2021-02-09 9c. Bijlage 8 - Effectenbeoordeling Zonnepark Hoeven ong. te Nederweert.pdf
Tekst van het document
Eco/nsultancy EFFECTBEOORDELING ZONNEPARK HOEVEN (ONG.) TE NEDERWEERT-EIND Ecologie Rapportage | effectbeoordeling | natuurzone Hoeven | (ong.) | te | Nederweert-Eind Opdrachtgever | Het Kruis b.v. Ulvenhoutselaan | 115 4834 | ME | Breda Rapportnummer | 8449.002 Versienummer | D2 Status | Eindrapportage Datum | 3 maart | 2020 Vestiging | Limburg Rijksweg | Noord | 39 6071 | KS | Swalmen - 088 | 5001600 swalmen@econsultancy.nl Opsteller | in__ __ ________ Paraaf Kwaliteitscontrole | ____ ______ | ________ Paraaf p | a NGB Kwaliteitszorg Econsultancy | is lidvan het Netwerk | Groene | Bureaus | (NGB). Het NGB | is een vereniging van ecologische advies- en onder- zoeksbureaus | die werkt aan de kwaliteit van advisering gericht op natuur, landschap, | water, milieu en ruimte en die de belan- gen behartigt van groene adviesbureaus. | Het Netwerk | hanteert een gedragscode | die opdrachtgevers | en andere | belangheb- benden | een basis biedt om de leden aan te spreken op de kwaliteitvan hun werk. Econsultancy | werkt volgens | een dynamisch | kwaliteits- en milieusysteem, | zoals beschreven | in het kwaliteits- en milieuhand- boek. Ons kwaliteits- en milieusysteem | isgecertificeerd volgens de eisen inde NEN-EN-ISO | 9001 en NEN-EN-ISO | 14001.
Betrouwbaarheid Dit onderzoek | isop zorgvuldige wijze uitgevoerd conform | de toepasselijke en van kracht zijnde regelgeving ten aanzien van natuurwetgeving. | Het onderzoek | betreft een momentopname | en geeft een inschatting van de geschiktheid van de onderzoeks- locatie voor beschermde | soorten en het al dan nietvoorkomen | van soorten. De gebruikte informatie omtrent verspreiding van soorten | isdeels afkomstig uit de NDFF | en mag | nietzonder | toestemming | worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar | gemaakt | worden. Econsultancy | accepteert op voorhand | geen aansprakelijkheid ten aanzien | van mogelijke be- slissingen die de opdrachtgever | naar aanleiding van het door Econsultancy | uitgevoerde onderzoek | neemt. cas IE INHOUDSOPGAVE INLEIDINGneeeeee1 GEBIEDSBESCHRIJVING nenneneeeeeeeee2 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving anas2 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen 4 OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING eee5 3.1 Provinciaal Omgevingsplan Limburg ….aaneeneeeneee6 3.2 Zilvergroene senseseeeeee6 EFFECT BEOORDELING ZILVERROENE NATUURZONE eeneeee7 4.1 Ecologische verbinding habitattypen en natuurdoeltypen annae7 4.2 Kernkwaliteiten eee8 CONCLUSIE anneneeeeeeee10 8449.002 cai IE 1 INLEIDING Econsultancy heeft van Het Kruis b.v.
opdracht gekregen voor het uitvoeren van een effectbeoorde- ling zilvergroene natuurzone aan Hoeven (ong.) te Nederweert-Eind. De effectbeoordeling is uitgevoerd in het kader van de realisatie van een zonnepark op de onder- zoekslocatie en heeft als doel om de effecten van het beoogd gebruik op de kernkwaliteiten en omge- vingscondities van het Natuurnetwerk Limburg te onderzoeken. De effectbeoordeling is uitgevoerd naar aanleiding van de voorafgaande resultaten uit de quickscan flora en fauna die Econsultancy in december 2018 op de onderzoekslocatie heeft uitgevoerd (rapport 8449.002, d.d. 18 december 2018). Econsultancy is lid van de branchevereniging "Netwerk Groene Bureaus" en werkt volgens de door het Netwerk opgestelde gedragscode en protocollen. RAPPORT 8449.002versie D2 Eco/nsultancy 2 GEBIEDSBESCHRIJVING 2.1 Huidig gebruik onderzoekslocatie en omgeving De onderzoekslocatie (£ 13,4 ha) ligt aan Hoeven (ong.), circa 3 kilometer ten oosten van de kern van Nederweert-Eind (figuur 1). Volgens de topografische kaart van Nederland zijn de coördinaten van het midden van de onderzoekslocatie X = 185.445, Y = 367.645. De onderzoekslocatie betreft twee agrarische percelen (wisselende teelt). Aan de noordzijde worden de percelen begrensd door de dijk van de (hoger gelegen) Noordervaart. De dijk is grotendeels be- groeid met riet en bomen.
Aan de randen van de dijk is het akkerland drassig. Aan de zuidzijde van de percelen grenzen overige akkers en graslanden. In figuur 2 is een luchtfoto van de onderzoekslocatie (aangeduid met het ontwikkelingsperspectief Zilvergroene natuurzone) weergegeven. De figuren 3 t/m 8 geven een impressie van de onderzoeks- locatie, middels foto’s die zijn genomen tijdens het veldbezoek (d.d. 30 november 2018). RAPPORT 8449.002versie D2 Ecoynsultancy, Figuur 2. Luchtfoto onderzoekslocatie behorend bij deZilvergroene landschapszone en ten opzichte van de Goudgroenenatuurzone (donker groen). Figuur 3. Afwateringssloot grens zuid- Figuur 4. Oostelijk perceel vanuit het Figuur 5. De dijkhelling ten noorden zijde van percelen. zuidoosten gezien. van de percelen. EE Figuur 6. Wildoversteekpunt sloot Figuur 7. Overzichtsfoto percelen Figuur 8. Dijk van de Noordervaart. (oostelijke grens onderzoekslocatie). vanuit het oosten gemaakt. RAPPORT 8449.002versie D2 Eco/nsultancy, 2.2 Toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en voorgenomen ingrepen De initiatiefnemer is voornemens op de agrarische percelen een zonnepark (zonnepanelen) te reali- seren en daarbij de randzones van het zonnepark in te richten als groenstrook met onder andere fruitbomen, bloemrijk grasland en struweel ter versterking van het landschap en de biodiversiteit.
Om invulling te geven aan het provinciale beleid en tegelijkertijd ter versterking van de biodiversiteit leg- gen de initiatiefnemers naast de landschappelijke inpassing van de panelen zelf, bovendien drie groene corridors aan, ter versterking van het mozaïeklandschap. Juist deze extra groene corridors maken het raamwerk van groene randen met daarbinnen eenvormige kamers compleet en verbinden zo de groenzones aan de Gebleektendijk met die van de Noordervaart. Vleermuizen, dassen en an- dere zoogdieren, maar ook vogels en insecten kunnen zo makkelijker dit gebied bevolken en door- kruisen, op zoek naar voedsel, een slaapplek of een partner. Zie figuur 9 voor een overzichtstekening van de toekomstige nieuwbouw zonnepark met groene corridors (overgenomen uit het definitieve landschappelijke inpassingsplan). VeAAWeEW HEL Kru5 te NederweertCLA NeTS aeeKe Figuur 9. Overzichtstekening toekomstige nieuwbouw zonnepark en groene corridors (Bron: Royal HaskoningDHV). RAPPORT 8449.002versie D2 cas 3 OVERZICHT VAN DE NATIONALE NATUURWETGEVING Dit hoofdstuk geeft achtergrondinformatie over de natuurwetgeving waaraan de voorgenomen ingreep op de onderzoekslocatie wordt getoetst. Dit hoofdstuk is niet toegespitst op de situatie op de onder- zoekslocatie, maar geeft enkel een beschrijving van de vigerende wetgeving.
Het Natuurnetwerk is gericht op: e het beschermen en ontwikkelen van de natuur, mede vanwege de intrinsieke waarde en het behouden en herstellen van de biologische diversiteit; e het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de natuur ter vervulling van maat- schappelijke functies; e het verzekeren van een samenhangend beleid gericht op het behoud en beheer van waarde- volle landschappen, vanwege hun bijdrage aan de biologische diversiteit en hun cultuurhisto- rische betekenis, mede ter vervulling van maatschappelijke functies. De provincie is bevoegd gezag voor de toetsing van handelingen met mogelijke gevolgen voor Na- tuurnetwerk Nederland (de gebiedenbeschermingsbepalingen). Alleen bij ruimtelijke ingrepen waar- mee grote nationale belangen zijn gemoeid, blijft het Rijk bevoegd gezag. Indien een plangebied in of nabij een beschermd gebied is gelegen, dan dient te worden bepaald of er een (extern) effect valt te verwachten. Het gaat daarbij om gebieden behorend tot het Natuurnet- werk Nederland. Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen na- tuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied.
Het Natuurnetwerk Nederland bestaat uit: bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken; gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt; landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer; ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren,rivieren, de Noordzee en de Waddenzee; alle Natura 2000-gebieden. Conform artikel 1.12 van de Wet natuurbescherming dragen gedeputeerde staten in hun provincie zorg voor de totstandkoming en instandhouding van een samenhangend landelijk ecologisch netwerk, genaamd ‘Natuurnetwerk Nederland’. Zij wijzen daartoe in hun provincie gebieden aan die tot dit net- werk behoren. De planologische begrenzing en beschermingsregimes van het Natuurnetwerk Nederland loopt via het traject van de provinciale ruimtelijke structuurvisies en verordeningen. Initiatiefnemers van ingrepen binnen of in de directe nabijheid van het Natuurnetwerk Nederland die- nen de effecten van de ingreep op kernkwaliteiten en omgevingscondities te onderzoeken. De omge- vingscondities zullen ten opzichte van de oorspronkelijke situatie mogelijk veranderen. Dit zal middels een zogenaamd “nee, tenzij-onderzoek” nader moeten worden onderzocht. Ingrepen die de natuur significant aantasten, mogen niet worden toegestaan in het bestemmingsplan (“nee”), tenzij ze een groot openbaar belang dienen én er geen alternatieven zijn buiten de natuur.
Als het toegestaan is, is natuurcompensatie verplicht (op een andere plek moet dan nieuwe natuur ko- men). RAPPORT 8449.002versie D2 cas 3.1 Provinciaal Omgevingsplan Limburg Het plangebied in Nederweert-Eind is in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (2014) aangewezen als Zilvergroene natuurzone. Ruimtebeslag op de Zilvergroene natuurzone dient getoetst te worden aan de waarde als ecologische verbinding voor habitattypen van Natura 2000-gebieden en natuur- doeltypen van de Goudgroene natuurzone. De Goudgroene natuurzone vormt het Limburgse deel van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Bin- nen de Goudgroene natuurzone streeft de provincie naar behoud en beheer van bestaande natuur en de ontwikkeling van nieuwe natuur. Het beleid binnen de Bronsgroene landschapszone en Zilver- groene natuurzone is erop gericht om de landschappelijke kernkwaliteiten te behouden, te beheren, te ontwikkelen en te beleven. De kernkwaliteiten van de Bronsgroene landschapszone en Zilvergroe- ne natuurzone zijn, het: e Groene karakter; e Visueel-ruimtelijk karakter; e Cultuurhistorisch erfgoed; e Reliëf. Provinciale Staten van Limburg hebben het Provinciaal Omgevingsplan 2014 en de Omgevingsveror- dening Limburg 2014 vastgesteld waarin op hoofdlijnen is vastgelegd hoe omgegaan dient te worden met compensatie van natuur- en landschapswaarden.
De Beleidsregel natuurcompensatie 2018 is een verdere uitwerking van dit compensatiebeleid. In de volgende paragrafen wordt de in het plange- bied voorkomende kernkwaliteiten en de effecten van de aanleg van een zonnepark bij Nederweert- Eind nader beschreven. 3.2 Zilvergroene natuurzone Juridisch kader Het plangebied voor de aanleg van het zonnepark ligt binnen de in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (2014) aangewezen Zilvergroene natuurzone. De Zilvergroene natuurzone is een samenstel van gebieden grenzend aan en verbindingen vormend tussen gebieden van de Goudgroene natuur- zone, waaronder de Natura 2000-gebieden. In de Omgevingsverordening Limburg 2014 (Artikel 2.13.2) is bepaald dat bij activiteiten binnen de Zilvergroene natuurzone rekening moet worden ge- houden met de waarde van het gebied als ecologische verbinding voor Natura 2000-gebieden en Goudgroene natuurzone. Daarnaast moet worden aangegeven op welke wijze met de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten is omgegaan en hoe eventuele negatieve effecten zijn gecom- penseerd. De kernkwaliteiten van de Zilvergroene natuurzone zijn: het groene karakter, het visueel- ruimtelijk karakter, het cultuurhistorisch erfgoed en hetreliëf.
Onderzoeksmethodiek In de navolgende paragrafen wordt ingegaan op de waarde van het plangebied als ecologische ver- binding tussen gebieden gelegen binnen de Goudgroene natuurzone met het oog op de impact voor de habitattypen in de Natura 2000-gebieden en met het oog op de instandhouding van de natuurdoel- typen in de aangrenzende Goudgroene natuurzone. Vervolgens komen de effecten op de in het plan- gebied voorkomende kernkwaliteiten aan bod. RAPPORT 8449.002versie D2 cas IE 4 EFFECT BEOORDELING ZILVERROENE NATUURZONE 41 Ecologische verbinding habitattypen en natuurdoeltypen Het plangebied bevindt zich volledig in de Zilvergroene natuurzone. Het zonnepark wordt gerealiseerd op een tweetal open akkers met beheertypen botanisch waardevol grasland (A02.01) en botanisch waardevol akkerland (A02.02). Ruimtebeslag op de Zilvergroene natuurzone dient getoetst te worden aan de waarde als ecologische verbinding voor habitattypen van Natura 2000-gebieden en natuur- doeltypen van de Goudgroene natuurzone. Zie figuur 10 voor de ligging van de zonneweide in de Zilvergroene natuurzone (lichtgroen gestreept). Het plangebied heeft geen waarde als ecologische verbinding met het oog op de impact voor de habi- tattypen in de omliggende Natura 2000-gebieden. De reden hiervoorzijn de afstand en de aanwezige natuurwaarden van het zonnepark.
Natura 2000-gebied Sarsven en De Banen ligt op 2.500 meter afstand van het ruimtebeslag op de Zilvergroene natuurzone. Natura 2000-gebied Sarsven en De Banen heeft alleen instandhoudingsdoelen voor habitattypen in water (H3110 zeer zwakgebufferde vennen, H3130 zwakgebufferde vennen en H3140 kranswierwateren). De Zilvergroene natuurzone heeft dan ook geen impact op de habitattypen van Natura 2000-gebied Sarsven en De Banen omdat deze habitattypen niet voorkomen in het plangebied en ook niet kunnen ontwikkelen in dit deel van de Zilvergroene natuurzone. Ditzelfde geldt voor de functie als ecologische verbinding met het oog op de natuurbeheertypen van de Goudgroene natuurzone. Het nabijgelegen terrein dat is aangewezen als de Goudgroene zone (westzijde) heeft natuurbeheertype N15.02; Dennen-, eiken- en beukenbos en aan de oostzijde grenst de Zilvergroene natuurzone aan Goudgroene zone met natuurbeheertype N14.02; Hoog- en laagveenbos. Zie figuur 10 ligging Zilvergroene natuurzone als verbinding tussen aangrenzende Gouden natuurzone (donker groen en lichtblauw). In de huidige situatie is er op het deel van het ruim- tebeslag landbouwgrond aanwezig en is de locatie niet ingericht als zijnde botanisch waardevol gras- land noch als botanisch waardevol akkerland.
Landbouwgrond speelt geen rol als ecologische ver- binding tussen de gebieden met Dennen, eiken-, en beukenbos en hoog- en laagveenmos omdat deze uit andere soorten bestaan. Ruimtebeslag op dit gebied leidt derhalve ook niettot effecten op de ecologische verbinding tussen gebieden gelegen binnen de Goudgroene natuurzone met het oog op habitattypen in Natura 2000-gebieden. Conclusie: Er vindt ruimtebeslag plaats op gebied van de Zilvergroene natuurzone. De waarde als ecologische verbinding komt echter niet in het geding. Voor ruimtebeslag in de zilvergroene natuurzone is vanuit ecologie geen ontheffing nodig en compensatie is ook niet aan de orde. RAPPORT 8449.002versie D2 Figuur 10. Locatie zonneweide (rood omlijnd) in de Zilvergroene natuurzone (lichtgroen gestreept) verbinding tussen aangren- zende Gouden natuurzone (donker groen en lichtblauw). 4.2 Kernkwaliteiten De kernkwaliteiten van de Zilvergroene natuurzone evenals de effecten op de kernkwaliteiten en de wijze waarop met de bescherming van de kernkwaliteiten is omgegaan is onderstaand beschreven. Groene karakter Vanuit het provinciaal beleid wordt het plangebied gekenmerkt als een jonge heideontginning. De kwaliteitsimpulsen van de provincie zijn binnen dit gebied gericht op het versterken van de groen- structuren het ontwikkelen van een mozaieklandschap.
Het voorgenomen plan voorziet in het verster- ken van dit mozaïek landschap doorhet plangebied landschappelijk te omlijsten met struweel, bomen en bloemrijke randen. Dit zal resulteren in een versterking van het huidige landschap en bijbehorende cultuurhistorische en ecologische waarden. Hiertoe is door de initiatiefnemer een Landschappelijk inpassingsplan opgesteld (Bron: Royal HaskoningDHV, ref. BG4525TPRP_1910071133, d.d. 10 oktober 2019). In het inpassingsplan is opgenomen dat 14% van het plangebied wordt ingericht als natuur. Daarnaast worden op drie plaatsen bestaande oudere houtopstanden met nieuwe struweel- zones verbonden waardoor een robuuster ecologisch netwerk wordt gecreëerd, waar diverse dier- en plantensoorten baat bij zullen hebben (figuur 11). Effectenbeoordeling: De aanleg van het zonnepark vindt plaats in de Zilvergroene natuurzone. De kwaliteitsimpulsen van de provincie zijn binnen dit gebied gericht op het versterken van de groenstructuren het ontwikkelen van een mozaieklandschap. Door de initiatiefnemer is hiertoe een landschappelijk inpassingsplan opgesteld. De landschappelijke inpassing draagt bij aan een positief effect ten aanzien van de kern- kwaliteit groene karakter. RAPPORT 8449.002versie D2 EE Figuur 11.
De oranje zones verbinden de groene lijst van het zonnepark met omliggende groenstructuren en verankeren zo het zonnepark in haar omgeving (Bron: Royal HaskoningDHV). Visueel-ruimtelijk karakter Tussen de Gebleektendijk en de Noordervaart liggen landbouwpercelen die in gebruik zijn als weiland of akker. Dit agrarische landschap valt onder de noemer jonge heideontginning. Een rationeel verka- veld gebied dat tot ver in de 19e eeuw als woeste grond te boek stond. De ontwikkeling door heide ontginning heeft geleid tot het ontstaan van een mozaieklandschap. De Zilvergroene natuurzone wordt gekenmerkt door een halfopen karakter door groen met afwisselend agrarische percelen. In de toekomstige situatie zal dit mozaïeklandschap verder worden versterkt door de realisatie van drie groene corridors. Juist deze extra groene corridors maken het raamwerk van groene randen met daarbinnen eenvormige kamers compleet en verbinden zo de groenzones aan de Gebleektendijk met die van de Noordervaart. Effectenbeoordeling: het zonnepark versterkt mede door het landschappelijke inpassingsplan het kenmerkende mozaïeklandschap. Er is sprake van een positief effect op de kernkwaliteit visueel- ruimtelijk karakter in de Zilvergroene natuurzone. Cultuurhistorisch erfgoed De Zilvergroene natuurzone bij Nederweert-Eind bestaat uit agrarische landschap dat valt onder de noemer Jonge heideontginning.
Een rationeel verkaveld gebied dat tot ver in de 19e eeuw als woeste grond te boek stond. In 1850 was de Noordervaart al gegraven, maar lag dit gebied er nog onontgon- nen bij. Bij de ontginning is de richting van het kanaal als verkavelingsrichting overgenomen en ruim- telijk vormen het kanaal en het jonge ontginningslandschap nu één geheel. Effectenbeoordeling: De voorgenomen activiteit heeft geen negatief effect op de kernkwaliteit het cultuurhistorisch erfgoed in de Zilvergroene natuurzone. RAPPORT 8449.002versie D2 Reliëf Het landschap rond Nederweert-Eind kenmerkt zich door grote open gebieden welke ontstaan zijn door de ontginning van heide (zie figuur 12). De Zilvergroene natuurzone (blauwe vlak) ligt op de overgang naar een oude geulvormige laagte, waarin het plangebied ligt. De laagte is de donkergrijze slinger. Lichtgeel zijn dekzandvlaktes zonder esdek, terwijl aan de westzijde de groene kleuren dui- den op dekzandruggen al dan niet met een oud bouwlanddek. (Bron: Atlas van Limburg). De afzettin- gen, waarin deze zandige bodem is ontstaan, behoren geologisch gezien tot de formatie van Boxtel met een dek van het laagpakket van Wierden oftewel de bodem bestaat uit fluvioperiglaciale afzettin- gen van leem en zand met daaroverheen een zanddek. Figuur 12. De geomorfologische kaart laat zien dat het plangebied van origine een dekzandvlakte zonderesdekis.
Effectenbeoordeling: Door de voorgenomen plannen zullen er geen veranderingen plaatsvinden ten aanzien van de geomorfologische en aardkundige waarden en processen en kwaliteit van de bodem. Er zijn geen negatieve effecten op de kernkwaliteit reliëf in de Zilvergroene natuurzone. 5 CONCLUSIE Als gevolg van het project vindt er ruimtebeslag plaats binnen de Zilvergroene natuurzone. Dit leidt echter ecologisch gezien niet tot aantasting van de kernkwaliteiten omdat deze geen ecologisch toetsbare waarden bevatten. Tevens is er geen sprake van aantasting van de ecologische verbin- dingsfunctie. Een ontheffing en compensatie is derhalve vanuit ecologisch opzicht niet aan de orde. Econsultancy ________ 3 maart 2020 RAPPORT 8449.002versie D2 cas IE GERAADPLEEGDE BRONNEN Algemene Literatuur Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), uitvoerportaal; ahn.arcgisonline.nl, zoekgebied Neder- weert-Eind. Geraadpleegd op 6 februari 2020. Nationale Database Flora en Fauna (NDFF), uitvoerportaal; https://ndff-ecogrid.nl, zoekgebied Ne- derweert-Eind, periode 2010-2020. Nationale Georegister, uitvoerportaal; http:/nationaalgeoregister.nl, zoekgebied Nederweert-Eind, kaart Geomorfologische en aardkundige processen. Geraadpleegd op 6 februari 2020. Provincie Limburg. Atlas Limburg. Geraadpleegd op 6 februari, van https://portal.prvlimburg.nl/viewer/app/default, zoekgebied Nederweert-Eind.
Rapport landschappelijke inpassing van Zonnepark Het Kruis te Nederweert, Royal HaskoningDHV, ref. BG4525TPRP_1910071133, d.d. 10 oktober 2019 Algemene websites www.limburg.nl (EHS en beschermde gebieden in Limburg) wwwrijksoverheid.nl (natuurwetgeving) WWW.mijn.rvo.nl (natuurwetgeving) WWww.rvo.nl (nationale natuurwetgeving en soortenstandaarden) www.ahn.arcgisonline.nl (AHN kaart) www.BIJ12.nl RAPPORT 8449.002versie D2 —„a