse b | etaalbare en passende | mensen in een kwetsbare situatie (ouderen, mensen met een fysieke of huur- en koopwoningen geschikt voor starters, senioren en één | - en | geestelijke beperking). tweepersoonshuishoudens. Dit heeft te maken met een veranderende | 4.3.2 Welke ambitie hebben we? demografie (vergrijzing en ontgroening) en het feit dat steeds meer | In de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 mensen alleen wonen (huishoudens worden gemiddeld steeds kleiner). | (verder: Structuurvisie wonen) is voor Nederweert een opgave vastgelegd Verder neemt de vraag naar passende huisvesting van zogeheten | om in deze periode 75 tot 100 woningen per jaar te bouwen. Op 9 maart aandachtsgroepen toe. Denk hierbij aan mensen met een zorgvraag (alle | 2023 hebben het Rijk, provincie Limburg en de regio’s de Woondeal leeftijden, met een grote diversiteit aan ondersteuningsvragen) en een | Limburg gesloten, waarin is bepaald dat in de provincie Limburg tot en groeiend aantal instromers vanuit het buitenland (zoals internationale | met 2030 bruto 26.500 woningen worden bijgebouwd, met de ambitie werknemers en ontheemden waaronder vluchtelingen en statushouders). | om daar bovenop 20.000 woningen extra te bouwen.
Voor Nederweert Internationale werknemers zijn steeds harder nodig in diverse sectoren in | houdt dit in dat we de bovenkant van de ambitie uit de Structuurvisie de regio. Voor hen is de behoefte aan huisvesting (met name shor | t-stay) | wonen doorzetten tot en met 2030. Dit betekent het realiseren van 100 in de loop van de jaren steeds groter geworden. | woningen per jaar tot en met 2030. Dat wil zeggen dat we in totaal 800 De opgave van Nederweert is om de plannen voor woningen zowel in | woningen bouwen in de periode 2022 tot en met 2030. aantallen als in type af te stemmen op de behoefte. Het Rijk | stuurt erop | Met deze ambitie bouwen we voor de eigen demografische behoefte, een aan dat 2/3 deel van de nieuwe woningen dient betaalbaar te z | ijn, | deel voor de verwachte overloop vanuit de regio Eindhoven (Brainport) waarbij uiteindelijk 1/3 deel van de totale woningvoorraad uit sociale | en voor aandachtsgroepen (zoals internationale werknemers, huurwoningen moet bestaan. De definitie van betaalbaar is: sociale huur | statushouders, etc.). Qua aantallen en typologie gaan we uit van (tot aan de huurtoeslaggrens), midden huur (tussen huurtoeslaggrens en | maatwerk per kern en sluiten we aan op de specifieke behoefte van elke ongeveer € 1.000,-) en koopwoningen tot € 355.000,-. | kern.
De verwachting is dat het Rijk steeds “dwingendere” regels gaat opleggen | In lijn met het Provinciaal beleid en de Structuurvisie wonen, bouwen we om te zorgen dat er gebouwd en getransformeerd wordt | . Dit om beter te | nieuwe woningen bij voorkeur in bestaande leegstaande of vrijkomende kunnen voorzien in de behoefte aan betaalbare woningen, waarbij er | panden (transformatie) of op plekken binnen de kernen die door sloop nadrukkelijk ook voor aandach | tsgroepen wordt gebouwd. Zo | is op dit | beschikbaar komen of nu onbebouwd zijn (zogenoemde 18 19 inbreidingslocaties). Locaties waar kwaliteitswinst kan worden behaald, hebben de voorkeur. 4.3.3 Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Aansluiten bij onderzoek naar lokale behoefte De lokale behoefte is leidend voor aantallen en typen woningen die we bouwen. Het uitgangspunt is dat er in alle kernen nieuwbouw mogelijk is die aansluit op de behoefte per kern. Bij het bepalen van de behoefte kijken we 10 à 20 jaar vooruit. Daarom wil Nederweert samen met de regio Midden-Limburg een woningmarktonderzoek uitvoeren. Een dergelijk onderzoek brengt in beeld wat voor type woningen (zowel huur als koop) we moeten toevoegen voor starters, senioren, kleine huishoudens en overige doelgroepen. Voor de woonzorgvisie wordt apart een analyse gedaan om de toekomstige behoeften voor wonen en zorg in beeld te brengen.
De resultaten van het woningmarktonderzoek en de actuele demografische verwachtingen bepalen de behoefte per kern. We houden daarbij rekening met passende woningen voor mensen met een zorgvraag en het huisvesten van extra inwoners boven de natuurlijke aanwas. Bouwen binnen en aansluitend op bebouwingsgrenzen We verwachten dat transformatie en inbreiding niet binnen alle kernen voldoende ruimte biedt om de woningbouwopgave in te kunnen vullen. Voor de kern Nederweert en Budschop is uitbreiding nodig aansluitend op de huidige bebouwingsgrenzen. De schaal van uitbreiding laten we aansluiten op de behoefte per kern en betreft maatwerk. We zijn kritisch op het aan elkaar laten groeien van woonkernen, dit om de identiteit van de kernen te behouden. Bij de bouw van nieuwe woningen staat een goed woon- en leefklimaat voorop. We houden rekening met milieufactoren, veiligheid, geluid, klimaatadaptatie, voldoende groen en mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten en sociale factoren (o.a. huisvesten van gemixte doelgroepen). Balans tussen groen en verhard oppervlak van de openbare ruimte In de woningbouwopgave stelt duidelijke regels over het bouwen van betaalbare woningen. Dit leidt tot kleinere kavels en appartementen, waarbij de gemeente er oog voor houdt dat er een prettige woonomgeving voor iedereen is.
In de kernen is het belangrijk dat er, ook na het toevoegen van woningen, voldoende ruimte overblijft voor openbaar groen. Een goede mix van groen zorgt ervoor dat regenwater de kans krijgt om in de bodem te infiltreren en gaat hittestress tegen. Daarnaast is groen van belang als ontmoetingsruimte, ook heeft het een positief effect op onze gezondheid en de biodiversiteit. Bij het bebouwen van nu onbebouwde plekken dienen we steeds aandacht te hebben voor een goede balans tussen groen en verhard oppervlak. Bij al onze nieuwbouwprojecten (groot en klein) houden we bij het ontwerp al rekening met het inpassen van voldoende, robuust en divers groen. We zorgen dat er overal voldoende groene speelplekken in de buurt zijn en de mogelijkheid om een ommetje door het groen te maken. Het groen in de uitbreidingsgebieden sluiten we aan op het groene buitengebied. Zo ontstaan als het ware groene verbindingen vanuit het buitengebied de uitbreidingsgebieden van de kernen in. “Kan mijn kind ook nog in Nederweert wonen?” Focusbijeenkomst Nederweert & Budschop 20 Woningen voor alle doelgroepen We voegen aan alle kernen woningen naar behoefte voor alle doelgroepen toe. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: - Woningen voor kleine huishoudens worden waar mogelijk levensloopbestendig gebouwd, zodat ze geschikt zijn voor zowel starters als senioren.
- Starterswoningen dienen in de woningmarkt behouden te blijven voor starters. We sturen hierop via het omgevingsplan en het gronduitgiftebeleid (woningen op kleine kavels met geen of beperkte uitbreidingsmogelijkheden). - De toekomstige gemeentelijke woonzorgvisie is uitgangspunt bij het realiseren van passende huisvesting voor mensen met een zorgvraag. - We bieden ruimte om te kunnen voorzien in de behoefte van nieuwe woonwagenlocaties of uitbreiding daarvan (wettelijk verplicht). - We proberen aandachtsgroepen zoals internationale werknemers en statushouders zoveel mogelijk gespreid te huisvesten. We houden daarbij rekening met de draagkracht en leefbaarheid van de buurt en streven naar diversiteit onder de bewoners. Op dit moment is de Beleidsnotitie huisvesting Internationale Werknemers 2020 gemeente Nederweert leidend. Zo nodig actualiseren we deze. Zelfbouw faciliteren We willen meer ruimte geven aan particulieren om zelf extra woningen te creëren. We houden hier rekening mee in de programmering. Hierdoor ontstaat ruimte voor zelfbouw op eigen percelen (via kavelsplitsing). Ook willen we ruimte geven aan specifieke woonvormen zoals ‘tiny houses’ door randvoorwaarden op te stellen waaraan locaties en initiatieven moeten voldoen.
De gemeente stelt uitgangspunten en randvoorwaarden op voor zelfbouw (waaronder mogelijk ook een compensatieregeling) en neemt deze op in het omgevingsplan. Dit geldt ook voor tijdelijke woningen die voorzien in een duidelijke behoefte (bijvoorbeeld mantelzorgwoningen, kangoeroewoningen en tijdelijke/flexwoningen, geplaatst door woningcorporaties). Verduurzamen bestaande woningen Het grootste deel van de woningen in Nederweert dateert van voor 1980. Deze woningen zijn matig geïsoleerd. Naast het bijbouwen van woningen moeten we de bestaande woningvoorraad ook verduurzamen om uiteindelijk van het aardgas af te kunnen. We informeren, faciliteren en stimuleren particuliere huizenbezitters om hun woningen te verduurzamen. Ook gaan we in gesprek met de woningcorporaties over hun verduurzamingsopgave. Procesafspraken - Het majeure programma woningbouw is gestart met een prioritering van de woningbouwopgave. Het projectbureau woningbouw gaat aan de slag gaat met de uitwerking en de uitvoering. - De gemeente stelt een gemeentelijke woonzorgvisie op. - De gemeente onderzoekt of er mogelijkheden zijn om het vergunningentraject te vereenvoudigen voor het verduurzamen en kleine aanpassingen van de woning. - Randvoorwaarden opstellen waaraan locaties en initiatieven moeten voldoen rondom ‘tiny houses’.
- De gemeente onderzoekt de mogelijkheden hoe het voor eigen inwoners mogelijk wordt om eerder in de gelegenheid te worden gesteld om een woning te kopen. - Om zelfbouw mogelijk te maken gaf de gemeenteraad eerder aan ruimte te willen geven aan het verruimen van 21 bouwmogelijkheden op particuliere gronden (tuinen/kavelsplitsing), mits daar een vorm van compensatie tegenover staat. Het toevoegen van verharding en bebouwing zorgt voor afname van groen en infiltratiemogelijkheden. Dit is niet wenselijk. Het is daarom redelijk om elders groen/water te kunnen realiseren. Daarvoor wordt een compensatieregeling opgesteld. Het gaat om een bijdrage aan een gewenste ruimtelijke ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 6.24, lid 1 Wet Ruimtelijke Ordening (WRO). Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om het vergroenen en klimaatadaptiever maken van de kernen. Dit vraagt om een nadere uitwerking, bijvoorbeeld in een Nota Kostenverhaal. 4.3.4 Wie doet wat? De gemeente werkt bij het thema woningbouw regionaal samen voor het opstellen van beleid en het uitvoeren van onderzoeken, waaronder het woningmarktonderzoek. Ook vindt samenwerking plaats met de woningcorporaties, om ervoor te zorgen dat er in Nederweert voldoende betaalbare huurwoningen komen. Hierover maken we prestatieafspraken met elkaar.
De gemeente ontwikkelt kaders en randvoorwaarden voor het toevoegen van nieuwe woningen aan de diverse kernen. Ontwikkelaars, particulieren, CPO’s en woningcorporaties kunnen binnen deze kaders woningen realiseren. 4.3.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) De gemeente monitort de ontwikkeling van de bevolkingsomvang, leeftijdsopbouw, trends in bevolkingsontwikkeling en vraag naar type woningen. Ook monitort de gemeente de plancapaciteit woningbouw, de aantallen en type woningen die in de loop van de jaren worden toegevoegd. Dit doen we in samenwerking met Midden-Limburgse gemeenten (SML) en de provincie Limburg. Op deze manier houden we goed in de gaten of er gebouwd wordt voor de behoefte. Als blijkt dat vraag en aanbod van woningen te veel uit elkaar gaan lopen stuurt de gemeente bij door het beleid aan te passen. De afspraken in de Structuurvisie Wonen en de opdracht uit de Woondeal Limburg blijven richtinggevend voor de woningbouwopgave. 4.4 Toekomstbestendige bedrijventerreinen 4.4.1 Waarom is het een opgave? Nederweert beschikt over vijf bedrijventerreinen die cruciaal zijn voor de lokale werkgelegenheid. Onze bedrijventerreinen zijn op dit moment nagenoeg volledig in gebruik (ruimtebehoefteonderzoek 2022 en nulmeting bedrijventerreinen 2023).
Dit betekent dat er gebrek is aan schuifruimte voor gevestigde bedrijven en er te weinig mogelijkheden zijn voor bedrijven om zich binnen onze gemeente door te ontwikkelen. Naar verwachting zal de werkgelegenheid in de regio de komende jaren licht toenemen. Om lokale ondernemers te faciliteren en werkgelegenheid binnen gemeentegrenzen te versterken zijn er extra bedrijfskavels nodig. Ook is er steeds meer aandacht nodig voor de toekomstbestendigheid van onze bedrijventerreinen. Daarbij gaat het over werkgelegenheid, arbeidsmarkt, circulaire economie, energietransitie, mobiliteit, digitalisering (robotisering/automatisering) en klimaatadaptatie. 4.4.2. Welke ambitie hebben we? We willen binnen onze gemeente ruimte bieden aan startende ondernemers en bedrijven die willen doorgroeien, op voorwaarde dat het type bedrijvigheid past bij het profiel van Nederweert (geen grootschalige logistiek of hoge milieucategorie). We streven ernaar om de oppervlakte aan extra beschikbare bedrijfskavels te laten aansluiten op de vraag en geen overaanbod te creëren. We verwachten op basis van onderzoek dat 22 we de komende jaren circa 15 hectare extra bedrijventerrein nodig hebben om aan de behoefte te kunnen voldoen. Een nieuw bedrijventerrein passen we landschappelijk in. We stellen hoge eisen met betrekking tot duurzaamheid, circulaire economie en een klimaatadaptieve inrichting.
Deze inrichting combineren we met mogelijkheden voor een lunchwandeling door het groen wat bijdraagt aan positieve gezondheid en biodiversiteit. Bij de ontsluiting houden we rekening met de regionale bereikbaarheid. We zorgen dat de verkeer aantrekkende werking niet tot overlast leidt. Bestaande bedrijventerreinen verduurzamen we op natuurlijke momenten. Een onderdeel van verduurzamen is het aanbrengen van extra groen om hittestress tegen te gaan. 4.4.3. Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Herstructurering optimaliseren We benutten de mogelijkheden voor herstructurering van bestaande bedrijventerreinen optimaal om ruimte vrij te spelen. Hierbij onderzoeken we of bepaalde bedrijven de hoogte in kunnen (bedrijfspanden met meer verdiepingen) om oppervlakte op maaiveld vrij te maken. We staan nieuwe burgerwoningen niet toe op bedrijventerreinen. Ook het omschakelen naar voormalige bedrijfswoningen op bedrijventerreinen is niet toegestaan. Randvoorwaarden ontwikkelen voor toekomstig bedrijventerrein We ontwikkelen randvoorwaarden als kwaliteitsstandaard voor een nieuw duurzaam bedrijventerrein inclusief het profiel van de gewenste bedrijvigheid (geen grootschalige logistiek of hoge milieucategorie).