2025-07-01 6. Bijlage 2 - Boekwerk jaarrekening 2024
Tekst van het document
Er vonden diverse zaken plaats zoals een opleiding tot vertrouwenscontactpersoon, een ouder-kind activiteit en het project kerngezond bij een sportvereniging. 8. In het kader van verduurzaming maatschappelijk vastgoed zijn in samenwerking met de sportclub Merefeldia voorbereidende werkzaamheden verricht voor de plaatsing van zonnepanelen op het dak van de sporthal De Bengele. 9. Het proces van de actualisatie tarievenstelsel sportaccommodaties is opgestart en loopt door naar 2025. 10. Van alle basisschool heeft een aantal leerlingen zitting in de junior Sportraad. Deze raad is vier keer bij elkaar gekomen en heeft een tweetal activiteiten georganiseerd. De activiteiten zijn georganiseerd namens de leerlingen voor senioren en mensen met een beperking. 36 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.2 Cultuur Wat wilden we bereiken? Ons doel is om cultuureducatie toegankelijker te maken en talentontwikkeling te stimuleren. Samen met lokale en regionale partners willen we zorgen voor een divers en rijk cultureel aanbod. We zetten kunst en cultuur op veelzijdige manieren in, zodat meer mensen actief deelnemen en ontdekken hoe kunst en cultuur bijdragen aan hun gezondheid en welzijn. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Samen met partners is ingezet op het verbreden en doorontwikkelen van het Platform Cultuur Nederweert door workshops en de cultuurweek te ondersteunen. 2.
We gaven uitvoering aan de meerjarenovereenkomst Gemeente Nederweert – RICK 2024 t/m 2027, waarvoor het regionaal beleidsplan Sociaal Domein 2024-2027 als uitgangspunt is gehanteerd. 3. We namen deel aan de Brede Regeling Combinatiefuncties op basis van een overeenkomst met RICK en Bibliocenter voor de periode 2023 en 2024. Deze twee overeenkomsten zijn verlengd voor de periode 2025-2026. Inzet van drie combinatiefuncties cultuur: cultuurcoach, popcoördinator en leescoördinator. 4. De samenwerking met de Cultuurregio Noord-Limburg is voortgezet op basis van het meerjarenplan 2021-2024 Cultuurregio Noord-Limburg. 5. Twee provinciale organisaties kunst en cultuur zijn ondersteund en opgenomen op de lijst waarderingssubsidies 2025-2026: Limburg Festival (cultuurplan instelling) en Kunstbende (onderdeel provinciale basis infrastructuur). 6. De samenwerking met Bibliocenter en de gemeenten Leudal, Maasgouw en Weert is voortgezet op basis van de samenwerkingsovereenkomst 2022 t/m 2025. Deelprogramma: 5.3 Erfgoed Wat wilden we bereiken? Nederweert heeft een rijke historie. Dat is onder andere te zien in monumenten en cultuurhistorische elementen in het landschap en de kernen. Deze willen we behouden en waar mogelijk versterken. Het vormgeven van een nieuw erfgoedbeleid inclusief een uitvoeringsprogramma gericht op behoud, educatie en toegankelijk maken en houden van erfgoed.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Een, in samenspraak met Heemkundeverenigingen Nederweert en Leveroy, nieuw Beleidsplan Erfgoed 2025 –2031 inclusief een uitvoeringsprogamma ontwikkeld en vastgesteld. 2. Voorbereidingen uitgevoerd voor een in 2025 op te leveren Kerkenvisie. 3. Advisering bij ruimtelijke ontwikkelingen, vergunningverlening en openbare werken ten behoeve van bescherming van monumenten, archeologie, oorlogsrestanten en landschapsbehoud. 4. In samenspraak met de Molenstichting Nederweert is in 2024 een beheersovereenkomst Molens vastgesteld waarin afspraken zijn vastgelegd over het gebruik, het beheer en het onderhoud van de molen gebaseerd op de onderhoudsplannen en budgetverantwoordelijkheid en vergoedingen geactualiseerd. 37 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.4 Recreatie Wat wilden we bereiken? Recreatie draagt bij aan het welbevinden en de gezondheid van onze inwoners. We willen ervoor zorgen dat het landschap en het (openbaar) groen uitnodigt en uitdaagt tot buiten zijn en bewegen. Daarnaast zetten we in op een sterke ontwikkeling van recreatie en toerisme voor niet-inwoners. Dit versterkt ook de economische positie van Nederweert. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We hebben krediet beschikbaar gesteld voor het realiseren van een speelterrein aan de Hoge Notte. We zijn gestart met het inrichten van het terrein in overleg met de buurt.
2. Speeltoestellen zijn gecontroleerd. Op basis van inspectiegegevens hebben we bepaald welke speeltoestellen technisch aan vervanging toe zijn. 3. Nederweert heeft 3 Natura2000 gebieden, daarvan is De Groote Peel de bekendste. Elk gebied heeft elementen die het gebied uniek maken. We hebben een fietsroute gemaakt (Natuurroute, 81 km) om deze natuurgebieden te bezoeken en met elkaar te verbinden. 38 Programma 5: Sport, cultuur en recreatie Deelprogramma: 5.5 Openbaar groen Wat wilden we bereiken? Openbaar groen is belangrijk voor de leefbaarheid. Het openbaar groen: • Kleedt de omgeving. • Zorgt voor ruimte om te recreëren (te verblijven) en nodigt uit tot bewegen. • Geeft ruimte voor infiltratie van regenwater. • Zorgt voor verkoeling. • Heeft belangrijke functie voor de biodiversiteit in het buitengebied en binnen de bebouwde kom. Het areaal bestaande groen willen we behouden en waar mogelijk opwaarderen. Dit doen we door het plegen van goed onderhoud. Om de biodiversiteit te bevorderen wordt op aangewezen plaatsen extensief onderhoud gepleegd. Dit vindt vooral plaats in grasstroken. Deze worden minder vaak gemaaid. Hierdoor ontwikkelt zich op deze plaatsen een soortenrijke kruidenvegetatie. We renoveren openbaar groen dat niet meer vitaal is.
Bij het renoveren en nieuw aan te leggen groen kijken we naar de aankleding, maar vooral naar functies van het groen zoals hierboven genoemd. Grote renovaties en nieuw aan te leggen groen doen we waar mogelijk samen met bewoners en belanghebbende organisaties. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Onderhoud van groen. Het jaarrond en cyclisch onderhouden van bomen, beplanting en grasvegetaties. Hiermee behouden en verhogen we de kwaliteit van het groene areaal (met aandacht voor veiligheid). 2. Renoveren niet vitale plantvakken Jaarlijks wordt in beeld gebracht welk groen niet meer vitaal is. In het najaar wordt deze beplanting omgevormd naar beplanting van deze tijd, waar mogelijk samen met inwoners. 3. Aanplanten uitbreidingen nieuwbouwplannen Het inrichten van de nieuwe groene ruimte bij nieuwbouwplannen doen we, waar mogelijk, samen met de bewoners. Hierbij kijken we niet alleen naar aankleding van het gebied maar ook naar de onderwerpen biodiversiteit, waterberging, hittestress en recreëren zodat er een duurzame aankleding ontstaat en de leefbaarheid in de omgeving wordt verbeterd. 4. Faciliteren van burgerinitiatieven in het openbaar groen met als doel educatie en vergroting van de bewustwording onder de inwoners. 5. Continueren van het groenoverleg met verschillende belanghebbenden. 6.
Het vergroenen van het Raadhuisplein (zie het uitvoeringsprogramma) en het uitwerken van mogelijkheden tot vergroening van de andere kernen. 7. Aanplant van extra bomen en groenvakken in het centrum van Nederweert door de herinrichting van de parkeerplaats aan de Lambertushof. 8. Onderzoeken hoe een groenfonds kan bijdragen aan het groene karakter in de wijk en de betrokkenheid van inwoners kan vergroten rondom aanleg, beheer en onderhoud. 39
Programma 6: Sociaal domein Missie Iedereen telt mee, doet mee en draagt bij naar eigen kracht. De zelfredzaamheid van onze inwoners als individu en als collectief is groot(s). We handelen vanuit het gedachtegoed van positieve gezondheid, waarbij we uitgaan van het vermogen van onze inwoners om te gaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. En daarop zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Onze missie sluit aan bij de kernboodschap van het regionale Beleidsplan Sociaal Domein. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsriciso’s van inwoners snel kunnen aanpakken. • | Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: laagdrempelig, toegankelijk en passend. • | Samen met inwoners versterken van voorliggende voorzieningen. • | We zetten in op toekomstbestendige en multifunctionele gemeenschapshuizen als eigentijdse ontmoetingsplekken in de kernen. De verdere ontwikkeling is gebaseerd op de wensen en eigen inzet van de gebruikers. • | Door te participeren aan activiteiten, vrijwilligerswerk of betaald werk kunnen inwoners hun talenten benutten en ontwikkelen. We hebben daarbij extra aandacht voor de participatie van inwoners met een beperking, mensen die tijdelijk een steuntje in de rug nodig hebben en voor jongeren.
We willen dat iedereen zich gezien voelt, meetelt en mee kan doen. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | De Risse Groep, dit is een netwerkorganisatie die zich richt op het bieden van kansen op werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • | Omnibuzz, deze richt zich op het doelgroepenvervoer. • | GGD Limburg-Noord als onderdeel van de Veiligheidsregio Limburg-Noord, deze richt zich op publieke gezondheid. • | Midden-Limburg West: samenwerking met de gemeenten Weert en Leudal in het sociaal domein (Wmo en jeugd) • | K80: een organisatie van krachtige en kleine gemeenten in Nederland In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 6.1 | Samenredzaamheid in de kernen. 6.2 | Iedereen kan naar vermogen meedoen. Wat heeft het gekost? (in €’s) Begroting voor | Begroting na Programma 6. Sociaal domein | Rekening 2023 | wijziging 2024 | wijziging 2024 | Rekening 2024 Lasten | 20.816.236 | 20.403.053 | 21.122.154 | 21.431.900 Baten | -5.199.280 | -4.899.500 | -5.138.907 | -6.605.237 Saldo | 15.616.955 | 15.503.553 | 15.983.247 | 14.826.663 40 41 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.1 Samenredzaamheid in de kernen Wat wilden we bereiken? Inwoners en organisaties voelen zich samen verantwoordelijk voor hun leefomgeving en handelen daarnaar.
De gemeente is daarbij ondersteunend en faciliterend, voor zover dat nodig is. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We ondersteunden acties die de gemeenschapshuizen als hart van de gemeenschap behouden en versterken. 2. De bouwkundige uitwerking, aanbestedingsprocedure en omgevingsvergunning voor de realisatie van een nieuwe MFA De Pinnenhof zijn doorlopen. De definitieve start van sloop en bouw heeft niet plaatsgevonden, vanwege een aangenomen amendement in de gemeenteraad. De uitvoering van dit amendement is opgestart. 3. In samenspraak met de stichtingsbesturen van de gemeenschapshuizen zijn de meerjarenonderhoudsplannen (DMJOP's) opgesteld en worden maatregelen en investeringen ter verduurzaming vanuit de gemeente ondersteund met zowel verduurzamingssubsidies als ondersteuning bij de uitvoering daarvan. 4. Voor de Haazehoof is in samenspraak met het stichtingsbestuur een toekomstbestendig Businessplan ontwikkeld, dat in 2025 vastgesteld en ter hand wordt genomen om door te kunnen ontwikkelen. 5. Inwoners met vragen over digitale overheidsdiensten konden terecht bij het Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) in de Bibliotheek van Nederweert. In Leveroy en Ospel was t/m medio 2024 een IDO-spreekuur in het gemeenschapshuis, maar door gebrek aan bezoekers is dit stopgezet. Bezoekers maken gebruik van de centrale Bibliotheek. 6.
We gaven uitvoering aan het plan van aanpak eenzaamheid ‘Nederweert wij zijn er voor elkaar 2020 t/m 2024’. De aandachtspunten uit de tussenevaluatie zijn ter hand genomen. De aanpak eenzaamheid maakt vanaf 2023 deel uit van het integraal plan Nederweert Durft. 7. Acties en plannen uit het beleidsplan ‘Samen uit de armoede 2021-2025’ uitgevoerd. 8. We investeerden in het sociaal domein in de versterking van het pedagogisch klimaat en laagdrempelige preventieve activiteiten. Onder andere door de borging en uitrol van het preventieprogramma Kansrijke Start Noord- en Midden-Limburg 2020-2026, met de lokale uitvoering van Centering Pregnancy/Parenting, VoorZorg en Nu Niet Zwanger. 9. We gaven uitvoering aan het regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2024-2027 en de projecten die daaruit voortkomen of daarmee samenhangen. 10. De regisseurs leefbaarheid waren veel in de buurten, wijken, straten en kernen. Hier moedigden ze inwoners aan tot initiatieven die de leefbaarheid en sociale betrokkenheid bevorderen. Zij haalden signalen op, adviseerden collega's vanuit de praktijk. 11. We ondersteunden de doorontwikkeling van laagdrempelige voorzieningen waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en deel kunnen nemen aan activiteiten zonder indicatie (de open inlopen).
Zo organiseren we al enkele jaren De Tref, een laagdrempelige collectieve voorziening voor mensen van alle leeftijden, waarvoor de open inlopen wat minder geschikt zijn, en waarvoor een zwaardere vorm van dagbesteding (nog) niet aan de orde is. 12. De doorontwikkelingsmogelijkheden van het project Kansrijk in de Wijk zijn in kaart gebracht. Door middel van het project Kansrijk in de wijk krijgen mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt de mogelijkheid om specifieke werknemersvaardigheden op te doen. Daarnaast hebben de klussen die de mensen uitvoeren een positief effect op de leefbaarheid. 42 Programma 6: Sociaal domein Deelprogramma: 6.2 Iedereen kan naar vermogen meedoen Wat wilden we bereiken? Inwoners nemen de regie over hun eigen leven, zijn zelfredzaam en zijn in staat om de uitdagingen in het leven aan te gaan. Iedereen telt mee, doet mee, naar eigen kracht. Dit geldt voor alle leeftijden. We zetten positieve gezondheid in als paraplu voor individuele en collectieve activiteiten. Daarbij werken we aan een integrale aanpak (zie onderwerpen programma 6.1) en met partners. Dit doet recht aan de leefwereld van de inwoner, die allesomvattend is; wonen, werken, welzijn, zorg, financiën enz. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Nieuwe medewerkers, adviseurs en beleid, zijn getraind in het werken volgens het gedachtegoed van positieve gezondheid.
In de ondersteuning van inwoners blijft dit centraal staan. 2. We hebben uitvoering gegeven aan de acties uit het majeure programma Positieve Gezondheid. Meer uitgebreide beschrijving bij het majeure programma. 3. Met 8 partners werken we samen om inwoners zo laagdrempelig mogelijk te ondersteunen, de eigen regie en saamhorigheid in de buurt te versterken. Het uitvoerend team Same Ein is hierin de spil voor geheel Nederweert. Zij hebben in wooncomplexen gesprekken gevoerd over het wonen op die locatie. Daaruit zijn diverse signalen opgepakt en is welzijnsondersteuning ingezet. Same Ein is aanwezig geweest bij diverse activiteiten en heeft ze zelf georganiseerd. Daarnaast zijn ook individuele ondersteuningsvragen beantwoord. Medewerkers van Same Ein voeren verkennende gesprekken; huisartsen kunnen patiënten aanmelden als er geen medische oplossing voor een probleem nodig is. Vanuit het sociaal domein wordt met de inwoner gekeken naar passende ondersteuning. Hiermee worden vragen laagdrempeliger beantwoord en de druk op de GGZ zorg minder. 4. We hebben acties uitgevoerd in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord, waaronder diverse ketenaanpakken. Zie verder deelprogramma 7.2. 5. We gaven uitvoering aan het regionaal Beleidsplan Sociaal domein 2024-2027 en de projecten die daaruit voortkomen of daarmee samenhangen. 6.
De evaluatie van de pilot Lokaal behandelteam is afgerond. Besluit over de formele afronding volgt begin 2025. 7. We werkten aan regionale en lokale implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. Denk hierbij aan de inzet van de praktijkondersteuner jeugd, het oriëntatieproject Samenhang Jeugdhulp en Onderwijs Midden-Limburg en de implementatie van contractstandaarden bij nieuwe aanbestedingstrajecten. Ook waren we testgemeente in de eerste ontwerpronde voor de vragenlijst voor het Verkenningsinstrument Toegang. 8. We financierden de inzet van de praktijkondersteuner jeugd huisartsenpraktijken. De samenwerking tussen het medisch en sociaal domein wilden we ook hierin versterken. In 2024 was de praktijkondersteuner jeugd actief in twee huisartsenpraktijken. 9. We voerden de verwervingsstrategie MLW uit en werken toe naar robuuste bovenregionale samenwerking voor de inkoop in het sociaal domein. Dankzij stevig contractmanagement en toezicht ontstond meer grip op en inzicht in organisaties die Jeugdzorg en/of Wmo bieden. 10. Na inwerkingtreding van de nieuwe subsidieregeling voor de financiering van het gedwongen kader (jeugdbescherming en jeugdreclassering) in 2023, bereidden we op Limburgse schaal in 2024 (en 2025) samen met de gecertificeerde instellingen nieuwe (samenwerkings)afspraken voor. 11.
Eerste evaluatie van de effecten van de aanbesteding ‘Wonen jeugd’ is uitgevoerd, daar waar noodzakelijk/wenselijk zijn de verbeter-/ontwikkelkansen opgepakt. 12. Om voor de dekking van de kosten in het sociaal domein niet afhankelijk te zijn van het Rijk begrootten we realistisch. We maakten hiervoor gebruik van prognoses (gebaseerd op realisatiegegevens voorgaande jaren) en doorrekeningen van diverse aanbestedingen. 13. In (boven)regionaal verband gaven we uitvoering aan het Meerjarenplan Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling regio Noord- en Midden-Limburg. Daarnaast werkten we mee 43 aan de voorbereiding van de actualisatie van de (boven)regionale visie Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. 14. We hebben met partners afgestemd over hun inzet in het preventief jeugdbeleid. We faciliteren en stimuleren het lokale netwerk jeugd, ondersteunen activiteiten die bijdragen aan een sterkere verbinding tussen partners en preventieve acties. Hierbij hebben we ook aandacht voor de relatie met het domein veiligheid (ondermijning, dealen van drugs). In dit kader is een notitie preventief jeugdbeleid voorbereid, met daarin alle acties op dit gebied, inclusief de voorbereiding voor inzet van het jeugd en jongerenwerk. 15.
We stimuleerden de samenwerking met partijen aan activiteiten waarbij we steeds meer mensen in beeld (vroeg signalering) kregen en ondersteunden (onder meer: armoede, schuldhulpverlening, laaggeletterdheid en eenzaamheid). 16. Het versterken van de lokale sociale basis is één van de uitgangspunten van de Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026. We gaven daaraan invulling door o.a. bijdragen aan het Zelfregiecentrum en het noodhulpbureau voor inwoners die te maken krijgen met urgente financiële noden. 17. In het kader van de K80 hebben we diverse bijeenkomsten en werkbezoeken georganiseerd om als kleine en krachtige gemeenten van elkaar te leren en te inspireren. Dit gebeurt vooral op het thema preventie en vroegsignalering. Vanuit de K80 nemen we deel aan strategische overleggen van de VNG en leveren we input op beleidsontwikkelingen. 18. We werkten samen met het Platform Gehandicapten en de Adviesraad Sociaal Domein. 19. We hebben invulling gegeven aan de regierol voor inburgering voor inburgering plichtige nieuwkomers. Iedere nieuwkomer krijgt een traject op maat, zodat inburgering zo soepel mogelijk verloopt. 20. Om de effecten van de krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden, werkten we in regionaal arbeidsmarktverband, samen met economie, onderwijs en arbeidsmarkt. 21. In de arbeidsmarktregio Midden-Limburg is gewerkt aan de hervorming arbeidsmarktinfrastructuur.
Daarbij is het Regionaal Beraad samengesteld. 22. Trajecten en projecten gericht op het bevorderen van (arbeids)participatie van inwoners zijn doorontwikkeld. 23. We hebben samen met de regio een woon-zorganalyse opgesteld en een woonbehoefte- onderzoek laten uitvoeren (zie ook programma 8.3). 44
Programma 7: Volksgezondheid en milieu Missie Nederweert heeft gezonde inwoners en een duurzame leefomgeving. Onze inwoners hebben en houden eigen regie over het leven, zijn zelfredzaam en voelen zich prettig in hun omgeving. Deze omgeving is schoon, groen, divers en heeft een gezond leefklimaat. We zetten in op het opwekken van energie door inwoners en een afvalsysteem dat past bij de vraag van onze inwoners, waarbij gekeken is naar ervaringen van inwoners en een goede balans tussen service, kosten en milieu. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ • | Gezondheid is een breed begrip. Naast lichamelijke gezondheid zijn ook mentale gezondheid, kwaliteit van leven en mee kunnen doen van belang. We richten ons op preventie en vroeg signalering zodat we gezondheidsrisico’s van inwoners snel kunnen aanpakken. Het omkijken naar elkaar vinden we belangrijk. Waar nodig is ondersteuning beschikbaar: Laagdrempelig, toegankelijk en passend. • | We streven ernaar dat iedere woning zo veel mogelijk zijn eigen energie kan opwekken. We staan aan het begin van de energietransitie. Deze periode zetten we in op haalbare en betaalbare oplossingen zoals energiebesparing, zon op dak en alternatieven voor aardgas. Energie en duurzaamheid passen we op lokale schaal toe door nadruk te leggen op besparing door onze inwoners en ondernemers.
Ook onze corporaties moeten hierbij een belangrijke rol vervullen. • | We streven naar zo weinig mogelijk afval door verspilling te voorkomen en hergebruik te stimuleren. Belangrijk hierbij is een breed gedragen toekomstbestendig afvalbeleid waarbij we uitgaan van goede service, betaalbaarheid en milieu. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende samenwerkingen: • | Samenwerking Midden-Limburg (SML) • | Energiecoöperatie(s) • | RES regio Noord-en Midden-Limburg (Regionale Energie Strategie) • | Samenwerking Energiesysteem van de Toekomst (Weert, Leudal, Cranendonck en Nederweert) • | Veiligheidsregio Limburg Noord, GGD. • | Noord (WPN Waterpanel) • | Afval Samenwerking Limburg In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 7.1 | Duurzaamheid 7.2 | Volksgezondheid 7.3 | Afval Wat heeft het gekost? (in €’s) Programma 7. Volksgezondheid en | Begroting voor | Begroting na milieu | Rekening 2023 | wijziging 2024 | wijziging 2024 | Rekening 2024 Lasten | 6.336.276 | 6.409.319 | 6.985.885 | 6.776.795 Baten | -5.352.843 | -5.420.096 | -4.712.403 | -4.882.320 Saldo | 983.432 | 989.223 | 2.273.482 | 1.894.475 45 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.1 Duurzaamheid Wat wilden we bereiken? In 2023 is een koersdocument energietransitie opgesteld.
In dit koersdocument is beschreven wat we als gemeente gaan oppakken en waarom we dit doen. Het betreft concrete activiteiten en projecten die nodig zijn als eerste stappen om de uiteindelijke doelen te halen. In het koersdocument zijn drie onderdelen beschreven: energiebesparing, warmte en duurzame opwek. Energiebesparing: Energie besparen leidt tot minder energievraag. Het zorgt direct voor lagere energierekeningen bij onze inwoners en bedrijven. Omdat een lagere energievraag bovendien betekent dat we in Nederland minder duurzame opwek nodig hebben, zorgt energiebesparing er indirect voor dat de opgave voor de opwek beperkt wordt. Onze doelen: • | We zetten in op energiebesparing en de aanpak van energiearmoede; • | We willen in 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015. Warmtetransitie In 2050 moeten alle woningen en gebouwen in Nederweert duurzaam (aardgasvrij) worden verwarmd. Voor 2030 zetten we in op het reduceren van net zoveel aardgas als 1.480 woningen gebruiken, zoals afgesproken in de vastgestelde Transitievisie Warmte. Onze doelen: • | 20% minder aardgasgebruik in de gebouwde omgeving t.o.v. 2018; • | Alternatieven voor aardgas in beeld brengen; • | Vanuit de buurten en inwoners belangen acties initiëren en faciliteren.
Duurzame opwek elektriciteit Met de duurzame opwek van elektriciteit op ons grondbied dragen we bij aan de ambitie van de RES- regio Noord- en Midden-Limburg (RES NML) (1.200 GWh in 2030). Deze ambitie vormt onderdeel van de 35.000 GWh die we in Nederland op basis van de huidige afspraken voor 2030 met wind en zon- op-land moeten opwekken. Onze doelen: • | In 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in 2015 en in 2050 CO2 neutraal zijn; • | In 2030 onze bijdrage aan het regiodoel van 1.200 Gigawattuur (GWh) geleverd hebben. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. | De samenwerking in de RES NML is geïntensiveerd en is van belang met name voor de kennisuitwisseling. 2. | De gemeenschappelijke regeling Centrumregeling RES NML is onder mandaat van de gemeenteraad door het college vastgesteld. Venlo is daarbij de centrumgemeente. 3. | Op 1 januari 2024 is zoals gepland de formatie voor duurzaamheid met 1fte uitgebreid. 4. | De uitvoering van Nationaal Isolatie Programma (NIP) is in gang gezet. Voor de uitvoering is Duurzaam Bouwloket ingeschakeld. De woningeigenaren die voor isolatiemaatregelen in aanmerking komen zijn aangeschreven en inmiddels wordt ook volop gebruik gemaakt van de regeling. Er is een aanvraag ingediend voor de tweede tranche Nationaal Isolatie Programma en inmiddels is €867.883,- toegekend. 5.
| Energiecoaches van Zuidenwind worden ingezet om inwoners te adviseren bij het gebruik maken van de isolatiemogelijkheden die het NIP biedt. De kosten van de inzet van de energiecoaches worden 50/50 verdeeld tussen gemeente en Zuidenwind. 46 47 6. Inwoners met energiearmoede zijn aangeschreven om gebruik te maken van de subsidieregeling Energiearmoede Gemeente Nederweert. Daarbij kunnen zij gratis kleine energiebesparende maatregelen bestellen of kopen en declareren ter waarde van € 250,-. 7. Energiecoöperatie Zuidenwind wil een deel van de opbrengst van de windmolens investeren in het verduurzamen van verenigingsaccommodaties en gemeenschapshuizen. Samen met Zuidenwind heeft de gemeente Nederweert hiervoor een subsidieregeling opgesteld. Diverse verenigingen hebben hier inmiddels gebruik van gemaakt. Ook zijn er nog aanvragen in behandeling. De samenwerking met Zuidenwind verloopt voortvarend. Binnen de regeling wordt primair ingezet op het aanbrengen van zonnepanelen op de verenigingsgebouwen en gemeenschapshuizen. Het streven is om een zo groot mogelijke ondersteuning te bieden aan verenigingen om hun accommodatie te verduurzamen en daarmee op energiekosten te besparen. 8. Samen met de Groen Economie is een project opgezet voor het MKB om 50 gratis energiescans uit te voeren. Ondernemers worden daarbij geadviseerd in de te nemen energiebesparende maatregelen. 9.
Uit onderzoek van HetEnergieBureau is gebleken dat aquathermie met de huidige gasprijzen en de kleinschaligheid van Nederweert niet haalbaar is. Daarom is All-Electric (warmtepompen) de meest voor de hand liggende optie. 10. Om een eerste stap te zetten om op termijn van het gas af te gaan hebben we samen met HetEnergieBureau onderzocht in welk dorp we het beste kunnen begingen met een Warmte Uirvoeringsplan (WUP). Uit onderzoek is gebleken dat het beste gestart kan worden in Ospel. 11. In overleg met Weert, Leudal, Cranendonck en Nederweert is een onderzoek gedaan naar het Energiesysteem van de Toekomst. Daarbij zijn twee scenario's onderzocht waarbij we richting 2040 kunnen blijven voorzien in onze energiebehoefte. 12. Met Enexis is een intentieovereenkomst gesloten waarin we afspreken om samen te werken om het elektriciteitsnetwerk te verzwaren. Dit om de ontstane netcongestie het hoofd te kunnen bieden. 13. Netcongestie wordt ook veroorzaakt door te weinig capaciteit op de hoogspanningsverbindingen. Daarvoor is Tennet verantwoordelijk. De huidige verbinding tussen Eindhoven en Maasbracht wordt verzwaard. Daarnaast is voor Nederweert de aanleg van een nieuwe verbinding tussen Eindhoven en Maasbracht van belang. Deze verbinding doorkruist naar alle waarschijnlijkheid Nederweert. Daarom wordt meegedacht in de mogelijke tracés. De verbinding moet in 2035 operationeel zijn. 14.
Mestvergisting is een mogelijkheid om een bijdrage te leveren aan de energiebehoefte. Nederweert neemt daarom deel aan de Coalition Of the Willing (COW) Groengas. Daarin worden de kansen van groengas in onze RES-regio in beeld gebracht. 48 Programma 7: Volksgezondheid en milieu Deelprogramma: 7.2 Volksgezondheid Wat wilden we bereiken? We streven naar gezonde inwoners in een gezonde leefomgeving, met gelijke kansen op gezondheid voor iedereen. Gezondheidswinst, bekeken vanuit positieve gezondheid, is ons doel. Dit betekent een brede, integrale aanpak met de thema’s in het sociaal domein, zoals armoede, laaggeletterdheid, dementie, mantelzorg, vrijwilligerswerk, welzijn, enz. De leefomgeving definiëren we als een gezonde bodem, water en luchtkwaliteit, een diversiteit aan landschap waar het prettig wonen, werken en leven is. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Met de GGD zijn we een traject ingegaan dat moet zorgen voor een toekomstbestendige GGD. Uit analyses intern en extern bleek dat het budget van de GGD Limburg-Noord niet toereikend is voor de uitvoering van wettelijke taken. Doel van de versterking is de personele tekorten op te lossen, zodat de wettelijke taken (zoals jeugdgezondheidszorg en infectieziektenbestrijding) goed uitgevoerd kunnen worden. 2. Met partners is de aanzet gegeven tot de versterking van het preventief jeugdbeleid.
Hierin is ook het vervolg opgenomen van de aanpak om verslavingen onder jongeren tegen te gaan. 3. Met de regio Noord en Midden Limburg hebben we invulling gegeven aan de opdrachten uit het Integraal Zorgakkoord. Het doel is de zorg in Nederland goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. In samenwerking met zorgpartners, welzijnsstichtingen, woningcorporaties en gemeenten is in Midden Limburg West (Weert, Leudal, Nederweert) het plan ‘Vitale dorpen en wijken’ opgesteld. Dit plan is voor een zogenoemde ‘snelle toets’ ingediend bij het zorgkantoor en goedgekeurd. Verdere uitwerking vindt plaats. 4. We hebben de acties uitgevoerd die voortvloeien uit het Gezond en Actief Leven Akkoord. Met dit akkoord bouwen gemeenten, GGD’en, zorgverzekeraars en het rijk aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Deze acties hangen nauw samen met de acties in het sociaal domein (deelprogramma 6.2): mantelzorg, aanpak eenzaamheid, sport en bewegen, jongeren op gezond gewicht, cultuur, ontmoeting, mentale weerbaarheid en versterken kennisfunctie GGD. Ook hebben we uitvoering gegeven aan de ketenaanpakken zoals valpreventie, Kansrijke Start en welzijn op recept/verkennende gesprekken. 5. We hebben het programma Luchtkwaliteit vastgesteld om de luchtkwaliteit en gezondheid in Nederweert te bevorderen.
Voor is de uitvoering is een projectbureau Luchtkwaliteit ingericht. 49 Deelprogramma: 7.3 Afval Wat wilden we bereiken? We zetten in op een goede afvalscheiding, zodat grondstofstromen beter hergebruikt kunnen worden en de hoeveelheid restafval daalt. Binnen het afvalbeleid blijven we een goede balans houden tussen service, kosten en milieu. Daarnaast streven we naar minder zwerfafval in de openbare ruimte. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Het ingezette afvalbeleid optimaliseren en bijsturen waar nodig. 2. Blijvend communiceren over afvalscheiding. 3. Scholen stimuleren deel te nemen aan het project ‘Afval scheiden op scholen’. 4. Zwerfafvalaanpak continueren met o.a. educatie op scholen en acties van vrijwilligers zoals faciliteren van de landelijke opschoondag. 5. Aanbestedingen van de contracten inzake inzameling (papier) en facilitering (pmd) zijn in 2024 in gang gezet om in 2025 nieuwe dienstverlenings- of leveringscontracten te kunnen afsluiten.
50
Programma 8: Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing (VHROSV) Missie Nederweert is een aantrekkelijke woongemeente, nu en in de toekomst. We hebben nadrukkelijk aandacht voor mensen die in Nederweert zijn opgegroeid en hier ook hun toekomst willen opbouwen. De mogelijkheden die de Omgevingswet biedt gebruiken we voor het behouden en versterken van een gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Ambitie in het coalitieakkoord ‘Goed voor elkaar’ Wonen is onze topprioriteit. We maken ruim baan voor starters, doorstromers, eenpersoonshuishoudens, senioren, inwoners met een beperking en mensen met een smalle beurs. Wij stimuleren initiatieven van onderop. Mensen die in Nederweert geboren en getogen zijn moeten de kans krijgen om in Nederweert te blijven. We dagen partners uit om dit samen met ons mogelijk te maken. Samenwerking In het kader van strategische samenwerking neemt Nederweert deel in de volgende verbonden partijen: • | Samenwerking Midden-Limburg (SML) In dit programma werken wij onze missie uit in de onderdelen: 8.1 | Invoering omgevingswet 8.2 | Grondexploitaties 8.3 | Wonen & bouwen Wat heeft het gekost? (in €’s) Programma 8.
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke | Begroting voor | Begroting na vernieuwing (VHROSV) | Rekening 2023 | wijziging 2024 | wijziging 2024 | Rekening 2024 Lasten | 4.977.907 | 8.251.424 | 7.158.878 | 3.553.605 Baten | -1.965.687 | -6.521.531 | -4.959.421 | -1.721.087 Saldo | 3.012.220 | 1.729.893 | 2.199.457 | 1.832.519 51 52 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Deelprogramma 8.1 Invoering omgevingswet Wat wilden we bereiken? De gemeentelijke organisatie gaat werken onder de omgevingswet. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Organisatie begeleiden bij integraal en klantgericht werken onder de Omgevingswet. 2. We zijn aan de slag gegaan met werkprocessen onder de nieuwe wet en afstemmen werkprocessen met (digitale) dienstverlening. 3. We hebben gewerkt met het nieuwe Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 4. We hebben informatie uitgewisseld met provincie, buurgemeenten en ketenpartners (o.a. waterschap, veiligheidsregio, regionale uitvoeringsdiensten). 5. We zijn gestart met het samenvoegen van twee omgevingsvisies naar één omgevingsvisie. Deelprogramma 8.2 Grondexploitaties Wat wilden we bereiken? Op grond van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 t/m 2025 heeft Nederweert de ambitie om ieder jaar 75-100 nieuwe woningen te realiseren. Deze ambitie is doorvertaald in de Woondeal Limburg t/m 2030.
De plancapaciteit per 1 januari 2024 bedraagt 756 woningen en is daarvoor niet toereikend. Nieuwe woningbouwplannen zijn noodzakelijk om deze ambitie te realiseren. We streven naar nieuwe woonlocaties in een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. We zorgen voor voldoende passend aanbod van nieuwe (projectmatige) woningen. We hebben oog voor onze eigen inwoners, maar bieden ook ruimte voor nieuwkomers. Bijvoorbeeld als gevolg van de autonome ontwikkeling van Nederweert als overloopgebied voor de regio Eindhoven/Zuidoost Brabant. Waar mogelijk maken we gebruik van subsidiemogelijkheden. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. We hebben een uitgangspuntennotitie woningbouw vastgesteld voor de ontwikkelgebieden Kerneelhoven-Noord en Hoebenakker-Noord als kader voor zelfrealisatie. Dit ter vervanging van het vervallen voorkeursrecht. 2. We hebben bestemmingsplannen vastgesteld voor de woningbouwlocaties Gutjesweg (69 woningen) en Tiskeswej, fase 2 (42 woningen). 3. We hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten voor de locatie Staat met de projectontwikkelaar met als inzet de bouw van circa 130 woningen voor diverse doelgroepen. Samen met de projectontwikkelaar hebben we de omgevingsdialoog opgestart. 4.
We hebben een intentieovereenkomst voorbereid met Wonen Limburg voor de bouw van circa 45 tijdelijke woningen voor de huisvesting van diverse urgente doelgroepen, waaronder statushouders. 5. We werkten aan de afronding van de plannen Hoebenakker Salmespad/Strateris, Merenveld en Centrumplan. Het laatste plan is nog niet afgerond omdat blok C nog moet worden ingevuld in overleg met de projectontwikkelaar. 6. We stelden de Grondprijzenbrief voor 2024 op. Dit ter ondersteuning van woningbouw- en bedrijventerreinontwikkelingen en de wens om een actieve grondpolitiek te voeren 7. In 2024 hebben we 34 nieuwe woningen aan de woningvoorraad toegevoegd. 21 woningen zijn aan de voorraad onttrokken (vooral sloop aan de Julianstraat). Per saldo zijn er 13 woningen aan de planvoorraad toegevoegd. Dit zijn er aanzienlijk minder dan geraamd als gevolg van vertragingen door o.a. bezwaar en beroep .
53 kern segment gereed 2024 Nederweert-dorp dure koop > € 355.000 5 betaalbare koop < 355.000,- 2 sociale huur 1 Budschop dure koop > € 355.000 3 Ospel betaalbare koop <€ 355.000 2 dure koop > € 355.000 3 Ospeldijk dure koop > € 355.000 1 Nederweert-Eind dure koop > € 355.000 9 betaalbare koop < 355.000 2 middenhuur < 1.000 1 Leveroy dure koop > € 355.000 5 TOTAAL 34 Overzicht realisering nieuwe woningen 2024 54 Programma 8: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV) Deelprogramma 8.3 Wonen en bouwen Wat wilden we bereiken? Voor iedereen in Nederweert een passende woning in een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. • Ruimte bieden voor initiatieven van onze inwoners. • Ruimte bieden voor nieuwkomers (onder andere overloop-effect regio Eindhoven) • Voldoende passende woningen voor diverse doelgroepen zoals senioren en starters, via maatwerk in alle kernen. • Voldoende huisvestingsmogelijkheden voor bijzondere doelgroepen en woonurgenten zoals statushouders, ontheemden (Oekraïense vluchtelingen) en internationale werknemers. • Voldoende betaalbare sociale huurwoningen voor de doelgroep die hierop is aangewezen. • Ruimte voor starters en jonge gezinnen bij het vinden van een nieuwe (koop)woning. Verdere verduurzaming van de woningvoorraad.
Niet alleen energetisch, maar ook het zorggeschikt maken van woningen om langer zelfstandig te kunnen wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Het Projectbureau Woningbouw is van start gegaan met de uitvoering van het Majeur programma Wonen. Dit aan de hand van het eind 2023 vastgestelde Programmaplan Woningbouwopgave met een aantal prioritaire projecten. Als onderdeel hiervan hebben we een prioriteringskader uitgewerkt. 2. Voor de uitvoering van de afspraken in de Woondeal Limburg en ons eigen Majeur Programma Wonen hebben we nieuwe initiatieven aan de planvoorraad woningbouw toegevoegd voor 187 woningen. Hiermee werken we gestaag aan onze ambitie van 800 woningen t/m 2030. De belangrijkste nieuwe initiatieven zijn woningbouwontwikkeling aan de Bosserstraat en noordzijde Winnerstraat. 3. We hebben met veel inzet een subsidie ontvangen van het Rijk op grond van de Woningbouwimpuls, 6e tranche ter grootte van € 2.243.678. Dit is een belangrijkste steun in de rug om onze woningbouwambities te kunen realiseren. 4. We hebben een bureau opdracht gegeven om ons te adviseren bij het uitvoeren van actieve grondpolitiek om beter te kunnen sturen en versnellen met de woningbouwopgave. 5. In de Kadernota 2025-2028 hebben we extra middelen opgenomen voor de uitvoering van het Majeur Programma Wonen en de versnelling van de woningbouwopgave. 6.
We hebben samen met de regio een woon-zorganalyse opgesteld en een woonbehoefte- onderzoek laten uitvoeren. De uitkomsten hiervan nemen we mee bij het opstellen van een programma volkshuisvesting en bij het opstellen van één integrale omgevingsvisie. 7. In 2024 hebben we 25 statushouders gehuisvest. Ondanks de inzet van extra particuliere woningen hebben we de taakstelling niet gehaald en bedraagt de achterstaand per 1 januari 2025 31statushouders. Om deze te kunnen (in)halen werken we aan het project voor circa 45 tijdelijke woningen. Hiervoor hebben we eerder van het Rijk een subsidie ontvangen van € 325.250,-. 8. We hebben gedurende heel 2024 huisvesting geboden aan Oekraïense vluchtelingen. In particulier gehuurde woningen en hotelkamers hebben we ruim 80 bedden beschikbaar gesteld. Eind 2024 waren deze nagenoeg volledig bezet. 9. In 2024 hebben we 2 startersleningen verstrekt. We onderzoeken of we de regeling kunnen aanpassen zodat meer starters er gebruik van kunnen maken. 10. We hebben in 2024 de samenwerking met de woningbouwcorporaties in Nederweert (Woonik, Wonen Limburg en Wonen-Zuid) voortgezet en samen prestatieafspraken gemaakt voor 2025. Het betreft een samenwerking op de thema’s beschikbaarheid, betaalbaarheid, wonen en zorg en bijzondere doelgroepen, leefbaarheid en duurzaamheid. De prestatieafspraken voor 2023 hebben we geëvalueerd.
55 Beleidsindicatoren De basisset van beleidsindicatoren is ontleend aan www.waarstaatjegemeente.nl en is hierna weergegeven. Voor een inhoudelijke toelichting op de beleidsindicatoren verwijzen wij u naar bovengenoemde website.
56
57
58 2.2 Paragrafen 59 Paragraaf 1: Lokale heffingen Algemeen Lokale heffingen zijn een belangrijke inkomstenbron van de gemeente Nederweert. In deze paragraaf beschrijven we de belangrijkste heffingen die door onze gemeente geheven worden. Lokale heffingen zijn onderverdeeld in belastingen en rechten/heffingen. Belastingen worden door de heffingsambtenaar dwingend opgelegd zonder dat daar een aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Dit houdt in dat de baten tot de algemene middelen van de gemeente behoren. De gemeente Nederweert heft onderstaande belastingen: • Onroerende zaakbelastingen; • Toeristenbelasting. De hondenbelasting is per 1 januari 2024 afgeschaft. Rechten en heffingen worden geheven op basis van artikel 229 van de Gemeentewet. Tegenover deze rechten en heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Deze baten zijn alleen bestemd voor het doel waarvoor zij geheven zijn. Bovendien mag het totaal van de verwachte inkomsten uit rechten het totaal van de verwachte uitgaven niet overschrijden. Hieronder staan de rechten en heffingen: • Rioolheffing; • Afvalstoffenheffing; • Reinigingsrechten; • Leges; • Lijkbezorgingsrechten; • Rioolaansluitrecht. De BsGW (Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen) heft en int bovengenoemde belastingen namens de gemeente Nederweert, behalve leges, lijkbezorgingsrechten en rioolaansluitrecht.
Daarnaast draagt de BsGW ook zorg voor de uitvoering van de wet WOZ. Dit wordt zo efficiënt mogelijk en op een zorgvuldige en pragmatische wijze gedaan. De gemeenteraad kan met het vaststellen van een verordening lokale heffingen invoeren, wijzigen of intrekken. In de verordeningen zijn de tarieven opgenomen. De verordeningen worden via een separaat voorstel door de gemeenteraad vastgesteld. 60 Overzicht lokale heffingen Voor 2024 bedragen de inkomsten uit lokale heffingen € 10.002.665. De top drie van de grootste inkomstenbronnen bestaat uit: 1. Onroerend zaakbelasting 2. Rioolheffing 3. Afvalstoffenheffing Hieronder een overzicht opgenomen van de geraamde inkomsten, verdeeld over een aantal programma’s uit het programmaplan.
Beleid lokale heffingen De gemeente bepaalt de tarieven van de lokale heffingen. Hieronder leest u het beleid en de uitgangspunten. Onderdeel | Beleid Onroerend zaakbelasting | Prognose jaar t-1/ areaaluitbreiding/indexering Afvalstoffenheffing | 100% kostendekkend Riool-en waterzorgheffing | Stapsgewijze verhoging van tarief naar 99% kostendekkendheid Toeristenbelasting | Verhoging van tarief met € 0,25 per jaar Lijkbezorgingsrechten | Verhoging conform indexering lasten algemene begraafplaats Rioolaansluitrecht | 100% kostendekkend In onderstaande tabellen staan de tarieven 2024 van de lokale heffingen. Onroerende zaakbelastingen (OZB) Bij de vaststelling van de begroting 2024 is de realisatie jaar t-1 verhoogd met de areaaluitbreiding en de indexering uit de meicirculaire. De OZB 2024 is gebaseerd op de nieuwe WOZ-waarden met peildatum 1-1-2023. Het OZB-tarief is altijd een percentage van de WOZ-waarde. Tarieven OZB | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Woningen eigenaren | 0,1260% | 0,1233% | 0,1209% | 0,1072% | 0,1151% Niet-woningen eigenaren | 0,2748% | 0,2692% | 0,2730% | 0,3025% | 0,3175% Niet-woningen gebruikers | 0,2093% | 0,2009% | 0,2100% | 0,2265% | 0,2327% Afvalstoffenheffing In 2023 is een aanbesteding voor de afvalstoffenheffing uitgevoerd, waarbij enkele verbeteringen doorgevoerd in de afvalinzameling zijn doorgevoerd.
Vanaf 2023 wordt het PMD wekelijks ingezameld en het restafval om de twee weken. De kosten voor de GFT- inzameling zijn opgenomen in het vastrecht. In de overgangsperiode van 1 januari 2023 tot september 2023 was de lediging van restafval opgenomen in het vaste tarief. Vanaf 1 september 2023 is er een tarief per lediging ingevoerd. Over 2024 heeft de gemeenteraad besloten om een eenmalige korting van €100,- per huishouden te geven. Deze korting was verwerkt in het vastrecht. Tarieven afvalstoffenheffing | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Vastrecht per aansluiting | € 112,20 | € 116,40 | € 141,60 | € 231,36 | € 96,56 Vanaf september 2023 per lediging | € 0,15 | € 0,21 | € 0,21 | € 4,26 | € 5,03 61 Rioolheffing In het rioolbeheersplan is een kostendekkend tarief berekend voor de rioolheffing, waarbij rekening is gehouden met de lasten van toekomstige (onderhoud)investeringen. Op 12 december 2023 heeft de gemeenteraad het tarief voor 2024 vastgesteld op € 304,87. Tarieven rioolheffing | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Vast bedrag | € 275,90 | € 280,90 | € 288,76 | € 296,75 | € 304,87 Gedifferentieerd tarief | € 27,59 | € 28,09 | € 28,88 | € 29,68 | € 30,49 Rioolaansluitrecht Voor het rioolaansluitrecht geldt dat er een kostendekkend tarief dient te zijn. Het tarief voor het rioolaansluitrecht is gelijk gebleven en bedroeg in 2024 € 3.145,00.
Lijkbezorgingsrechten Het tarief voor 2024 is gelijk gebleven als in 2023. Toeristenbelasting Het tarief voor de toeristenbelasting bleef gelijk en bedroeg ook in 2024 € 1,00 per persoon per overnachting. 62 63 Rioolheffing In het rioolbeheersplan is een kostendekkend tarief berekend voor de rioolheffing, waarbij rekening is gehouden met de lasten van toekomstige (onderhoud)investeringen. Op 12 december 2023 heeft de gemeenteraad het tarief voor 2024 vastgesteld op € 304,87.
64 Afvalstoffenheffing Volgens het vastgestelde beleid dekken we de kosten van de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval voor 99% via de afvalstoffenheffing. Het tarief voor 2024 bedroeg voor het vastrecht € 96,56 en € 5,03 per lediging. In 2024 heeft de gemeenteraad besloten om een eenmalige korting van €100 te geven. Deze korting is in 2024 toegepast op het vastrecht.
65 Kostendekkendheid lokale heffingen Hieronder treft u een overzicht aan van de baten en lasten van de heffingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Daar waar dit mogelijk is, staat ook aangegeven wat de achterliggende beleidskeuzes zijn geweest. Rioolheffing Rioolheffing dient ter financiering van de gemeentelijke watertaken, waaronder het beheer en onderhoud van gemeentelijke riolering, afvalwater, hemelwater, grondwater en dergelijke. Het gaat hierbij steeds meer over waterzorg. De gemeente Nederweert heft rioolheffing van de eigenaar van een perceel dat direct of indirect is aangesloten op de gemeentelijke riolering. De rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Onderstaand is een overzicht opgenomen van de lasten en baten die betrekking hebben op de rioolheffing: Afvalstoffenheffing De gemeente brengt afvalstoffenheffing in rekening aan de gebruiker van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De opbrengst van deze heffing mag alleen worden gebruikt om de kosten te dekken van de afvalinzameling- en verwerking. Ook de afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Het percentage is een stuk lager ten opzichte van vorig jaar (73%), dit komt met name doordat de eenmalige korting is verstrekt, waardoor de baten een stuk lager uitvallen ten opzichte van de lasten.
De huidige kostendekking is in onderstaand overzicht weergegeven: Lijkbezorgingsrechten
66 Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de begraafplaats. Ook de lijkbezorgingsrechten mogen maximaal kostendekkend zijn. In Nederweert is momenteel sprake van een lage mate van kostenverhaal van de lijkbezorgingsrechten. De kostendekkingsgraad bedraagt in 2024 39%. Dit is vergelijkbaar met vorig jaar, toen het 38% was. Leges De bij de Legesverordening behorende Tarieventabel bestaat uit 3 titels. Titel 1 omvat de algemene dienstverlening zoals de Burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen etc. Titel 2 heeft betrekking op de omgevingsvergunningen. Titel 3 bestaat uit vergunningen die onder de werking van de Europese Dienstenrichtlijn vallen, zoals horecavergunningen, evenementen en markten, etc. De totale kostendekkendheid van de Legesverordening is 24% Onderstaand treft u een overzicht aan van de kostendekkendheid van de Legesverordening in totaal:
67 De kostendekking van de 3 titels van de Tarieventabel (behorende bij de Legesverordening) is als volgt:
68 Lokale lastendruk Lastendruk is het totaalbedrag aan belastingen en heffingen dat een inwoner aan de gemeente betaalt. Gemeente Nederweert kent een zeer lage lokale lastendruk voor een huurder in vergelijking met andere Limburgse gemeenten. Bij de ranking wordt een onderscheid gemaakt tussen huurders en eigenaren/gebruikers. De eerste plaats betekent de laagste lastendruk in de provincie van de in totaal 31 opgenomen gemeenten in het overzicht. Over 2024 is door de gemeenteraad besloten tot een eenmalige korting van 100 euro. Deze was voor 2024 verwerkt in het vastrecht en leidt tot de eerste positie in Limburg. De gegevens die gebruikt zijn voor de vergelijking komen uit het provinciaal belastingoverzicht 2024.
69 Lokale lastendruk per woning Hieronder wordt een overzicht gegeven van de ontwikkeling in Nederweert van de lastendruk van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde van € 365.844. De totale lastendruk voor de eigenaar is in 2024 ten opzichte van 2023 gedaald door ondanks stijging van de gemiddelde WOZ-waarde en de tarieven van rioolheffing. De korting van de raad is verwerkt in het vastrecht, waardoor in 2024 eenmalig een lastenverlichting is gerealiseerd. Kwijtscheldingsbeleid Op grond van de Invorderingswet is het mogelijk om gehele of gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen aan de belastingschuldige die niet in staat is een belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen. De gehanteerde kwijtscheldingsnorm is 100%. Nederweert heeft een afzonderlijke Regeling Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2024 vastgesteld. Er zijn 160 verzoeken in 2024 ingediend, hiervan zijn er 113 toegekend. Kwijtschelding is mogelijk voor de volgende aanslagen: • Afvalstoffenheffing vastrecht (maximum € 70 per jaar);
Paragraaf 2: Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Deze paragraaf geeft antwoord op de vraag of de financiële positie van gemeente Nederweert toereikend is om de financiële gevolgen van risico's op te kunnen vangen. Hierbij gaat het om risico's die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Beleid weerstandscapaciteit en risico’s De beleidskaders zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. We streven vanuit het beleidskader naar een ratio van minimaal 1,0 van het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de omvang van alle risico’s bij elkaar opgeteld. Inventarisatie van de weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit heeft als doel financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat voortzetting van de gemeentelijke taken in gevaar komen. De weerstandscapaciteit wordt deels ontleend van het vermogen (incidenteel) en deels van de exploitatie (structureel). De componenten die hier onderdeel van uitmaken zijn vastgelegd in de nota Risicomanagement gemeente Nederweert. De volgende tabel geeft inzicht in de samenstelling en de omvang van de weerstandscapaciteit.
Weerstandscapaciteit | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Incidenteel Algemene reserve | € 13.170.061 | € 14.110.590 | € 12.046.292 | € 15.049.705 | € 15.520.608 Algemene reserve woningbouwexploitatie€ | 5.778.519 | € 5.207.753 | € 4.932.664 | € | 4.632.664 | € | 4.632.664 Algemene reserve industrieterreinexploitatie€ 2.616.390 | € 2.616.390 | € 2.616.390 | € | 2.616.390 | € | 2.616.390 Onvoorziene uitgaven eenmalig | € | - | € | - | € | - | € | - | € | - Onvoorziene uitgaven specifiek welzijn€ | - | € | - | € | - | € | - | € | - Begrotingssaldo | € 4.330.514 | € 3.003.413 | € | 470.903 | € | 704.723 | € | 1.039.496 Stille reserves | € | - | € | - | € | - | € | - | € | - Totaal incidenteel | € 25.895.484 | € 24.938.146 | € 20.066.249 | € 23.003.482 | € 23.809.158 Structureel Onbenutte belastingcapaciteit | € 1.443.356 | € | - | € | - | € | 108.978 | € | 225.392 Onvoorziene uitgaven algemeen | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 17.000 Totaal structureel | € 1.460.356 | € | 17.000 | € | 17.000 | € | 125.978 | € | 242.392 Weerstandscapaciteit | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Incidenteel en structureel | 27.355.840 | € 24.955.146 | € 20.083.249 | € 23.129.460 | € 24.051.550 70 Inventarisatie van de risico’s Voor de gemeente Nederweert zijn de risico’s zoals opgenomen in deze paragraaf geïdentificeerd en geïnventariseerd.
Per risico vindt een beoordeling plaats op de kans dat het risico zich voordoet en de impact die het heeft op de gemeente. Bij de impact houden we rekening met mitigerende maatregelen. Vanuit een analysemodel wordt het risicobedrag aan de hand van de eerdergenoemde beoordeling gekwantificeerd. De beoordeling maakt deel uit van zowel de planning- en controlcyclus en maakt deel uit van het besluitvormingsproces. De inventarisatie is per programma opgebouwd. Zo kunt u rechtstreeks een relatie leggen met de programma’s. Programma | Nr. | Risico | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 0. Bestuur en ondersteuning | 4 Financiële verhouding Rijk | € | 200.000 € | 200.000 € | 600.000 € | 600.000 € | 600.000 5 Verbonden partijen | € | 630.000 € | 620.000 € | 620.000 € | 620.000 € | 620.000 6 Gegarandeerde geldleningen | € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 € | 150.000 13 Cybercriminaliteit en privacy | € | 50.000€ | 50.000 € | 50.000 € | 50.000€ | 50.000 Totaal 0. Bestuur en ondersteuning | € 1.030.000 € 1.020.000 | € 1.420.000 | € 1.420.000 € 1.420.000 2. Verkeer en vervoer | 10 N266 / N275 en Kanaalzone | € | -€ | 626.773 € | 706.240 € | -€ | - Totaal 2. Verkeer en vervoer | € | -€ | 626.773 € | 706.240 € | -€ | - 6. Sociaal domein | 1 Sociaal domein | € 2.000.000 € 2.000.000 | € 2.000.000 | € 2.000.000 € 2.000.000 Totaal 6.
Sociaal domein | € 2.000.000 € 2.000.000 | € 2.000.000 | € 2.000.000 € 2.000.000 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV)7Legesopbrengsten Omgevingswet€ | 150.000€ | 150.000€ | 150.000€ | 150.000€ | 150.000 11 Omgevingswet | € | 55.000€ | 55.000 € | 55.000 € | 55.000€ | 55.000 Totaal 8. Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (VHROSV)€ | 205.000€ | 205.000€ | 205.000€ | 205.000€ | 205.000 Eindtotaal | € 3.235.000 € 3.851.773 | € 4.331.240 | € 3.625.000 € 3.625.000 Hierna treft u een toelichting van de risico’s en de beheersmaatregelen per programma. 0. Bestuur en ondersteuning Financiële verhoudingen Rijk Herverdeling gemeentefonds vanaf 2026 Sinds 1 januari 2023 is het verdeelmodel van de algemene uitkering herzien. Door de herziening zijn de inkomsten uit de algemene uitkering voor de gemeente Nederweert toegenomen. Helaas heeft het Rijk niet de volledige herziening geëffectueerd in de algemene uitkering. Het Rijk heeft slechts € 37,50 per inwoner aan extra inkomsten beschikbaar gesteld. De gemeente Nederweert heeft uit de herziening van het verdeelmodel recht op € 87,50 per inwoner. Dit is een landelijke ontwikkeling. Eind 2025 wordt het verdeelmodel geëvalueerd door het Rijk. Volgens het Rijk wordt de eerstvolgende aanpassingen in de herverdeling op zijn vroegst per 1 januari 2027 gerealiseerd.
Ravijnjaar 2026 Vanaf 2026 krijgen gemeenten onvoldoende geld van het rijk om hun taken uit te voeren. Het kabinet kort het gemeentefonds dan met maar liefst € 2,4 miljard. Dat wordt ravijnjaar genoemd, omdat 75% van de gemeenten dan in de rode cijfers terecht komt. De VNG laat haar stem horen aan het kabinet dat dit niet zo kan doorgaan en dat het kabinet moet ingrijpen. De VNG maakt zich hard om vanuit de Rijksoverheid voldoende middelen voor gemeenten beschikbaar te stellen, om aan de slag te kunnen gaan met de ambities vanuit het kabinet. In 2024 is een nieuw kabinet gevormd waardoor wij genoodzaakt zijn om het risicoprofiel te verhogen m.b.t. de rijksinkomsten. Er zijn namelijk middelen die vanuit het oude coalitieakkoord toegezegd zijn aan gemeenten. Denk aan de uitvoeringskosten van klimaatdoelstellingen en middelen voor de jeugdzorg. In de afgelopen circulaires zijn weliswaar middelen toegekend, alleen zijn deze helaas niet structureel van aard. Zo voorzien we op korte termijn minder risico. Voor de lange termijn neemt de onzekerheid toe in de financiële verhoudingen met het Rijk. Maatregelen 1. | Begroting opstellen o.b.v. meest recente circulaire, namelijk septembercirculaire. 2. | Effecten van tussentijdse circulaires z.s.m. verwerken in de meerjarenbegroting. 3. | Toezien op een structurele balans wat betreft begrotingsevenwicht. 4. | VNG inzet kabinetsformatie.
71 4. Financiële verhoudingen Rijk Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 2.000.000 € | 200.000 2025 | 10% | € | 2.000.000 € | 200.000 2026 | 30% | € | 2.000.000 € | 600.000 2027 | 30% | € | 2.000.000 € | 600.000 2028 | 30% | € | 2.000.000 € | 600.000 Totaal | € | 2.200.000 Verbonden partijen De verbonden partijen zijn verlengd bestuur van de gemeente. Dat houdt in dat de gemeente eindverantwoordelijk is en blijft voor zowel beleid als financiën. Gezien de ontwikkelingen in de afgelopen jaren zoals de corona-crisis en inflatie-crisis., is gebleken dat de rekening of een deel ervan uiteindelijk bij de gemeente beland. Uiteraard gaan we met eenieder het gesprek aan en passen we maatwerk toe in de zoektocht naar oplossingen. Desondanks blijft er een risico voor de gemeente bestaan dat de gemeentelijke bijdrage ontoereikend is, waardoor continuïteit niet gewaarborgd kan worden voor het uitvoeren van gemeentelijke taken. Wij hebben ervoor gekozen om de gehele uitgaven aan gemeenschappelijke regelingen mee te wegen in het bruto risico. Het is namelijk niet vantevoren te overzien welke uitdagingen bij welke gemeenschappelijke regeling optreden in menig jaar. Maatregelen • | Opstellen/communiceren taken en verantwoordelijkheden diverse verbonden partijen. • | Aanwijzen verantwoordelijken per verbonden partij.
• | Prestatieafspraken per verbonden partijen afsluiten. • | Toetsing naleving gemaakte prestatieafspraken. • | Periodieke rapportage via de begroting en jaarrekening inzake verbonden partijen aan de gemeenteraad verstrekken en de gemeenteraad stelt de rapportage vast. 5. Verbonden partijen Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 6.300.000 € | 630.000 2025 | 10% | € | 6.200.000 € | 620.000 2026 | 10% | € | 6.200.000 € | 620.000 2027 | 10% | € | 6.200.000 € | 620.000 2028 | 10% | € | 6.200.000 € | 620.000 Totaal | € | 3.110.000 72 Gegarandeerde geldleningen De achtervang van het Rijk (50%) en de gemeenten (50%) is het sluitstuk van de zekerheidsstructuur binnen het borgstelsel. WSW neemt de betaalverplichtingen voor een lening over wanneer de corporatie de rente en aflossing op een door WSW geborgde lening niet meer kan betalen. Alleen als WSW deze betaalverplichting niet uit de overige buffers in de zekerheidsstructuur kan voldoen, moeten Rijk en gemeenten garant staan. Maatregelen Bestuurlijke samenwerking intensiveren waardoor meer grip. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) behartigt de belangen van de gemeenten richting WSW. De formele afspraken tussen de VNG en WSW zijn vastgelegd in de overeenkomst tussen beide organisaties. 6.
Gegarandeerde geldleningen Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2025 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2026 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2027 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 2028 | 10% | € | 1.500.000 € | 150.000 Totaal | € | 750.000 Cybercriminaliteit en privacy De afgelopen jaren zien we dat de dreiging van cyberincidenten toeneemt. Dit kan zich vertalen in het uitvallen van systemen of dat het netwerk niet toegankelijk wordt voor medewerkers. In het uiterste geval kan dit de dienstverlening aan burgers schaden. Onze ICT-infrastructuur is uitbesteed aan ICT NML, die op haar beurt diverse maatregelen rondom dit thema heeft getroffen: - Beheer SIEM/SOC - Beveiligingsincidentenproces - Cyber response - Back-ups - Beleid en procedures - Audits - Patch management 13. Cybercriminaliteit en privacy Jaar | Kansklasse | Bruto-risico (€) | Netto-risico (€) 2024 | 10% | € | 500.000 € | 50.000 2025 | 10% | € | 500.000 € | 50.000 2026 | 10% | € | 500.000 € | 50.000 2027 | 10% | € | 500.000 € | 50.000 2028 | 10% | € | 500.000 € | 50.000 Totaal | € | 250.000 73 74 2. Verkeer en vervoer N266 / N275 Nederweert In juli 2024 heeft de Raad besloten de projectdoelstelling te handhaven, maar het om het projectresultaat aan te passen door de brug over het kanaal te schrappen en de brug over de N275 vooralsnog niet aan te leggen.