2025-06-03 15. Bijlage 1 - PvA financiele bestaanszekerheid
Tekst van het document
1 Financië lë bëstaanszëkërhëid Een preventieve aanpak vanuit de behoefte en leefwereld van onze inwoners
2 Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Nederweert zet in op financiële bestaanszekerheid ............................................................................... 3 Analyse, opdracht en doelstelling ........................................................................................................... 4 Cijfermatige analyse ............................................................................................................................ 4 Opdrachten en doelen ......................................................................................................................... 4 Aan de slag aan de hand van vier projecten........................................................................................... 5 Project 1: gerichte benadering gebruikers schuldhulpverlening, minimaregelingen en Participatiewet ............................................................................................................................................................. 5 Project 2 Jongeren en financiën ..........................................................................................................
6 Project 3: Intergenerationele aanpak .................................................................................................. 8 Project 4: Gebiedsgerichte aanpak Nederweert-West ........................................................................ 9 Tijdplan en middelen ............................................................................................................................. 10 Bijlage 1 – Analyse cijfers ..................................................................................................................... 12 3 Inlëiding In Nederweert willen we dat iedereen mee telt, mee doet en bijdraagt naar eigen vermogen. We willen gelijke ontwikkelkansen bieden aan onze inwoners. Om dit voor inwoners mogelijk te maken willen we inzetten op een aanpak vanuit positieve gezondheid en preventie. Het bereiken van inwoners en het ophalen van hun behoeften is daarbij leidend. We willen weten wat hen bezig houdt om de dienstverlening hierop aan te sluiten. Zo sluiten we nog beter aan op de leefwereld van onze inwoners. Door gericht, maar ook experimenteel te durven werken verbeteren we onze dienstverlening en passen deze aan waar nodig. Vanuit deze ambitie gaan we de komende twee jaar aan de slag met de aanpak financiële bestaanszekerheid. Met het vaststellen van de kadernota 2025- 2028 zijn hiervoor voor de middelen beschikbaar gesteld.
Financiële bestaanszekerheid is onderdeel van het majeure programma Positieve Gezondheid en nadere uitwerking van het integraal beleidsplan Nederweert Durft! Het heeft relatie met het beleidsplan Schuldhulpverlening en het beleidsplan Armoede. Het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening wordt einde tweede kwartaal 2025 via een Raadsinformatiebrief aangeboden aan de gemeenteraad. Het beleidsplan Armoede loopt tot einde 2025. Dit jaar analyseren/evalueren we onze aanpak op het gebied van Armoede. De bevindingen delen we eind 2025 via een Raadsinformatiebrief met de gemeenteraad. Aan het begin van de nieuwe raadsperiode zal nieuw beleid worden geformuleerd. De suggestie om één loket te realiseren voor gezinnen met kinderen nemen we mee in de uitvoering van de projecten in voorliggend plan van aanpak rondom financiële bestaanszekerheid. De inzichten die we hierover ophalen bij onze inwoners en betrokken partners laten we leidend zijn bij de uiteindelijk keuze voor de vormgeving van de één - loket-gedachte. Hiermee geven we invulling aan de door de raad aangenomen motie ‘aanpak armoedebeleid’ van 5 november 2024. Nëdërwëërt zët in op financië lë bëstaanszëkërhëid Bestaanszekerheid is een breed begrip en heeft geen duidelijk afgebakende betekenis.
In Nederweert zetten we in op de financiële bestaanszekerheid: Het voorkómen van armoede en schulden en het ondersteunen van inwoners met (dreigende) financiële zorgen zodat zij mee (blijven) doen in onze samenleving Bestaanszekerheid is de laatste jaren een steeds belangrijker thema geworden. Vooral vanuit de definitie van bestaansonzekerheid: een grote groep Nederlanders kan niet rondkomen en dat geeft stress en gezondheidsproblemen. Voor kinderen die opgroeien in armoede en de stress ervaren van schuldenproblematiek bij ouders, heeft dit nadelige gevolgen voor de ontwikkeling. 1 Armoede en schuldenproblematiek kan ertoe leiden dat inwoners niet volwaardig mee doen in onze samenleving. Dit leidt tot eenzaamheid en andere gerelateerde problematiek. 2 We zetten daarom volop in op preventie en vroegsignalering op het gebied van (dreigende) financiële problemen. Denk hierbij aan: - De Voorzieningenwijzer; - De Sociaal Raadslieden/Algemeen Maatschappelijk Werk. Zij bieden ondersteuning bij het aanvragen van regelingen en toeslagen; - Thuisadministratie Weerterland; - Checklist en informatieavonden (door CJG en AMW-ML) voor jongeren die bijna 18 jaar zijn. - Projecten gericht op werkgevers en jongeren door netwerk Weerterland Financieel Gezond; - Schuldhulpverlening en vroegsignalering schulden. 1 Zie Gezondheidsmonitor 2019 GGD Limburg Noord.
https://vrln.databank.nl/dashboard/thema-s/relatie- armoede-en-mentale-gezondheid 2 Gezondheidsmonitor 2020 GGD Limburg Noord. https://vrln.databank.nl/dashboard/thema-s/relatie-armoede- en-mentale-gezondheid 4 Naast de inzet op preventie en vroegsignalering bieden we als gemeente een aantal minimaregelingen, toeslagen en andere tegemoetkomingen aan: - De kledingdagen; - Het zomerpakket; - De Meedoenregeling; - Studietoeslag; - Individuele inkomenstoeslag; - Bijzondere bijstand (bijv. voor de aanvullende zorgverzekering). Tevens subsidiëren en houden we nauw contact met een aantal voorzieningen: - Stichting Voedselbank Weert; - Jeugdfonds Sport en Cultuur; - Stichting Leergeld Weert e.o.; - Stichting Kledingbank Limburg; - SUN-noodhulpbureau Midden-Limburg; - De ruilwinkel “Vör Mekaar”. Hiermee hebben we in Nederweert een diversiteit aan ondersteuning voor mensen met (dreigende) financiële problematiek. Analysë, opdracht ën doëlstëlling Cijfërmatigë analysë Er is een cijfermatige analyse gemaakt van armoede en schulden in Nederweert. 3 De cijfers rondom schulden kwamen ook terug in het beleidsplan schuldhulpverlening Nederweert 2025 -2028. Tevens is het gebruik van minimaregelingen afgezet tegen de potentiële doelgroep in Nederweert. Daaruit zijn twee conclusies te trekken: 1. Armoede en schuldencijfers liggen (ver) onder het landelijk gemiddelde. 2.
Het gebruik van minimaregelingen en aangeboden hulp is relatief laag ten opzichte van de omvang van de potentiële doelgroep. Zo blijkt dat het bereik van de gemeentelijke minimaregelingen die gericht zijn op gezinnen met kinderen een bereik hebben van 33-74% van de potentiële doelgroep. De regelingen die gericht zijn op volwassenen hebben een bereik van ongeveer 10%. Deze cijfermatige analyse betreft niet de in de inleiding genoemde analyse en evaluatie van het armoedebeleid. Aan het eind van 2025 delen we de uitkomst van de evaluatie armoedebeleid middels een raadsinformatiebrief Opdrachtën ën doëlën Naar aanleiding van de gemaakte analyse zijn de volgende opdrachten geformuleerd. 1. Ophalen wensen en behoeften voor ondersteuning bij inwoners met dreigende financiële zorgen; 2. Onderzoeken hoe we meer in contact kunnen komen met deze inwoners; 3. Onderzoeken welke aanpassingen nodig zijn in het ondersteuningsaanbod en deze organiseren; 4. Borgen van een gestructureerde aanpak van preventie en vroegsignalering voor financiële bestaanszekerheid; 5. Monitoren van de effecten en daarop bijsturen. 3 Zie bijlage 1, dit is niet de analyse en evaluatie van het armoedebeleid. 5 We zetten in op het bereiken van onze inwoners die we tot nu toe niet of lastig bereiken. Dit leidt mogelijk tot nieuwe inzichten over onze ondersteuning.
Door vooraf zo min mogelijk zelf in te vullen en vooral goed te luisteren naar wensen en behoeften gaan we op een goede manier aan de slag met de gestelde opdrachten. Hiermee willen we bereiken dat: 1. Onze inwoners de kans krijgen volwaardig mee te doen aan onze samenleving; 2. De beschikbare dienstverlening is afgestemd op de behoefte en leefwereld van onze inwoners; 3. Armoede- en schuldencijfers nemen niet toe waarbij we inzetten op afname van deze cijfers. Aan dë slag aan dë hand van viër projëctën Bij de uitvoering van onze projecten werken we aan de hand van een aantal uitgangspunten. - Werken vanuit positieve gezondheid; - Samen met de gemeenschap, de inwoners; - Vroeg en laagdrempelig; - Versterken wat goed loopt; - Duurzaam stevige basis; - In samenhang met andere beleidsterreinen en domeinen; - In samenwerking met partners. Op basis van gesprekken met relevante partners, o.a. Same Ein, de Bongerd, de Bengele Beweegt Uitwijk, AMW-ML, Risse Groep Weerterland Financieel Gezond en gemeente Weert, zijn de volgende projecten ontwikkeld. De projecten bevinden zich in verschillende stadia waardoor er per project een verschil is in concreetheid. Projëct 1: gërichtë bënadëring gëbruikërs schuldhulpvërlëning, minimarëgëlingën ën Participatiëwët Aanleiding Onze inwoners maken relatief gezien weinig gebruik van de geboden ondersteuning. Dit roept vragen op.
Hoewel de voorwaarden voor veel minimaregelingen vergelijkbaar zijn, maken inwoners niet van alle regelingen gebruik. Ook komt het voor dat zij geen nieuwe aanvraag doen wanneer de looptijd is geëindigd. We willen een duidelijker beeld krijgen waarom dat zo is. Dat kan bijvoorbeeld liggen aan onbekendheid met de ondersteuning, complexiteit, niet passende voorzieningen of de inwoner is door andere regelingen al voldoende geholpen waardoor de overige niet nodig zijn. We realiseren ons dat de belemmeringen voor het vragen van hulp mogelijk niet alleen praktisch zijn, maar ook psychologisch en sociaal van aard. Denk hierbij bijvoorbeeld aan schaamte. De cijfers van de monitor vroegsignalering schulden 2023 laten zien dat we qua hulpacceptatie door inwoners onder het landelijk gemiddelde zitten.4 Hoewel het bereiken van onze inwoners naar aanleiding van een signaal dicht bij het landelijk gemiddelde zit 5 is er ruimte voor verbetering. Doel Doel van dit project is: 1. Het optimaliseren van onze minimaregelingen en beschikbare ondersteuning op het gebied van armoede en schuldhulpverlening; 2. Doorontwikkelen van preventie en vroegsignalering van (dreigende) armoede en schulden. Met name door een verbeterslag te maken in te maken in de acceptatie van preventieve hulp door onze inwoners. Bij beide doelen staat de aansluiting bij de behoefte van de inwoners voorop.
4 In Nederweert 19% ten opzichte van 35% landelijk. 5 In Nederweert 17% ten opzichte van 20% landelijk. 6 Acties 1. Gesprekken met inwoners die gebruik maken/hebben gemaakt van ondersteuning We gaan met inwoners in gesprek die ervaring hebben met onze ondersteuning, maar er niet volledig of niet meer gebruik van maken. We willen leren waar er verbetering, aanpassing of uitbreiding nodig is. Dit doen we uitgebreider, specifieker en vanuit meerdere invalshoeken dan voorheen. Zo neemt een student toegepaste psychologie deel aan de te voeren gesprekken. Zij brengt in kaart welke psychologische en sociale aspecten een rol spelen bij inwoners om wel of geen gebruik te maken van beschikbare ondersteuning. Zij zal ons adviseren wat wij als gemeente kunnen doen om rekening te houden met de genoemde aspecten en daarmee de ondersteuning te verbeteren. Doordat we deze inwoners al in beeld hebben is het eenvoudig hen te benaderen. Deze actie bestaat uit drie fases. 1. In de eerste fase brengen we inwoners in kaart die we gaan benaderen voor een gesprek. De inwoners die bereid zijn tot een gesprek interviewen we vervolgens. 2. In de tweede fase brengen we de resultaten en de geleerde lessen uit de gevoerde gesprekken samen. Dit leidt tot aanbevelingen. 3. In de derde en laatste fase gaan we aan de slag met de aanbevelingen. We voeren ze uit en borgen deze.
De voorbereidingen van het project zijn gestart. De klantmanagers Participatiewet gaan vanaf mei 2025 de betreffende inwoners actief benaderen. 2. Doorontwikkeling preventie en vroegsignalering In het hele land zijn gemeenten hard op zoek naar succesvolle methodes om vroegsignalering en preventie zo optimaal mogelijk te benutten. Om zelf door te ontwikkelen gaan we: • Op zoek naar best practices in het land. We maken gebruik van de geleerde lessen elders; • Experimenteren we met manieren om contact te leggen met inwoners om het bereik te optimaliseren. Dat kan bestaan uit een variatie in communicatie per leeftijdscategorie, contact leggen in de avonduren in plaats van overdag of meer inzet op huisbezoeken; • Vroegsignalering schulden meer naamsbekendheid geven. Inwoners weten vaak niet dat de gemeente een melding ontvangt van een betalingsachterstand waardoor zij onaangenaam verrast zijn. Door inwoners hier meer preventief over te informeren willen we een beter bereik en meer hulpacceptatie realiseren; • De ruimte om gegevens te gebruiken en te delen zo optimaal mogelijk te benutten. We onderzoeken de mogelijkheden om de melding die we ontvangen vanuit vroegsignalering te koppelen aan de dossiers voor de PW en minimaregelingen voor een meer gerichte ondersteuning. Deze actie bestaat uit twee fases. 1.
In de eerste fase stellen we een uitvoeringsplan op waarin we nader uitwerken hoe we de doorontwikkeling van preventie en vroegsignalering realiseren. 2. In de tweede fase voeren we het uitvoeringsplan uit en monitoren we de effecten. Projëct 2 Jongërën ën financië n Aanleiding Hoewel de trend minder zichtbaar is dan landelijk zien we in Nederweert meer jongeren met financiële problemen en/of een uitkering. Met name het aantal jongeren dat bij Werk.Kom terecht komt voor begeleiding richting werk is stijgende. Dit geldt zowel in Nederweert, Weert als Cranendonck. Gebleken is dat voor deze doelgroep specifieke aanpak nodig is. Zo is door Werk.Kom aangegeven dat de jongeren een andere intensievere manier van begeleiding richting werk nodig hebben. Dit komt mede door de complexe problematiek die aanwezig is bij de jongeren. Met de consulent intake en diagnose jongeren, de jobhunter jongeren, de jobcoach plus en projecten als jongeren in beeld is er al veel inzet op de doelgroep jongeren. Het grootste deel van de jongeren is met deze ondersteuning duurzaam geholpen. Er blijft een kleine groep over waarvoor 7 meer nodig is. In de praktijk komen deze jongeren onder andere in beeld via onderwijs en missen sociale vaardigheden en werknemersvaardigheden.
Zowel het onderwijs als Werk.Kom hebben niet altijd de benodigde kennis, kunde of capaciteit om deze doelgroep op de juiste manier te ondersteunen. Ook de uitkomst van het in 2024 uitgevoerde project waarbij het netwerk Weerterland Financieel Gezond6 op het Gilde in Weert en Yuverta in Nederweert in gesprek is gegaan met jongeren over geldzaken laat zien dat er een specifieke aanpak nodig is. Er is met de jongeren besproken wat zij al weten, wat ze nog willen weten en hoe wij hen met deze informatie het best bereiken. Daaruit kwam naar voren dat er (veel) behoefte is aan informatie over geldzaken. Deze informatie moet op een toegankelijke manier naar de jongeren worden gebracht. Zij geven aan niet snel uit zichzelf op zoek te gaan. Voor jongeren die (bijna) achttien jaar zijn organiseren CJG en AMW-ML informatieavonden en vanuit de gemeente sturen we een verjaardagskaart met belangrijke informatie. De informatiebehoefte blijkt breder te zijn. Budgetteren, sparen, de gevaren van achteraf betalen en een eerste woning zijn financiële onderwerpen die onze jongeren bezig houden. Doel Met preventieve voorlichting willen we voorkomen dat de aantallen jongeren met schulden en/of een uitkering stijgen en zetten we in op een afname van de aantallen. Actie 1.
Doorontwikkeling integrale begeleiding van jongeren richting werk Door de complexe problematieken bij de jongeren is er behoefte aan een meer integrale benadering. Een doorontwikkeling van de samenwerking tussen onderwijs, Werk.Kom en de gemeenten Nederweert, Weert en Cranendonck is daarvoor van belang. De groep jongeren waarbij het ontbreken van sociale vaardigheden en werknemersvaardigheden persoonlijke ontwikkeling in de weg staat is voor alle betrokken partijen een uitdaging. Door hier gezamenlijk in op te trekken en het ook te zien als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om deze jongeren verder te helpen , bereiken we meer. Deze actie bestaat uit 3 fases: 1. Onderwijs, Werk.Kom en de drie betrokken gemeenten brengen gezamenlijk in kaart welke ondersteuning er ontbreekt voor de ontwikkeling van jongeren die sociale- en werknemersvaardigheden missen. 2. Partijen brengen in kaart op welke wijze deze ondersteuning alsnog geboden kan worden. 3. Benodigde ondersteuning aanbieden, op basis van gedeelde financiering met betrokken partijen, aan de jongeren en de resultaten ervan monitoren. 2. Het preventief informeren van jongeren over financiën op een op hen afgestemde wijze Het is van belang dat jongeren tijdig geïnformeerd worden over het omgaan met geld en het voorkomen van schulden. Een voor jongeren goed toegankelijke vindplaats van informatie missen we tot op heden.
De bestaande website van Weerterland Financieel Gezond bouwen we samen met onze partners uit dit netwerk om. We streven naar een website waar voor jongeren relevante (lokale) informatie te vinden dat past bij hun leefwereld. Daarnaast willen we de informatie op de juiste wijze bij de jongeren onder de aandacht brengen. Daar is een goede samenwerking met de jeugd- en jongerenwerker en het onderwijs voor nodig. Zij kunnen voorlichting geven, input geven voor beleid of naar ondersteuning verwijzen. Daarnaast dienen zij tevens als vindplaats en hebben veel expertise over deze doelgroep. Door tijdens het traject gebruik te maken van de kennis en expertise van jongeren, de jeugd - en jongerenwerker en het onderwijs stemmen we de uitvoering zo goed mogelijk af op de behoefte van deze doelgroep. 6 Rabobank, PuntWelzijn, Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg, Wonen Limburg, Gemeente Weert en Nederweert 8 Deze actie bestaat uit drie fases. 1. Het ombouwen van de bestaande website van Weerterland Financieel Gezond. 2. De website in samenwerking met jongeren, de jeugd- en jongerenwerker en onderwijsinstellingen verder invulling geven en onder de aandacht brengen en houden. 3. Doorlopend jongeren via de jeugd- en jongerenwerker en onderwijsinstellingen voorlichting geven over geldzaken en activiteiten organiseren over dit onderwerp die jongeren aanspreken.
Tevens halen we input op voor beleid rondom jongeren en financiën. Projëct 3: Intërgënërationëlë aanpak Aanleiding Waar je wieg staat beïnvloedt je toekomstige sociaaleconomische positie. 7 Uit onderzoek blijkt dat mensen die als kind ouders met een uitkering hadden, als volwassene vaker een uitkering ontvangen.8 Kinderen die in armoede opgroeien leven zelf twee keer zo vaak in armoede als andere kinderen.9 ‘Generatie-aanpak’ is een complex en uitdagend vraagstuk dat veel aandacht behoeft. In Nederweert is het absolute aantal gezinnen dat met deze situatie te maken heeft, voor zover bekend, niet groot. Toch is het van belang om de cyclus van generatie-opvolging te doorbreken. Door deze cyclus te doorbreken, verbeteren we de kansen voor de volgende generaties. Dit betekent dat kinderen de mogelijkheid krijgen om in een omgeving op te groeien die hen ondersteunt en hen in staat stelt om hun volledige potentieel te bereiken. Het doorbreken van deze vicieuze cirkel kan ook leiden tot een betere gezondheid, zowel fysiek als mentaal, voor de betrokken gezinnen. Doel Duurzaam verbeteren van de situatie van gezinnen die te maken hebben met (de kans op) intergenerationele financiële problematiek. Actie 1. Het in kaart brengen van gezinnen waarbij intergenerationele problematiek speelt.
We willen een beter beeld krijgen van de omvang en aard van de intergenerationele problematiek in Nederweert. We willen ophalen waar zij daadwerkelijk mee geholpen zijn en onze ondersteuning daar op aanpassen. Vindplaatsen zijn gezinnen die langdurig een uitkering en/of minimaregelingen ontvangen of gezinnen die deelnemen aan projecten als Kansrijke start of Centering Zwangerschap waarbij financiële problematiek is vastgesteld. Deze actie bestaat uit twee fases: 1. We brengen mogelijke vindplaatsen in kaart en bepalen, met betrokken partners, op welke manier we het best contact leggen met de betrokken gezinnen. 2. We leggen contact met gezinnen en verkennen met hen of er sprake is van intergenerationele problematiek en met welke ondersteuning zij geholpen zijn. Op basis hiervan doen we aanbevelingen voor de ondersteuning van deze gezinnen. 2. Het opstellen van een plan van aanpak Aan de hand van het onderzoek bepalen we of en in welke mate inzet nodig is op de aanbevelingen rondom intergenerationele problematiek. Deze actie bestaat uit twee fases: 1. Het maken van een plan van aanpak op basis van de aanbevelingen die uit het onderzoek naar voren zijn gekomen. 2. Het uitvoeren van het plan van aanpak. 7 Kansenatlas.
Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek 8 https://www.socialevraagstukken.nl/waarom-is-een-uitkering-hebben-toch-zo-erfelijk/ en https://www.cbs.nl/nl- nl/nieuws/2015/04/wie-opgroeit-in-een-uitkeringssituatie-heeft-later-bovengemiddeld-vaak-een-uitkering 9 Guiaux, M, Roest, A. & Iedema, J. (2011). Voorbestemd tot achterstand? Armoede en sociale uitsluiting in de kindertijd en 25 jaar later. Den Haag: Sociaal Cultureel Planbureau. 2 SEO (2021) SEO 9 Projëct 4: Gëbiëdsgërichtë aanpak Nëdërwëërt-Wëst Met de aanpak financiële bestaanszekerheid richten we ons ook op inwoners waar (nog) geen armoede of schuldenproblematiek speelt, maar waar wel mogelijk behoefte is aan preventieve ondersteuning. Deze inwoners hebben we niet altijd en beeld en zijn voor ons als gemeente lastig te bereiken. Om onze preventie aanpak ook voor hen passend te maken is input van deze groep gewenst. Het kan leiden tot bruikbare nieuwe inzichten waardoor we onze werkwijze nog beter aanpassen op de leefwereld van onze inwoners. Er is geen blauwdruk van een aanpak voor het bereiken van inwoners die je tot nu toe niet in beeld hebt. In co-creatie met onze partners gaan we daarom experimenteel aan de slag. We starten een gebiedsgerichte aanpak in de wijk Nederweert-west/De Uitwijck. Dit is een gemêleerde wijk, waarvan we niet goed weten hoe inwoners hun sociale leefomgeving ervaren.
Op 14 december 2024 hebben het gemeentelijke visieteam samen met de Bengele Beweegt Uitwijk stilgestaan bij de ontwikkeling van deze wijk. De keuze voor dit project is mede voortgekomen uit deze bijeenkomst. De Bengele Beweegt Uitwijk gaat een actieve bijdrage leveren aan het project en brengt haar kennis en netwerk binnen de wijk met zich mee. In deze wijk gaan we aan de slag met een andere proefondervindelijke aanpak om inwoners te bereiken. We verwachten hierdoor nieuwe inzichten te krijgen van inwoners die wij tot nu toe in beeld hebben. We gaan gericht de wijk in met het thema sociale samenhang. Op basis hiervan gaan we gesprekken voeren vanuit het gedachtegoed positieve gezondheid over de volle breedte van het sociaal domein. Deze aanpak heeft gelijkenissen met de succesvolle witgoed-actie en de gevoerde gesprekken door Same Ein in enkele woningcomplexen. Dit heeft geleid tot het spreken van inwoners die eerder niet in beeld waren, enkele nieuwe inzichten en het gevoel bij inwoners dat ze gehoord en gezien worden. We kiezen er heel bewust voor om niet het thema financiële problemen als uitgangspunt te nemen. Dit kan stigmatiserend werken en levert daarmee niet het goede gesprek op. Het project bestaat uit 4 fases. 1. De eerste fase bestaat uit het oprichten van een projectteam.
Daarin gaan in ieder geval plaatsnemen vertegenwoordigers van de gemeente Nederweert, Same Ein en de Bengele Beweegt. Mogelijk vullen we dit (op een later moment) aan met inwoners en andere belangrijke partners. De ambtelijke capaciteit bij de gemeente is niet toereikend om karttrekker van het project te zijn. Daarom zoeken we hiervoor een externe kandidaat. 2. In de tweede fase gaat het projectteam aan de slag met het uitwerken van het projectplan. Met kennis, expertise en met lef voor een (mogelijk) onorthodoxe aanpak werkt het projectteam aan een laagdrempelige, toegankelijke manier om met inwoners van Nederweert - west in contact te komen. 3. In de derde fase gaat het projectteam samen met inwoners en relevante partners aan de slag met de uitvoering van het projectplan. Vanaf dit moment is het project zichtbaar voor de inwoners in de wijk. 4. In de vierde fase maken we inzichtelijk wat het project ons heeft opgeleverd en welke aanbevelingen er voor het sociaal domein zijn in deze wijk of in de gehele gemeente. Het moet inzicht geven op welke wijze je in contact komt met inwoners die je als gemeente niet in beeld had en welke inzichten of meerwaarde deze contacten hebben. We verwachten in ieder geval relevante gesprekken met inwoners te voeren, inwoners het gevoel te geven dat ze serieus genomen zijn en Same Ein te positioneren.
10 Tijdplan ën middëlën Voor de uitvoering van de aanpak financiële bestaanszekerheid werken aan de hand van onderstaande tijdsplanning. Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Benaderen inwoners met minimaregeling of pw-uitkering x Resultaten presenteren gevoerde gesprekken + aanbevelingen x Aanpassingen doorvoeren en continueren n.a.v. aanbevelingen x x x x x Uitvoeringsplan maken doorontwikkeling vroegsignalering x x Uitvoering en monitoring uitvoeringsplan x x x x In kaart brengen toe te voegen ondersteuning jongeren x x x Aanbieden benodigde ondersteuning jongeren x x x x Het creëren van een vindplaats met relevante informatie voor jongeren x x x x Vindplaats onder de aandacht brengen x x x x Jongeren voorlichting geven over geldzaken en activiteiten organiseren x x x x x x Actie 1 In kaart brengen vindplaatsen gezinnen intergenerationele problematiek x In kaart brengen ondersteuningsbehoefte intergenerationele problematiek x x Actie 2 Plan van aanpak intergenerationele problematiek en uitvoering er van.
x x x Vormen projectteam x Uitwerken projectplan x x Uitvoering projectplan x x x x x Oplevering eindresultaten en aanbevelingen project x Project 4: Gebiedsgerichte aanpak Nederweert-West Uitvoeringsplanning aanpak bestaanszekerheid 2025 2026 Project 1: Gerichte benadering gebruikers schuldhulpverlening, minimaregelingen en Participatiewet Project 2: Jongeren en financiën Project 3 Intergenerationele aanpak Actie 1 Actie 2 Actie 1 Actie 2 11 Door de gemeenteraad van Nederweert is een bedrag van €200.000 beschikbaar gesteld voor de aanpak bestaanszekerheid. De verdeling van deze middelen over de verschillende projecten is als volgt geraamd.
Budgetraming aanpak bestaanszekerheid Actie 1 Actie 2 Actie 1 Actie 2 Actie 1 Actie 2 Inhuur karttrekker Uitvoering projectplan Overig/Reserve Totaal 7.500,00€ 7.500,00€ 65.000,00€ 135.000,00€ 33.750,00€ 45.000,00€ 6.250,00€ 25.000,00€ Project 3 Intergenerationele aanpak Project 4: Gebiedsgerichte aanpak Nederweert-West 5.000,00€ 25.000,00€ Project 2: Jongeren en financiën 12.500,00€ 15.000,00€ 7.500,00€ 15.000,00€ 2025 2026 Project 1: Gerichte benadering gebruikers schuldhulpverlening, minimaregelingen en Participatiewet 5.000,00€ 15.000,00€ Bijlagë 1 – Analysë cijfërs Voor het maken van een korte cijfermatige analyse rondom financiële bestaanszekerheid zijn de volgende cijfers rondom armoede, schulden en gebruik van minimaregelingen en ondersteuning gebruikt. Cijfers armoede Armoedescan CBS (2022)10 Percentage huishoudens dat leeft in armoede* of daar risico op heeft Landelijk | 5,7 % Nederweert | 3,3 % * Er is sprake van armoede als het jaarinkomen van iemand onder de armoedegrens blijft. Voor een alleenstaande ligt de armoedegrens in 2022 op € | 1.200 euro netto per maand, voor een gezin met twee minderjarige kinderen is dat € 2.300 euro netto voor het hele gezin. In oktober 2024 introduceerde het CBS, SCP en het Nibud een nieuwe eenduidige methode om armoede te berekenen.
Armoedecijfers nieuwe rekenmethode (2023) Percentage inwoners dat leeft | Aantal inwoners dat leeft in in armoede | armoede Landelijk | 3,1% | 540.000 Nederweert | 1,4% | 245 Databank GGD (2022)11 Nederweert | 2020 | 2022 Inwoners geven aan moeite te hebben om rond te komen | 8% | 13%* Inwoners die moeite hebben om rond te komen krijgen hulp | - | 20% Inwoners die hulp hebben, krijgen dit van professionele instanties | - | 20% * 1/3 ervaart al langer dan jaar moeite te hebben om rond te komen. CBS cijfers Nederweert, CBS Statline12 Aantal | Percentage Huishoudens met inkomen tot 120% van het sociaal minimum | 700 | 9,1% Kinderen in een gezin met een inkomen tot 120% van het sociaal | 190 | 4,2% minimum Cijfers schulden Landelijk is het aantal huishoudens met geregistreerde | problematische schulden gestegen van 7,7% in 2021 naar 8,8% in 2023. Tegelijkertijd vragen minder mensen om schuldhulp. Maar 2,5% zoekt professionele hulp.
(derde voorgangsrapportage monitor geldzaken, ministerie SZW) 10 https://dashboards.cbs.nl/v5/Armoedescan/ 11 https://vrln.databank.nl/dashboard/thema-s/kopie-algemene-informatie-armoede 12 https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/85678NED/table?dl=A14A1 12 Geregistreerde problematische schulden, Schuldenproblematiek In Beeld CBS 2023 | 13 Landelijk | Nederweert Huishoudens met schulden | 730.400 | 370 Huishoudens zonder schulden | 7.570.000 | 7.338 % | 8,8% | 4,8% Een belangrijke bevinding uit onderzoek is dat slechts 1 op de 6 huishoudens met problematische schulden in beeld is bij een vorm van hulpverlening. Het duurt vaak 3 tot 5 jaar voordat inwoners met schulden om hulp vragen. Dan zijn er vaak gemiddeld 14 schuldeisers en is het schuldbedrag opgelopen tot gemiddeld €40.000,-. Of dat in onze gemeente ook geldt, is met de huidige cijfers niet te achterhalen. Deze cijfers komen uit landelijke onderzoek. Lokaal zijn er geen vergelijkbare onderzoeken bekend.
Wel weten we het aantal mensen dat in beeld is bij de professionele schuldhulpverlening en bij vroegsignalering: 31-12- | 31-12-2023 | 31-12-2024 2022 Aanmeldingen schuldhulpverlening | 25 | 38 | 41 Inwoners met lopend dossier schuldhulpverlening | 58 | 54 | 40 Meldingen vroegsignalering gemiddeld per | 25 | 32 | 32 maand14 ‘ 13 https://dashboards.cbs.nl/v5/SchuldenproblematiekInBeeld/ 14 Het aantal meldingen staat niet per definitie gelijk aan het aantal personen die het betreft. Indien een inwoner bij meerdere organisaties een betalingsachterstand heeft tellen alle achterstanden als een aparte melding. 13 14 Uit de monitor vroegsignalering schulden 2023 van Divosa blijkt dat het aantal signalen onder het landelijk gemiddelde ligt. (1,7 t.o.v. 4 meldingen per 1.000 inwoners per maand). 17% van de meldingen leidt tot de contact met de inwoner. Dat ligt iets onder het landelijk gemiddelde van 20%. Van de inwoners waarmee contact is gelegd accepteert 19% hulp. Dit ligt onder het landelijk gemiddelde van 35%. Voor Nederweert betekent dit concreet dat er per maand gemiddeld 30 signalen binnen kwamen. Met gemiddeld 5 inwoners kwamen we per maand in contact en gemiddeld 1 hiervan accepteerde hulp. Uit het jaarverslag 2023 van het Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW-ML) blijkt dat 48% van de hulpvragen te maken hebben met problemen rondom financiën. In 2019 was dit nog 22%.
Deze hulpvraag staat daarom op nummer 1.
Gebruik minimaregelingen en ondersteuning Algemeen Minimaregeling of ondersteuning | Aantal PW-uitkering | 171 personen Studietoeslag | 5 personen Individuele Inkomenstoeslag | 58 huishoudens Meedoenregeling | 101 personen Voorzieningenwijzer | 24 adviesgesprekken, 66 online afgeronde checks Thuisadministratie Weerterland | 14 personen Voedselbank | 10 gezinnen SUN-noodhulpbureau Midden-Limburg* | 2 personen * Pas sinds juni 2024 van start Kinderen Minimaregeling of ondersteuning | Aantal kinderen Kledingdagen voorjaar | 96 (41 gezinnen) Kledingdagen najaar | 120 (51 gezinnen) Zomerpakket | 63 (24 gezinnen) Jeugdfonds Sport & Cultuur | 72 St. Leergeld | 141 Korte analyse Afgezet tegen de landelijke cijfers liggen de cijfers rondom armoede en schulden (ver) in Nederweert onder de landelijke gemiddelden. Gezien de kleine omvang van onze gemeente hebben we daardoor altijd te maken met lage aantallen. Voor de meeste regelingen geldt een inkomensgrens van 120% van de geldende bijstandsnorm. Voor de hulp van St. Leergeld is dat 130%. De potentiële doelgroep is daarmee 700 huishoudens en/of 190 kinderen. Huishoudens bestaan in Nederweert gemiddeld uit ongeveer 2 personen. Het gaat dan om circa 1.400 personen. Het gebruik van minimaregelingen en aangeboden hulp met een inkomensgrens is relatief laag ten opzichte van de omvang van de potentiële doelgroep.
Bij regelingen en ondersteuning voor de kinderen is het gebruik 33-74%. Voor de volwassenen is dat ongeveer 7%.15 Voor de minimaregelingen en aangeboden hulp zonder een inkomensgrens is het niet mogelijk om een percentage te bepalen. Er is immers geen totale omvang om de cijfers tegen af te zetten. Tevens gelden voor de studietoeslag, individuele inkomenstoeslag, de voedselbank en SUN andere voorwaarden. Hierdoor kunnen we op basis van deze analyse geen harde conclusies trekken over deze cijfers. Toch zou je verwachten dat bij vrijwel alle regelingen en ondersteuning er meer inwoners in aanmerking komen of voor meer inwoners de ondersteuning zinvol zou zijn dan er nu gebruik van maken. Deze cijfermatige analyse betreft niet de in de inleiding genoemde analyse en evaluatie van het armoedebeleid. Aan het eind van 2025 delen we de uitkomst van de evaluatie armoedebeleid middels een raadsinformatiebrief. 15 Is alleen de meedoenregeling 15