20230418 inspreekreactie J. Coopmans op nieuw RvO.pdf
Tekst van het document
Inspreekreactie J. Coopmans in verband met nieuw Reglement van Orde (RvO) Ik heb kennis genomen van het raadsvoorstel tot vaststelling van een nieuw (RvO). Vanuit mijn expertise wil ik daarop reageren en richt ik me tot de raad als hoogste bestuursorgaan. Het recht van burgers om aan het gemeentebestuur een brief te sturen of te klagen over gedrag van bestuursorganen en/of functionarissen is verankerd in de Grondwet en Awb. In de Gemeentewet is bepaald dat de burgemeester van aan de raad gerichte stukken mededeling doet in de eerstvolgende raadsvergadering en dat de burgemeester moet zorgen voor zorgvuldige behandeling van klachten. Het gaat mij om enkele opmerkelijke passages in het nieuw RvO. Ik reageer louter vanuit het algemeen belang. In het voorstel (artikel 24, lid 2) staat dat de raadsvoorzitter kan bepalen dat een ingekomen stuk voor de raad met kwetsende informatie voor een burger, bestuurder of ambtenaar, niet op de gebruikelijke wijze openbaar wordt gemaakt en dat de raad dan op een andere wijze daarvan in kennis wordt gesteld (dit artikel is 2011 ingevoerd). Verder staat in het voorstel dat het college en de burgemeester voortaan zelf geheimhouding kunnen/kan opleggen op informatie.
Tot slot staat in het RvO dat het spreekrecht niet mogelijk is als het gaat om een gedraging waarover op grond van de Awb een klacht kan worden ingediend of wanneer het betreft ingekomen stukken. Het is belangrijk dat raadsleden van brieven en klachten van burgers aan de raad door de raadsvoorzitter in kennis worden gesteld. In het openbaar bestuur staat transparantie, integriteit en verantwoording afleggen voorop. Indien een burger, bestuurder of ambtenaar door een brief van een burger ten onrechte wordt gekwetst heeft hij/zij de mogelijkheid om voor zichzelf op te komen door een aangifte te doen wegens smaad of laster, een civiele actie te starten of een klacht in te dienen. Uit niets blijkt wat in 2011 de reden is geweest om lid 2 op te nemen. Nog minder waarom de gemeente het nodig vindt lid 2 opnieuw op te nemen. De VNG reikt aan gemeenten de modelverordeningen aan. In geen enkele andere gemeente, voor zover mij bekend, komt in het RvO een bepaling voor, zoals nu andermaal wordt voorgesteld. De vraag is welke maatstaven de raadsvoorzitter moet hanteren om te bepalen of een brief wel of niet kwetsend is en hoe de raadsvoorzitter met lid 2 moet omgaan als het een brief betreft die op het gedrag van een bestuurder betrekking heeft.
Lid 2 kan daarom leiden tot willekeur, oneigenlijk gebruik en rechtsongelijkheid en kan drempelverhogend werken voor degenen die zich tot de raad willen richten. Openbaarheid van bestuur brengt met zich mee dat juist bestuurlijk-politiek onwelgevallige brieven niet van de raadsagenda geweerd worden. De raad bepaalt wat op de agenda komt. Een burger moet erop kunnen vertrouwen dat een brief aan de raad, die in alle redelijkheid voor niemand kwetsend is, wordt behandeld door de raad. Burgers hebben recht op een eerlijk antwoord op hun brieven aan de raad. Dat is een kwestie van goed bestuur. De raad, als vertegenwoordiging van burgers, zou het serieus moeten nemen als burgers in actie komen als ze iets aan de orde willen stellen of om aan te geven dat ze ergens niet mee eens zijn. De reden dat in het nieuw RvO staat dat spreekrecht niet mogelijk is over een gedraging waarover een klacht op grond van de Awb kan worden ingediend, laat onverlet dat de gemeente de klachtregels in die wet moet volgen en daar niet van kan afwijken. De gemeente heeft sedert 2001 een klachtadviescommissie. Indien een klacht van een burger door die commissie professioneel wordt behandeld, dan zal het vertrouwen van de burger in een eerlijk proces toenemen. Per 1 april 2023 zijn de regels voor geheimhouding gewijzigd. De burgemeester en college worden bevoegd om geheimhouding op stukken te leggen.
De raad hoeft de geheimhouding niet meer te bekrachtigen. Wanneer het gaat om een brief aan de raad die handelt over het beleid of gedrag van een bestuurder of van het college van B&W zou in het RvO een bepaling moeten worden opgenomen dat de raadsvoorzitter (voorlopige) geheimhouding op zo’n brief mag leggen en dat een besluit over definitieve geheimhouding uitsluitend is voorbehouden aan de gemeenteraad. Het voorliggende voorstel geeft burgers geen gelegenheid om in te spreken bij ingekomen stukken. Er is alleszins iets voor te zeggen indien burgers ook inspreekrecht krijgen bij ingekomen stukken. Geef hen dat recht zou ik willen zeggen, nu dat in het huidige voorstel niet mogelijk is. Het draagt bij aan verbetering van de communicatie tussen burger en overheid.