2023-06-27 9. Bijlage 2 - Referentieverslag.pdf
Tekst van het document
bijzondere kamer is die aan het water. De vennen zorgen voor grote open ruimten met een beperkt aantal plekken. Figuur 91. De verschillende kamers op natuurbegraafplaats Schoorsveld. Figuur 90: Plattegrond natuurbegraafplaats Schoorsveld (T&G groep, z.d.)
44 Infrastructuur Op de begraafplaats hebben alle wegen organische, ronde vormen. Dit staat mooi in contrast met de rechte kavels van het voormalige productiebos dat hier voorheen aanwezig was. Alle paden hadden namen en waren goed aangegeven op de begraafplaats. Hierdoor is de weg altijd terug te vinden. Er is geen duidelijke rondgang aanwezig, maar er zijn wel twee verharde wegen die de begraafplaats doorkruisen. Ze lopen van zuidwest naar noordoost en haaks hierop. Dit heeft te maken met het onderhoud en het begraven, zodat het terrein bereikbaar is voor grotere machines. De rest is veel natuurlijker met karresporen en grindpaden. Figuur 92. De paden slingerde over de begraafplaats Schoorsveld. Graven Voor graven is er weinig diversiteit. Je kunt kiezen tussen begraven op het veld of begraven in de bosrand. Wel is het hier mogelijk om op bepaalde graven een boom te planten als aandenken. Alle graven krijgen een boomschijf als gedenksteken. Hier kan de naam en eventueel karakteriserende tekst of symbolen in gegrafeerd worden. Boeketten, planten en andere versiersels op het graf zijn niet toegestaan. Een bosje ‘kale’ bloemen (zonder steekschuim, ijzer, ect) mag wel, omdat de natuur alles kan opnemen en er niks achter blijft. Figuur 93. Een bescheiden diversiteit aan graven op de natuurbegraafplaats Schoorsveld.
Beplanting De oudere beplanting bestaat uit de Douglasspar als overblijfselen van het productiebos. Hier zijn loofbomen en struiken tussen geplant om meer diversiteit te verkrijgen. Het meest noordelijke bos onderscheid zich hierin met jonge berken als pionierssoort. De graslanden worden met de jaren verschraald om heideplanten meer kans te geven, echter heeft gras nog de overhand. Figuur 94. De verschillende beplantingsvormen van natuurbegraafplaats Schoorsveld
45 HOOFDSTUK 5 DIERENBEGRAAFPLAATS
46 5.1 De Passage Categorie: Dierenbegraafplaats Adres: Waaldijk 16, 6621 KG Dreumel Projectlid: Sanne Wigmans Bezoek: Vrijdag 19 maart 2021 Algemeen Aan de dijk van het landelijke dorpje Dreumel, in het zuiden van de provincie Gelderland, ligt sinds 2006 de dierenbegraafplaats De Passage. De dierenbegraafplaats van circa 300 m2 bevindt zich achterin de tuin van de eigenaren. (Dierenbegraafplaats De Passage, z.d.) Ruimtelijke indeling De begraafplaats is erg klein en bestaat uit één open ruimte. De indeling van de gehele begraafplaats is hetzelfde. De diergraven liggen op moderne wijze in rechte lijnen naast en tegenover elkaar. Dit komt overeen met de indeling van veel begraafplaatsen voor mensen.
Figuur 95: Bovenaanzicht (Google Maps, 2021) de tuin is aangegeven met een gele contourlijn en de dierbegraafplaats met een oranje contourlijn (links), het toegangshek (rechtsboven) en het welkomstbord (rechtsonder) Figuur 96: Diergraven in rechte lijnen met daartussen een pad van gras 47 Infrastructuur De begraafplaats is te bereiken via één ingang, aangegeven met een rode pijl in figuur 95. Om de dierenbegraafplaats te bezoeken, dient men een pad langs de woning en de tuin van de eigenaren te volgen. In het midden van de begraafplaats ligt één recht hoofdpad van gras. Aan dit pad zitten een aantal rechte zijpaden. De zijpaden bestaan eveneens uit gras. Graven Langs het hoofdpad liggen geen graven, enkel langs de zijpaden. Er zijn verschillende begraafmogelijkheden: in een kistje of een urn. Er is ook een strooiveldje, een wilde bloementuin, waar het as van gecremeerde huisdieren uitgestrooid kan worden. Na de ceremonie biedt de uitvaartverzorger het baasje een kop koffie of thee aan. De kosten voor de begrafenis inclusief de grafrechten voor vijf jaar variëren. Een begrafenis van kleine huisdieren, waaronder cavia’s en konijnen, kost €125 en een begrafenis voor honden of katten €325. Het afgedekte graf mag naar eigen wens ingericht worden.
Beplanting De dierenbegraafplaats wordt gescheiden van haar omgeving door een lage groenblijvende haag. Tussen de rijen met graven, waar de graven met de achterzijde naar elkaar toe staan, bevinden zich een aantal bladverliezende bomen en struiken. De bomen en struiken functioneren als aankleding. Voorzieningen Op de dierenbegraafplaats is een ontvangstruimte waar men vragen kan stellen. In ‘De Passant’ kunnen bezoekers koffie en thee drinken, schuilen bij slecht weer en gebruik maken van het toilet. En er is een ouderwets pomphuisje aanwezig. Het pomphuisje is voorzien van een waterpomp en gereedschap om een graf te verzorgen. Bij de eigenaren kan men een kaarsje kopen.
Figuur 98: Pomphuisje (links) en ontvangstruimte (rechts) Figuur 97: Graf van een kat (links), hondengraven (midden) en strooiveld (rechts) 48 5.2 Wilgenhof Categorie: Dierenbegraafplaats Adres: Huiskenshoek 10, 5684 LP Best Projectlid: Mark Nijssen Bezoek: Dinsdag 9 maart 2021 Algemeen De Wilgenhof is een kleinschalige dierenbegraafplaats in de polder van het dorp Best. De begraafplaats heeft een oppervlakte van een halve hectare. De graven zien er hetzelfde uit als op een menselijke begraafplaats, alleen zijn deze een fractie kleiner. Voor 90 procent liggen hier honden begraven en de overige tien procent zijn voornamelijk katten. Dit wordt ook wel het kattenlaantje genoemd. De begraafplaats wordt zo groen en natuurlijk mogelijk gehouden om ook veel ruimte te geven aan bijen, insecten en vogels (ED, 2019). Ruimtelijke indeling Dierenbegraafplaats de Wilgenhof heeft een landschappelijke uitstraling. Houtwallen van (knot)wilgen en elzen zorgen voor drie langgerekte kamers. Er zijn duidelijke muren tussen de kamers, maar langs de randen van de begraafplaats zijn er veel open verbindingen. Twee kamers in het oosten zijn toegewezen aan de hondenbegraafplaatsen en de meest westelijke graven is voor de katten. Dit wordt ook wel het kattenlaantje genoemd.
Infrastructuur Veel infrastructuur is er op de begraafplaats niet aanwezig. Dit zijn dan ook vaak gras of modder paden. De paden die er zijn lopen voornamelijk over de lengte van de begraafplaats. Dit geld ook voor de oprit en het pad naar de begraafplaats (zie de luchtfoto). De entree was matig aangegeven met een laag bord dat snel over het hoofd gezien kan worden. De entree is ook gesierd met een grote vervallen loods die geen verdere toevoeging heeft aan de begraafplaats. Figuur 101. De rechtlijnigheid van de dierenbegraafplaats De Wilgenhof is hierop goed terug te zien Figuur 99. Luchtfoto Wilgenhof (Google Maps, 2021) Figuur 100: De drie verschillende kamers van oost naar west 49 Graven Voor de indeling van de graven ben je op dierenbegraafplaats De Wilgenhof zeer vrij. Zolang ervoor gezorgd wordt dat het binnen de afmetingen van het graf blijft en de spullen en materialen niet weg kunnen waaien is het goed. Door deze vrijheid ontstaat er een grote diversiteit aan grafinrichtingen. Daarnaast is er niet direct een verschil te zien tussen honden en katten graven. Zij zijn even groot en gelijkwaardig aangekleed. De bezetting van graven ligt hier ook vrij hoog. Er waren weinig lege graven. De meesten worden dan ook jaarlijks verlengd voor een extra jaar grafrecht. Het oudste graf ligt hier al dertig jaar (ED, 2019). Figuur 102.
Diverse soorten graven zijn er te vinden op dierenbegraafplaats De Wilgenhof Beplanting Op de begraafplaats zijn veel houtwallen aanwezig van (knot)wilgen, elzen, vlier en kornoelje. Deze zorgen er ook voor dat de begraafplaats in drie kamers is verdeeld. Tussen de graven staan voornamelijk knotwilgen wat er toepasselijk is voor de naam: Wilgen‐hof. De begraafplaats heeft ook veel graspaden en gras‐/bloemenveld. Dit bevorderd de natuurlijke uitstraling waar de eigenaren naar streven (ED, 2019). Figuur 103. Het algemene beeld van de beplanting van dierenbegraafplaats De Wilgenhof.
50 HOOFDSTUK 6 MOGELIJKHEDEN EN KANSEN Nederland kent ruim 4500 begraafplaatsen. Iedere begraafplaats heeft haar eigen inrichting. Om antwoord te kunnen geven op de eerste deelvraag ‘Welke mogelijkheden en kansen zijn er voor een aantrekkelijke inrichting van een begraafplaats?’ is een referentieonderzoek uitgevoerd. Aan de hand van het referentieonderzoek worden in dit hoofdstuk de mogelijkheden en kansen per thema beschreven. 6.1 Ruimtelijke indeling Mogelijkheden: 1. Kamers a. Volledig afgesloten met een heg/hek b. Semi‐afgesloten met beplanting c. Homogene invulling d. Heterogene invulling 2. Zonering op basis van levensovertuigingen 3. Eén open ruimte 4. Engelse Landschapstijl/rondgang 5. Dambordpatroon/grid 6. Scheiding hoofd‐ en zijpaden (assenstelsel) Kansen: Omvorming tot begraafpark Door slingerende paden uit de Engelse landschapstijl en diversie beplanting toe te voegen aan een begraafplaats is het mogelijk om het gebied om te vormen tot een begraafpark. Een begraafpark heeft een hogere verblijfsfactor waardoor bezoekers meer kunnen beleven. Hierdoor kan de begraafplaats snelle gezien worden als ontmoetingsplek.
Gebruik zonering en/of kamers voor meer afwisseling Het gebruik van afwisselende ruimtes wekt de interesse van de bezoeker. De ruimtes kunnen van elkaar gescheiden worden door middel van een ruimtelijke element zoals beplantingsvormen (vb. struiken of hagen) of een hek. De afscheiding zorgt ervoor dat de bezoeker niet in één oogopslag de gehele begraafplaats kan zien. Dit maakt het voor de bezoeker interessant om de andere ruimtes in te gaan en de begraafplaats verder te ontdekken. De invulling van de ruimtes kan verschillen. Hierbij kan er een variatie ontstaat van levensovertuigingen, sfeer, landschap, ect. Met behulp van beplanting kunnen verschillende ruimtes gecreëerd worden. Rijen met bomen, groepjes struiken en hagen delen een grote ruimte op in kleinere ruimtes doordat zij als ware een muur vormen. Tussen de bomen en de groepjes struiken bevinden zich open plekken waardoor je voor je gevoel in een kamer staat. Door het toevoegen van open plekken in deze muur wordt er gezorgd voor doorkijkmogelijkheden. De ruimtes voelen hierdoor niet besloten aan en lokken de bezoeker om verder het gebied te ontdekken. De begraafplaats behoudt op deze manier zijn open karakter ondanks de aanwezigheid van verschillende ruimtes. 51 6.2 Infrastructuur Mogelijkheden: 1. Slingerende paden 2. Rechtlijnige paden 3. Combinatie slingerende en rechte paden 4. Materiaal a. Gras b.
Half verharding c. Elementenverharding d. Gesloten verharding 5. Entree a. Toegangspoort aan de buitenkant van de begraafplaats b. Toegangspoort voor een zone of kamer op de begraafplaats c. Geen toegangspoort d. Eén ingang of meerdere ingangen 6. Parkeerplaats a. Volledig verharde parkeerplaats b. Groene parkeerplaats met gras doorgroeitegels Kansen: Afwisseling van slingerende en rechtlijnige padenstructuur De infrastructuur op begraafplaatsen bestaat op hoofdlijnen uit twee structuren: slingerende structuur en rechtlijnige structuur. Het slingerende pad van de rondgang geeft de begraafplaats een parkachtige sfeer. Een aantrekkelijke omgeving om in rond te lopen. De bochten in het pad maken het echter lastig om graven te plaatsen. Bij de rechtlijnige structuur heb je een meer zakelijke en statige indeling waarbij de graven efficiënt geplaatst kunnen worden. Een combinatie van ronde en rechte paden biedt een kans om een begraafplaats zowel aantrekkelijk als praktisch in te richten. Om een onoverzichtelijke structuur te voorkomen, wordt de paden veelal onderverdeeld in hoofd‐ en zijpaden. Het hoofdpad bestaat uit een slingerende rondgang. Aan de rondgang zitten vaak rechte zijpaden. Langs de rechte zijpaden bevinden zich dan graven.
Straatnaambordjes en gebiedsnamen Het gebruik van straatnaambordjes en gebiedsnamen biedt een kans om de omgeving terug te laten komen op de begraafplaats. De namen kunnen verwijzen naar de historie of de kenmerken van de omgeving/gemeente waarin de begraafplaats ligt. Daarnaast is het mogelijk om de bezoeker te voorzien van een plattegrond. De namen kunnen in de plattegrond verwerkt worden en aanspreken bij de bezoeker. Toegankelijke en openbare entree Een toegankelijke en fraaie entree nodigt uit om een begraafplaats te bezoeken. Het (deels) ontbreken van een sterk aanwezige afscheiding, in de vorm van een hek of beplanting, versterkt het toegankelijke gevoel en maakt de voorbijganger nieuwsgierig. Een beschutte en slecht onderhouden ingang in combinatie met een afgesloten ligging vormen veelal een belemmering om een begraafplaats te betreden. 52 6.3 Graven 1. Kindergraven/Foetusgraven 2. Algemene graven 3. Particuliere graven inclusief familiegraf 4. Verzamelgraf 5. Natuur graven 6. Dier graven 7. Oorlogsgraven 8. Grafkelder 9. Mausoleum 10. Urnengraven 11. Urnenzuilen 12. Urnenwand 13. Urnen in het water 14. Strooiveld a. Gedenksteen met naamplaatjes b. Enkel gras c. Met sierbeplanting d. Niet mogelijk om strooiveld te betreden 15. Gedenkmonument met naamplaatjes 16. Regelgeving grafsteen a. Allemaal dezelfde grafstenen b. Verschillende grafstenen 17. Levensovertuiging a.
Islamitisch b. Rooms‐Katholiek c. Joods d. Chinees Kansen: Diversiteit in asbestemmingen Steeds meer mensen laten zich cremeren. De vraag naar asbestemmingen op een begraafplaats stijgt hierdoor. De laatste tientallen jaren zijn er verschillende vormen van asbestemmingen bij gekomen. Ieder heeft hierin zijn eigen voorkeur. Door meerdere opties te bieden, is de kans groter dat de begraafplaats aan een wens op het gebied van asbestemmingen voldoet. Gedenkmonument Gedenkmonumenten zijn er in alle soorten en maten. Van eenvoudige beelden tot grote kunstwerken. Met een gedenkmonument kan bijvoorbeeld aangegeven worden wie er in één jaar op de begraafplaats begraven zijn. De vorm van het gedenkmonument kan iets zeggen over de omgeving maar ook het middelpunt van een ontmoetingsplek vormen.
Aangekleed en toegankelijk strooiveld De aanwezigheid van beplanting en paden op een strooiveld biedt de kans om een strooiveld aantrekkelijk te maken. De beplanting zorgt ervoor dat het gebied niet leeg en kil aangevoeld. Door het gebruik van paden voelt de ruimte meer openbaar en toegankelijk aan. Daarnaast zorgen de paden ervoor dat het strooiveld een onderdeel van de begraafplaats is in plaats van een losliggende ruimte. Op 53 een strooiveld mogen geen individuele gedenktekens staan, waardoor het fijn kan zijn als er een algemeen gedenkteken is waarop de namen staan van wie ter rusten is gelegd. Verruiming regelgeving met betrekking tot grafstenen Het ontbreken van strenge regels voor de vormgeving van grafstenen leidt tot een grote diversiteit aan stenen. Om ervoor te zorgen dat het geen bonte boel wordt, kunnen er enkele regels voor onder andere de afmetingen opgesteld worden. 54 6.4 Beplanting Mogelijkheden: 1. Hagen a. Afscheiding van omgeving b. Vormen kamers c. Vormen diepte 2. Bomen en/of bosplantsoen a. Bomenlanen om mensen te sturen of een object uit te lichten b. Verhullen en tonen met bosplantsoen c. Biodiversiteit bevorderen (zoals vogels, egels, insecten) d. Groenblijvend en bladverliezend 3. Perkgoed a. Aankleden van de ruimte (vaste planten borders) b. Kleur aanbrengen c. Biodiversiteit bevorderen (zoals bijen en andere insecten) 4. Gras a.
Opvulling van loze ruimte b. Graspaden 5. Beplanting tussen de rijen met graven Kansen: Diversiteit in plantensoorten De aanwezigheid van veel en divers groen draagt bij aan een aantrekkelijke uitstraling van een begraafplaats. Bomen en struiken kunnen zowel langs de paden als tussen de (rijen) graven worden geplaatst. De beplanting breekt op deze manier de eentonige structuur die door de aanwezigheid van de vele graven die al snel aanwezig is. Groenblijvende beplanting De aanwezigheid van groenblijvende beplanting voorkomt een grimmige en onprettige sfeer op de begraafplaats in de winter. De bezoekers zal deze sfeer sneller als aantrekkelijker ervaren. Jaarrond interessant beplantingsplan Door gebruik te maken van een jaarrond interessant beplantingsplan ziet de begraafplaats er elk seizoen anders maar eveneens aantrekkelijk uit. Dit trekt vervolgens ook ander leven aan zoals vogels, insecten en andere kleine diersoorten Gras op de begraafplaats Een groen uiterlijk van de begraafplaats kan als snel bereikt worden door het toepassen van gras in loze rest ruimten of als paden. Door dat gras ook in de winter groen blijft breekt het de grauw en grimmigheid van de donkere winterse dagen.
Open en toegankelijke sfeer De beplanting op een begraafplaats bepaald voor een groot deel het open of gesloten karakter van het terrein. Lage hagen geven een terrein een open gevoel. Hoge bomen en struiken zorgen voor een meer gesloten karakter. De combinatie van lage hagen met tussendoor hogere (groenblijvende) struiken en bomen zorgt ervoor dat het terrein ondanks de openheid niet kaal aanvoelt. 55 6.5 Voorzieningen Mogelijkheden: 1. Zitgelegenheden a. Vaste bankjes en stoelen b. Huurbare bankjes bij het graf c. Verplaatsbare klapstoeltjes met muntslot 2. Groen‐ en restafvalbakken 3. Watertappunten en gieters eventueel met muntslot 4. Steekvazen 5. Informatieborden met mededelingen 6. Naambordjes voor de paden 7. Bewegwijzering 8. Bezoekerscentrum eventueel met toiletten 9. Plattegrond inclusief de namen van paden/kamers en de locatie van voorzieningen 10. Naambordjes bij beplanting 11. Horecagelegenheden (theehuis, brasserie) 12. Bloemenzaak 13.
Crematorium en ceremonieruimtes (binnen en buiten) Kansen: Algemene stijl Een algemene stijl voor de inrichting en elementen op de gehele begraafplaats zorgt voor rust. Op bijna iedere begraafplaats zijn voorzieningen in de vorm van watertappunten, prullenbakken en gieters aanwezig. Het is belangrijk dat het uiterlijk van de voorzieningen past binnen de algemene stijl van de begraafplaats. De aanwezigheid van elementen die in contrast staan met de rest van het terrein trekken onbedoeld de aandacht. Dit geldt eveneens voor de aanwezigheid van rommel in de vorm van rondslingerende gieters, plastic zakken en uitgebloeide bloemen. Door als begraafplaats zelf voorzieningen als gieters aan te bieden, wordt eveneens voorkomen dat men zelf allerlei soorten voorzieningen meeneemt en vervolgens laat rondslingeren. Begraafplaats als weerspiegeling van de gemeente De stijl van de begraafplaats biedt een kans om de het landschap of de historie van de omgeving op het terrein terug te laten komen. Een begraafplaats die de gemeente waarin zij ligt weerspiegelt, is interessant voor bezoekers. Het karakter van de gemeente kan terugkomen in de elementen op de begraafplaats maar ook in de beplanting.
Informeren van bezoekers Veel bezoekers vinden het interessant om meer te leren over onder de begraafelementen, de omgeving of de historie van een begraafplaats. Met behulp van informatieborden en boekjes kan de bezoeker voorzien worden van informatie over de begraafplaats. Ontmoetingsruimte De aanwezigheid van een zitvoorziening, eventueel in combinatie met horeca, nodigt uit om langer op een begraafplaats aanwezig te zijn. De aanwezigheid van meerdere zitvoorzieningen bij elkaar biedt kansen voor ontmoeting. 56 BIBLIOGRAFIE Begraafplaats en Crematorium Moscowa. (z.d.). Begraafplaats en Crematorium Moscowa. Opgeroepen op Maart 21, 2021, van Plattegrond Moscowa: https://www.moscowa.nl/ Bok, L. (2020, December 25). Almere ‐ Begraafplaats Almere Haven. Opgehaald van Dodenakkers: https://www.dodenakkers.nl/flevoland/almere‐begraafplaats‐almere‐haven.html Bok, L., & Brouwer, R. (2018, juni 3). Eindhoven ‐ Verdwenen en vergeten begraafplaatsen. Opgehaald van https://www.dodenakkers.nl/artikelen‐overzicht/algemeen/verdwenen/eindhoven‐verdwenen‐ en‐vergeten.html Crematorium, B. &. (z.d.). Begraafplaats Almere Haven. Opgeroepen op Maart 10, 2021, van Crematorium, Begraafplaatsen & Uitvaartcentra Almera: https://www.crematoriumalmere.nl/almere‐haven/begraafplaats‐almere‐haven/ Dam, t. R. (2003, september 5). Den Haag ‐ Oud Eik en Duinen. Opgehaald van
https://www.dodenakkers.nl/zuid‐holland/oudeikenduinen.html De Nieuwe Ooster. (sd). De Nieuwe Ooster. Opgeroepen op Maart 11, 2021, van De Nieuwe Ooster Gemeente Amsterdam: https://denieuweooster.nl/ Dierenbegraafplaats De Passage. (z.d.). Tarieven. Opgeroepen op Maart 15, 2021, van Dierenbegraafplaats De Passage: https://www.depassage.info/tarieven ED. (2019, juli 25). Al dertig jaar naar het graf van je huisdier in Best. Opgehaald van https://www.ed.nl/best‐meierijstad‐en‐son/al‐dertig‐jaar‐naar‐het‐graf‐van‐je‐huisdier‐in‐ best~a08160c1/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F Emaus begraafplaats. (z.d.). Hartelijk welkom op de website van de begraafplaats Emaus te Vlaardingen.
Opgehaald van https://emaus.hvv‐vlaardingen.nl/home Google. (2021). Google maps. Opgehaald van https://www.google.nl/maps/place/Reyeroord,+Rotterdam/@51.8806151,4.5488892,15z/data=! 3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x47c4326f7afe0035:0xecf8930e4967f7f1!8m2!3d51.8813987!4d4.55850 27?hl=nl Google Maps. (2021). Algemene Begraafplaats Almere Haven. Opgehaald van Google Maps: https://www.google.nl/maps/place/Algemene+Begraafplaats+Almere+Haven/@52.3330454,5.2 252666,275m/data=!3m1!1e3!4m5!3m4!1s0x47c61682e2e53afd:0x4561d3ac52d173a9!8m2!3d 52.3338177!4d5.2237456 Hollandschap. (z.d.). ‘S‐GRAVENZANDE – ALGEMENE BEGRAAFPLAATS. Opgehaald van https://www.hollandschap.nl/projecten/begraafplaatsen/s‐gravenzande‐algemene‐ begraafplaats/ Kadaster. (z.d.). Topotijdreis. Opgeroepen op April 8, 2021, van Topotijdreis: https://www.topotijdreis.nl/ Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen. (z.d.). Begraafplaats Nieuwe Tijningen. Opgeroepen op Maart 15, 2021, van Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen: https://www.begraafplaats.nl/begraafplaatsen/begraafplaats‐nieuwe‐tijningen‐675/ Lassurance. (z.d.). DESCRIPTIE. Opgehaald van https://lassurance.nl/islamitische/oude‐landen‐ begraafplaats/ 57 Natuurbegraafplaats De Hoevens. (z.d.). Missie en visie. Opgehaald van https://www.natuurbegraafplaatsdehoevens.nl/over‐de‐hoevens/missie‐en‐visie/
Natuurbegraafplaats Heidepol. (z.d.). Een bijzondere plek op de Veluwe. Opgeroepen op Maart 5, 2021, van Natuurbegraafplaats Heidepol: https://www.natuurbegravennederland.nl/heidepol/ Natuurbegraven Nederland. (sd). home pagina. Opgeroepen op maart 16, 2021, van https://www.natuurbegravennederland.nl/ Natuurbegraven Nederland. (z.d.). Schoorsveld: ruimte voor de natuur. Opgehaald van https://www.natuurbegravennederland.nl/schoorsveld/over‐schoorsveld/ Natuurmonumenten. (z.d.). Natuurbegraven. Opgeroepen op Maart 5, 2021, van Natuurmonumenten: https://www.natuurmonumenten.nl/natuurbegraven online begraafplaatsen. (z.d.). online begraafplaatsen 3.0. Opgehaald van https://www.online‐ begraafplaatsen.nl/begraafplaats/438/Zuiderbegraafplaats‐Rotterdam R.‐K. Begraafplaats Buitenveldert. (z.d.). Een fraaie stilteplek. Opgeroepen op Maart 11, 2021, van R.‐K. Begraafplaats Buitenveldert: https://www.begraafplaats‐buitenveldert.nl/index.html Stichting Nieuwe Natuur. (z.d.). Stichting Nieuwe Natuur. Opgeroepen op Maart 5, 2021, van Stichting Nieuwe Natuur: https://www.stichtingnieuwenatuur.nl/ T&G groep. (z.d.). Opgehaald van https://www.teng‐groep.nl/projecten/natuurbegraven‐ heeze/plattegrond‐schoorsveld/ Zorgvlied. (z.d.). Uw Zorgvlied. Opgeroepen op Maart 13, 2021, van Zorgvlied: https://zorgvlied.amstelveen.nl/uw‐zorgvlied