2025-11-18 15. Bijlage 3 - Toelichting (per artikel)
Tekst van het document
Toelichting per artikel Artikel 1. Begripsbepaling • De begrippen zijn gedefinieerd op basis van jurisprudentie, bestaande kaders of planologische principes. Voor overige (relevante) definities wordt verwezen naar bijlage I. artikel 1.1 van het Besluit bouwwerken leefomgeving. Artikel 2. Doel van het herziene interimbeleid Vrijkomende Agrarische Bebouwing • Het doel wordt beschreven. Artikel 3. Voorwaarden: algemeen op de locatie vrijkomende agrarische bebouwing • Lid 1: Bedrijfsbeëindiging is een vereiste op basis van de huidige activiteiten. Milieu en natuurvergunningen dienen ingetrokken te worden vanwege de mogelijke (ongewenste) impact (onder andere stikstof en ammoniak) op de omgeving. Het beëindigen van een agrarisch bedrijf verlaagt de ammoniak- en stikstofuitstoot, bijvoorbeeld doordat er geen dieren meer worden gehouden, minder mest wordt uitgereden en vergunningen worden ingetrokken. Het is tevens mogelijk dat gedeeltelijke bedrijfsbeëindiging plaatsvindt. Hiervan is sprake wanneer bijvoorbeeld een intensieve veehouderij overgaat op akkerbouw. Gedeeltelijk kan agrarische bebouwing dan nog wenselijk zijn om deze activiteiten te starten. Bij gedeeltelijke bedrijfsbeëindiging is het noodzakelijk dat de milieu en natuurvergunning wordt aangepast of er een melding wordt gedaan.
Hiermee wordt geborgd dat de impact van de activiteiten in de meeste gevallen afneemt en in ieder geval niet toeneemt. Met ETFAL wordt geborgd dat de nieuwe functie van de locatie geen vergelijkbare emissies veroorzaakt (dit komt later in het beleid aan de orde). • Lid 2: We streven ernaar om te voorkomen dat (overtollige) verouderde bebouwing achterblijft op de locatie in het kader van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Door planologische borging wordt gegarandeerd dat (ongewenste) overtollige bebouwing niet terugkeert en de rechten tot realisatie van eventuele nieuwe niet gewenste bebouwing komen te vervallen. • Lid 3: Wanneer een initiatiefnemer gebruik maakt van het interimbeleid, dan past het initiatief niet binnen de regels in het Omgevingsplan. Op basis van het beleid zal er een wijziging plaatsvinden van het Omgevingsplan. Dit is niet het geval op het moment dat de agrarische functie blijft bestaan. Dit doet zich voor in het geval een intensieve veehouderij stopt en bijvoorbeeld doorgaat met akkerbouwactiviteiten. In dit geval blijft de functie passend echter dient de categorie aangepast te worden. Het beëindigen van de intensieve veehouderij op een locatie kan ook gezien worden als een vorm van vrijkomende agrarische bebouwing, ook wanneer hier bijvoorbeeld akkerbouw voor in de plaats komt. Hier wordt een koppeling gelegd met lid 4 van dit artikel.
• Lid 4: Als gemeente vinden we het belangrijk om in deze gebieden de mogelijkheden te benutten die het Rijk en de Provincie Limburg bieden om intensieve veehouderijen te behouden. Het zondermeer verwijderen van de agrarische bebouwing op deze locaties en het loslaten van de intensieve veehouderij aanduiding werkt namelijk onomkeerbaar. Om toekomstperspectief te bieden aan intensieve veehouderijen en om mogelijkheden te behouden voor het vestigen van intensieve veehouderijen, wordt er niet zonder meer op basis van dit beleid meegewerkt aan het verwijderen van een intensieve veehouderij in het primair landbouwgebied. Hiermee wordt een link gelegd met de mogelijkheden die de provincie Limburg biedt in de POVI. Artikel 4. Bepalen van sloopmeters We geven een uitgebreide beschrijving voor het bepalen van sloopmeters. We denken als gemeente ruimhartiger mee door ook overige bebouwing en bebouwingsmogelijkheden mee te tellen. Een locatie elders hoeft niet persé te betekenen dat deze locatie van dezelfde eigenaar is. • Lid 1: De sloop van legale agrarische gebouwen zoals schuren en loodsen wordt direct 1-op- 1 gerekend als sloopmeters. Dit komt doordat deze gebouwen een duidelijke impact hebben op het ruimtegebruik in het buitengebied. Door deze bebouwing te slopen, komt er ruimte vrij die kan worden herontwikkeld voor andere functies.
Ze vormen structurele elementen in het landelijk gebied en leveren, wanneer gesloopt, een duidelijke reductie in overtollige bebouwing, wat ruimte biedt voor nieuwe (en beter passende) functies. De factor van 100% benadrukt dat deze bebouwing volledig wordt gecompenseerd in de sloopmeterberekening. Het sluit aan bij de opbouw van het Omgevingsplan. Aangezien bij sloop minimaal hetzelfde teruggebouwd kan worden op basis van de regels. Hierom wordt de factor 100% genomen voor het bepalen van de sloopmeters. • Lid 2: Voor overige bebouwing, zoals silo's, kuilplaten en verhardingen, wordt slechts 40% van de gesloopte vierkante meters gerekend als compensatiemeters, dit zijn de sloopmeters. Deze materialen hebben weliswaar een invloed op het perceel, maar hebben minder impact op het milieu in vergelijking met permanente gebouwen. De lagere factor van 40% weerspiegelt dat deze verhardingen en structuren in mindere mate bijdragen aan de ruimtelijke inrichting en dat de waarde van de vrijkomende ruimte minder is dan die van legale gerealiseerde agrarische bebouwing. • Lid 3: De niet-benutte bebouwingsmogelijkheden binnen een bestaand bouwvlak kunnen ook als sloopmeters worden ingezet. Dit geldt wanneer er binnen het bouwvlak ruimte is voor meer bebouwing, maar deze mogelijkheden niet benut zijn.
Door niet-gebruikte bouwmogelijkheden in te zetten als compensatie worden alle bouwmogelijkheden (deels) meegerekend voor het realiseren van een nieuw gewenst initiatief. De compensatie bedraagt een factor 20%, omdat het om een theoretisch ruimtepotentieel gaat, dat pas daadwerkelijk in gebruik kan worden genomen na herontwikkeling. Dit zijn de compensatiemeters, oftewel de sloopmeters. Artikel 5. Algemene voorwaarden herbestemmen • Lid 1: We streven naar een kwaliteitsverbetering als gemeente Nederweert. De afname van bebouwing in het buitengebied draagt hieraan bij. Bij het inzetten van sloopmeters streven we bij bepaalde categorieën de afname van bebouwing na. In deze regel wordt geborgd dat sloopmeters alsnog (op een later moment) herbouwd kunnen worden, hiermee sturen we op een afname van de bebouwingsmogelijkheden. Bij landbouwgebieden die herstellen naar bodem- en watergestuurd beheer (bijv. nattere landbouw of natuurinclusieve landbouw) wordt vaak gekeken naar 30-50% minder bebouwing van het landelijk gebied. Als gemeente houden we geen percentage aan in de afname van bebouwing maar gaan we voor een algemene afname. Toename van bebouwing kan alleen voorkomen als eerder niet gebruikte, bebouwingsmogelijkheden conform artikel 4.3 lid 3 worden ingezet als sloopmeters. • Lid 2: Vereist voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Als gemeente willen we de ruimtelijke kwaliteit van het gebied bewaken. Met deze voorwaarde wordt gewaarborgd dat er sprake is van een gezond woon- en leefklimaat. Ondernemers en inwoners worden niet belemmerd. Daarnaast dienen initiatieven in de planvorming en bij het indienen van een aanvraag rekening te houden met de regels die gelden volgens het Omgevingsplan. Aansluiting dient bij deze regels te worden gezocht. • Lid 3: Het Inspiratiekader Vitaal Buitengebied biedt handvatten om de wenselijkheid te bepalen en is onderdeel van (het traject van) de Omgevingsvisie. Gemeente Nederweert kent meerdere, unieke gebieden. Deze gebieden zijn als gebiedspaspoorten weergegeven in het Inspiratiekader Vitaal Buitengebied Nederweert. Logischerwijs zijn in verschillende gebieden ook verschillende sectoren kansrijk. Zo is bijvoorbeeld woningbouw in een natuurgebied niet kansrijk. Door de voorwaarde te stellen dat het initiatief moet passen binnen een kansrijke sector binnen het gebiedspaspoort waarin de locatie zich bevindt, wordt voorkomen dat initiatieven op de ‘verkeerde’ plek in de gemeente worden gerealiseerd. • Lid 4: we willen verweving in het buitengebied voorkomen. Om maatwerk in sommige gevallen te kunnen bieden wordt gewerkt met bufferzones. Dit maakt het mogelijk om op grotere plangebieden een bufferzone aan te leggen met een passende activiteit.
Wanneer het plangebied voldoende ruimte biedt, dan is het mogelijk dat, in het kader van maatwerk, hoofdfuncties naast elkaar bestaan met daartussen (en daarnaast) bufferzones. Dit is ook mogelijk wanneer 2 hoofdfuncties op 2 verschillende locaties worden gerealiseerd. Het doel is om belemmering door verweving te voorkomen. • Lid 5: Nieuwe initiatieven moeten tot een verbetering lijden van de leefomgeving en het woon- en leefklimaat van de gemeente dit moet worden aangetoond met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Als gemeente vinden we het belangrijk dat de directe omgeving niet gehinderd wordt in de bedrijfsvoering door nieuwe activiteiten. Daarnaast vinden we het als gemeente belangrijk dat de agrariër niet gehinderd in het primair landbouwgebied wordt in de bedrijfsvoering door nieuwe activiteiten. Zeker in primaire landbouwgebieden mag een agrarisch ondernemer niet belemmerd worden in ontwikkeling die we als gemeente zelf als gewenst zien. De wegen in het buitengebied lenen zich niet en zijn niet berekend op een onevenredige toename van verkeer. • Lid 6: Conform het gemeentelijk parkeerbeleid dat is opgesteld met inachtneming van de CROW-norm. • Lid 7: We vinden het belangrijk dat een nieuw initiatief passend moet zijn in de omgeving ook als het gaat om uitstraling en verschijningsvorm.
In het buitengebied eisen we als gemeente bij ruimtelijke initiatieven ruimtelijke inpassing. Het doel is om bij te dragen aan de kwaliteiten van het landschap en deze waar mogelijk te versterken. Landschappelijke inpassing is daarom een vereiste om de omgevingskwaliteit en het landschappelijke karakter van gemeente Nederweert te behouden. • Lid 8: Conform het beleid rondom participatie van de gemeente wordt een Omgevingsdialoog gevoerd. De Omgevingsdialoog dient gevoerd te worden om de omgeving van het initiatief mee te nemen in de ontwikkelingen die mogelijk gaan plaatsvinden. Dit geeft belanghebbenden in de omgeving de mogelijkheid om hun mening te vormen en eventueel bezwaar te maken wanneer zij vinden dat ze onevenredig benadeeld worden door het voorgestelde initiatief. • Lid 9: Als gemeente hebben we ook te maken met nationaal, provinciaal en andersoortig beleid. Initiatieven dienen daarom niet alleen passend te zijn in gemeentelijk beleid maar ook passend in ander beleid en wetgeving. Artikel 6. Voorwaarden bij het realiseren van een burgerwoonfunctie • Lid 1: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid.
Er dient voor het realiseren van de functies conform dit artikel sprake te zijn van volledige bedrijfsbeëindiging ter voorkoming van het realiseren van twee hoofdfuncties op één locatie. In het kader van woningbouw en het woningbouwprogramma wordt een meerwaarde gezien in levensloopbestendige woningbouw. Hiermee spelen we in op de toekomstige woningbehoefte. • Lid 2: De functie ‘wonen’ is passend in het omgevingsplan bij het realiseren van een burgerwoning. De functie wonen dient een passende omvang te hebben voor de activiteit wonen. Dit komt overeen dat iedere functie haar eigen ruimtegebruik kent. Het overige perceel wordt bestemd aansluitend bij de functie van de omliggende percelen. De regels in het plan dienen aan te sluiten bij de regels die reeds gelden in het Omgevingsplan, zoals inhoudsmaten. • Lid 3: We gaan uit van de voorheen geldende regeling onder de vastgestelde Aanvullende Structuurvisie Nederweert. In vergelijking met het voorheen geldende interimbeleid biedt dit meer duidelijkheid en heldere kaders dan een complexe rekensom met korting. Zowel de gemeente als de initiatiefnemer is gebaad bij deze duidelijkheid.
• Lid 4: In geval er een wens is voor meer woningen willen we als gemeente graag om tafel met de initiatiefnemer om meer maatwerk te kunnen bieden en zo ook optimaal bij te kunnen dragen aan onze eigen woningbouwopgave door meer te sturen op het type woning. • Lid 5: Gezien het provinciaal beleid is het gewenst de provincie op een vroeg moment te betrekken, dit wordt bereikt door een toetsing van het initiatief. De initiatiefnemer dient te motiveren waarom het initiatief wenselijk is aan de hand van geldende visies en beleid. • Lid 6: Woningen moeten passen binnen de woningbouwafspraken hiermee bouwen we woningen die wenselijk zijn en bijdragen aan onze opgave. Voor het toevoegen van woningen gelden regionale en provinciale afspraken. Dit zijn bindende afspraken waaraan de gemeente gehoor moet geven. • Lid 7: In alle gevallen dient rekening gehouden te worden met een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Spuitzones mogen geen impact hebben en daarom dienen woningen op passende afstand gerealiseerd te worden. Aan de initiatiefnemer de taak om dit aan te tonen. Daarnaast beschermt dit de (agrarische) ondernemer in de bedrijfsvoering. Ook voor andere milieuzaken dient de initiatiefnemer te onderbouwen, wanneer van toepassing, geur en geluid.
• Lid 8: In geval woningen worden gerealiseerd op een locatie elders dan de locatie waar de agrarische bebouwing wordt gesloopt moet deze grenzend of in een bebouwingsconcentratie worden gerealiseerd. Dit om de ruimtelijke kwaliteit te bewaken en bij te dragen aan de ETFAL. Voor de definitie van bebouwingsconcentratie wordt aangesloten bij de definitie zoals opgenomen in bestemmingsplan Buitengebied Nederweert welke is opgenomen in het geldend Omgevingsplan. Daarnaast sluit dit aan bij provinciaal beleid. Artikel 7. Voorwaarden bij het realiseren van (kleine) bijzondere woonvormen met een zorg of maatschappelijke component • Lid 1: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid. • Er dient voor het realiseren van de functies conform dit artikel sprake te zijn van volledige bedrijfsbeëindiging ter voorkoming van het realiseren van twee hoofdfuncties op één locatie. • Lid 2: Woningen moeten passen binnen de woningbouwafspraken hiermee bouwen we woningen die wenselijk zijn en bijdragen aan onze opgave. Voor het toevoegen van woningen gelden regionale en provinciale afspraken. Dit zijn bindende afspraken waaraan de gemeente gehoor moet geven.
• Lid 3: Bij bijzondere woonvormen die bijdragen aan maatschappelijke opgaven en opgaven rondom zorg is de hoofdfunctie maatschappelijk het meest passend in het Omgevingsplan. Hieronder verstaan we ook bijzondere woonvormen die in grote mate bijdragen aan een kleinere ecologische voetafdruk. • Lid 4: Het betreft een opsomming van kenmerken waar we als gemeente bijzondere woonvormen voor mogelijk willen maken. De initiatiefnemer kan aantonen dat vergelijkbare initiatieven wenselijk zijn aan de hand van geldende visies en beleid. Handvatten hiervoor worden ook gegeven in het Inspiratiekader Vitaal Buitengebied. Daarbij dient de initiatiefnemer specifiek aan te tonen dat de activiteiten passend zijn qua aard en omvang in de omgeving. • Lid 5: Gezien het provinciaal beleid is het gewenst de provincie op een vroeg moment te betrekken, dit wordt bereikt door een toetsing van het initiatief. De initiatiefnemer dient te motiveren waarom het initiatief wenselijk is aan de hand van geldende visies en beleid. Artikel 8. Voorwaarden bij het realiseren van een niet-agrarische of maatschappelijke bedrijfsfunctie Het buitengebied wordt gezien als kraamkamer dat kan dienen voor nieuwe niet-agrarische bedrijvigheid. Als de activiteiten te groot worden moeten deze naar een bedrijventerrein worden verplaatst. Grootschalige bedrijvigheid is hierom in de regel uitgesloten.
• Lid 1: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid. Er dient voor het realiseren van de functies conform dit artikel sprake te zijn van volledige bedrijfsbeëindiging ter voorkoming van het realiseren van twee hoofdfuncties op één locatie. • Lid 2: De functie ‘bedrijf’ is passend in het omgevingsplan bij het realiseren van een bedrijf of de functie ‘maatschappelijk’ is passend in het omgevingsplan bij het realiseren van een bedrijf met maatschappelijke doeleinden. Artikel 9. Voorwaarden bij het realiseren van recreatieve functies • Lid 1: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid. Er dient voor het realiseren van de functies conform dit artikel sprake te zijn van volledige bedrijfsbeëindiging ter voorkoming van het realiseren van twee hoofdfuncties op één locatie. • Lid 2: De functie ‘recreatie’ is passend in het omgevingsplan bij het realiseren van een functie waarbij recreatieve activiteiten plaatsvinden. Enkel horeca wordt niet gezien als een recreatieve functie.
• Lid 3: Een ondernemersplan is vereist in de onderbouwing van het initiatief voor vrijetijdseconomie van de provincie. Hier maken een bedrijfsontwikkelsplan (BOP), een marktonderbouwing en een onderbouwing op basis van de gemeentelijke visie op recreatieve structuur onderdeel van uit (paragraaf 15.5 Onderbouwing Vrijetijdseconomie POVI). De onderbouwing met de haalbaarheid kan ook bij het realiseren van een nevenactiviteit met recreatieve doeleinden worden gevraagd. Artikel 10. Voorwaarden bij het behouden van een agrarische bedrijfsfunctie Dit artikel is van toepassing op situaties waarbij een intensieve veehouderij wordt beëindigd. • Lid 1: Hiermee voorkomen we als gemeente ongewenste ontwikkelingen. In de regel staan we grondgebonden landbouw toe, maar niet naar vormen die ter plaatse niet zijn toegestaan. Hiermee wordt aangesloten bij de mogelijkheden die worde gegeven in het vigerend Omgevingsplan. • Lid 2: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid. • Lid 3: De functie ‘agrarisch’ is passend in het omgevingsplan bij het realiseren van een agrarisch bedrijf passend bij de activiteit. Artikel 11.
Voorwaarden bij het realiseren van nevenfuncties bij agrarische bedrijfsfuncties • Lid 1: Er wordt voldaan aan de eisen die we in de voorwaarden in artikelen 3 en 5 stellen aangezien dit de algemene regels zijn, die gelden voor ieder initiatief dat getoetst wordt aan het VAB-beleid. • Lid 2: Nevenfuncties moeten ondergeschikt blijven aan de hoofdfunctie op locatie. Hierbij worden de omvang, de inkomsten en de schaal van activiteiten als ondergeschikt geëist. Op deze manier zorgen we als gemeente ervoor dat de nevenactiviteiten niet direct de hoofdactiviteit wordt en dit geborgd blijft ter voorkoming van het creëren van twee hoofdfuncties. • Lid 3: Als gemeente vinden we het wenselijk dat de eigenaar van de bedrijven hetzelfde is. Doel hiervan dat we als gemeente willen voorkomen dat er wildgroei komt aan kleine bedrijven in het buitengebied onder de noemer nevenactiviteiten en waar geen binding bestaat met de hoofdactiviteit. • Lid 4: Een ondernemersplan is vereist in de onderbouwing richting de provincie. Zie onderbouwing artikel 10 lid 3. Artikel 12. Combineren van hoofdfuncties In sommige gevallen kan het combineren van hoofdfuncties de kwaliteit van de leefomgeving verbeteren, wanneer hoofdfuncties elkaar niet belemmeren kan er op deze wijze een verhoogde bijdrage worden geleverd aan opgaven in de gemeente Nederweert.
Wanneer dit kan worden aangetoond door de initiatiefnemer kan het combineren van hoofdfuncties met oog op de opgaven in het gebied wenselijk zijn. Artikel 13. Hardheidsclausule Dit artikel geeft het college van B&W de mogelijkheid om in uitzonderlijke gevallen af te wijken van het beleid voor vrijkomende agrarische bebouwing. Dit kan alleen als er bijzondere, niet-voorziene omstandigheden zijn en strikte toepassing onredelijk uitpakt. De afwijking mag het algemene belang niet schaden en moet passen binnen wet- en regelgeving. De hardheidsclausule voorkomt dat rigide toepassing van regels leidt tot onbillijke situaties, terwijl het beleid in de kern behouden blijft. Artikel 16. Overgangsrecht Overgangsrecht: Specifiek opgenomen voor initiatieven waarvoor er op basis van het voorheen geldend interimbeleid een principebesluit is genomen. Met dit artikel wordt de zekerheid, voor initiatiefnemers die met de planvorming en de voorbereiding op een officiële aanvraag bezig zijn, gegarandeerd. Hierbij wordt van de initiatiefnemer geacht dat de officiële aanvraag na ontvangen van een principebesluit wordt ingediend. De termijn van één jaar wordt aangehouden om geen langlopende verplichting aan te gaan.