CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-06-27 11. Bijlage 3 - Analyse beleid Voorontwerp Omgevingsvisie.pdf

Raadsvergadering 27 juni 2023, gemeente NederweertBij agendapunt: Voortontwerp Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen10.239 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

O Versie 24 mei 2023 Analyse actueel beleid 1 De inleiding De Omgevingswet gaat in per 1 januari 2024. Deze wet verplicht alle gemeenten en provincies in Nederland om één visie voor de leefomgeving te maken. Als voorbereiding op deze wet heeft de gemeenteraad van Nederweert in juni 2021 de Omgevingsvisie Buitengebied vastgesteld. In 2022 is gestart met het proces om te komen tot de Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen. Uiteindelijk vormen deze twee visies samen straks één visie voor het hele grondgebied van Nederweert. Om de gemeente Nederweert daarin te begeleiden, is een samenwerking aangegaan met adviesbureau Sweco. Zij ondersteunen het gemeentelijk projectteam bij het proces, de participatie en de inhoud. In het afgelopen jaar is het voorbereidingsproces doorlopen. Een intensief proces waarbij beleid is geanalyseerd, zoals het Mobiliteitsplan, Klimaatadapatieplan, Structuurvisie Wonen Midden-Limburg, etc. Ook heeft het gemeentelijk projectteam door alle kernen van Nederweert gefietst en veel gesprekken met vakambtenaren gevoerd. In de tweede helft van 2022 is stevig ingezet op betrokkenheid van inwoners, jongeren en ondernemers. Gestart werd met één algemene meedenkavond. Daarna volgden vijf focusbijeenkomsten op diverse locaties specifiek voor de kernen, bedrijventerreinen en het centrum van Nederweert. Veel van de raadsleden zijn daarbij aanwezig geweest.

De bijeenkomst met jongeren van middelbare school Yuverta gaf het projectteam veel inspiratie op het gebied van duurzaamheid. Op die manier kregen alle betrokkenen ruimte om mee te denken. Begin 2023 is een meedenkavond voor de gemeenteraad georganiseerd. Op basis van de thema’s wonen en werken, die veel invloed hebben op de andere thema’s, zijn vier scenario’s ontwikkeld. De scenario’s zijn tijdens de meedenkavond gepresenteerd, waarna raadsleden met elkaar in gesprek gingen over de ontwikkelrichting van de gemeente Nederweert. Daarna is gestart met het schrijven van het voorontwerp. Het gaat om het inhoudelijke gedeelte van de Omgevingsvisie, met alle thema’s zoals wonen, bedrijventerreinen, energie, mobiliteit, groen, enz. Nu zijn we zover om het voorontwerp sonderend aan de raad voor te leggen. Vanzelfsprekend stellen we daarna inwoners, ondernemers en andere betrokkenen in de gelegenheid om te reageren. Die inbreng betrekken we bij het vervolg. Na het voorontwerp volgt het ontwerp Omgevingsvisie. Naast het inhoudelijke gedeelte, krijgt de visie praktijkvoorbeelden. Ook wordt de Omgevingswet toegelicht en worden andere zaken beschreven die bij een Omgevingsvisie horen. Dit Ontwerp Omgevingsvisie willen we in “Met woningbouw ga ik graag aan de slag.

De gemeente Nederweert gaat geleidelijk verder groeien naar 20.000 inwoners, met de kwaliteiten van de kernen en landschap als basis.” Wethouder Boris Meessen “In deze visie kiezen we nadrukkelijk voor wonen, werken en een groene leefomgeving. Het is goed leven in Nederweert. Dat gaan we verstevigen. Woningen worden gebouwd voor alle doelgroepen in de diverse kernen. We versterken onze lokale economie en werkgelegenheid met een geschikte locatie voor een nieuw duurzaam bedrijventerrein van circa 15 hectare. En vanwege de vele positieve effecten vergroten we de hoeveelheid groen in onze gemeente.” Wethouder Jorik Franssen 2 september 2023 aan de Raad voorleggen. Daarna start het zienswijzeproces. Vervolgens kan de definitieve Omgevingsvisie Kernen en Bedrijventerreinen in de raadsvergadering van december 2023 worden vastgesteld. Na de vaststelling worden beide visies geïntegreerd. De Omgevingsvisie wordt opgevolgd door een Omgevingsplan; de vertaling van ambities naar concrete regels. Leeswijzer Ieder thema heeft een eigen paragraaf in dit voorontwerp, met steeds de herkenbare leesstructuur van de Omgevingsvisie Buitengebied. Elk onderdeel start met ‘waarom is het een opgave’, waarna de ambitie voor Nederweert wordt bepaald. Aan de hand van richtinggevende uitspraken en procesafspraken wordt beschreven hoe die ambitie bereikt gaat worden.

Vervolgens wordt uitgelegd ‘wie wat doet’ en als laatste wordt aandacht gegeven aan de wijze van monitoring van het thema. De inhoudsopgave De inleiding ................................................................................................. 1 Hoofdstuk 1: De identiteit ........................................................................... 3 Hoofdstuk 2: De visie .................................................................................. 3 2.1 De opgaven ....................................................................................... 3 2.2 Context van de opgaven.................................................................... 4 2.3 Passende woningbouw ..................................................................... 5 2.4 Toekomstbestendige bedrijventerreinen ......................................... 8 2.5 Voorzieningen in de kernen ............................................................ 10 2.6 Een gezonde en veilige leefomgeving ............................................. 12 2.7 Een bijdrage leveren aan de energietransitie ................................. 15 2.8 Een bijdrage leveren aan de klimaatadaptatie ............................... 18 2.9 Versterken van het groene karakter ............................................... 20 2.10 Verbeteren van de infrastructuur (mobiliteit) ..............................

22 2.11 Versterken van gastvrijheid en beleving ....................................... 24 3 Hoofdstuk 1: De identiteit Inwoners van de gemeente Nederweert zijn over het algemeen nuchter. De meeste mensen hebben een ingetogen karakter en stellen zich bescheiden op. Onderling heerst de mentaliteit ‘Afspraak is afspraak’ en is er een groot vertrouwen. De uitspraak ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’ is vaak van toepassing. De kern van Nederweert heeft een minder dorps karakter dan de andere kernen in de gemeente. In de loop van de tijd zijn er meer mensen van buiten Nederweert komen wonen. De vanzelfsprekende samenhang is daardoor iets minder dan in de oudere buurten binnen de gemeente. Inwoners staan voor elkaar klaar als dat nodig is. Onder oudere inwoners is het ‘ons kent ons’ en in de kernen zijn zeer hechte dorpsgemeenschappen met trotse en honkvaste inwoners te vinden, waarbij dialect vaak heilig is. Nieuwkomers zijn welkom, maar om aansluiting te krijgen moeten ze ook zelf moeite doen. Nederweertenaren zijn van nature ondernemend en veerkrachtig, ze kunnen met uitdagingen omgaan. Veel inwoners hebben van nature een grote betrokkenheid en het zelforganiserend vermogen is groot. Alle kernen binnen de gemeente Nederweert kennen daardoor een rijk verenigingsleven dat veel activiteiten en evenementen organiseert.

Hoofdstuk 2: De visie 2.1 De opgaven In Nederweert is het goed wonen, werken en recreëren. De maatschappij is echter nooit af en altijd in beweging. Door maatschappelijke veranderingen, nieuwe inzichten en behoeften zijn er ook in Nederweert wensen voor aanpassingen en verbeteringen aan de fysieke leefomgeving. Die omgeving draagt bij aan het welzijn en de gezondheid van onze inwoners. Vanuit positieve gezondheid leggen we steeds meer verbindingen tussen de fysieke en sociale leefomgeving (lichamelijke en geestelijke gezondheid). Sommige aanpassingen zijn zelfs noodzakelijk, omdat anders niet (meer) wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving. Voor het opstellen van deze Omgevingsvisie is een uitgebreid proces met de inwoners, ondernemers en andere betrokkenen doorlopen. Tijdens dit proces hebben we de belangrijkste opgaven voor de kernen en bedrijventerreinen opgehaald. Door aan deze opgaven te werken zorgen we dat het in onze kernen en op onze bedrijventerreinen goed wonen, werken en ontspannen is én blijft. In deze visie beschrijven we iedere opgave afzonderlijk. We gebruiken daarvoor steeds hetzelfde stramien, maar ieder thema volgt zijn eigen proces en tempo en kent een ander netwerk. We hebben negen hoofdopgaven onderscheiden, die we beschrijven in de genoemde paragrafen. In de paragrafen hebben we de kruisverbanden tussen de thema’s gelegd. 4 3.

Passende woningbouw 4. Toekomstbestendige bedrijventerreinen 5. Voorzieningen in de kernen 6. Gezonde en veilige leefomgeving 7. Een bijdrage leveren aan de energietransitie 8. Een bijdrage leveren aan de klimaatadaptatie 9. Versterken groene karakter 10. Versterken infrastructuur 11. Versterken gastvrijheid en beleving In relatie tot deze hoofdopgaven werken we in regionaal verband ook aan allerlei projecten en programma’s. Deze komen niet altijd expliciet terug in deze Omgevingsvisie, maar blijven van groot belang bij de geformuleerde opgaven. 2.2 Context van de opgaven Deze Omgevingsvisie komt tot stand in een periode waarin duidelijk is dat er grote veranderingen op stapel staan bij de inrichting van ons land. 2.2.1 Veranderingen We zijn ons steeds bewuster van de invloed van onze leefomgeving op onze gezondheid en veiligheid. Een groene omgeving nodigt u uit tot bewegen en draagt bij aan een betere fysieke en mentale gezondheid. De inrichting van de omgeving kan stimuleren tot ontmoeten, wat bijdraagt aan het gevoel van sociale veiligheid en mentale gezondheid. De samenhang tussen fysiek en sociaal is in iedere opgave aan de orde. In korte tijd zijn er in het hele land grote aantallen woningen nodig. Nieuwe woningen worden niet meer aangesloten op het aardgasnet. Bestaande woningen gaan op termijn ook van het aardgas af en worden op een duurzame manier verwarmd.

We zetten in op manieren om energie duurzaam op te wekken. Het mobiliteitssysteem gebaseerd op fossiele brandstof vereist ook een omschakeling naar duurzaam opgewekte energie. Onze hele gebouwde omgeving vraagt om klimaatadaptief te worden ingericht waarbij het bodem- en watersysteem het sturende principe in de ordening is. Het gaat niet goed met onze natuur. Om deze situatie te keren zullen we de uitstoot van stikstof sterk moeten verminderen, maar ook de verdroging, verzuring en versnippering tegengaan. Wetenschappelijke inzichten leren ons dat milieunormen en de navolging daarvan van belang zijn en soms beperkend kunnen zijn voor het verwezenlijken van wensen. 2.2.2 Kansen Deze landelijke veranderingen zijn tegelijkertijd lokale kansen om de kwaliteit van onze kernen en bedrijventerreinen te verbeteren.

Stap voor stap werken we zo aan: - Aantrekkelijke kernen en bedrijventerreinen - Passende woningen voor iedereen - Multifunctioneel gebruik van gebieden - Duurzaam, betaalbare en betrouwbare energievoorzieningen voor iedereen - Klimaatadaptieve en groene inrichting van gebieden - Vergroten van de verkeersveiligheid in de kernen - Stimuleren van bewegen en ontmoeten - Gastvrijer gebied vol beleving - Meer begrip voor elkaar In deze context beschrijven we in de volgende paragrafen per thema wat de opgave voor Nederweert is, welke ambities we hebben en hoe we die ambities bereiken. 2.3 Passende woningbouw | moment de Wet versterking regie volkshuisvesting in voorb | ereiding. 2.3.1 Waarom is het een opgave? | Daarmee kiest het Rijk duidelijk voor meer centrale regie | op de Nederweert is een ruim opgezette gemeente met een relatief groot | woningbouwopgave. | Er ligt ook de opdracht om een woonzorgvisie op te aandeel woningen in het hogere segment (vrijstaande en half vrijstaande | stellen. Hierin wordt de basis gelegd voor een toekomstbestendig woningen). Ook in Nederweert is de druk op de woningmarkt groot.

De | uitvoeringsprogramma om te voorzien in wonen, welzijn en zorg voor behoefte aan woningen is het grootst in de klasse betaalbare en passende | mensen in een kwetsbare situatie (ouderen, mensen met een fysieke of huur- en koopwoningen geschikt voor starters, senioren en één | - en | geestelijke beperking). tweepersoonshuishoudens. Dit heeft te maken met een veranderende | 2.3.2 Welke ambitie hebben we? demografie (vergrijzing en ontgroening) en het feit dat steeds meer | In de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025 mensen alleen wonen (huishoudens worden gemiddeld steeds kleiner). | (verder: Structuurvisie wonen) is voor Nederweert een opgave vastgelegd Verder neemt de vraag naar passende huisvesting van zogeheten | om in deze periode 75 tot 100 woningen per jaar te bouwen. Op 9 maart aandachtsgroepen toe. Denk hierbij aan mensen met een zorgvraag (alle | 2023 hebben het Rijk, de provincie Limburg en de regio’s de Woondeal leeftijden, met een grote diversiteit aan ondersteuningsvragen) en een | Limburg gesloten, waarin is bepaald dat in de provincie Limburg tot en groeiend aantal instromers vanuit het buitenland (zoals internationale | met 2030 bruto 26.500 woningen worden bijgebouwd, met de ambitie werknemers en ontheemden waaronder vluchtelingen en statushouders). | om daar bovenop 20.000 woningen extra te bouwen.

Voor Nederweert Internationale werknemers zijn steeds harder nodig in diverse sectoren in | houdt dit in dat we de bovenkant van de ambitie uit de Structuurvisie de regio. Voor hen is de behoefte aan huisvesting (met name short-stay) | wonen doorzetten tot en met 2030. Dit betekent het realiseren van 100 in de loop van de jaren steeds groter geworden. | woningen per jaar tot en met 2030. Dat wil zeggen dat we in totaal 800 De opgave van Nederweert is om de plannen voor woningen zowel in | woningen bouwen in de periode 2022 tot en met 2030. aantallen als in type af te stemmen op de behoefte. Het Rijk houdt als | Met deze ambitie bouwen we voor de eigen demografische behoefte, een richtlijn aan: 2/3 deel van de nieuwe woningen dient betaalbaar te zijn, | deel voor de verwachte overloop vanuit de regio Eindhoven (Brainport) waarbij uiteindelijk 1/3 deel van de totale woningvoorraad uit sociale | en voor aandachtsgroepen (zoals internationale werknemers, huurwoningen moet bestaan. De definitie van betaalbaar is: sociale huur | statushouders, etc.). Qua aantallen en typologie gaan we uit van (tot aan de huurtoeslaggrens), midden huur (tussen huurtoeslaggrens en | maatwerk per kern en sluiten we aan op de specifieke behoefte van elke ongeveer € 1.000,-) en koopwoningen tot € 355.000,-. | kern.

De verwachting is dat het Rijk steeds “dwingendere” regels gaat opleggen | In lijn met het Provinciaal beleid en de Structuurvisie wonen, bouwen we om te zorgen dat er gebouwd en getransformeerd wordt, om beter te | nieuwe woningen bij voorkeur in bestaande leegstaande of vrijkomende kunnen voorzien in de behoefte aan betaalbare woningen, waarbij er | panden (transformatie) of op plekken binnen de kernen die door sloop nadrukkelijk ook voor aandachtsgroepen wordt gebouwd. Zo | is op dit | beschikbaar komen of nu onbebouwd zijn (zogenoemde 5 6 inbreidingslocaties). Locaties waar kwaliteitswinst kan worden behaald, hebben de voorkeur. 2.3.3 Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Aansluiten bij onderzoek naar lokale behoefte De lokale behoefte is leidend voor de aantallen en typen woningen die we bouwen. Het uitgangspunt is dat er in alle kernen nieuwbouw mogelijk is die aansluit op de behoefte per kern. Bij het bepalen van de behoefte kijken we 10 à 20 jaar vooruit. Daarom wil Nederweert samen met de regio Midden-Limburg in 2023 een woningmarktonderzoek uitvoeren. Een dergelijk onderzoek brengt in beeld wat voor type woningen (zowel huur als koop) we moeten toevoegen voor starters, senioren, kleine huishoudens en overige doelgroepen. Voor de woonzorgvisie wordt apart een analyse gedaan om de toekomstige behoeften voor wonen en zorg in beeld te brengen.

De resultaten van het woningmarktonderzoek en de demografische verwachtingen (Etil/Progneff) bepalen de behoefte per kern. We houden daarbij rekening met passende woningen voor mensen met een zorgvraag en het huisvesten van extra inwoners boven de natuurlijke aanwas. Bouwen binnen en aansluitend op bebouwingsgrenzen We verwachten dat transformatie en inbreiding niet binnen alle kernen voldoende ruimte biedt om de woningbouwopgave in te kunnen vullen. Voor de kern Nederweert en Budschop is uitbreiding nodig aansluitend op de huidige bebouwingsgrenzen. De schaal van uitbreiding laten we aansluiten op de behoefte per kern en betreft maatwerk. We zijn kritisch op het aan elkaar laten groeien van woonkernen, dit om de identiteit van de kernen te behouden. Bij de bouw van nieuwe woningen staat een goed woon- en leefklimaat voorop. We houden rekening met milieufactoren, externe veiligheid, geluid, klimaatadaptatie, voldoende groen en mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten en sociale factoren (o.a. huisvesten van gemixte doelgroepen). Balans tussen groen en verhard oppervlak van de openbare ruimte De woningbouwopgave stelt duidelijke regels over het bouwen van betaalbare woningen. Dit leidt tot kleinere kavels en appartementen, waarbij de gemeente er oog voor houdt dat er een prettige woonomgeving voor iedereen is.

In de kernen is het belangrijk dat er, ook na het toevoegen van woningen, voldoende ruimte overblijft voor openbaar groen. Een goede mix van groen zorgt ervoor dat regenwater de kans krijgt om in de bodem te infiltreren en gaat hittestress tegen. Daarnaast is groen van belang als ontmoetingsruimte, ook heeft het een positief effect op onze gezondheid en de biodiversiteit. Bij het bebouwen van nu onbebouwde plekken dienen we steeds aandacht te hebben voor een goede balans tussen groen en verhard oppervlak. Bij al onze nieuwbouwprojecten (groot en klein) houden we bij het ontwerp al rekening met het inpassen van voldoende, robuust en divers groen. We zorgen dat er overal voldoende groene speelplekken in de buurt zijn en de mogelijkheid om een ommetje door het groen te maken. Het groen in de uitbreidingsgebieden sluiten we aan op het groene buitengebied. Zo ontstaan als het ware groene verbindingen vanuit het buitengebied de uitbreidingsgebieden in. “Kan mijn kind ook nog in Nederweert wonen?” Focusbijeenkomst Nederweert & Budschop 7 Woningen voor alle doelgroepen We voegen aan alle kernen woningen naar behoefte voor alle doelgroepen toe. Hierbij hanteren we de volgende uitgangspunten: - Woningen voor kleine huishoudens worden waar mogelijk levensloopbestendig gebouwd, zodat ze geschikt zijn voor zowel starters als senioren.

- Starterswoningen dienen in de woningmarkt behouden te blijven voor starters. We sturen hierop via het omgevingsplan en het gronduitgiftebeleid (woningen op kleine kavels met geen of beperkte uitbreidingsmogelijkheden). - De toekomstige gemeentelijke woonzorgvisie is uitgangspunt bij het realiseren van passende huisvesting voor mensen met een zorgvraag. - We bieden ruimte om te kunnen voorzien in de behoefte van nieuwe woonwagenlocaties of uitbreiding daarvan (wettelijk verplicht). - De concentratie van aandachtsgroepen zoals internationale werknemers en statushouders wordt voorkomen. We houden daarbij rekening met de draagkracht en leefbaarheid van de buurt en streven naar diversiteit onder de bewoners. Op dit moment is de Beleidsnotitie huisvesting Internationale Werknemers 2020 gemeente Nederweert leidend. Zo nodig actualiseren we deze. Zelfbouw faciliteren We willen meer ruimte geven aan particulieren om zelf extra woningen te creëren. We houden hier rekening mee in de programmering. Hierdoor ontstaat ruimte voor zelfbouw op eigen percelen (via kavelsplitsing). Ook willen we ruimte geven aan specifieke woonvormen zoals ‘tiny houses’ door locaties aan te wijzen waar dat onder nader uit te werken voorwaarden mogelijk is.

De gemeente stelt uitgangspunten en randvoorwaarden op voor zelfbouw (waaronder mogelijk ook een compensatieregeling) en neemt deze op in het omgevingsplan. Dit geldt ook voor tijdelijke woningen die voorzien in een duidelijke behoefte (bijvoorbeeld mantelzorgwoningen, kangoeroewoningen en tijdelijke/flexwoningen, geplaatst door woningcorporaties). Verduurzamen bestaande woningen Het grootste deel van de woningen in Nederweert dateert van voor 1980. Deze woningen zijn matig geïsoleerd. Naast het bijbouwen van woningen moeten we de bestaande woningvoorraad ook verduurzamen om uiteindelijk van het aardgas af te kunnen. We informeren, faciliteren en stimuleren particuliere huizenbezitters om hun woningen te verduurzamen. Ook gaan we in gesprek met de woningcorporaties over hun verduurzamingsopgave. Procesafspraken - De gemeente stelt een gemeentelijke woonzorgvisie op. - De gemeente onderzoekt of er mogelijkheden zijn om het vergunningentraject te vereenvoudigen voor het verduurzamen en kleine aanpassingen van de woning. - Om zelfbouw mogelijk te maken gaf de gemeenteraad eerder aan ruimte te willen geven aan het verruimen van bouwmogelijkheden op particuliere gronden (tuinen/kavelsplitsing), mits daar een vorm van compensatie tegenover staat. Het zogeheten bouwen in tuinen-beleid.

Het gaat om een bijdrage aan een gewenste ruimtelijke ontwikkeling zoals bedoeld in artikel 6.24, lid 1 Wet Ruimtelijke Ordening (WRO). Hierbij kan het bijvoorbeeld gaan om het vergroenen en klimaatadaptiever maken van de kernen. Dit vraagt om een nadere uitwerking, bijvoorbeeld in een Nota Kostenverhaal. 8 2.3.4 Wie doet wat? De gemeente werkt bij het thema woningbouw regionaal samen voor het opstellen van beleid en het uitvoeren van onderzoeken, waaronder het woningmarktonderzoek. Ook vindt samenwerking plaats met de woningcorporaties, om ervoor te zorgen dat er in Nederweert voldoende betaalbare huurwoningen komen. De gemeente ontwikkelt de kaders en randvoorwaarden voor het toevoegen van nieuwe woningen aan de diverse kernen. Ontwikkelaars, particulieren, CPO’s en woningcorporaties kunnen binnen deze kaders woningen realiseren. 2.3.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) De gemeente monitort de ontwikkeling van de bevolkingsomvang en leeftijdsopbouw en trends in bevolkingsontwikkeling en vraag naar type woningen. Ook monitort de gemeente de plancapaciteit woningbouw en de aantallen en type woningen die in de loop van de jaren worden toegevoegd. Dit doen we in samenwerking met Midden-Limburgse gemeenten (SML) en de provincie Limburg. Op deze manier houden we goed in de gaten of er gebouwd wordt voor de behoefte.

Als blijkt dat vraag en aanbod van woningen te veel uit elkaar gaan lopen stuurt de gemeente bij door het beleid aan te passen. De afspraken in de Structuurvisie Wonen en de opdracht uit de Woondeal Limburg blijven richtinggevend voor de woningbouwopgave. 2.4 Toekomstbestendige bedrijventerreinen 2.4.1 Waarom is het een opgave? Nederweert beschikt over vijf bedrijventerreinen die cruciaal zijn voor de lokale werkgelegenheid. Onze bedrijventerreinen zijn op dit moment nagenoeg volledig in gebruik (Stec-rapport november 2022). Dit betekent dat er gebrek is aan schuifruimte voor gevestigde bedrijven en er te weinig mogelijkheden zijn voor bedrijven om zich binnen onze gemeente door te ontwikkelen. Naar verwachting zal de werkgelegenheid in de regio de komende jaren licht toenemen. Om lokale ondernemers te faciliteren en werkgelegenheid binnen gemeentegrenzen te versterken zijn er extra bedrijfskavels nodig. Ook is er steeds meer aandacht nodig voor de toekomstbestendigheid van onze bedrijventerreinen. Daarbij gaat het over werkgelegenheid, arbeidsmarkt, circulaire economie, energietransitie, digitalisering (robotisering/automatisering) en klimaatadaptatie. 2.4.2.

Welke ambitie hebben we? We willen binnen onze gemeente ruimte bieden aan startende ondernemers en bedrijven die willen doorgroeien, op voorwaarde dat het type bedrijvigheid past bij het profiel van Nederweert (geen grootschalige logistiek of hoge milieucategorie). We streven ernaar om de oppervlakte aan extra beschikbare bedrijfskavels te laten aansluiten op de vraag en geen overaanbod te creëren. We verwachten dat we de komende jaren circa 15 hectare extra bedrijventerrein nodig hebben om aan de behoefte te kunnen voldoen. Nieuw bedrijventerrein passen we landschappelijk in. We stellen hoge eisen met betrekking tot duurzaamheid, circulaire economie en een klimaatadaptieve inrichting. Deze inrichting combineren we met mogelijkheden voor een lunchwandeling door het groen wat bijdraagt aan positieve gezondheid en biodiversiteit. Bij de ontsluiting houden we 9 rekening met de regionale bereikbaarheid. We zorgen dat de verkeer aantrekkende werking niet tot overlast leidt. Bestaande bedrijventerreinen verduurzamen we op natuurlijke momenten. Een onderdeel van verduurzamen is het aanbrengen van extra groen om hittestress tegen te gaan. 2.4.3. Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Herstructurering optimaliseren We benutten de mogelijkheden voor herstructurering van bestaande bedrijventerreinen optimaal om ruimte vrij te spelen.

Hierbij onderzoeken we of bepaalde bedrijven de hoogte in kunnen (bedrijfspanden met meer verdiepingen) om oppervlakte op maaiveld vrij te maken. We staan nieuwe burgerwoningen niet toe op bedrijventerreinen. Ook het omschakelen naar voormalige bedrijfswoningen op bedrijventerreinen is niet toegestaan. Randvoorwaarden ontwikkelen voor toekomstig bedrijventerrein We ontwikkelen randvoorwaarden als kwaliteitsstandaard voor een nieuw duurzaam bedrijventerrein inclusief het profiel van de gewenste bedrijvigheid (geen grootschalige logistiek of hoge milieucategorie). Deze randvoorwaarden hebben onder andere betrekking op: bereikbaarheid, logische ontsluiting, parkeernorm, kavelgrootte, duurzame energie- en warmtevoorziening, hemelwaterafvoer, tegengaan hittestress, en groenstructuren ten behoeve van landschappelijke inpassing. Deze groenstructuren bieden ook mogelijkheden voor een veilig (lunch)ommetje in het groen en dragen bij aan biodiversiteit. Op een nieuw bedrijventerrein staan we geen woningen toe. Voordat een bedrijfskavel wordt verkocht is duidelijk welke bedrijfsactiviteiten worden ontplooid. We ontwikkelen een nieuw bedrijventerrein van circa 15 hectare op basis van deze randvoorwaarden. Bestaande bedrijventerreinen verduurzamen we op natuurlijke momenten.

Procesafspraken - Omdat bekend is dat de vrij te spelen ruimte door herstructurering beperkt is en niet voldoende om aan de verwachte vraag naar bedrijfskavels te voldoen voeren we een onderzoek uit naar geschikte locaties voor een nieuw duurzaam bedrijventerrein (locatiescan en haalbaarheidsonderzoek). 2.4.4 Wie doet wat? Ondernemers en initiatiefnemers spelen in op kansen die de markt biedt. De gemeente denkt met ze mee en neemt hier een informerende, faciliterende en stimulerende rol in. De gemeente is aan zet voor het opstellen van randvoorwaarden en het uitvoeren van de locatiescan en het haalbaarheidsonderzoek van een nieuw duurzaam bedrijventerrein voor lokale ondernemers. 2.4.5. Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) De gemeente monitort de economische ontwikkelingen nauwgezet zodat tijdig het extra bedrijventerrein kan worden ontwikkeld. Tegelijkertijd wordt voorkomen dat er te veel nieuwe bedrijfskavels worden ontwikkeld. De gemeente monitort de bezetting van de bestaande bedrijventerreinen en de eventueel extra ruimte die ontstaat door herstructurering. “Ik wil met mijn bedrijf doorgroeien in Nederweert, kan dat?” Focusbijeenkomst Bedrijventerreinen 10 2.5 Voorzieningen in de kernen 2.5.1 Waarom is het een opgave? Centrum van Nederweert Het centrum van Nederweert wordt door de eigen inwoners en door bezoekers hoog gewaardeerd.

Er is een goed aanbod voor dagelijkse boodschappen, speciaalzaken en horeca. Daarnaast zijn er voldoende gratis parkeerplaatsen dicht bij de voorzieningen. De leegstand in Nederweert is relatief laag en lege panden krijgen snel weer een nieuwe invulling (zij het niet altijd in de vorm van winkels). Een aantal winkeliers combineert een fysieke winkel met internetbestellingen, waardoor zij de omzet op peil kunnen houden. In de laatste jaren heeft een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden die de kwaliteit van het centrum ten goede komt, zoals herinrichting Kerkstraat en Brugstraat, het gebied Burgemeester Hobusstraat inclusief openbare ruimte en appartementen en het herinrichten van de verbindingsstraten tussen Kerkstraat/Burgemeester Hobusstraat. Het majeur programma economische gebiedsontwikkeling vormt de afrondende fase van deze ontwikkelingen. Het is van belang oog te hebben voor de veranderingen in de maatschappij en erop in te spelen om zo het centrum aantrekkelijk te houden. Kernen van Nederweert De gemeente Nederweert telt zes kernen: Nederweert, Budschop, Ospel, Ospeldijk, Nederweert-Eind en Leveroy. Iedere kern heeft een eigen voorzieningenniveau. Alle kernen hebben te maken met vergrijzing. Veel jongeren verhuizen voor opleiding, studie of werk en komen niet altijd terug naar de gemeente Nederweert. Het beperkte aanbod van geschikte woningen speelt daarbij een rol.

De saamhorigheid in de kleinere kernen is vaak groot. Het behoud van voorzieningen zoals scholen, gemeenschapshuizen, (sport)verenigingen en ook kerken vraag aandacht. Voorzieningen behouden en activiteiten georganiseerd krijgen vereist creatieve oplossingen, vrijwilligers en aandacht. Zo investeren we in de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van deze kernen. We hebben oog voor het bereikbaar zijn van voorzieningen en mee kunnen doen voor mensen die niet mobiel zijn of niet over een auto beschikken. 2.5.2. Welke ambitie hebben we? Voor Nederweert als hoofdkern ambiëren we een aantrekkelijk en toekomstbestendig centrum waar inwoners en bezoekers terecht kunnen voor hun dagelijkse levensbehoeften, kledingzaken, speciaalzaken en voor vertier. We streven naar een samenhangend en levendig centrum waar winkels, horeca en voorzieningen worden geconcentreerd. In de detailhandelsstructuurvisie (2016) en het coalitieakkoord 2022-2026 is vastgelegd het samenhangend winkelgebied te behouden. Volgend op de recente ontwikkelingen, richten we onze aandacht met het majeur programma economische gebiedsontwikkeling nu op het noordelijke deel van het centrum. In de kleinere kernen hebben we de ambitie om de aanwezige basisvoorzieningen te behouden en waar mogelijk te versterken. 11 2.5.3.

Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Centrum Nederweert Samenhangend centrum behouden We streven naar een samenhangend en levendig centrum voor Nederweert, waarbij de Kerkstraat (van kerk tot Brugstraat) het kernwinkelgebied vormt. Hierin komen de centrumfuncties en worden nieuwe woningen op de begane grond niet toegestaan. In de aanloopstraten naar dit gebied (onder andere het noordelijk deel van de Kerkstraat en de Brugstraat) zijn centrumfuncties toegestaan, maar is het ook mogelijk om op de begane grond om te schakelen naar wonen. Aantrekkelijk centrum behouden Verschillende elementen dragen bij aan een aantrekkelijk centrum. Denk daarbij aan de inrichting van het openbaar gebied met ruimte voor ontmoeting en de uitstraling van panden. Logische, directe en veilige fiets- en wandelroutes naar/door het centrum, inclusief stallingsmogelijkheden en fietslaadpalen dichtbij. Voldoende parkeergelegenheid voor de auto aan de achterzijde van de Kerkstraat. De uitstraling van monumentale panden draagt bij aan de beleving. Reuring vergroot de aantrekkelijkheid van het centrum, daarom bieden we ruimte voor evenementen. Andere kernen Versterken aantrekkelijkheid kernen Met kleine ingrepen wordt de aantrekkelijkheid van de kernen verder vergroot.

In de kernen Ospel, Budschop en Nederweert-Eind laten we nieuwe horeca en detailhandel zoveel als mogelijk landen in het hart van de kern (Aerthijsplein, O.L. Vrouwestraat, St. Rochusstraat en Pastoor Maesplein). Andere voorzieningen kunnen ook elders landen afhankelijk van het gebied. Voor Leveroy en Ospeldijk is iedere ontwikkeling op dit gebied wenselijk en kan daarom overal in de kern plek krijgen. Als kerkgebouwen leeg komen te staan, werken we mee aan nieuwe geschikte functies die het kerkgebouw zou kunnen vervullen (kerkenvisie). Pleinen behouden multifunctioneel gebruik Daar waar kansen zich voordoen vergroenen we pleinen en creëren we zitgelegenheid. Hierdoor worden ze aantrekkelijker om te verblijven en elkaar te ontmoeten. We zorgen er wel voor dat pleinen geschikt blijven om te parkeren en diverse activiteiten, zoals kermis, braderie of het plaatsen van een tent. Behouden leefbaarheid De voorzieningen in de kernen willen we ten minste behouden, omdat dit een grote impact heeft op de leefbaarheid van de kern. Door het toevoegen van woningen en het op gang komen van doorstroming krijgen jonge gezinnen de kans om zich te vestigen. Het vestigen van meer jonge gezinnen draagt bij aan het behoud van het onderwijs. Ondernemers kunnen meerdere functies met elkaar combineren in de kleinere kernen.

Zo leveren ze een grote bijdrage aan de levendigheid en aantrekkelijkheid van de kernen. We stimuleren de ontwikkeling van multifunctionele gebouwen. Zo kan een gemeenschapshuis worden gecombineerd met een bieb en verenigingen. Of sportverengingen gezamenlijk in één gebouw, zoals in Leveroy. Dit draagt bij aan de levendigheid en betaalbaarheid en het behoud van de functies. We stimuleren spelen in het groen, ommetjes, bankjes en ontmoetingsplekken. “Weet wat er te doen is en verbind dat met elkaar!” Focusbijeenkomst Centrum 12 Procesafspraken - In het majeur programma economische gebiedsontwikkeling staat het gebied Lambertushof, het noordelijke deel van de Kerkstraat en Kapelaniestraat met inpassing van multifunctionele accommodatie (MFA) de Pinnenhof centraal. De daaruit voortvloeiende verbetervoorstellen worden uitgevoerd als afrondende fase van de ontwikkelingen rondom het centrum. 2.5.4 Wie doet wat? Samen met inwoners, ondernemers en initiatiefnemers hebben we de taak om het Nederweerter centrum bruisend en de kernen leefbaar te houden en waar mogelijk te versterken. Het is bevorderlijk dat initiatiefnemers met elkaar samenwerken, de gemeente kan hierbij verbinden en stimuleren. In samenwerking met andere partijen werken we verder aan de realisatie van het majeur programma economische gebiedsontwikkeling voor het centrum van Nederweert.

2.5.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) De gemeente monitort de behoefte van inwoners, ondernemers en bezoekers en de maatschappelijke trends en speelt daarop in. Daarnaast houdt de gemeente bij de ontwikkeling van nieuwe woongebieden rekening met locaties voor eventuele voorzieningen. 2.6 Een gezonde en veilige leefomgeving 2.6.1 Waarom is het een opgave? De omgeving waarin je woont heeft invloed op je gezondheid. Als de leefomgeving uitnodigt tot gezond gedrag, stimuleert tot meer bewegen, gezonder eten en elkaar ontmoeten, dan heeft dat een positief effect op de gezondheid. De leefomgeving kan ook een negatieve invloed hebben. Bijvoorbeeld als er sprake is van hinder door licht, geur of geluid. Een gezonde en veilige leefomgeving gaat over verschillende thema’s. Gezondheid gaat enerzijds over de bescherming van onze gezondheid. Anderzijds gaat het over de bevordering van onze gezondheid door het stimuleren van gezond gedrag. Een veilige omgeving gaat over verkeersveiligheid (zie hoofdstuk mobiliteit) en sociale veiligheid. Het is belangrijk om deze gezonde en veilige leefomgeving te faciliteren. Ervoor zorgen dat inwoners verantwoordelijkheid nemen over eigen gezondheid of die van anderen in hun omgeving. Voor de kernen en bedrijventerreinen van Nederweert heeft gezondheidsbescherming vooral te maken met een gezonde lucht.

Schone lucht draagt bij aan de gezondheid van onze inwoners. Binnen het wettelijk kader is een aantal grenswaarden vastgesteld om te zorgen dat de buitenlucht geen schadelijke hoeveelheden aan bepaalde stoffen bevat. Uit diverse onderzoeken is gebleken dat de lucht in Nederweert op diverse plekken niet voldoet aan deze grenswaarden. Het gaat daarbij vooral om geur en fijnstof. De belangrijkste bronnen voor overschrijding van deze grenswaarden zijn: intensieve veehouderij, het verkeer, de industrie en houtstook. Ook bronnen uit het buitenland hebben impact op onze luchtkwaliteit. 13 Bij gezondheidsbevordering gaat het vooral om het stimuleren van bewegen, ontmoeten, ontspannen en bijdragen aan herstel bij ziekte. Het is belangrijk om hier continu aandacht aan te blijven geven, om een keuze voor een gezonde leefstijl zo gemakkelijk mogelijk te maken. Het gedachtegoed Positieve Gezondheid gaat uit van een brede kijk op de gezondheid en biedt houvast bij het thema gezondheidsbevordering. Naast de lichamelijke kant, gaat het ook om het vermogen je aan te passen, welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving. Het daarvoor gebruikte model is het Bolk-model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving (fig.1). 2.6.2 Welke ambitie hebben we? Meer bewegen en recreëren of sporten in het groen werkt positief op onze gezondheid.

Daarom is het in het kader van gezondheidsbevordering belangrijk om de leefomgeving daarop in te richten. In het kader van gezondheidsbescherming hebben we de onderstaande ambities: - We hebben het Schone Lucht Akkoord (SLA) ondertekend. Landelijk hebben we ons daarmee ten doel gesteld om in 2030 ten minste 50% gezondheidswinst uit binnenlandse bronnen te realiseren ten opzichte van 2016. De luchtkwaliteit wordt beïnvloed door diverse bronnen. Wij hebben binnen onze gemeente niet op elke bron invloed. Daarom richten we ons in deze Omgevingsvisie alleen op de bronnen die binnen onze invloedssfeer liggen. - In 2050 heeft hittestress geen negatieve invloed meer op onze gezondheid omdat de kernen en bedrijventerreinen binnen de gemeente Nederweert dan volledig klimaatbestendig zijn (Strategisch klimaatadaptatieplan Nederweert, 2020) (zie ook paragraaf 2.8). - Aansluiting bij Nationaal Preventieakkoord Gezondheid. Dit akkoord streeft naar een gezonder Nederland, een rookvrije generatie waar overgewicht en obesitas teruggedrongen worden. Het streven is dat maximaal 38% van de volwassen Nederlanders te zwaar is in 2040 (in Nederweert nu 52%).

Figuur 1: Bolk-model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving 14 2.6.3 Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Verbeteren luchtkwaliteit Naast de intensieve veehouderij hebben onder andere het verkeer, de industrie, het gebruik van mobiele werktuigen en houtstook door particulieren invloed op de luchtkwaliteit. We gaan aan de slag met de onderdelen uit het Schone Lucht Akkoord die beïnvloedbaar zijn, om zo de luchtkwaliteit te verbeteren: Verkeer Op het gebied van verkeer zijn landelijke maatregelen van kracht. We nemen lokaal aanvullende maatregelen om schoner vervoer te stimuleren, zoals het plaatsen van elektrische laadpalen en het versterken van het fietsnetwerk. Industrie Lokaal wordt sterker ingezet op het realiseren van de toepassing van de nieuwste technieken om luchtvervuiling te voorkomen. Dat wordt gedaan door bewustwordingsgesprekken, het actualiseren van vergunningen en het intensiveren van toezicht gericht op grotere bedrijven met meer emissie. Mobiele werktuigen We gaan onderzoeken hoe de toepassing van schonere mobiele werktuigen mogelijk is. Denk daarbij aan gebruik van elektrische mobiele werktuigen. Houtstook Lokaal worden regulerende maatregelen onderzocht en ingezet om toe te passen op plaatsen waar sprake is van bovenmatig overlast in geconcentreerde woongebieden. Naast regulering zetten we in op bewustwording.

Houtstook willen we niet verbieden. Intensieve veehouderij – fijnstof en geur Vanuit de Omgevingsvisie Buitengebied zijn we bezig met de voorbereiding van Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. Hierin nemen we maatregelen op die een afname tot doel hebben voor zowel fijnstof als geur, waarvoor de intensieve veehouderij de belangrijkste bron is. De uiteindelijk daar te kiezen maatregelen werken door naar de kernen en bedrijventerreinen. Openbare ruimte die gezondheid bevordert Om voor een leefomgeving te zorgen waar het goed wonen, werken en recreëren is, moet de omgeving voldoen aan een goede omgevingskwaliteit. Dat wil zeggen een omgeving die toegankelijk is voor iedereen, die uitnodigt tot ontmoeten, klimaatadaptief is en stimuleert tot gezond gedrag. Daaronder verstaan we bewegen, sporten, gezond eten en drinken en een rookvrije omgeving Korte verbindingen zorgen er bijvoorbeeld voor dat mensen eerder te voet of met de fiets gaan. Samenwerken met het sociaal domein Bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving is het belangrijk om samenwerking te zoeken met het sociaal domein. Hiermee wordt de zelf- en samenredzaamheid versterkt en daarmee ook een positieve leefomgeving. Het Bolk-model voor Positieve Gezondheid en Leefomgeving is een voorbeeld om de koppeling te leggen tussen het fysieke en sociale domein.

Oog hebben voor elkaar In een samenleving waar de overheid niet alles kan oplossen, is het belangrijk dat mensen niet tussen wal en schip vallen. Netwerken zijn belangrijk om te voorkomen dat mensen vereenzamen of niet de hulp “Ben trots op wat we hebben, maar stimuleer verbetering!” Algemene meedenkavond 15 krijgen die ze nodig hebben. Het helpt als mensen oog hebben voor elkaar, zodat ze kunnen terugvallen op het eigen netwerk. Het gesprek met elkaar aangaan Een gezonde en veilige leefomgeving voelt voor iedereen anders. Inwoners, ondernemers en jongeren, ze hebben er allemaal een andere beleving bij. Om de leefomgeving op de juiste manier in te richten is het belangrijk dat we met elkaar het gesprek aangaan. Op die manier ontdekken we hoe we ons voelen, wat we willen en hoe we daar gezamenlijk kunnen komen. Procesafspraken N.v.t. 2.6.4 Wie doet wat? We hebben allemaal een eigen aandeel in het realiseren en het gebruiken van de gezonde leefomgeving. De gemeente stimuleert inwoners om naar buiten te gaan en meer te bewegen. Zowel ieders eigen omgeving als de gemeentelijk leefbaarheidsregisseurs hebben bij dit onderdeel een aandeel. 2.6.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) - De GGD monitort aan de hand van inwonersvragen de positieve gezondheid van inwoners en hun omgeving.

- Monitoring van de luchtkwaliteit vindt plaats naar aanleiding van het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. In het Omgevingsprogramma nemen we hiervoor maatregelen en een monitoringstermijn op. 2.7 Een bijdrage leveren aan de energietransitie 2.7.1 Waarom is het een opgave? De energietransitie is één van de grootste opgaves van deze tijd. Het betreft een transitie die om meerdere redenen urgent is. Om de internationale Klimaatafspraken te realiseren zodat we de CO2-uitstoot terugdringen, is het noodzakelijk dat fossiele brandstoffen zoals olie en aardgas worden vervangen door duurzame energiebronnen zoals zon en wind. Maar er speelt meer. De wereldwijde energiecrisis zorgt voor sterk stijgende energielasten, zowel voor huishoudens als bedrijven. Zuiniger en slimmer omgaan met energie is meer dan ooit noodzakelijk. De leveringszekerheid is ook een punt van aandacht. De afhankelijkheid van minder betrouwbare regio’s in de wereld voor de levering van fossiele brandstoffen, brengt risico’s met zich mee. Het wordt daarom steeds belangrijker om in te zetten op een duurzame, betaalbare en betrouwbare energievoorziening voor iedereen. De energietransitie omvat drie belangrijke pijlers die elkaar deels overlappen: Energiebesparing De energie die je niet gebruikt, hoef je niet in te kopen of op te wekken.

Energiebesparing heeft dan ook direct invloed op de energielasten van inwoners en bedrijven. Omdat een lagere energievraag bovendien betekent dat we in Nederland minder duurzame opwek nodig hebben, zorgt energiebesparing er indirect voor dat de opgave voor duurzame opwek kleiner wordt. Warmtetransitie De warmtevoorziening in Nederland is sterk gebaseerd op het gebruik van aardgas. Om de klimaatdoelstellingen te halen, moet Nederland in 2050 aardgasvrij zijn. Dit betekent dat huishoudens en bedrijven voor die tijd moeten overschakelen op alternatieven, zoals warmtepompen of warmtenetten gebaseerd op duurzame bronnen. We noemen dit de | - | We brengen de alternatieven voor aardgas in beeld. warmtetransitie. In 2021 heeft de Raad de transitievisie warmte | - | We starten de dialoog met buurten en inwoners om acties te vastgesteld en daarmee het warmtebeleid van de gemeente Nederweert | initiëren en te faciliteren. bepaald. | Duurzame opwek elektriciteit Duurzame opwek elektriciteit | - | We stoten in 2030 minimaal 25% minder CO2 uit dan in 2015 en Ondanks de inzet op besparing, blijft de elektriciteitsvraag in Nederland | zijn in 2050 CO2 neutraal. groeien. Dit heeft onder meer te maken met het vervangen van fossiele | - | We hebben in 2030 onze bijdrage aan het regiodoel van 1.200 brandstoffen door elektriciteit voor de inzet van warmtepompen voor | Gigawattuur (GWh) geleverd.

verwarming, elektrisch rijden en de elektrificatie van bedrijfsprocessen. | - | We maken een beleidskader voor een toekomstige 2030-2050 Om aan de stijgende vraag te voldoen, moet meer elektriciteit duurzaam | doelstelling. worden opgewekt. | 2.7.3. Hoe gaan we de ambitie bereiken? De energietransitie is een brede opgave die we inzetten vanuit het | Richtinggevende uitspraken perspectief van draagbaar en haalbaar voor onze inwoners, bedrijven en | Energie besparen organisaties. Het is geen op zichzelf staand onderwerp, maar zit verweven | Energie besparen leidt tot een kleinere energievraag. Het zorgt direct in andere beleidsthema’s. Denk daarbij bijvoorbeeld aan de woningbouw, | voor lagere energierekeningen bij onze inwoners en bedrijven. Een lagere de inrichting van de openbare ruimte en het mobiliteitsbeleid. Ook | energievraag betekent indirect ook dat er uiteindelijk minder duurzaam sociale aspecten, zoals energiearmoede, spelen een steeds grotere rol. | opgewekt hoeft te worden. Om dit te bereiken zetten we sterk in op 2.7.2. Welke ambitie hebben we? | bewustwording, informatieverstrekking en advisering. Dat geldt in In april 2023 heeft het college van B&W de Nota Energietransitie | principe voor alle pijlers van de energietransitie, maar zeker voor Nederweert vastgesteld. In deze nota zijn de volgende doelen gesteld: | energiebesparing en de warmtetransitie.

Energiebesparing | Woningen isoleren - | We zetten in op energiebesparing en de aanpak van | De woningvoorraad van Nederweert bestaat uit relatief veel woningen energiearmoede. | gebouwd voor 1980 die matig zijn geïsoleerd. Het isoleren van bestaande - | We willen in 2030 minimaal 25% minder CO2 uitstoten dan in | woningen is een van de belangrijkste manieren om energie te besparen 2015. | en/of om van het aardgas af te kunnen. De gemeente zal eigenaren Warmtetransitie | informeren, stimuleren en faciliteren om bestaande woningen te isoleren. - | In 2030 gebruiken we 20% minder aardgas in de gebouwde | Naar verwachting zullen nieuwe bewoners hun woning verduurzamen omgeving dan in 2018. | voor ze er in trekken. Daarom geeft het bijbouwen van woningen die de 16 17 doorstroming bevorderen ook een impuls aan het isoleren van bestaande woningen. Opgemerkt wordt dat de meeste sociale huurwoningen een B- label voor energie hebben. De woningcorporaties hebben op dit vlak al een belangrijke verbeterslag gemaakt, waarmee de opgave om deze huurwoningen te isoleren beperkt is. Het Rijk heeft voor de energiebesparingsopgave het Nationaal Isolatie Programma (NIP) opgesteld. Eén van de doelen van het NIP is het isoleren van koopwoningen met een E, F of G energielabel.

Ruimte voor energienetwerk Energietransitie zorgt ervoor dat er veel meer ruimte nodig is voor het energienetwerk, zowel bovengronds als ondergronds. Bij nieuwe plannen houden we bij de inrichting rekening gehouden met het ruimtebeslag dat gevraagd wordt voor duurzame energievoorziening. Meer zon op daken Zonnepanelen op daken lossen een deel van de vraag naar elektriciteit in. Daarom stimuleren we particulieren om zonnepanelen te plaatsen waar mogelijk. Bij bestaande koopwoningen stimuleren we de plaatsing van zonnepanelen door communicatie via het energieloket. Voor huurwoningen ligt er een taak bij de woningbouwcorporatie. Bij nieuwe bedrijven onderzoeken we de mogelijkheid tot verplichting tot het volleggen van daken. Energieneutrale, zelfvoorzienende bedrijventerreinen Voor bedrijven geldt, los van de wettelijke verplichtingen, dat steeds meer bedrijven zelf aan de slag gaan met het treffen van energiemaatregelen. Daarbij gaat het om besparing, maar ook om het elektrificeren van bedrijfsprocessen (aardgasvrij maken) en het opwekken en uitwisselen van duurzame energie. Voor het Bedrijvenpark Pannenweg II loopt inmiddels een pilotproject gericht op het toepassen van een Energiemanagementsysteem, de oprichting van een digitaal Energie Handelsplatform (EHP) en de plaatsing van lichtgewicht zonnepanelen op bedrijfsdaken.

Het is een initiatief van de parkmanagementorganisatie, waarbij wordt samengewerkt met verschillende partners waaronder de gemeente. Het project Pannenweg II is een eerste stap in de richting van een energieneutraal, zelfvoorzienend bedrijventerrein. Naar het voorbeeld van Pannenweg II stimuleren we bedrijventerreinen om hun eigen energie ter plaatse op te wekken en te gebruiken. Procesafspraken - De gemeente gaat aan de slag met het ontwikkelen van een zonneladder. Hierin wordt duidelijk een voorkeursvolgorde uitgewerkt om te voorkomen dat zonnepanelen onnodig op maaiveld worden gelegd. - Een belangrijk aandachtspunt bij de realisatie van duurzame opwek, is de schaarste op het elektriciteitsnet. Dit raakt overigens niet alleen de opwek van elektriciteit, maar ook de afname daarvan (bv. voor bedrijventerreinen). Aansluitend op landelijke ontwikkelingen (landelijk programma Netcongestie) en het Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (MIEK) wordt een Taskforce voor Noord-Brabant en Limburg opgestart. - Initiatieven voor duurzame opwek (wind en zon) komen binnen bij de gemeente maar ook bij de provincie. Voor (grootschalige) duurzame opweksystemen zoals windturbines is de provincie bevoegd gezag. De gemeente stelt een beleidskader voor duurzame opwek op om regie te kunnen voeren en rekening te kunnen houden met de vele belangen.

Dit kader speelt in op de opgave die we hebben op het gebied van duurzame opwek na “Zelf energie opwekken door beweging (vb. sporten) en opslaan in accu’s” Jongeren van Yuverta 18 2030. Voorafgaand aan kaders voor wind- en zonneparken stellen we een integraal landschapskader op. Dit landschapskader is nodig om de beleidskaders voor wind- en zonneparken op te kunnen laten aansluiten. 2.7.4 Wie doet wat? Samen hebben we de uitdaging om energie te besparen en duurzaam op te wekken. De gemeente ontwikkelt in samenhang met de RES (Regionale Energiestrategie) op korte termijn plannen om ook de doelen van het klimaatakkoord tussen 2030 en 2050 te halen. De gemeente informeert, stimuleert en faciliteert particuliere woning-eigenaren en bedrijven over de mogelijkheden van energiebesparing en duurzame opwek van energie 2.7.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) De voortgang wordt gemonitord volgens de nota Energietransitie Nederweert. We brengen jaarlijks in beeld hoe we er voor staan. 2.8 Een bijdrage leveren aan de klimaatadaptatie 2.8.1 Waarom is het een opgave? De gevolgen van klimaatverandering zijn steeds zichtbaarder. We hebben steeds vaker te maken met extreme buien, langere perioden van droogte en hogere temperaturen. Midden-Limburg is de droogste regio van Nederland.

Omdat de temperatuur in Nederland in de zomer steeds hoger wordt en de warme perioden steeds langer duren, hebben we in onze kernen en op onze bedrijventerreinen vooral last van hittestress. Hittestress heeft een negatieve invloed op onze slaap en arbeidsproductiviteit. Extreme buien zorgen voor wateroverlast. Veel regen in korte tijd vult het volledige rioolstelsel op waardoor overstorten op watergangen plaats vinden. Dit is in het kader van de te behalen Kader Richtlijn Water (KRW) doelstellingen ongewenst. Door het volle riool worden riooldeksels opgetild en kan (vervuild riool)water op straat komen te staan. De via de riolering afgevoerde regen infiltreert niet in de bodem waardoor er op termijn verdroging optreedt. Op figuur 2 zijn locaties in onze kernen en op onze bedrijventerreinen te zien waar sprake is van hittestress en wateroverlast. De negatieve gevolgen kunnen we beperken door de kernen en bedrijventerreinen zo in te richten dat we beter om kunnen gaan met de effecten van klimaatverandering (klimaatadaptatie). Om hieraan een goede invulling te geven worden bodem en water nadrukkelijk meegenomen in het ontwerp. 19 2.8.2. Welke ambitie hebben we? De kernen en bedrijventerreinen binnen de gemeente Nederweert zijn in 2050 volledig klimaatbestendig ingericht (Strategisch klimaatadaptatieplan Nederweert, 2020).

Dat betekent dat we 40% van het hemelwater van het verhard oppervlak in de bodem laten infiltreren om zo verdroging tegen te gaan, in plaats van te lozen op de riolering. Hittestress gaan we tegen door locaties groener in te richten. Daardoor wordt de temperatuur in de bebouwde omgeving minder hoog. Het is belangrijk om dat groen robuust in te richten, zodat het geschikt is voor zowel natte als droge perioden. 2.8.3. Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Inzetten op meekoppelkansen Als we nieuwe gebieden inrichten of er sprake is van herstructureren, sluiten we aan bij de ambities uit het klimaatadaptatieplan. Bodem en water worden nadrukkelijk meegenomen in het ontwerp. Mensen bewust maken We zijn ons nog niet altijd bewust van de effecten van het veranderende klimaat voor ons. Door beeldmateriaal te ontwikkelen dat we bij bouwaanvragen meegeven, infomeren we initiatiefnemers over de mogelijkheden rondom klimaatadaptatief bouwen. Denk daarbij onder andere aan afkoppelmogelijkheden en inrichting van de ongebouwde omgeving. Afkoppelen regenwaterafvoer Het gemeentelijk rioleringsplan beschrijft de grote inspanningen die we doen op het gebied van het infiltreren van regenwater. We leggen wadi’s aan zodat we de afvoer van regenwater bufferen. Waar nodig lozen we het overtollige water op oppervlaktewateren.

Bij nieuwe ontwikkelingen sluiten we aan bij het gemeentelijk rioleringsplan. Ook staan in dit plan mogelijkheden om af te koppelen voor bestaande bebouwing. Ruimte voor groen Groen heeft diverse voordelen. Door een goede mix toe te passen van beplanting krijgt water de mogelijkheid om langs de wortels naar beneden te lopen en in de bodem te infiltreren. Ook heeft groen een verkoelend effect. Met name bomen zorgen voor schaduwwerking en ze voorkomen weerkaatsing van zonlicht op gevels en verdamping van vocht. Bij nieuwbouw stellen we eisen aan een groene robuuste dooradering van het gebied. Hierdoor zijn deze projecten direct Figuur 2: Kaart met gebieden van droogtegevoeligheid, hittestress en wateroverlast (bron: Strategisch klimaatadaptatieplan Nederweert, 2020) “Kunnen we onze krachten bundelen om samen meer te bereiken?” Algemene meedenkavond 20 klimaatadaptief. Bestaande situaties richten we waar mogelijk groener in op het moment dat herinrichting aan de orde is. Particulieren stimuleren we dit zoveel mogelijk zelf te doen. Daarbij denken we aan afkoppelen en het verminderen van verhard oppervlak op eigen terrein. We stimuleren het vergroenen van bestaande daken. Dat is goed voor het vertraagd afvoeren van het hemelwater, het draagt bij aan de biodiversiteit en voorkomt hittestress.

Procesafspraken - Bij ontwikkelingen waar een ruimtelijke onderbouwing nodig is, moet een onderdeel gewijd worden aan hoe biodiversiteit, ecologie en klimaatbestendig bouwen wordt toegepast. - We herijken de inrichtingseisen van de openbare ruimte, zodat ze aansluiten bij klimaatadaptatieplan. - De gemeente stelt een lokaal hitteplan op. 2.8.4. Wie doet wat? De gemeente zorgt ervoor dat haar eigen ruimtelijke ontwikkelingen klimaatadapatief worden ingericht. Perceeleigenaren en het Waterschap zijn belangrijke partners bij het meer klimaatadaptatief inrichten van onze omgeving. De gemeente heeft hierbij een informerende, stimulerende en faciliterende rol. 2.8.5 Hoe bewaken we de voortgang (monitoring) We maken een analyse van de kernen om de mogelijkheden tot vergroenen in beeld te brengen. Daarnaast laat de gemeente regelmatig een klimaatstresstest uitvoeren. Aan de hand van het toegenomen oppervlakte en het aantal initiatieven dat klimaatadaptief is ingericht wordt de voortgang bewaakt. 2.9 Versterken van het groene karakter 2.9.1 Waarom is het een opgave? Groen heeft meerdere nuttige functies voor mens en maatschappij, ook al zijn we ons daar niet altijd van bewust. Die functies moeten we benutten. Zo draagt een goede mix van beplanting bij aan klimaatadaptatie en biodiversiteit. Op warme dagen loopt de temperatuur in de kernen behoorlijk op.

Met name bomen voorkomen dan weerkaatsing van het zonlicht op gevels en de verdamping van vocht, maar nog prettiger is dat ze zorgen voor schaduwwerking. Groen werkt structurerend en draagt bij aan de identiteit van het gebied. Daarmee wordt het fijner om te verblijven in het openbare gebied. In onze kernen en op de bedrijventerreinen heeft groen ook een sociaal karakter. Het zorgt ervoor dat er ruimte ontstaat voor spelen, beweging, ontspanning en ontmoeting. Naast het feit dat het uitnodigt tot verblijven, zorgt groen er ook voor dat het CO2 en andere stoffen opneemt uit de lucht. Een fijne, groene leefomgeving creëert beleving. Het maakt gelukkiger, gezonder en het bevordert daarmee de geestelijke gezondheid. In Nederweert bestaat het groen voornamelijk uit bomen, struiken, kruidachtige vegetatie en gazon, meestal geworteld in “open” bodem. Het groen vormt een vestigingsplaats en verbindingszone voor diverse diersoorten. Daarmee draagt een goede mix van groen bij aan het versterken van de biodiversiteit die onder druk staat. Dat is goed voor mens en natuur. 2.9.2. Welke ambitie hebben we? Op een aantal plaatsen in Nederweert is er meer ruimte beschikbaar voor groen dan er op dit moment aanwezig is. Vanwege de vele positieve effecten van groen in de bebouwde omgeving, vergroten we de hoeveelheid groen.

Dit doen we bij herinrichtingen in zowel Nederweert, 21 de kleinere kernen als op de bedrijventerreinen. We geven het een belangrijke plek bij nieuwe ontwikkelingen. Nederweert bestaat uit een mooi en groen buitengebied. Door groene en blauwe dooradering in de woonkernen en op de bedrijventerreinen aan te leggen, zorgen we voor een verbinding met ons buitengebied. Daar waar mogelijk wordt groen multifunctioneel ingezet. Dat betekent dat het een toegevoegde waarde heeft voor één of meerdere van de volgende thema’s: klimaatadaptatie, biodiversiteit, recreatie, gezondheid, inrichting, verkeersveiligheid en ontmoeting. 2.9.3. Hoe gaan we de ambitie bereiken? Richtinggevende uitspraken Multifunctioneel groen als uitgangspunt bij openbaar groen Voor het openbare groen vormt het vastgestelde Groenbeleidsplan 2020 de leidraad. De ambitie van multifunctioneel groen bereiken we door bij de (her)inrichting van de openbare ruimte extra aandacht te geven aan de thema’s biodiversiteit, klimaatadaptatie, recreatie en gezondheid. Zowel bij het maken van (her)inrichtingsplannen, bij het uitvoeren van projecten als bij het beheer van het groen. Versterken groene verbindingen door gefaseerd realiseren van kansenkaart Groen werkt structurerend en draagt bij aan de identiteit van een gebied.

We gebruiken groen om de bebouwde omgeving aantrekkelijker te maken, om percelen af te scheiden en als verkeersgeleiding. Ook legt het groen binnen de bebouwde kom een verbinding met het buitengebied. De in het Groenbeleidsplan opgenomen kansenkaart (fig.3) betrekken we bij elke ontwikkeling om kansen voor de versterking van de groene structuren te realiseren. Procesafspraken - Groen heeft positieve effecten in de bebouwde omgeving. Voor het beslissen over de aanvraag van inritten, parkeerplaatsen of ander werk (met effecten voor) de verstening van de openbare ruimte wordt daarom een compensatieregeling uitgewerkt met als uitgangspunt groen voor grijs. Figuur 3: Kansenkaart (Bron: Groenbeleidsplan 2020) “Oude bomen in de nieuwbouwwijk zijn blijven staan, dat is een prachtig gebied geworden.” Focusbijeenkomst Eind & Leveroy 22 2.9.4 Wie doet wat? De gemeente geeft uitvoering aan het Groenbeleidsplan. Bij de uitwerking en beoordeling van nieuwe initiatieven stelt de gemeente de wens van het versterken van het groene karakter aan de orde, zodat dit wordt meegenomen in de uitwerking van de plannen. Om het openbaar groen een multifunctionele gebruiksfunctie te geven, werkt de gemeente samen met inwoners inclusief heldere en duidelijke communicatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e6ecec50-f2d3-4e35-8c5f-27ce4bb6f61c?agendaItemId=c70918ba-06d0-420a-afe9-4383611c4d6e