2021-07-20 10. Bijlage C - Nota van zienswijzen.docx
Tekst van het document
1 NOTA VAN ZIENSWIJZEN OMGEVINGSVISIE BUITENGEBIED GEMEENTERAAD VAN NEDERWEERT Raadsvergadering 20 juli 2021
2 Paginanummer Inhoudsopgave 1. Procedure .......................................................................................................................................4 2. Algemene beantwoording. ..............................................................................................................5 2.1 Detailniveau zienswijzen versus omgevingsvisie op hoofdlijnen ............................................5 2.2. Relatie identiteit in hoofdstuk 2 en opgaven in hoofdstuk 4....................................................5 3. Zienswijzen. ....................................................................................................................................6 3.1 LLTB, regio Midden Limburg.........................................................................................................6 3.1.1.
Algemene reactie LLTB .........................................................................................................6 3.1.2 Zuinig omgaan met landbouwgrond.....................................................................................7 3.1.3 Omgevingsdialoog ................................................................................................................9 3.1.4 Gezonde leefomgeving .........................................................................................................9 3.1.5 Fijnstof ..................................................................................................................................9 3.1.6 Geur ....................................................................................................................................10 3.1.7 Endotoxines ........................................................................................................................10 3.1.8 Objectieve normering .........................................................................................................11 3.1.9 Richtinggevende uitspraken op het gebied van gezondheid ..............................................11 3.1.10 Intrekken vergunningen....................................................................................................14 3.1.11 VAB
...................................................................................................................................15 3.1.12 Perspectiefvolle locaties ...................................................................................................16 3.1.13 Beleid aanvaardbaar woon- en leefklimaat plattelandswoningen ...................................17 3.1.14 Ontwikkelingsmogelijkheden bestaande niet agrarische bedrijven ..................................18 3.1.15 Energietransitie.................................................................................................................18 3.1.16 Klimaatadaptatie...............................................................................................................19 3.1.17 Groene karakter................................................................................................................19 3.1.18 Verbeteren infrastructuur ................................................................................................20 3.1.19 Versterking beleving/gastvrijheid.....................................................................................20 3.2 Rijkswaterstaat, Zuid Nederland .................................................................................................21 3.3
Tennet.........................................................................................................................................21 3.4 Veiligheidsregio Limburg-noord. ................................................................................................22 3.5 Aelmans namens mts v.d. Ven, Venloseweg 18, Nederweert ....................................................23 3.6 Arvalis namens Maatschap van den Broek-van Ooij, Houbenbaan 2, Nederweert, ...................24 3.7 Arvalis namens Hendrix-van den Boogaert Holding B.V., Plattepeeldijk 24, Ospel....................26 3.8 Bergs advies namens 10 bedrijven.............................................................................................27 3.9 BRO Adviseurs namens Kalle en Bakker Havenoverslag...........................................................29 3 3.10 Lempenslily BV en Lempens Nederweert BV, Kruisstraat 30, Nederweert-Eind..................30 3.11 De bewoners van Grasdijk 2, Nederweert ................................................................................30 3.12 De bewoners van Kampersweg 3, Ospel..................................................................................30 3.13 De bewoners van Plattepeeldijk 25, Ospel ...............................................................................32 3.14 De bewoners van Sillenhoek 25,
Leveroy.................................................................................32 3.15 De bewoners van Wessemerdijk 5, Nederweert mede namens de bewoners van Kraan 28 en Wessemerdijk 6a, Nederweert..........................................................................................................33 4. Advies provincie Limburg..............................................................................................................36 5. Overzicht wijzigingen ten opzichte van het ontwerp naar aanleiding van zienswijzen. ................38 6. Overzicht ambtshalve wijzigingen ten opzichte van het ontwerp..................................................46 4 1. Procedure Na een proces van een aantal jaren waarin de Omgevingsvisie Buitengebied tot stand kwam heeft de gemeenteraad op 9 februari 2021 het ontwerp vastgesteld. Tijdens het proces van totstandkoming is veel ruimte gegeven aan participatie. Inwoners, bedrijven, organisaties, ondernemers, verenigingen, (keten)partners konden op verschillende manieren en momenten hun inbreng te leveren. Daar is in ruime mate gebruik van gemaakt. Regelmatig wisselende we met belanghebbenden en belangstellenden van gedachten over de toekomst van het buitengebied van Nederweert. Alle inbreng is samengebracht in de ontwerp Omgevingsvisie Buitengebied.
De ontwerp omgevingsvisie lag van 26 februari tot en met 8 april 2021 ter inzage met de mogelijkheid om zienswijzen in te dienen. Op 23 maart is een digitale bijeenkomst gehouden, waarin vragen konden worden gesteld over de ontwerp omgevingsvisie. In totaal zijn 24 zienswijzen ingediend. Eén van de adviseurs heeft een gelijkluidende zienswijze ingediend namens 10 bedrijven. Per saldo betreft het dus 15 verschillende zienswijzen. Daarnaast bracht de provincie Limburg een advies uit, die niet als zienswijze moet worden beschouwd. Na deze fase van formele ter inzagelegging wordt de Omgevingsvisie Buitengebied door de gemeenteraad vastgesteld. Er zijn geen mogelijkheden voor verder bezwaar of beroep. Dat komt mede doordat de omgevingsvisie alleen bindend is voor het orgaan dat de visie vaststelt, de gemeenteraad dus. De Omgevingsvisie Buitengebied wordt vertaald in een Omgevingsplan Buitengebied. Hierin staan juridische regels die wel rechtstreeks bindend zijn voor burgers en bedrijven. Op dat moment is beroep mogelijk. Ten slotte wordt opgemerkt dat de Omgevingsvisie Buitengebied geen statisch document is, maar een koers die regelmatig wordt geëvalueerd en aangepast waar dat nodig is. Want het buitengebied zit vol dynamiek. Opbouw nota De nota is als volgt opgebouwd: In de verschillende zienswijzen komt een aantal onderwerpen bij meerdere indieners van zienswijzen terug.
Daarom is er voor gekozen om deze meer algemene punten eerst te behandelen in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 komen de ingediende zienswijzen aan de orde waarbij op onderdelen wordt terugverwezen naar de algemene beantwoording in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 4 gaat in op het advies van de provincie. Hoofdstuk 5 bevat een overzicht van de wijzigingen naar aanleiding van de ingekomen zienswijzen. In hoofdstuk 6 worden een aantal ambtshalve aanpassingen benoemd 5 2. Algemene beantwoording. 2.1 Detailniveau zienswijzen versus omgevingsvisie op hoofdlijnen Meerdere indieners van een zienswijze vragen aandacht voor de individuele situatie van hun bedrijf of woning. Daarnaast vragen diverse ketenpartners om hun belangen vast te leggen in de omgevingsvisie. We merken op dat de Omgevingsvisie Buitengebied een visie op hoofdlijnen is. Dit is zelfbindend voor de gemeente. De Omgevingsvisie is geen bestemmingsplan dat bestemmingen vast legt en per bedrijf of woning precies aangeeft welke mogelijkheden er zijn. Het bevat ook geen regels die rechtstreeks doorwerken. De bestaande situatie per bedrijf of woning is nu geregeld in het bestemmingsplan. Dat blijft zo. Als de Omgevingswet in werking treedt, wordt het Bestemmingsplan Buitengebied omgezet naar een zogenaamd tijdelijk Omgevingsplan Buitengebied. Dat verandert dus niet door de komst van de Omgevingsvisie Buitengebied.
De regels van het bestemmingsplan blijven gelden. De Omgevingsvisie geeft een koers op hoofdlijnen. De visie beschrijft hoe we het gebruik van het buitengebied in de toekomst zien. Op welke manier kunnen we de kwaliteiten in het buitengebied versterken? En aan welke opgaven in het buitengebied willen we werken? Daarvoor hebben we in hoofdstuk 4 van de visie Richtinggevende Uitspraken opgenomen. Ze geven richting zonder dat we per bedrijf of woning precies vastleggen wat er wel en niet kan. Voor sommige opgaven hebben we in de visie vastgelegd dat we de richting nog verder uitwerken in een programma onder de Omgevingswet. Zoals het Omgevingsprogramma Energietransitie en het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. Deze programma’s vormen dan de nadere uitwerkingen van de koers die op hoofdlijnen in de visie buitengebied is vastgelegd. Daarnaast starten we met het opstellen van een Omgevingsplan Buitengebied. Ook hierbij betrekken we de inwoners, bedrijven en ketenpartners. Een aantal opmerkingen die gemaakt zijn in de zienswijzen hebben betrekking op de vertaling van de Omgevingsvisie Buitengebied in een Omgevingsplan Buitengebied. Deze opmerkingen worden daarom nu niet opgenomen in de Omgevingsvisie Buitengebied. 2.2.
Relatie identiteit in hoofdstuk 2 en opgaven in hoofdstuk 4 Voor sommige indieners van een zienswijze is onduidelijk hoe de vier kernwaarden in hoofdstuk 2 zich verhouden tot de richtinggevende uitspraken in hoofdstuk 4. De omgevingsvisie richt zich op initiatieven die niet zomaar passen in het huidige bestemmingsplan Buitengebied dat vanaf 1 juli 2022 een tijdelijke omgevingsplan wordt. Hoewel de Omgevingsvisie Buitengebied van toepassing is op alle initiatieven die niet passen in het bestemmingsplan, zal deze in de praktijk vooral bij meer complexe ruimtelijke ontwikkelingen worden toegepast. De omgevingsvisie biedt dan het kader om dergelijke initiatieven goed te kunnen afwegen. Op welke manier we die afweging per geval maken staat beschreven in paragraaf 5.2 van de Omgevingsvisie Buitengebied: als er sprake is van een versterking van de omgevingskwaliteit en een meerwaarde voor het buitengebied beschouwen we dergelijke initiatieven als kansrijk. Er moet dan nog wel getoetst worden aan geldende wetten en regels. Concreet moet een initiatief aan twee voorwaarden voldoen om als ‘kansrijk’ te worden beschouwd: 1. De identiteit moet worden versterkt. Wat dat inhoudt staat beschreven in paragraaf 2.4 van de Omgevingsvisie Buitengebied. Via de kernwaarde Groen moet ook een bijdrage worden geleverd aan de landschappelijke kernkwaliteiten die zijn benoemd in hoofdstuk 3. 2.
Het initiatief moet bijdragen aan het oplossen van de opgaven die we zien in ons buitengebied. Die opgaven zijn beschreven in hoofdstuk 4. Anders gezegd: het initiatief moet passen in de richtinggevende uitspraken. Daarbij geldt dat opgaven als de energietransitie en klimaatadaptatie waar mogelijk gekoppeld moeten worden aan een initiatief. Op deze manier geeft de Omgevingsvisie Buitengebied dus niet aan wat wel en niet kan, maar bieden we ruimte voor kansrijke initiatieven. 6 3. Zienswijzen. 3.1 LLTB, regio Midden Limburg 3.1.1. Algemene reactie LLTB LLTB vindt perspectief en inzet belangrijk voor: 1. Levensvatbare bedrijven waarbij het verdienen van een goed inkomen een vereiste is. 2. Agrariërs zonder opvolger die nog enige tijd hun bedrijf willen uitoefenen. 3. Agrariërs die om uiteenlopende redenen hebben besloten of nog gaan besluiten om hun bedrijf te beëindigen. LLTB begrijpt de aandacht voor ruimtelijke en omgevingsaspecten in relatie tot land- en tuinbouw in de visie, maar mist plaatsing in de volgende trends en ontwikkelingen: De (intensieve) veehouderij zal in toenemende mate werken in ketens en concepten. Het ingezette (rijks)overheidsbeleid en de markt, inclusief consumentenwensen, sturen hierop. Het aantal ondernemers zal sterk dalen, de afname van de afgelopen decennia zal verder doorzetten.
Belangrijk is dat ook het aantal dieren, naar verwachting van overheden, financiële instellingen en kennisinstellingen, zal dalen. Dit heeft te maken met rijksregelingen waarbij ook dierrechten worden ingenomen en het beperkte aantal bedrijfsopvolgers. Er is grote druk om de grondgebonden sectoren, zowel dierlijk als plantaardig, te extensiveren. Dit komt met name tot uitdrukking in de wens van overheid en maatschappij om meer natuurbewust, "natuurinclusief en landschapsinclusief te werken". Dit betekent wel dat meer grond nodig is om de productie en een inkomen te halen en ook dat financiële ondersteuning nodig is. De marges in de sector blijven voor de meeste land- en tuinbouwbedrijven klein, ook bij deelname aan nieuwe concepten. Bovendien worden de eisen die de consument en hogere overheid stelt steeds hoger, waarvoor kosten gemaakt moeten worden. Extra financiële belasting van de sector is dus niet mogelijk. De maatschappij en burger vraagt meer omgevingsbewust werken, maar de consument blijkt in de praktijk niet bereid de extra kosten te dragen. LLTB is bezorgd dat de vele extra opgaven (en daarmee gepaard gaande extra investeringen) die bij iedere ontwikkeling van een agrarisch bedrijf gevraagd worden om de gewenste kwaliteitsverbetering te realiseren, het verdienmodel van de actieve agrariërs onder druk plaatsen.
LLTB vraagt zich af of er op deze manier in het buitengebied van Nederweert een moderne en krachtige sector overblijft en de gewenste kwaliteitsverbetering kan worden gerealiseerd. LLTB verzoekt om een langjarig en toekomst-vast perspectief voor agrarische ondernemers met een fatsoenlijk verdienmodel. Reactie gemeente: De beschreven context in hoofdstuk 4.2 van de Omgevingsvisie Buitengebied is voor ons aanleiding om de versterking van de omgevingskwaliteit centraal te stellen. De milieusituatie en de leegstand van gebouwen is op sommige plekken een zodanig probleem dat we hierin stap voor stap verbetering willen brengen. Dat betekent dat bij elke grotere ontwikkeling een bijdrage moet worden geleverd aan de verbetering van deze situatie. Dat geldt voor herontwikkeling van voormalige agrarische erven, maar ook voor de uitbreiding van agrarische bedrijven. Het maatschappelijk belang van de versterking van de omgevingskwaliteit weegt hier zwaarder dan het agrarisch belang om zonder aanvullende voorwaarden te kunnen ontwikkelen. Daarbij constateren we dat er op basis van het Limburgs Kwaliteitsmenu al nadere voorwaarden worden gesteld en we altijd al eisen stellen aan de landschappelijke inpassing van nieuwe bebouwing. De voorstellen in de Omgevingsvisie Buitengebied zijn een verdere uitwerking hiervan.
Ook uit de landelijke discussies blijkt dat de agrarische sector zich er bewust van is, dat er omslag moet plaatsvinden naar een natuurinclusieve landbouw en naar het meer denken en doen in kringlopen (circulaire economie). Een situatie waarbij de voedselproductie meer in balans komt met gezondheid, klimaat, lucht en waterkwaliteit, waterbeheer, biodiversiteit en kwaliteit van het landschap. De voorwaarden dragen er aan bij om dit doel te bereiken. 7 Paragraaf 4.2.2. geeft aan dat we de nadere uitwerking van de sloop opnemen in het omgevingsplan of in een omgevingsprogramma. Tot die tijd blijft de aanvullende Structuurvisie Nieuwe Bebouwing in het Buitengebied (Structuurvisie op basis van het Limburgs Kwaliteitsmenu) ons uitgangspunt. We begrijpen dat de voorwaarden met betrekking tot sloop in balans moeten zijn met het verdienmodel van een ondernemer. Bij de uitwerking van de opgaves gaan we uit van maatwerk, waarbij ook gekeken wordt of dat in specifieke gevallen financieel verantwoord is. Bij die nadere uitwerking in het omgevingsplan of programma wordt de agrarische sector vanzelfsprekend betrokken. Voor de zorgen over het verdienmodel verwijzen wij naar de beantwoording van de zienswijze onder 3.1.9 van deze nota. Conclusie: Naar aanleiding van de zienswijze wordt aan de procesafspraak onder 4.2.2. (p.
21) als volgt gewijzigd: De nadere uitwerking van sloop nemen we op in het Omgevingsplan Buitengebied of Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. Tot die tijd blijft de aanvullende structuurvisie Nieuwe Bebouwing in het Buitengebied het uitgangspunt om de omvang van de sloop te bepalen. Dilemma’s LLTB wijst op de volgende dilemma’s: Voor de (intensieve) dierlijke sectoren is er een wens van maatschappij en consument naar (nog) diervriendelijker werken. Meer dierenwelzijn, zoals meer ruimte per dier en vrijloop, gaat echter gepaard met meer emissies en leidt dus tot minder afnames van emissies bij toepassing van technieken. LLTB vraagt in de visie dit dilemma te onderkennen, maar wel de lijn naar het meer werken met concepten en in ketens te steunen, ook al levert dat uiteindelijk minder reductie op. Een goede balans is hierbij nodig. Meer dienwelzijn betekent ook meer fysieke ruimte. LLTB vraagt in de visie expliciet aan te geven dat de gemeente meer fysieke ruimte biedt voor het geval een ondernemer die nodig heeft voor het werken in ketens en concepten. Reactie gemeente: De Omgevingsvisie Buitengebied is in lijn met deze punten. De versterking van de omgevingskwaliteit staat centraal, maar de concrete invulling per locatie is maatwerk. We bieden ruimte aan de blijvers die zich richten op de circulaire economie en/of met onderscheidende bedrijfsconcepten.
Als daar extra ruimte voor nodig is, biedt het uitgangspunt van maatwerk daarvoor de mogelijkheden. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 3.1.2 Zuinig omgaan met landbouwgrond De Provincie Limburg heeft in 2009 samen met de LLTB de Verklaring van Roermond opgesteld. Daarin is onder meer afgesproken dat bij ruimtelijke ontwikkelingen zuinig wordt omgegaan met agrarische grond. LLTB vindt dat de ambities in de omgevingsvisie (onder andere op het gebied van energietransitie, klimaatadaptatie, versterking van het groene karakter van het buitengebied, bosaanplant) ten koste gaan van het landbouwareaal en de agrarische sector. Essentieel daarbij is dat agrarische ondernemers zelf behoefte hebben aan meer landbouwgrond, met name om invulling te geven aan de maatschappelijke wens voor extensivering, waaronder meer natuurinclusieve en kringlooplandbouw. LLTB verzoekt om de uitgangspunten van zuinig en meervoudig ruimtegebruik en in het bijzonder zuinig omgaan met landbouwgrond (neergelegd in de Verklaring van Roermond, de POVI en de NOVI) in de omgevingsvisie op te nemen. 8 Reactie gemeente: Met name vanuit de agrarische ondernemers is aandacht gevraagd voor het beschikbaar houden van de agrarische gronden voor de agrarische functie. LLTB noemt dit het zuinig omgaan met landbouwgrond.
Daarbij verwijst LLTB nog naar de Verklaring van Roermond uit 2009. Gevraagd wordt om terughoudend om te gaan met het realiseren van de ambities op het gebied van de energietransitie, klimaatadaptatie en versterking van het groene karakter. Allereerst merken we op dat de Verklaring van Roermond in een hele andere context tot stand is gekomen. Toen waren vooral de gronden nodig voor natuurontwikkeling. Inmiddels is deze context wezenlijk veranderd. Met de Omgevingsvisie Buitengebied maken we duidelijk dat er verschillende opgaven op ons afkomen waar we invulling aan moeten geven. Naast dat we ruimte bieden aan duurzame ontwikkeling van de agrarische sector is er ruimte nodig voor de energie- en klimaatopgave. En we willen het groene karakter van het buitengebied versterken. Dat doen we door hiervoor aandacht te vragen bij individuele ontwikkelingen. In veel gevallen is er geen sprake van ‘of of’, maar zijn zaken te combineren. Denk aan het leggen van zonnepanelen op een nieuw bedrijfsgebouw. En bij elke ontwikkeling versterken we het landschap. Dat deden we al en dat blijven we doen. De energieopgave vraagt om grootschalige oplossingen met zonnevelden en windturbines. Ruimte in het buitengebied is daarvoor noodzakelijk om te voldoen aan de energieopgave om in 2035 energieneutraal te zijn.
Deze opgave is zodanig groot dat het niet mogelijk is om te kiezen tussen energiebesparing, zonnepanelen op daken, zonnevelden op agrarische gronden en windturbines. We sluiten geen opties op voorhand uit. Dat is de reden dat we ruimte hebben gegeven aan de vier windturbines in Ospeldijk en zonnepark ’t Kruis. Daarmee doen we ervaring op, zodat we goede randvoorwaarden aan andere initiatieven kunnen meegeven. Randvoorwaarden die we in ieder geval belangrijk vinden, hebben we vastgelegd in de Omgevingsvisie Buitengebied: Meeprofiteren door de omgeving; Dubbel ruimtegebruik; Openstaan voor innovatieve vormen van duurzame energie. Daar voegen we nog aan toe, dat juist de energietransitie kansen kan bieden voor afbouwende of stoppende bedrijven als nieuw verdienmodel. Het is een vrije keuze van een ondernemer of ze daarvoor agrarische gronden ter beschikking willen stellen. Tegelijkertijd bieden energieprojecten kansen om de natuur of de recreatie te versterken, door aanleg van nieuwe natuur en/of recreatieve paden. In de Omgevingsvisie Buitengebied is te lezen dat we een programma voor de energietransitie opstellen, waarin we vastleggen waar en onder welke voorwaarden grootschalige opwek van duurzame energie in het buitengebied van Nederweert kan plaatsvinden. Daarbij houden we vanzelfsprekend rekening met de agrarische belangen.
En we kijken nadrukkelijk naar de gevolgen voor het landschap. Hierbij volgen we de planontwikkeling in de Regionale Energie Strategie (RES), waarin richtinggevende principes worden uitgewerkt voor de landschappelijke inpassing en transformatie. Schaal en maat komen in deze uitwerking terug. De beschikbare netwerkcapaciteit speelt in het programma vanzelfsprekend een belangrijke rol. Bij de keuze voor nieuwe projecten voor zon op land en/of windparken gaan wij uit van een integrale benadering, waarbij wij de volgende aanpak voorstaan. Voorstellen voor zon op land en/of windenergie worden pas in behandeling genomen: Nadat het omgevingsprogramma energietransitie is vastgesteld. Hierin worden betrokken de evaluaties van het windpark en zonnepark. Bij het windpark in Ospeldijk gaat het om een evaluatie die wordt uitgevoerd nadat de windmolens operationeel zijn; bij het zonnepark ’t Kruis gaat het om een evaluatie van het proces om te komen tot een zonnepark. Nieuwe plannen stemmen we af binnen de RES-regio en op de regionale aanpak (inclusief de afweging of er voldoende netwerkcapaciteit beschikbaar is). Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 9 3.1.3 Omgevingsdialoog De Omgevingsvisie onderstreept op meerdere plekken het belang van het voeren van de omgevingsdialoog.
Dit roept bij LLTB de volgende vragen op: wie kun je allemaal verstaan onder belanghebbenden en hoe ver gaat het "betrekken bij de planuitwerking"? Verder is LLTB van mening dat de verplichting tot het voeren van de omgevingsdialoog niet dusdanig mag worden uitgelegd dat er overeenstemming moet worden bereikt met omwonenden. Reactie gemeente: Voor het voeren van de dialoog met de omgeving is een richtlijn opgesteld. Een link naar deze richtlijn is in paragraaf 5.3 van de Omgevingsvisie Buitengebied opgenomen De link blijkt echter niet meer te werken. In de omgevingsvisie nemen we de correcte link op. In de richtlijn staat hoe een dialoog gevoerd kan worden en wat de gemeente doet met het verslag van de dialoog. Een dialoog betekent open communicatie waarbij over en weer met respect standpunten worden gewisseld. In de richtlijnen wordt niet benoemd dat er sprake moet zijn van overeenstemming. Wel dat er in een vroegtijdig stadium standpunten worden uitgewisseld, zodat een initiatiefnemer kan overwegen om hier wel of geen rekening mee te houden. Conclusie: In paragraaf 5.3 nemen we de correcte link op. 3.1.4 Gezonde leefomgeving Meer ketengericht en conceptgericht ondernemen en gezondheid De land- en tuinbouwsector streeft naar het zo veel mogelijk voorkomen van hinder en negatieve beïnvloeding van de volksgezondheid (denk aan antibioticagebruik).
Daarnaast werkt de sector steeds meer in concepten en ketens. LLTB ziet graag in de visie opgenomen dat de gemeente de ontwikkeling naar meer ketengericht en conceptgericht ondernemen ondersteunt. Beperken van hinder en invloed op de gezondheid blijft daarbij uitgangspunt, maar kan dus - zeker op locatieniveau - minder groot zijn. Reactie gemeente: In paragraaf 4.5.1 van de Omgevingsvisie Buitengebied geven we aan dat we ruimte bieden aan innovatieve bedrijfsontwikkelingen, mits deze bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit. We bieden ruimte aan verbreding van de agrarische activiteiten op het gebied van verwerking van agrarische producten, circulaire landbouw en verduurzaming. De door LLTB gevraagde ruimte bieden we dus ook. Daarbij is gezondheid een belangrijk afwegingscriterium. Er moet een goede balans zijn tussen bedrijfsontwikkeling en gezondheid. Voor elk geval vergt dit maatwerk. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 3.1.5 Fijnstof LLTB is van mening dat ten onrechte de indruk wordt gewekt dat een aanpak van fijnstof uit de veehouderij een grote bijdrage levert aan de volksgezondheid. De bijdrage van alle Nederlandse landbouwstallen aan PM10 (fijnstof deeltjes van 10 micrometer en kleiner) bedraagt 15% en voor PM2,5 minder dan 9%. Een gedeelte hiervan is afkomstig van stallen uit Nederweert.
Het overgrote deel van de belasting komt dus van andere bronnen dan landbouwstallen. Tevens blijkt dat door al in gang gezette maatregelen de Europese grens- en streefwaardes overal worden gehaald en zelfs de advieswaardes van de WHO nagenoeg overal. De pluimveesector zal - 10 als de grootste bron van fijnstof binnen de landbouw - zijn verantwoordelijkheid nemen en de uitstoot van PM10 de komende jaren halveren. Uit recente informatie van het RIVM blijkt dat de fijnstofuitstoot van kachels, allesbranders, enzovoorts veel groter is dan tot nog toe ingeschat. De emissies zijn daarom alleen vanwege deze bron met 25% verhoogd. Ook in Nederweert zal deze bron waarschijnlijk - ook omdat deze bron midden in woonwijken ligt - van groot belang zijn. LLTB stelt dat de verwachte krimp van de dieraantallen (stoppersregeling ammoniak, warme sanering varkenshouderij, opkoopregelingen piekbelasters stikstof én autonome krimp door gebrek aan opvolgers) nog voor een extra reductie zullen zorgen. De problematiek, ontstaan door de verplichte omschakeling naar diervriendelijke systemen, vraagt een gezamenlijk aanpak, waarbij ook de historische verwevenheid in Nederweert tussen veehouderij en burgerbebouwing een rol speelt. Alternatieven als het wegnemen / wegkopen van een woonbestemming door de overheid moeten daarom bespreekbaar zijn.
Reactie gemeente: De constatering dat de agrarische sector niet alleen verantwoordelijk is voor de uitstoot van fijn stof is correct. De gemeente Nederweert heeft invloed om de regelgeving voor milieuaspecten van bedrijven in de eigen gemeente. De gemeente heeft geen instrumenten om uitstoot van fijn stof van A2 of bedrijven buiten de gemeente te beïnvloeden. Er is nu (nog) niet gekozen om voor fijn stof strengere normen dan de landelijke normen in de Omgevingvisie Buitengebied op te nemen. Hierbij spelen de door LLTB benoemde punten mede een rol. Mogelijk dat de autonome ontwikkeling van stoppende bedrijven bijdraagt aan de verbetering van de milieusituatie. In het op te stellen Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit overwegen we of aanvullende maatregelen nodig en wenselijk zijn. De agrarische sector betrekken we bij de uitwerking van dit programma. We houden hierbij rekening mee het verdienmodel en de landelijke ontwikkelingen op het gebied van fijn stofreductie. We houden ook rekening met het “Sectorplan fijnstofreductie Pluimvee” dat momenteel wordt opgesteld in een samenwerking tussen LTO Nederland het NOP (Nederlandse Organisatie Pluimveehouders) en de NVP (Nederlandse Vakbond Pluimveehouders). Met de fijnstofuitstoot van kachels, allesbranders volgen we de uitwerking van het Schone Lucht Akkoord.
Met de vijf knelpuntbedrijven waarmee we in gesprek zijn, wordt naar een passende oplossing voor de overschrijding van fijn stof gezocht. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 3.1.6 Geur LLTB stelt voor de komende jaren een aanpak te kiezen waarbij de belangrijkste te valideren locaties waar klachten zijn worden bekeken en praktische oplossingen én innovaties worden beproefd. Daarbij vraagt LLTB de gemeente ook open te staan voor oplossingen als een hoge schoorsteen om de problematiek op te lossen. Reactie gemeente: De aanpak van geurhinder vergt inderdaad creativiteit. Daarmee gaan we aan de slag in het omgevingsprogramma luchtkwaliteit. Wij staan open voor oplossingen die structureel bijdragen aan het verlagen van de achtergrondbelasting geurhinder. Maatwerk per bedrijf is ons uitgangspunt, omdat dit de beste kans van slagen geeft. De agrarische sector wordt vanzelfsprekend betrokken bij de uitwerking van dit programma. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 11 3.1.7 Endotoxines LLTB wijst op de laatste VGO-studie. Daarin wordt geconstateerd dat er geen verband meer is, zelfs statistisch niet, tussen pluimveebedrijven en gezondheid / longontstekingen / longklachten. De reductie van stof zal ook de concentraties endotoxines verder terugdringen.
Op dit moment ontbreekt een passend rekenmodel. Volgens de LLTB lijkt dan ook een aanpak aan de orde waarbij medische gegevens gevolgd worden een adequate monitoring. Reactie gemeente: Endotoxinen komen voor in de grovere fractie inhaleerbaar stof, en in mindere mate in fijn stof. Niet alle technieken die fijn stof reduceren zullen daarom ook endotoxinen reduceren. In het onderzoek Risicomodellering veehouderij en gezondheid staat dat de aanwezige endotoxines gezondheidseffecten van veehouderijen beter voorspellen dan het aanwezige fijn stof. Endotoxinen zijn daardoor een emissie die goed in het oog moet worden gehouden. Op dit moment heeft de gemeente daar nog weinig instrumenten voor, dit kan in de toekomst wijzigen. De stand van kennis over endotoxinen zal dan waarschijnlijk uitgebreider zijn. We houden de ontwikkelingen m.b.t. een rekenmodel voor endotoxinen in de gaten. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 3.1.8 Objectieve normering LLTB wijst erop dat overlast — waaronder ook geur en geluid — een rekbaar en ongrijpbaar begrip is. Welbevinden is afhankelijk van vele factoren, zoals de thuis- en werksituatie. Een belangrijk deel bevindt zich buiten de invloedssfeer van de gemeente en zeker van de land- en tuinbouw.
LLTB vindt het daarom belangrijk, dat uitgangspunt blijft dat een aanpak objectief te controleren en waarborgen is. De in de visie te lezen uitspraak "Wij vinden het essentieel voor de toekomst van ons buitengebied dat we alle middelen inzetten om overlast van (agrarische) bedrijven en veehouderijen sterk te verminderen en daarmee ook de risico's voor de gezondheid van omwonenden" vindt LLTB geen recht doen aan de vele inspanningen die de agrarische sector de afgelopen jaren leverde en nog steeds levert om hinder zo veel mogelijk te voorkomen. Reactie gemeente: Allereerst constateren we dat er in de afgelopen jaren door de agrarische sector al veel goede stappen zijn gezet om de hinder voor de omgeving terug te dringen. De overlast nam de afgelopen jaren fors af door maatregelen bij veel agrarische ondernemers. Hieruit blijkt dat de sector zelf zich erg bewust is van de noodzaak om ondervonden hinder serieus te nemen. Dit zullen we in de Omgevingsvisie terug laten komen. Verder realiseren we ons zeker dat we op een aantal milieuonderdelen als gemeente maar een beperkte invloed hebben. Bijvoorbeeld de hinder van de snelweg A2 is voor ons niet direct te beïnvloeden. We hebben de Omgevingsvisie Buitengebied zo ingestoken dat we uitspraken hebben gedaan over zaken die we als gemeente wel kunnen beïnvloeden. De geciteerde uitspraak is bij nader inzien in dat licht te stellig.
We passen aan dat we ‘zoveel mogelijk middelen’ inzetten in plaats van ‘alle middelen’. Conclusie: De zienswijze is aanleiding voor het aanpassen van de Omgevingsvisie. De aanpassingen ten opzichte van het ontwerp zijn onderstreept: Op pagina 22 onder ‘Waarom is het een opgave?’ voegen we toe achter: ‘Hierdoor is er op sommige plaatsen sprake van onderlinge spanningen en wantrouwen tussen veehouderijbedrijven en omwonenden’: 12 Aan de andere kant zijn veel agrarische ondernemers er zich er van bewust dat vermindering van de overlast noodzakelijk is. Op veel plekken zijn daartoe al stappen gezet. Op pagina 24 wijzigen onder ‘Welke ambitie hebben we’ onder de derde alinea alle middelen in zoveel mogelijk middelen. De zin komt te luiden: ‘We vinden het essentieel voor de toekomst van ons buitengebied dat we zoveel mogelijk middelen inzetten om overlast van (agrarische) bedrijven en veehouderijen sterk te verminderen’. 3.1.9 Richtinggevende uitspraken op het gebied van gezondheid LLTB verwacht dat de in de omgevingsvisie geschetste verdere (dus naast de ondernemers die de afgelopen jaren al zijn gestopt) afname van het aantal ontwikkelende agrarische bedrijven tot 40 % van het huidige aantal bedrijven tot een significante verbetering leidt qua emissies van fijnstof, geur en endotoxinen.
LLTB is het dan ook niet eens dat de gemeente naast deze verwachting aanleiding heeft gezien voor opname van de richtinggevende uitspraken dat elke ontwikkeling van een agrarisch bedrijf moet bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit en dat voor ontwikkelingen van intensieve veehouderijen een significante verlaging van emissies van geur en fijnstof als uitgangspunt wordt gehanteerd. De richtinggevende uitspraken richten zich bovendien ook tegen bedrijven (ook intensieve veehouderijen) die geen knelpunt vormen op het gebied van geur en fijnstof en tegen bedrijven die de afgelopen jaren al (aanzienlijke) inspanningen en investeringen op dit terrein hebben geleverd. De richtinggevende uitspraken zijn daarnaast dusdanig ruim geformuleerd dat dit ook geldt bij andersoortige ontwikkelingen dan uitbreiding van het aantal dieren of substantiële schaalvergroting. Reactie gemeente: Deze zienswijze is aanleiding om dit onderdeel van de omgevingsvisie te heroverwegen c.q. te verduidelijken. De basis van de visie blijft dat elke ontwikkeling moet bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit. Hierbij is sloop van bij ruimtelijke ontwikkelingen het uitgangspunt, zoals dit is beschreven in de richtinggevende uitspraak in 4.2.2.
Als gevolg van het amendement dat de raad op 9 februari 2021 heeft aangenomen, is in 4.3 de richtinggevende uitspraak toegevoegd dat voor ontwikkelingen bij intensieve veehouderij een significante verlaging van emissies geur en fijn stof als uitgangspunt wordt gehanteerd. Als gevolg van dit amendement moeten intensieve veehouderijen twee kwaliteitsbijdragen leveren: sloop en significante afname van geur en fijn stof. Dat is niet altijd redelijk. In situaties waarin de milieusituatie op het gebied van geur en/of fijnstof slecht of onvoldoende is, moet bij elke ontwikkeling in de vorm van de bouw van veestallen hierin een verbetering plaatsvinden. Is dat niet haalbaar of als er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat dan is sloop van bebouwing het uitgangspunt. In het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit en het Omgevingsplan Buitengebied werken we deze richtinggevende uitspraken uit in concrete regelingen. De richtinggevende uitspraak ‘Voor ontwikkelingen bij intensieve veehouderij wordt een significante verlaging van de emissies geur en fijn stof als uitgangspunt gehanteerd’ wordt daarom gewijzigd en nader toegelicht.
Daarnaast blijkt dat de richtinggevende uitspraak onder 4.3 ‘Elke ontwikkeling bij een agrarisch bedrijf moet bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit’ elementen bevat die ook opgenomen zijn in de richtinggevende uitspraken onder hoofdstuk 4.5 ‘Perspectiefvolle locaties beschikbaar houden’. Dit is verwarrend voor een initiatiefnemer. De richtinggevende uitspraak onder 4.3 wordt daarom samen gevoegd met de richtinggevende uitspraken onder 4.5 ‘We faciliteren de blijvers op perspectiefvolle locaties via maatwerk’ en ‘Bouwen onder voorwaarden’. Deze passen we aan zodat de visie duidelijker wordt. Conclusie: De zienswijzen leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie. De wijzigingen ten opzichte van het ontwerp zijn onderstreept: 13 4.2.2.Richtinggevende uitspraak sloop (p. 21) wordt als volgt gewijzigd: Insteek voor de richtinggevende uitspraken Het slopen van overtollige gebouwen is een uitgangspunt bij ruimtelijke ontwikkelingen om de omgevingskwaliteit in het buitengebied te verbeteren. Dit komt daarom bij verschillende thema’s terug bij de richtinggevende uitspraken. De sloop betreft niet alleen de eigen locatie. Het kan ook gaan om een andere locatie in ons buitengebied. De laatste zin van de richtinggevende uitspraak wordt geschrapt.
De richtinggevende uitspraak ‘Elke ontwikkeling bij een agrarisch bedrijf moet bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit’ onder 4.3 (p. 24) wordt geschrapt. De tekst wordt samengevoegd met de richtinggevende uitspraken onder 4.5. De richtinggevende uitspraak ‘Voor ontwikkelingen bij intensieve veehouderij wordt een significante verlaging van emissies van geur en fijn stof als uitgangspunt gehanteerd’ onder 4.3 (p. 24) wordt als volgt gewijzigd: Voor ontwikkelingen bij die een aanpassing of uitbreiding van veestallen bij een intensieve veehouderij betekenen, wordt een significante verlaging van emissies geur en fijnstof als uitgangspunt gehanteerd. In plaats van sloop van overtollige bebouwing vormt een significante verlaging van emissies van geur en fijn stof bij een intensieve veehouderij de belangrijkste voorwaarde om de omgevingskwaliteit te verbeteren. Deze regeling werken we uit in het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit en Omgevingsplan Buitengebied. Hier is maatwerk mogelijk. Als de omvang van de emissie geur en fijn stof geen probleem is of verlaging van emissies niet goed haalbaar is, kan de verbetering van de omgevingskwaliteit beter via sloop worden gerealiseerd. De richtinggevende uitspraak ‘We faciliteren de blijvers op perspectiefvolle locaties via maatwerk’ onder 4.5 (p.
29) wordt als volgt gewijzigd: Op geschikte, perspectiefvolle locaties faciliteren we ondernemers via maatwerk om zich verder te ontwikkelen. Welke locaties dat zijn, leggen we niet vast. In het buitengebied is sprake van snel wisselende omstandigheden. Toekomstmogelijkheden wijzigen door veranderende omstandigheden. Wat op de ene plek perspectiefvol is, kan dat op een andere plek niet zijn. Datzelfde geldt voor verschillende typen agrarische bedrijven. We verwachten dat de agrarische sectoren zelf in staat zijn om deze locaties te vinden. Op voorhand sluiten we daarbij geen locaties uit, mits er per saldo maar sprake is van versterking van de omgevingskwaliteit. We bieden deze ruimte wel onder voorwaarden. Ook voor agrarische bedrijven geldt dat er sprake moet zijn van een versterking van de omgevingskwaliteit. Waar die uit bestaat is maatwerk. Zoals eerder aangegeven dient er bij intensieve veehouderijen sprake te zijn van een significante afname van geur en fijn stof (zie 4.3). In uitzonderlijke gevallen kan hiervan worden afgeweken als verbetering van de omgevingskwaliteit beter op een andere manier kan worden gerealiseerd. Om dit te bereiken stimuleren we het gebruik van verbeterde staltechnieken die een verbetering betekenen voor de uitstoot van geur en fijnstof en die een vermindering van de gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.
Ook al zijn deze systemen landelijk nog niet erkend, dan staan we hier open voor, op voorwaarde dat de ondernemer ons aan de hand van gedegen onderzoek heeft overtuigd van bovengenoemde verbeteringen. Mede aan de hand van de omgevingsdialoog maakt een ondernemer inzichtelijk in hoeverre de overlast voor de omgeving aanvaardbaar blijft. Voor alle andere agrarische bedrijven dient sloop van overtollige gebouwen een onderdeel te zijn van de versterking van de omgevingskwaliteit. 14 Er dient sprake te zijn van een zorgvuldige landschappelijke inpassing. De maximale omvang van het agrarisch bedrijf ligt niet op voorhand vast. Om aan de bovenstaande voorwaarden te voldoen, denken we mee met het agrarische bedrijfsleven om met innovatieve oplossingen te komen: We staan open voor innovatieve bedrijfsontwikkelingen, mits deze bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit. We staan open voor experimenten, op voorwaarde dat deze de kans bieden op een kwaliteitsslag. We bieden ruimte aan verbreding van de agrarische activiteiten op het gebied van verwerking van agrarische producten, circulaire landbouw en verduurzaming. Om te voorkomen dat vergunningen alleen maar aangevraagd worden om rechten veilig te stellen, stellen we de eis dat de verleende vergunningen binnen drie jaar gerealiseerd worden (zie paragraaf 4.3).
De richtinggevende uitspraak ‘Bouwen met voorwaarden’ onder 4.5 (p. 30) wordt als volgt gewijzigd: De Omgevingsvisie buitengebied krijgt een vertaling naar het Omgevingsplan. Daarin leggen we vast dat het bouwen bij agrarische bedrijven alleen onder voorwaarden is toegestaan, zoals hierboven aangegeven. We stimuleren dat een ondernemer vooraf overleg met de omwonenden pleegt (omgevingsdialoog). Hoe dit voorwaardelijke systeem eruit komt te zien, werken we uit in het Omgevingsplan. 3.1.10 Intrekken vergunningen LLTB is tegen het intrekken van latente ruimte, zowel waar het gaat om het weg bestemmen van nog onbenutte delen van het agrarisch bouwvlak als het intrekken van nog onbenutte vergunningen. Ondernemers moeten de kans krijgen concepten uit te proberen zonder dat ze daarvoor worden gestraft door het beperken van hun ruimte. Intrekken van latente ruimte kan juist nieuwe concepten tegenwerken. Daarnaast kan het zo zijn dat omstandigheden (jaren met mindere bedrijfsresultaten, gezondheidsproblemen of problemen in de familiesfeer ertoe leiden dat verkregen bouwvlak en/of vergunningen nog niet of niet volledig benut/gerealiseerd zijn. LLTB verzoekt gemeente dit te heroverwegen en ten minste de mogelijkheid in te bouwen dat, afhankelijk van de omstandigheden, van intrekking kan worden afgezien en dat hier maatwerk wordt toegepast.
LLTB bestrijdt, gezien de ook door gemeente verwachte afname van het aantal ontwikkelende bedrijven en de toepassing van best beschikbare technieken, de noodzaak van een verdere aanscherping van de milieunormen en verzoekt gemeente haar bij de procesafspraken en de nadere uitwerkingen te betrekken. De LLTB spreekt de hoop en verwachting uit dat gemeente agrarische ondernemers op een positieve manier willen verleiden om aan provinciale en landelijke regelingen deel te nemen. Reactie gemeente: In de richtinggevende uitspraak ‘Het voorkomen van nieuwe ongebruikte milieu- en bouwruimte bij agrarische bedrijven’ worden onderscheid gemaakt tussen 2 situaties: 1. Het na één jaar intrekken van nieuwe milieu- en bouwvergunningen die na de vaststelling van de omgevingsvisie verleend worden. 2. Het opstellen van een regeling voor het intrekken van milieuvergunningen voor de inwerkingtreding van de omgevingsvisie vergund zijn maar die jarenlang niet gebruikt zijn. Een regeling hiervoor wordt uitgewerkt in het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. 15 Omdat de richtinggevende uitspraak betrekking heeft op zowel ongebruikte als gebruikte milieu- en bouwruimte, passen we de omschrijving van de richtinggevende uitspraak aan.
We komen deels tegemoet aan de zienswijze door de termijn van de eerste categorie van 1 jaar te verruimen naar 3 jaar voor vergunningen die na de vaststelling van de omgevingsvisie worden verleend. Hierdoor sluiten we aan bij de termijn van de huidige Wet milieubeheer en hebben bedrijven meer tijd om een verleende vergunning te realiseren. Hoe we omgaan met het intrekken van geldende vergunningen die al lange tijd niet meer worden gebruikt, werken we uit in het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. Vanzelfsprekend wordt de agrarische sector daarbij betrokken. In de Omgevingsvisie Buitengebied spreken we over ‘jarenlang niet gebruikte, verleende vergunningen’. Dat passen we aan in ‘minimaal 3 jaar niet gebruikte, verleende vergunningen’. Door de termijn van 3 jaar te noemen bieden we rechtszekerheid en sluiten we aan bij de termijn van de huidige Wet milieubeheer. In beide situaties geldt dat maatwerk mogelijk is omdat er zich altijd gevallen kunnen voordoen waarbij de termijn van 3 jaar niet redelijk is. De zin met betrekking tot het weg bestemmen in het omgevingsplan is bij nader inzien wat onduidelijk. We passen deze aan in ‘Nadat de vergunningen voor deze locaties zijn ingetrokken, krijgt dit een planologische vertaling in het omgevingsplan’. De vorm van planologische vertaling is maatwerk. In sommige gevallen kan dit bijvoorbeeld het verkleinen van een bouwvlak betekenen.
In andere gevallen dient de bestemming bijvoorbeeld veranderd te worden. Conclusie: De zienswijze leidt tot aanpassing van de omgevingsvisie. De richtinggevende uitspraak onder 4.3 op p. 24 ‘Het voorkomen van nieuwe ongebruikte milieu- en bouwruimte bij agrarische bedrijven’ wordt als volgt gewijzigd: We gaan aan de slag met ongebruikte milieu- en bouwruimte bij agrarische bedrijven. Hierbij maken we onderscheid in twee situaties: 1. Het na drie jaar intrekken van nieuwe milieu- en bouwvergunningen die na de vaststelling van de omgevingsvisie verleend worden. 2. Het opstellen van een regeling voor het intrekken van milieuvergunningen voor de inwerking- treding van de omgevingsvisie vergund zijn maar die minimaal 3 jaar niet gebruikt zijn. Een regeling hiervoor wordt uitgewerkt in het Omgevingsprogramma Luchtkwaliteit. Ook hier geldt dat maatwerk mogelijk is. Nadat de vergunningen voor deze locaties zijn ingetrokken, krijgt dit een planologische vertaling in het omgevingsplan’. 3.1.11 VAB (Vrijkomende agrarische bebouwing) In het kader van het bieden van ruime mogelijkheden voor hergebruik van vrijkomende (agrarische) gebouwen voor niet agrarische functies vraagt LLTB de gemeente in het afwegingskader op te nemen dat dit alleen kan indien agrarische bedrijven in de omgeving hierdoor niet worden belemmerd in hun bedrijfsuitoefening en/of hun -ontwikkeling.
Op het gebied van geur- en hindergevoelige functies is het essentieel om de gevolgen voor agrarische bedrijven goed in kaart te brengen en betreffende functies niet toe te staan als dit leidt tot beperkingen of belemmeringen in ontwikkelingsmogelijkheden. Ook daar waar gemeente een situering buiten het bouwvlak of het verplaatsen van het bouwvlak mogelijk wil maken. LLTB vindt de passage sloop van bebouwing in het buitengebied onduidelijk nu niet blijkt in welke mate/verhouding gesloopt moet worden. 16 LLTB mist in de ontwerp-omgevingsregeling een algemene sloopregeling – los van sloop in verband met eventuele ontwikkelingen op de locatie of elders -, waarbij de eigenaren van de locatie op een positieve manier worden verleid om over te gaan tot sloop van VAB. Reactie gemeente: In paragraaf 4.4. staat dat de randvoorwaarden zijn beschreven in de wegwijzer initiatiefnemers (paragraaf 5.3). Dat blijkt niet het geval. De bedoeling is om daar zeker tot uitdrukking te brengen dat bestaande agrarische bedrijven niet in hun bedrijfsvoering worden belemmerd. We voegen in 5.3 toe dat het toetsen aan geldende wet- en regelgeving in ieder geval inhoudt dat: Omliggende functies door een ontwikkeling niet mogen worden belemmerd. In geval van verblijfsfuncties er sprake moet kunnen zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
Overigens stimuleren we ook bij een VAB ontwikkeling de omgevingsdialoog. In dat kader kan een initiatiefnemer inzicht krijgen in de eventuele gevolgen voor omliggende bedrijven. Dit verwerken we op een vergelijkbare manier in paragraaf 4.4. Voor wat betreft de passage over sloop merken we het volgende op. In paragraaf 4.2.2. is aangegeven dat de nadere uitwerking van de sloop wordt opgenomen in het omgevingsplan of omgevingsprogramma Tot die tijd blijft de aanvullende Structuurvisie Nieuwe bebouwing in het buitengebied (Structuurvisie op basis van het Limburgs Kwaliteitsmenu) ons uitgangspunt. We verwijzen hierbij naar de beantwoording van de zienswijze onder 3.1.1. van deze nota. Voor de gevraagde algemene sloopregeling merken we op dat is overwogen om te gaan werken met een sloopfonds, maar dat blijkt financieel niet haalbaar. We blijven hierbij zoeken naar mogelijkheden. Conclusie: De zienswijze is aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. Aan de richtinggevende uitspraak onder 4.4 (p. 26) ‘Ruimere mogelijkheden voor hergebruik’ voegen we toe: Bij het toegestaan van nieuwe functies beoordelen we in hoeverre deze milieutechnisch zijn in te passen in de leefomgeving. In ieder geval moet voldaan worden aan de volgende twee voorwaarden: Omliggende functies door een ontwikkeling niet mogen worden belemmerd.
In geval van verblijfsfuncties er sprake moet kunnen zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Naast dergelijke inhoudelijke voorwaarden stimuleren we ook de omgevingsdialoog (zie paragraaf 5.3). We voegen in 5.3 ‘Wegwijzer initiatiefnemers’ (p.42) toe dat het toetsen aan geldende wet- en regelgeving in ieder geval inhoudt dat: Omliggende functies door een ontwikkeling niet mogen worden belemmerd. In geval van verblijfsfuncties er sprake moet kunnen zijn van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. 3.1.12 Perspectiefvolle locaties LLTB is van mening dat alle bestaande bedrijven zich in beginsel moeten kunnen blijven ontwikkelen, vergroten en verbreden en dat dat niet voorbehouden zou moeten zijn aan bedrijven op perspectiefvoile locaties met onderscheidende bedrijfsconcepten. LLTB vindt innovatie voor de sector belangrijk en verzoekt gemeente deze mogelijk te maken en te ondersteunen. Bestaande ondernemers hebben vaak fors geïnvesteerd in hun bedrijf, investeringen worden voor 20 jaar of langer gedaan, zij moeten zich kunnen doorontwikkelen met het oog op de continuïteit van hun onderneming. 17 LLTB is van mening dat de bestaande bouwvlakken behouden dienen te blijven en benut mogen worden zonder dat daarbij aan nadere voorwaarden voor de versterking van de omgevingskwaliteit zoals het sloopprincipe moet worden voldaan.
Die voorwaarden zijn destijds bij de toekenning van het bouwvlak ook niet gesteld. Maatwerk is hier aan de orde. Waarbij de beschikbaarheid van te slopen bebouwing en het type bedrijfsontwikkeling mede bepalend zijn. Het stellen van nadere voorwaarden waaronder het sloopprincipe en de slogan “Ontwikkelingsruimte moet je verdienen” doen naar de mening van LLTB afbreuk aan de stelling van de gemeente dat bestaande bedrijven voldoende ruimte moeten houden om zich te kunnen ontwikkelen. LLTB verzoekt in een vroegtijdig stadium te worden betrokken bij het uitwerken van dit voorwaardelijke systeem in het omgevingsplan. LLTB vraagt zich af in hoeverre ondernemers kunnen aantonen dat innovatieve bedrijfsont- wikkelingen bijdragen aan de verbetering van de omgevingskwaliteit. LLTB is van mening dat een gemeente die achter innovatie staat, daar ook aan zal moeten meewerken en soms zaken zal moeten toestaan die nog niet volledig uitontwikkeld zijn. Reactie gemeente: Met de opgave ‘perspectieve locaties beschikbaar houden’ is zeker niet bedoeld dat we alleen ruimte bieden aan innovatieve bedrijven of met onderscheidende bedrijfsconcepten. De basis ligt in de uitspraak dat we op geschikte, perspectiefvolle locaties we ondernemers faciliteren via maatwerk om zich verder te ontwikkelen. We passen de tekst aan zodat dit duidelijker is.
De voorwaarde blijft dat er sprake moet zijn van een versterking van de omgevingskwaliteit. We maken de uitbreiding van een agrarisch bedrijf dus alleen mogelijk als er sprake is van meerwaarde voor het buitengebied van Nederweert. Wat die meerwaarde is, is maatwerk per geval. De beschreven context in hoofdstuk 4.2 van de visie is voor ons aanleiding om nadere voorwaarden te stellen aan het bouwen binnen de geldende bouwvlakken. De opgaven zijn zodanig groot dat we vinden dat elke ontwikkeling moet bijdragen aan de versterking van de omgevingskwaliteit. Hoe dat er precies gaat uitzien werken we uit in het omgevingsplan. Vanzelfsprekend wordt de agrarische sector betrokken bij deze uitwerking. We verwijzen hierbij ook naar de beantwoording van de zienswijze onder 3.1.9 van deze nota. Daarbij wijzen we op de rol van de omgevingsvisie: deze is primair gericht op (grotere) ontwikkelingen die niet in het bestemmingsplan (en straks het omgevingsplan) passen. Conclusie: Naar aanleiding van de zienswijze passen we de tekst onder 4.5.1. (p. 29) Welke ambitie hebben we als volgt aan: ‘We willen ruimte bieden aan de blijvers op perspectiefvolle locaties en met onderscheidende bedrijfsconcepten’ wordt: ‘We bieden ruimte aan blijvers op perspectiefvolle locaties. Hier liggen kansen voor agrarische ondernemers door met onderscheidende bedrijfsconcepten te werken.
Waar nodig faciliteren we om die vernieuwende concepten ook te kunnen realiseren ’. 3.1.13 Beleid aanvaardbaar woon- en leefklimaat plattelandswoningen LLTB heeft bezwaren tegen het beleid aanvaardbaar woon- en leefklimaat plattelandswoningen. Bedrijfswoningen blijven vaak bewoond door de oud-agrarische ondernemers. Vaak ligt hier een zakelijk recht van (levenslang) gebruik en bewoning aan ten grondslag. In geval er geen opvolger is, wordt het bedrijf weliswaar aan derden verkocht maar blijft de voormalige agrariër er vaak wonen. Deels omdat deze niet weg wil van de plek waar deze altijd geleefd heeft en deels omdat de koper vaak elders woont. LLTB is van mening dat het vreemd is om tegen een oud agrarische ondernemer of kinderen van de voormalige agrarische ondernemer te zeggen: voorheen was het bedrijf niet schadelijk voor de gezondheid want toen was het een bedrijfswoning. Maar nu de woning is afgesplitst, zou het wel schadelijk voor de gezondheid zijn om er te wonen. 18 Verder speelt mee dat het pensioen van de agrarische ondernemers in de woning en het bedrijf zit. Zij moeten deze kunnen verkopen, om een aanvulling op hun AOW te krijgen. Door het beleid aanvaardbaar woon- en leefklimaat plattelandswoning is de woning onverkoopbaar met daardoor een grote kapitaalsvernietiging.
LLTB verzoekt gemeente het betreffende beleid te evalueren en het aangekondigde beleidsvoornemen tot aanscherping daarvan te heroverwegen. Reactie gemeente: Het ‘Beleid aanvaardbaar woon- en leefklimaat plattelandswoningen’, waarnaar in de Omgevingsvisie Buitengebied wordt verwezen, is in december 2018 door de raad vastgesteld. Het college heeft dit beleid in mei 2020 geëvalueerd en geen aanleiding gezien om het aan te passen. De Omgevingsvisie Buitengebied voegt aan dit beleid een enkel element toe, namelijk dat er geen nieuwe gevallen vergund worden als plattelandswoning. Met nieuwe gevallen bedoelen we gevallen waarin de splitsing in gebruik tussen bedrijfswoning en bedrijf nog niet heeft plaatsgevonden. De voornaamste reden voor deze wijziging is dat het vergunnen als plattelandswoning een oplossing is voor het overschot aan bedrijfswoningen, maar het is niet de meest wenselijke oplossing. Een plattelandswoning wordt immers minder beschermd tegen hinder en gezondheidseffecten van bedrijven dan een burgerwoning. Door geen nieuwe plattelandswoningen te vergunnen handelen we in lijn met het advies van de GGD.
De GGD adviseert namelijk in haar GGD-richtlijn ‘medische milieukunde: Veehouderij en gezondheid van 2020’ om voormalige bedrijfswoningen niet als plattelandswoning maar als burgerwoning te bestemmen, omdat een burgerwoning beschermd wordt tegen de milieueffecten van het bedrijf. Daardoor vormt een burgerwoning echter ook een belemmering voor het agrarisch bedrijf. We kiezen er daarom voor om bestaande gevallen te vergunnen als plattelandswoning, daar waar mogelijk en in maatwerk te bezien welke mogelijkheden er zijn, terwijl we aan nieuwe situaties niet meewerken. In 2007 hebben we breed gepubliceerd dat het strijdig is om te wonen in een bedrijfswoning zonder band met het bedrijf. Vanaf die periode is deze informatie regelmatig gedeeld met onder andere makelaars en is hier op gewezen als potentiele kopers van een bedrijfswoning zich bij de gemeente meldden. Het is dus al vele jaren bekend dat de verkoop van een bedrijfswoning aan eenieder is voor de agrarische ondernemer niet rechtstreeks is toegestaan. Als de (oud-) ondernemers ervoor kiezen om hun pensioen te baseren op de mogelijkheid dat ze hun woning vergund kunnen krijgen als plattelandswoning nemen ze een risico. Dat is hun eigen keuze. We erkennen dat er weinig vraag is naar agrarische bedrijfswoningen. We wegen het belang van de gezondheid van toekomstige bewoners van zo’n woning echter zwaarder.
Vaak wordt het vreemd gevonden dat het voor een agrariër wel gezond zou zijn om in een agrarische bedrijfswoning te wonen, terwijl bij een verandering naar plattelandswoning het ongezond zou zijn. Dat is echter een misvatting. Het is in zo’n geval voor de agrariër ook ongezond. De agrariër is echter zelf verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering en zijn eigen gezondheid, hij kan het bedrijf daar immers zelf op aanpassen als hij dat wil. Bij splitsing is dat echter niet meer het geval. Conclusie: De zienswijze is geen aanleiding voor het aanpassen van de omgevingsvisie. 3.1.14 Ontwikkelingsmogelijkheden bestaande niet agrarische bedrijven LLTB verzoeken om in het afwegingskader op te nemen dat uitbreiding van bestaande niet-agrarische bedrijven in het buitengebied (mits er per saldo sprake is van een aanzienlijke verbetering van de omgevingskwaliteit) alleen kan indien agrarische bedrijven in de omgeving hierdoor niet zullen worden belemmerd in hun bedrijfsvoering en/of bedrijfsontwikkeling. Reactie gemeente: Deze zienswijze komt overeen met de zienswijze onder 3.1.11. We verwijzen daarom naar onze beantwoording onder 3.1.11. van deze nota. We vullen de richtinggevende uitspraak onder 4.5.2. op soortgelijke wijze aan. Conclusie: De zienswijze geeft aanleiding voor aanpassen van de omgevingsvisie.
19 We passen de richtinggevende uitspraak in 4.5.2 (p.31) ‘Ruimte voor uitbreiding van bestaande niet- agrarische functies’ aan met: “Vanzelfsprekend wordt ook beoordeeld in hoeverre de uitbreiding milieutechnisch is in te passen in de leefomgeving. In ieder geval mogen omliggende functies door een uitbreiding niet worden belemmerd.” 3.1.15 Energietransitie LLTB is tegen ontwikkeling van grootschalige zonnevelden op landbouwgrond en mist in de omgevingsvisie het principe van een zonneladder. Daarbij vraagt LLTB aandacht voor de effecten van grootschalige zonnevelden op de kwaliteit van bodem en water. Denk aan de toestand van de landbouwgrond en het grondwater als de grond 20 tot 30 jaar gebruikt is voor opwekking van zonne-energie en daarna weer als landbouwgrond in gebruik wordt genomen en de zorg voor vervuiling van landbouwgrond door resten van zonnepanelen na een brand of torm (verontreiniging van de voedselproductie op de naastgelegen grond). Reactie gemeente: Zie de beantwoording in paragraaf 3.1.2. Bij de vaststelling van de Lokale Energietransitie heeft de gemeenteraad in juni 2021 uitgesproken dat gewerkt worden aan de doelstellingen en ambities door de komende periode: In te (blijven) zetten op energiebesparing. In te (blijven) zetten op zon op daken en het realiseren van zon op bestaande bouwvlakken (zoals vrijkomende agrarische bebouwing).