2024-06-04 8b. Raadsvoorstel Begrotingen 2024 e.v. en jaarrekening 2023 Omnibuzz
Tekst van het document
VOORSTEL AAN DE RAAD: Raadsvergadering d.d. 4 juni 2024 NR.: RI-24-00945 Onderwerp: Begrotingen 2024 e.v. en jaarrekening 2023 Omnibuzz | Agendapunt | 8b. Raadsvoorstel- | 2024-32 nummer Voorstel: 1. | In te stemmen met de gewijzigde begroting 2024-1, de conceptbegroting 2025 & meerjarenperspectief 2026-2028 en het jaarverslag 2023 van Omnibuzz; 2. | De financiele effecten te verwerken in de (meerjaren)begroting; 3. | Een zienswijze in te dienen; 4. | De Landelijke Tarieven Index (LTI) voor 2024 buiten werking te stellen. Burgemeester en wethouders van Nederweert, De secretaris, | De burgemeester, drs. J.C.T. (Johan) Bakens | B.M.T.J. (Birgit) Op de Laak Portefeuillehouder(s) | : Wethouder Dieteren | Afdeling | : Auteur | : N.F.J. Kessels Datum | : 2 mei 2024 Bijlage(n) | : 6 1/6 2/6 Rapportage bij: Begrotingen 2024 e.v. en jaarrekening 2023 Omnibuzz Raadsvoorstel nr: RI-24-00945 Raadsvergadering d.d. 4 juni 2024 Voorstel 1. In te stemmen met de gewijzigde begroting 2024-1, de conceptbegroting 2025 & meerjarenperspectief 2026-2028 en het jaarverslag 2023 van Omnibuzz; 2. De financiele effecten te verwerken in de (meerjaren)begroting; 3. Een zienswijze in te dienen; 4. De Landelijke Tarieven Index (LTI) voor 2024 buiten werking te stellen. Inleiding Nederweert maakt samen met 30 gemeenten deel uit van de gemeenschappelijke regeling Omnibuzz.
Omnibuzz is verantwoordelijk voor het (collectief) vraagafhankelijk vervoer voor klanten met een indicatie vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De uitgangspunten en kader waarbinnen Omnibuzz dit doet zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling, het bedrijfsplan en de dienstverleningsovereenkomsten met de gemeenten. De vertaling naar de jaarlijkse begrotings- en verantwoordingsstukken gebeurt conform het “Besluit begroting en verantwoording’ (BBV). Leerlingenvervoer Voor de eerste keer is het leerlingenvervoer opgenomen in de begroting 2024-1, conceptbegroting 2025 & meerjarenperspectief 2026-2028. Op 26 september 2023 heeft het college van Burgemeester en Wethouders besloten om het leerlingenvervoer toe te voegen aan de Gemeenschappelijke Regeling Omnibuzz. Ook kreeg Omnibuzz de opdracht om een Europese aanbesteding leerlingenvervoer uit te voeren. Hierover is destijds ook de gemeenteraad geïnformeerd via in raadsinformatiebrief. Het proces van de aanbesteding is afgerond en de definitieve gunning heeft plaatsgevonden, waardoor het leerlingenvervoer opgenomen is in de begroting. Beoogd effect De raad in de gelegenheid stellen kennis te nemen van het jaarverslag 2023, de begrotingswijziging 2024-1 en de conceptbegroting 2025 en eventuele zienswijzen kenbaar te maken.
Argumenten 1.1 De begroting 2024 is geactualiseerd met betrekking tot de ontwikkelingen in het vervoer, overheadkosten en de organisatie. De begroting 2024 was gebaseerd op vergelijkingsjaar 2019. De begroting 2024-1 is gebaseerd op het voorafgaande jaar. Het voorafgaande jaar (2023) is namelijk het eerste jaar sinds COVID-19 waarin er geen lockdowns of andere beperkende maatregelingen zijn ingesteld. Daarnaast heeft de vervoersvraag zich gestabiliseerd ten opzichte van voorgaande jaren. Vanaf de begroting 2024-1 keert Omnibuzz terug naar het oorspronkelijke uitgangspunt, waarin de gerealiseerde vervoerscijfers per gemeente in de periode één jaar voorafgaand aan het jaar waarop de begroting betrekking heeft (T-1) als uitgangspunt te nemen. Omnibuzz is vanaf 1 augustus 2024 ook verantwoordelijk voor de uitvoering van het leerlingenvervoer in de Midden- Limburgse gemeenten Echt-Susteren, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert. Leerlingenvervoer is daarom voor het eerst opgenomen in de begroting 2024-1. 1.2 De kosten dalen voor het Wmo-vervoer Op totaalniveau dalen de kosten voor het Wmo-vervoer ten opzichte van de begroting 2024 met € 1.476.004,- naar € 27.307.159,-. De overheadkosten stijgen met € 82.141,- en de indirecte vervoerskosten met € 255.107,-. Er is een daling van het vervoersresultaat van € 1.813.251,- ten opzichte van de begroting 2024.
Deze daling volgt uit een combinatie van drie oorzaken: De NEA-index is lager (3,4%) dan gehanteerd in de begroting 2024 (3,5%). Deze oorzaak verklaart dus voor een klein deel de daling; Voor de begroting 2024-1 wordt het vervoersvolume weer op realisatie van het voorgaande jaar (2023) gebaseerd. In de vorige begrotingen werd het vervoersvolume gebaseerd op de realisatie van 2019 in combinatie met een afslag. Dit zorgt voor een daling van € 2.786.988,-; De opslag van 5% die Omnibuzz hanteert, zorgt voor een stijging van € 995.692,-. De begroting voor 2025 wordt met een bedrag van € 2,1 miljoen verlaagd. In de vorige meerjarenbegroting was voor 2025 uitgegaan van het gerealiseerde vervoersvolume in 2019, verminderd met een afslag van 2,5%. Voor de jaren 2026 e.v. werd ook uitgegaan van de realisatie van 2019, echter zonder afslag. De lagere vervoersvraag, stabilisering van het vervoer vanaf 2023 en de grote verschillen op gemeenteniveau hebben er toe geleid dat Omnibuzz weer aansluiting zoekt bij het oorspronkelijke uitgangspunt voor het bepalen van het vervoervolume.
3/6 De indirecte vervoerskosten en de overheadkosten stijgen ten opzichte van devorige meerjarenbegroting met respectievelijk € 216.000 en € 59.000, onder andere als gevolg van het doorwerken van de cao-verhoging in 2024 en indexaties van leveranciers en verplichte evaluatie van de gemeenschappelijke regeling. 1.3 Uit het jaarverslag blijkt een lager vervoersvolume voor Wmo-vervoer In 2023 ondervindt het vervoer nog steeds gevolgen van COVID-19. Het vervoersvolume is toegenomen, maar nog altijd in vergelijking met 2019 (gesteld als vergelijkingsjaar) 25,1% lager. Net als in 2022 is er in 2023 nog sprake van een chauffeurstekort bij de taxibedrijven. Zowel de vervoerders als de klanten ondervinden hiervan hinder. Omnibuzz heeft het afgelopen jaar geïnvesteerd in het zoeken naar mogelijke oplossingen en heeft gewerkt aan vraagspreiding om de kwaliteit voor klanten hoog te houden. In 2023 is het totale klantenbestand van Omnibuzz toegenomen van 39.096 naar 39.432 klanten (+0,9%). Dit is een minder grote stijging ten opzichte van 2022. Toen was er sprake van een stijging van 1,7%. Een dergelijke trend geldt ook voor de gemeente Nederweert. In 2022 hebben de klanten in heel Limburg in totaal 902.952 ritten gemaakt. In 2023 zijn het in totaal 993.972 ritten. Dat is een grote stijging van 10,1% ten opzichte van 2022. Vergeleken met 2019 is dit nog altijd 25,1% lager.
Een dergelijke trend geldt ook voor de gemeente Nederweert. 1.4 Kosten leerlingenvervoer zijn berekend op theoretisch maximale scenario Omnibuzz heeft op basis van het huidig aantal leerlingen in het leerlingenvervoer een theoretisch maximale scenario berekend. In Nederweert maken momenteel 91 leerlingen gebruik van het leerlingenvervoer. Het theoretisch maximale scenario is dat alle 91 leerlingen 400 reisbewegingen op jaarbasis maken (200 schooldagen en twee reisbewegingen per dag). De huidige leerlingen in het vervoer maken niet allemaal deze 400 reisbewegingen, echter is het onbekend hoeveel leerlingen het komende schooljaar gebruikmaken van het leerlingenvervoer. Omnibuzz heeft op basis van dit uitgangspunt de begroting leerlingenvervoer berekend. 1.5 Bekostiging leerlingenvervoer verandert Het is van belang om te melden dat de werkwijze rondom de bekostiging van het leerlingenvervoer veranderd. De huidige contractant stuurt in de schoolperiode na afloop van iedere maand een factuur met de werkelijk gereden ritten. Omnibuzz stelt per gemeente een begroting per boekjaar op en de gemeente betaalt dit bedrag in termijnen. Bij vaststelling van de jaarrekening vindt de afrekening op realisatie plaats. 1.6 Kosten van het leerlingenvervoer stijgen De aanbesteding is afgerond en de definitieve gunning heeft plaatsgevonden.
Vervoerservice van Driel B.V., Willemsen-de Koning Groep B.V. en Munckhof Taxi B.V. zijn gecontracteerd voor de uitvoering van het leerlingenvervoer. De uitkomst van de aanbesteding is dat de kosten van het leerlingenvervoer gaan stijgen. Hierbij verandert ook de manier waarop er financieel afgerekend wordt (zie argument 1.5). Bij de financiële paragraaf is inzicht gegeven in de kosten van het leerlingenvervoer. 3.1 De raad kan volgens de Gemeenschappelijke Regeling haar zienswijze op de begrotingswijziging en conceptbegroting kenbaar maken. Het geven van een zienswijze op de concept begrotingswijziging en de conceptbegroting is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Omnibuzz vraagt in haar brief van 4 april jl. om uiterlijk 27 juni eventuele zienswijzen kenbaar te maken. 3.2 De door Omnibuzz gepresenteerde gegevens met betrekking tot leerlingenvervoer geven aanleiding voor het indienen van zienswijzen. Omnibuzz begroot voor de eerste keer het leerlingenvervoer. Dat doen zij op basis van het theoretisch maximale scenario (zie argument 1.4). Het ligt in lijn der verwachting dat in de begroting van Omnibuzz marge zit (zie ook de financiële paragraaf onder ‘Leerlingenvervoer’). Het verdient begrotingstechnisch de voorkeur om (meerjarig) te begroten met realistische prognoses in plaats van een theoretisch maximum. Vandaar wat wordt voorgesteld hierover een zienswijze in te dienen.
Een tweede zienswijze richt zich op het gebruiken van de data van 2024 voor de begrotingsstukken die volgend kalenderjaar worden ingediend. Op basis van die data kan in 2025 een meer realistische prognose worden gemaakt. 4.1 Het uitgangspunt is een klantbijdrage die gelijkloopt aan het openbaar vervoer (OV) Een breed gedragen uitgangspunt onder de gemeenten die deelnemen aan Omnibuzz is dat de klantbijdrage zoveel mogelijk gelijkt is aan het OV-tarief. Wij hebben daarom in onze verordening vastgelegd dat de Landelijke Tarieven Index (LTI) van toepassing is op de klantbijdrage die wij vragen aan inwoners die gebruik maken van het doelgroepenvervoer via Omnibuzz. Het OV gebruikt die index ook. De LTI van 2023 is vastgesteld op 11,72%. Dat zou betekenen dat zowel het Omnibuzz- als OV-tarief met dat percentage stijgt. In oktober 2023 heeft de Tweede Kamer echter ingestemd met de motie van kamerlid Mirjam Bikker over het voorkomen van de voorziene prijsstijgingen in 2024 in het openbaar vervoer. Hierdoor is de prijsstijging voor het OV van 11,72% geschrapt. Om recht te doen aan zowel de landelijke als lokale uitgangspunten zouden de klantbijdragen voor Omnibuzz in 2024 niet mogen stijgen met 11,72%. Het (landelijke) argument dat iedereen recht heeft op toegang tot betaalbare mobiliteit is immers voor de doelgroep van het doelgroepenvervoer net zo relevant als OV-reizigers.
Daarom is het nodig dat de LTI (die voor 2024 is vastgesteld op 11,72%) voor 2024 – net als in het OV - buiten werking wordt gesteld. Kanttekeningen 1.1 | Wijziging in de afrekening van het vervoer van zones naar kilometers Vanaf 2023 is de afrekensystematiek van zones naar kilometers aangepast tussen vervoerders en gemeenten. Omnibuzz gaat nu samen met de gemeenten aan de slag om ook op basis van kilometers af te rekenen met klanten, in plaats van via zones. Dit moet leiden tot een eerlijkere klantbijdrage. Dit kan gevolgen hebben voor de prognose van de meerjarige klantbijdrage. De wijziging wordt de komende jaren door Omnibuzz gezamenlijk opgepakt met vertegenwoordigers van gebruikers en gemeenten. 1.2 | Begroting leerlingenvervoer heeft marge De afrekensystematiek van het leerlingenvervoer verandert van beladen uurtarief naar de vergoedingssystematiek van a-b reizigerskilometers. De omrekening naar deze nieuwe systematiek qua te verwachten kosten vraagt uitgebreidere facturen dan nu beschikbaar zijn. Dit om meer data zuiver te kunnen beoordelen op gemeente niveau en een betere doorrekening te maken. Ook is rekening gehouden met het theoretisch maximale scenario op basis van 91 leerlingen. Bij de financiële paragraaf wordt toegelicht op welke manier de gemeente Nederweert hier mee omgaat.
4.1 | Gemeenten kunnen besluiten de LTI te handhaven Gemeenten kunnen besluiten de LTI te handhaven en de klantbijdragen met 11,72% te verhogen. Dit betekent een afwijking van de uitgangspunten, waarbij – vanuit de gedachte van de compensatieplicht – wordt gezocht naar een kostenniveau dat zo dicht mogelijk aansluit bij het openbaar vervoer. Iedere gemeente kan individueel besluiten om de LTI al dan niet te handhaven, waardoor het risico bestaat dat er verschillen ontstaan in de klantbijdrage per gemeente. Alle deelnemende gemeenten wordt met klem verzocht om de LTI voor 2024 buiten werking te stellen. Uitvoering Nadat de 30 deelnemende gemeenten aan de Gemeenschappelijke Regeling hun zienswijzen kenbaar hebben gemaakt zal het Dagelijks Bestuur van Omnibuzz deze behandelen. Vervolgens stelt het Algemeen Bestuur de begroting vast. Communicatie en participatie - | Het dagelijks bestuur van Omnibuzz wordt na het raadsbesluit in kennis gesteld van de zienswijze(n). Indien de raad de voorgestelde zienswijze indient, wordt de brief uit bijlage 6 daarvoor gebruikt. - | Uw besluit met betrekking tot het buiten werking stellen van de LTI wordt met Omnibuzz gedeeld. Financiële gevolgen De gemeenschappelijke regelingen zijn dit jaar integraal aangeboden aan de raad in de vergadering van 4 juni 2024.
Hierin wordt de raad verzocht om zich te buigen over de ontwerpbegrotingen en eventuele begrotingswijzigingen. Hierin zijn de financiële effecten vertaald. Deze effecten worden n.a.v. het voorliggend raadsvoorstel in de begroting verwerkt. Wmo-vervoer Op het onderdeel Wmo-vervoer laat de begrotingswijziging een positief effect zien, met lagere kosten voor Nederweert dan eerder voorzien. Dit verschil is met name te verklaren door een lager vervoersvolume. Het meerjarenperspectief laat om dezelfde redenen eveneens lagere kosten zien voor 2025-2028. Grootboek | Kosten- | Inkomsten/ | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | Dekking soort | Uitgaven 66100080 | 43301 | Uitgaven | Minder | 45.657 | 52.704 | 60.834 | 63.302 | 55.565 | Begrotingsruimte uitgaven 66100080 | 34292 | Inkomsten | Minder | -8.523 | -8.886 | -9.852 | -9.981 | -9.218 | Begrotingsruimte inkomsten Totaal | 37.134 | 43.818 | 50.982 | 53.321 | 46.347 4/6 Naar schatting is het financieel effect van het uitblijven van indexatie € 2.583,- in het eerste jaar voor Nederweert. Indexaties van komende jaren zullen plaatsvinden op het prijspeil 2023/2024, dus dit financieel effect loopt meerjarig door. In 2024 ontvangt de gemeente Nederweert € 1.284 uit de Algemene Reserves van Omnibuzz, ter compensatie van het uitblijven van indexatie per 1 januari 2024.
Dit bedrag is een schatting, en wordt definitief berekend aan de hand van het vervoersresultaat. GGZ-vervoer De kosten voor jeugdwetvervoer kunnen budgetneutraal in de begroting worden verwerkt: Grootboek | Kosten- | Inkomsten/ | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | Dekking soort | Uitgaven 66741000 | 43301 | Uitgaven | Meer | 0 | -36.353 | -40.466 | -38.827 | -40.123 | Budgetneutraal uitgaven 66741000 | 43804 | Uitgaven | Minder | 0 | 36.353 | 40.466 | 38.827 | 40.123 | Budgetneutraal uitgaven Totaal | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Leerlingenvervoer Voor het leerlingenvervoer zal bijsturing noodzakelijk zijn. Deze bijsturing heeft te maken met de nog te verwerken NEA-indexen van 2023 (13,7%) en 2024 (3,4%) en de uitkomsten van de aanbesteding. Op basis van 91 leerlingen heeft Omnibuzz het theoretisch maximale scenario berekend. Omnibuzz heeft aangegeven 100% van de begroting in rekening te brengen bij de gemeente Nederweert. Bij de vaststelling van de jaarrekening 2024 van Omnibuzz (juli 2025) zal afrekening op realisatie plaatsvinden. Een eventueel overschot zal terugvloeien naar de gemeente Nederweert. Het ligt in lijn der verwachting dat in de begroting van Omnibuzz marge zit. De gemeente Nederweert heeft ambtelijk het advies van Omnibuzz gekregen om minimaal 80% van de directe vervoerskosten (zie begroting Omnibuzz) op te nemen in de gemeentelijke begroting.
Het voorstel is om voor 2024, 2025 en het meerjarenperspectief te rekenen met deze 80%. Omnibuzz heeft ambtelijk aangegeven dat 100% van de begroting van Omnibuzz vooraf in rekening gebracht wordt bij de gemeente Nederweert. Hierover is een zienswijze opgesteld (zie argument 3.2 en bijlage 6) . Vanaf de start van het leerlingenvervoer bij Omnibuzz verzamelen zij specifieke data. Met deze specifieke data kan Omnibuzz in de toekomst strakker gaan begroten. De bijsturing is als volgt: Grootboek | Kosten- | Inkomsten/ | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | Dekking soort | Uitgaven 64300040 | 43301 | Uitgaven | Meer | -207.430 | -480.291 | -496.513 | -513.273 | -530.600 | Begrotingsruimte uitgaven 64300040 | 34101 | Uitgaven | Minder | 115.734 | 298.878 | 303.660 | 308.518 | 313.455 | Begrotingsruimte uitgaven Totaal | -91.697 | -181.413 | -192.853 | -204.755 | -217.145 Alle bovenstaande financiële effecten worden in de (meerjaren)begroting verwerkt. Bijlagen Bijlage 1: | Aanbiedingsbrief aan gemeenteraad Bijlage 2: | Uitgangspuntennotitie Bijlage 3: | Begrotingswijziging 2024-1 Bijlage 4: | Concept begroting 2025 & meerjarenperspectief 2026-2028 Bijlage 5: | Jaarverslag 2023 Bijlage 6: | Concept-brief aan Omnibuzz: zienswijze 5/6 6/6 Concept raadsbesluit De raad van de gemeente Nederweert Gezien het voorstel nr. 2024-32 van het college van burgemeester en wethouders d.d.
2 mei 2024 Besluit 1. In te stemmen met de gewijzigde begroting 2024-1, de conceptbegroting 2025 & meerjarenperspectief 2026-2028 en het jaarverslag 2023 van Omnibuzz; 2. De financiele effecten te verwerken in de (meerjaren)begroting; 3. Een zienswijze in te dienen; 4. De Landelijke Tarieven Index (LTI) voor 2024 buiten werking te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van 4 juni 2024, De raadsgriffier, De voorzitter, drs. T. (Thijs) Deckers B.M.T.J. (Birgit) Op de Laak