2025 -11-18 16. Bijlage 2 - Toelichting Beleidsregel bouwen van een of twee woningen en woningsplitsing
Tekst van het document
Bijlage 1 : Toelichting 1. Realisatie van één of twee woningen Algemeen Verspreid in de gemeente liggen er in de kernen percelen waar stedenbouwkundig gezien de bouw van één of twee woningen voorstelbaar is. Er geldt voor deze beleidsregel geen voorwaarde dat het een locatie betreft met een tuinbestemming of die feitelijk als tuin is ingericht, zoals een voorheen geldende regeling bouwen in zijtuinen deed vermoeden. De locatie kan een onbebouwd perceel betreffen dat een ander gebruik kent dan tuin of een andere bestemming heeft. Regelmatig krijgt de gemeente verzoeken om op deze plekken in de kernen een woning te mogen bouwen. Dit beleid is ingegeven door regionale afspraken over woningbouw; een begrensde bouwopgave en een regionale opgave om de overtollige planvoorraad terug te dringen. Volkshuisvestelijk beleid Als gemeente willen we aansturen op duurzame en toekomstbestendige woningbouw. Deze stemmen we af op de behoefte en de vraag in de toekomst. Woningen die gebouwd worden moeten hierbij aansluiten. We gaan uit van een kwalitatieve en kwantitatieve vraag. Als gemeente zien we naar de toekomst toe een toenemende kwalitatieve vraag naar levensloopbestendige woningen. Deze woningen voorzien nu en naar de toekomst in de vraag vanuit de markt. Stedenbouwkundig De woning dient te passen binnen het stedenbouwkundige beeld dat het geldende Omgevingsplan beoogt.
Zo wordt de samenhang van het straatbeeld, de directe leefomgeving en de ruimtelijke kwaliteit behouden. Landschappelijke inpassing De woning in het buitengebied landschappelijk wordt ingepast. Met landschappelijke inpassing wordt ruimtelijke ontwikkeling passend in het landschap gerealiseerd waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de ruimtelijke kwaliteit. Landschappelijke inpassing voorkomt aantasting van het landschap en versterkt de kwaliteit van de omgeving. Ter inspiratie wordt verwezen naar het Landschapskader Noord- en Midden-Limburg. Minimale oppervlakte bouwperceel De oppervlakte van het bouwperceel is minimaal 300 m² bij een vrijstaande woning en 450 m² bij een tweekapper of geschakelde woning. Deze ondergrenzen zorgen dat woningen ruimtelijk goed inpasbaar zijn en voldoende buitenruimte behouden. In het buitengebied is het aannemelijk dat het om grotere percelen gaat die gesplitst zullen worden. De 300m2 is een minimale ondergrens. Passend binnen het stedenbouwkundig beeld zal er in het buitengebied vaak sprake zijn van grotere percelen waar een woning op gerealiseerd wordt om aan te sluiten op de omgeving.
Woonbehoefte Onderzoek naar de kwalitatieve lokale woningbehoefte geeft aan dat er behoefte is aan meer woningen die levensloopbestendig worden uitgevoerd, wat inhoud dat de primaire verblijfsfuncties (keuken, sanitair, woonkamer en minimaal één slaapkamer) op de begane grond dienen te worden gerealiseerd. 2. Woningsplitsing Algemeen Het voorliggende beleid ziet op woningsplitsing in de meest gangbare en voorkomende gevallen. Uitzonderlijke gevallen waarin de splitsing leidt tot toevoeging van meer dan één woning, vraagt om maatwerk waarin dit beleid niet voorziet. Voor woningen gelegen in het Bestemmingsplan Buitengebied Nederweert dat deel uitmaakt van het Omgevingsplan (maar binnen de rode contour) geldt de in dit plan opgenomen regeling voor woningsplitsing en zijn de ruimtelijke afwegingscriteria in dit beleid niet van toepassing. Door ook een mogelijkheid te bieden voor splitsing van kleinere woningen, verticaal in bebouwd gebied en buitengebied en horizontaal in het bebouwd gebied, bieden we kansen om woningen in het goedkope en betaalbare (huur- en koop) segment te realiseren. Hiermee voorzien we in een specifieke behoefte. Woningsplitsing in een boven- en benedenwoning is niet toegestaan in het buitengebied. Aangezien deze vormen van wonen minder passend zijn in de omgeving.
Het past bovendien in de ontwikkeling die het buitengebied doormaakt om woningsplitsing ook daar toe te laten. Het toestaan van woningsplitsing draagt dan weer bij aan het vitaal en leefbaar houden van het buitengebied, zeker wanneer het gaat om grote (voormalig agrarische) woningen. We beperken woningsplitsing in het buitengebied niet meer tot de in het omgevingsplan opgenomen mogelijkheid om voormalige boerderijen in meerdere woningen te splitsen bij monumentale of cultuurhistorisch waardevolle panden. Het toelaten van woningsplitsing buiten de bebouwde omgeving komt bovendien tegemoet aan een grote vraag die onder onze inwoners leeft. Hierbij stellen we echter de voorwaarde dat verticale splitsing plaatsvindt, aangezien de woningen in het buitengebied zich hier beter voor lenen. Minimale oppervlakte Om te voorkomen dat woningen na splitsing niet voldoen aan de beoogde basiskwaliteit hebben de te splitsen woningen een minimale oppervlakte. De gebruiksoppervlakte wordt daarbij ook meegenomen om de kwaliteit te garanderen. Als gemeente stellen we, voor een te splitsen woning in de kernen, een ondergrens met een minimale oppervlakte van 110m2 BVO. De ondergrens van 110m2 zorgt ervoor dat kleinere (etage)woningen niet worden gesplitst. Met deze ondergrens sluiten we aan bij de Beleidsnotitie huisvesting internationale werknemers 2025 Gemeente Nederweert.
Hierin is eerder de keuze gemaakt dat woningen met een gebruiksoppervlakte kleiner dan 110 m² niet gebruikt mogen worden ten behoeve van het verdelen in onzelfstandige eenheden.
Als gemeente stellen we, voor een gesplitste woning in de kernen, een ondergrens om een goed basisniveau van het woon- en leefklimaat te kunnen borgen. Deze stellen we als gemeente Nederweert op een minimum van 50m2 in de kernen. Onder kleine woningen worden volgens het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) woningen met een oppervlak van minder dan 50 m2 verstaan. Onderzoek van ,onder andere, het PBL (2024) toont dat de meeste huishoudens de voorkeur geven aan woningen met een oppervlak tussen 51 en 100 vierkante meter. Daarnaast laat dit onderzoek zien dat bewoners van kleine woningen (<50 m2) doorgaans minder tevreden zijn met hun woning, dan bewoners van woningen met een oppervlak groter dan 50 m2. Om te voorkomen dat té kleine woningen worden gerealiseerd en om voldoende woonkwaliteit te waarborgen, hanteert de gemeente in de regel een oppervlaktenorm van minimaal 50 m2 (per woning) voor nieuw te realiseren woningen. Daarnaast voorkomen we dat kleine woningen worden gerealiseerd voor een onjuiste doelgroep. Er wordt een ondergrens gesteld aan een gesplitste woning in de kernen om onevenredige splitsing van een woning te voorkomen. Als gemeente stellen we, voor een gesplitste woning in de in het buitengebied, een ondergrens om woningen passend in de omgeving te realiseren. De oppervlakte van woningen in het buitengebied zijn in de regel ruimer dan in de kernen.
De ondergrens stellen we als gemeente Nederweert op een minimum van 100m2 in het buitengebied. Er wordt een ondergrens gesteld aan een gesplitste woning in het buitengebied om onevenredige splitsing van een woning te voorkomen. Bij de gestelde ondergrenzen is rekening gehouden met het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Hierin worden enkel de wettelijke minimale oppervlaktes voor onzelfstandige en zelfstandige eenheden in geregeld. Deze ondergrenzen zorgen ervoor dat kwalitatief goede woningen blijven bestaan. Ook gaat een minimale oppervlakte voor de nieuwe woningen wildgroei tegen. Niet alle woningen komen in aanmerking voor splitsing als gevolg van deze eis aan de minimale oppervlakte. Maximaal één keer splitsen Het is op basis van het beleid toegestaan om een woning eenmalig te splitsen. Een gesplitste woning kan niet opnieuw worden gesplitst. 3. Bouwen van woningen en woningsplitsing Maximaal aantal Hiermee blijft de regeling beperkt tot kleinschalige woningbouw voor (veelal) particuliere initiatieven mogelijk te maken. De beleidsregel geldt voor bouwen in tuinen en het betreft kavel- en woningsplitsing. Het gaat dan met name om het toevoegen van een of twee woningen op particuliere percelen. Andere kleinschalige ontwikkelingen maar die meer dan 2 woningen willen realiseren dienen een principeverzoek in te dienen om de wenselijkheid te bepalen.
Hierbij wordt met maatwerk een beoordeling uitgevoerd. Voor het toevoegen van meer dan twee woningen wordt maatwerk toegepast. In sommige gevallen kunnen drie of vier woningen ook gezien worden als kleinschalige ontwikkelingen. Echter is de grens getrokken bij twee woningen aangezien verwacht wordt dat dit de meest gangbare en wenselijke initiatieven zullen zijn waar we als gemeente, onder de juiste voorwaarde, medewerking aan willen verlenen. Voor grotere initiatieven gaan we liever eerst in gesprek met de initiatiefnemer en is een principeverzoek in sommige gevallen meer wenselijk. Daarnaast is het beleid ingestoken vanuit kavelsplitsing. Bij het realiseren van meer dan twee extra wonen is het niet direct aannemelijk dat we nog spreken van kavelsplitsing. De toevoeging van woningen kent een andere context dan de ‘normale’ gebiedsontwikkeling waarin grootschalige woningbouw wordt gerealiseerd. De grootschalige woningbouw oftewel projectmatige bouw doorloopt andere plan- en ontwikkelfasen dan het toevoegen van een woning in een tuin of op een naastgelegen perceel waarvoor de beleidsregel geldt. Compensatie De beleidsregel heeft een relatie met de compensatieregel van de gemeente. Deze beleidsregel geeft enkel aan of het wenselijk is om een woning toe te voegen. De ruimtelijke impact die dit met zich meebrengt dient gecompenseerd te worden.
Dit op basis van de compensatieregeling. Aanvaardbaar woon- en leefklimaat Er zal in alle gevallen sprake moeten zijn van een aanvaardbaar woon- een leefklimaat. Dit betekent in de praktijk dat de locaties getoetst zullen moeten worden aan mogelijke milieubelemmeringen, zoals fijnstof en geurbelasting. Het is aan de initiatiefnemer om middels nader onderzoek aan te tonen dat aan de alle milieunormen voldaan kan worden. Kosten en sluiten overeenkomst Voor alle locaties geldt dat er pas een woning gebouwd kan worden nadat de bestemming hiervoor is gewijzigd. Hiervoor moet een bijzondere planologische procedure doorlopen worden. Daarvoor zijn een ruimtelijke onderbouwing met onderzoeken nodig (denk aan bodemonderzoek, onderzoek naar geurbelasting, geluidonderzoek, enz). Alle kosten die verband houden met de bijzondere planologische procedure komen voor rekening van de initiatiefnemer. De gemeente zal vooraf met de initiatiefnemer een overeenkomst sluiten. In deze overeenkomst wordt ook vastgelegd welk type woning gebouwd dient te worden. In principe dient dit een woning te zijn die levensloopbestendig met alle primaire verblijfsfuncties (keuken, sanitair, woonkamer en tenminste één slaapkamer) op de begane grond). Te denken valt aan een seniorenwoning/bungalow. Daarnaast wordt het onderdeel planschade geregeld in de overeenkomst.
Overleg met de omgeving We vinden het steeds belangrijker dat bij nieuwe plannen de omgeving vooraf betrokken en geïnformeerd wordt. Dit aspect heeft sinds de invoering van de Omgevingswet). Met dit nieuwe beleid willen we vooruitlopend op de nieuwe Omgevingswet al zo gaan werken. De initiatiefnemer dient daarom vooraf de omwonenden van het nieuwe plan te informeren.