2021-02-09 9c. Bijlage 14 - Landschappelijke inpassing Zonnepark.pdf
Tekst van het document
jn Royal mlsze enen PE HaskoningDHV EnhancingSocletyTogether Landschappelijke en ecologische inpassing van ZonneparkHet Kruist Nederweert-Eind Klant: Zonnepark Het Kruis BV Referentie: BG4525TPRPÚÔ1FÔ3: Status: Daturn: 15meli2020 Zonnepark | Het | Kruis VoyHaskoningDHV HASKONINGDHV | NEDERLAND | B.V. Larixplein1 5616 VB EINDHOVEN Transport & Planning Trade registernumber: 56515154 +31 88 348 42 50 T info@rhdhv.com | E royalhaskoningdhv.com | W Titeldocument: | Landschappelijke | en ecologische | inpassing | van Zonnepark | Het Kruis te Nederweert-Eind Ondertitel: Op naar | een duurzame | toekomst Referentie: BG4525TPRP001F03 Status: 02/Definitief Datum: | 15 mei 2020 Projectnaam: | Zonnepark | Nederweert Projectnummer: | BG4525 Opgesteld | door: ______ | _____ Gecontroleerd | door: _____ | __________ __ | _ Datum/paraaf: | 15 mei 2020 __ Goedgekeurd | door: _____ | __________ Datum/paraaf: | 15 mei 2020 f Classificatie | 3 Zonnepark | HetKruis | ISO9001=1S014001 ISO45001 Disclaimer No part ofthese specifications/printed matter may | be reproduced | and/or published by print,photocopy, | microfilm or by any other means, | without the prior writtenpermission | of HaskoningDHV | Nederland | B.V.; nor may they be used, without such permission, for any purposes | other than that for which they were produced. HaskoningDHVNederland B.V.
accepts no responsibility orliabilityforthese specifications/printed matter to any party other than the persons | by whom | itwas commissioned | and as concluded | underthat | Appointment. | The integrated QHSE | management | system | of HaskoningDHV | Nederland | B.V. has been certified inaccordance | with ISO 9001:2015, | ISO 14001:2015 | and ISO 45001:2018. 15mei 2020 | OP NAAR | EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | i Royal Zonnepark Het Kruis HaskoningDHV Inhoud 1 1.1 1.2 2 2.1 2.2 2.3 3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 5 15mei2020 Inleiding Hetinitiatief Leeswijzer Liggingenkaraktervan ditgebied Hetontstaanvanditgebiedineen notendop Natuurwaarden Ditinitiatiefin haargroterecontext Hetlandschappelijkenecologischinpassingsplan Inpassingvandezonnepanelenzelf Extraversterkingvanhetlandschapenvandenatuurwaarden Hetlandschappelijkraamwerktotaal Demeerwaardenopeenrijtje Overzichtvanalleoppervlakten Groen Beheerplan Grasland(12,16hectare) Bloemenzoom(0,85ha) Struweel(0,6ha) Erfbomen Flauweslootoeveroflaagte(0,25ha) BEPLANTINGSLIJST OPNAAREENDUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 Zonnepark Het Kruis royal HaskoningDHV 1 Inleiding Dit groen en beheerplan geeft inzicht in hoe dit Zonnepark Het Kruis landschappelijk en ecologisch ingepast wordt en op welke wijzen dit plan meerwaarden biedt voor biodiversiteit, beleving en toekomstwaarde.
1.1 Het initiatief Zonnepark het Kruis BV wil 14,21 hectare landbouwgrond inzetten voor de ontwikkeling en landschappelijke inpassing van een zonneweide. Op dit moment is het oostelijke perceel in handen van Landgoed het Kruis en het westelijke perceel in handen van Maatschap Loijen-Joosten. Het ontwerp van de zonneweide (het gedeelte binnen de permanente hekwerken) komt inclusief ondersteunende voorzieningen neer op circa 12,82 hectare grondoppervlak. Dit deel van het initiatief wordt straks beveiligd middels een hekwerk. Onder de ondersteunende voorzieningen wordt onder andere verstaan het plaatsen van transformatoren, omvormers, onderverdeelstations en een koppelpunt voor de netwerkbeheerder. De percelen hebben samen een geschatte opwekking van ongeveer 16.000 MWh per jaar. Dit komt neer op de elektriciteitsvoorziening van ongeveer 5000 gezinnen. De overige 1,39 hectare wordt ingezet ter landschappelijke versterking van de directe omgeving en ruimtelijke inpassing van de zonneweide zelf. Voor de ontwikkeling van de zonneweide is het Landgoed een samenwerking aangegaan met Newecoop, Dutch Solar Energy Care B.V. en met Loijen- Joosten Zon B.V.. Tezamen willen zij de zonneweide exploiteren. De opstelling op de beide percelen ziet er als volgt uit: Figuur 1: Ontwerp voor de zonneweide.
15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 1 Zonnepark | Het | Kruis VoyHaskoningDHV 10940 9 | ® 6656 | 956 | 3328 +2270 (maximalehoogte+2420) ran === | oo+1630 (maximalehoogte+1780) (maximalehoogte+1200)+1050 opvangeninfiltratiehemelwater Funderingsconstructiebestaatuitheipalenvolgens constructeureni.0.m.leverancierzonnepanelen Figuur 2:De weide bestaat uitzichherhalende modules zoalshierboven weergegeven. De weide | bestaat | uittwee | blokken | van 18 rijendak-opstellingen | met | telkens 4 panelen | richting het zuidoosten | en 2 panelen | richting het noordwesten. | In de nok zitbewust | een opening | van circa één meter breed | zodat er ook vanuit daar zonlicht en regen tussen | en onder de panelen | kan komen. | Tussen | elk dak ligteen | onderhoudspad | van 2,00 meter | breed. Globaal | gezien | isvan elke 13 meter grasland, | 10 meter voorzien | van een dak en is 3 metervrij | van constructies. Van | het totale initiatiefzal straks ongeveer | 65% | bestaan | uitdoor zonnepanelen | overdekt | grasland, | 24% bestaan | uitniet overdekt | (bloemrijk) grasland, | 1% | ondersteunende | voorzieningen | en 10% | gebruikt worden voor de landschappelijke | inpassing en groene | versterking | van het omliggende | landschap. | Van dit ontwerp kan licht worden | afgeweken | in verband | met voortschrijdende | technieken | inde zonne-energiesector.
De | landschappelijke | inpassing | wordt dusdanig | uitgevoerd | en beheerd | dat dit nietten koste gaat van het opwekkend | vermogen | van de zonneweide. | De eigenaren | van | het Landgoed | zijn begaan | met zowel landschappelijke, | belevings-, als natuurwaarden | en met het duurzaam | voortbestaan | van het gehele landgoed. | Vanuit een langetermijnvisie | en vanuit een verantwoordelijkheidsgevoel | voor dit deel van | het Limburgs | landschap | en voor cultuurhistorie zijn voorgenomen | plannen | opgenomen. | Bijonverhoopte gebeurtenissen, | zoals bijvoorbeeld | het over 20 jaar inonbruik | geraken | van de zonneweide | zullen de eigenaren | er zorg voor dragen | dat deze | percelen | binnen | een reële tijdsspanne | weerals | agrarische gronden | in gebruik genomen | kunnen | worden. De zonnepanelen Binnen | de twee | percelen | komen | 1152 | blokken. | Deze | blokken zijn gelijkmatig | verdeeld | over de percelen | en bevatten | per blok 48 panelen | (met | uitzondering | van de blokken | op de hoeken). | In het totaal gaat het om ruim 55 duizend | panelen. Voorsorterend | op het duurzame | grondgebruik | zal al het water wat op de panelen | valt, op een duurzame wijze onder | de panelen | gebracht | worden, | om daar | inde bodem | te kunnen | infiltreren.
Met de gekozen | opstelling valt lichtook | onder en tussen de panelen | op de grond, opdat | daar passende planten | kunnen | leven. Hiertoe | wordt bovenin | de dakopstellingen | een ruimte van circa één meter opengelaten | en worden | de panelen | op tussen de 1,05 meter | en 1,63 meter | hoogte | geplaatst in plaats van op de gebruikelijke 0,60 centimeter | boven | maaiveld. 15 mei2020 | OP NAAR | EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 2 Zonnepark Het Kruis over HaskoningDHV Figuur 3: Middels digitale bezonningsstudies is onderzocht hoe de bodem onderde rechteropstelling met circa één meterruimte in de nok, meerzonlicht krijgt dan onderde traditionele linkeropstelling. Eris gekozen voor de rechteropstelling met extra lichttoetreding. Innovatiecluster Binnen deze opstelling worden 48 blokken aangemerkt als innovatiecluster. Dit innovatiecluster biedt de mogelijkheid om de ontwikkeling van zonnepanelen in de praktijk te testen. Er zullen hier verschillende opstellingen worden gemaakt, waarin wordt gevarieerd in hoogte, tussenafstand en lichtdoorlatendheid van de panelen, dit in het kader van een nationaal innovatie en onderzoeksprogramma rondom inpassing van zonneparken in het landschap.
Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling van kostenbesparende omvormers, die eerder blokken van 35 meter dan van 36 meter vergen en een paneelaantal van 210 panelen per blok in plaats van 216 panelen per blok. Dit leidt tot een vergelijkbare opbrengst met minder panelen (minder energieverlies). Daarnaast wordt het plan opgenomen in een innovatieprogramma dat landelijk wordt uitgerold en internationaal zal worden ingebed om zo te leiden tot nieuwe standaarden voor zonneparken. 1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de kenmerken en kwaliteiten van dit gebied aangestipt om in hoofdstuk 3 het inrichtingsplan te presenteren. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op een duurzaam beheer en onderhoud van deze landschappelijke en ecologische inpassing. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 3 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV 2 Ligging en karakter van dit gebied 4 Figuur4: Ligging van dezonneweide inclusiefde drie extralandschapsversterkendezones. Tussen de Gebleektendijk en de Noordervaart liggen landbouwpercelen die in gebruikzijn als weiland of akker. Op de rood omcirkelde percelen is Zonnepark het Kruis BV voornemens een zonnepark te ontwikkelen. Op dit moment zijn er geen enkele opgaande beplantingen binnen dit vlak aanwezig. Het zijn puur in agrarisch gebruik zijnde percelen.
Tijdens de aanleg van deze vaart is de uitkomende grond aan weerszijden van de vaart neergelegd. Hierdoor liggen zowel hetfietspad aan de zuidzijde als de N275 aan de noordzijde van de vaart bijna 2 meter hoger dan de aangrenzende landbouwgronden. De locatie wordt vanaf het fietspad langs het kanaal vrijwel helemaal aan het zicht onttrokken door opgaande beplanting en een rietkraag. In de winter, als het blad gevallenis,is het verkeer dat over de N275 rijdt wel te zien vanaf de Gebleektendijk. Figuur5: hetfietspadaan de Noordervaart. Figuur6: Vanafde Gebleektendijk is de N275tezien. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 4 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV 2.1 Het ontstaan van dit gebied in een notendop Figuur 7: Rond 1850 was de Noordervaart al gegraven, maar lag het gebied ernog on-ontgonnen bij. Dit agrarische landschap valt onder de noemer Jonge heideontginning. Een rationeel verkaveld gebied dat tot ver in de 19° eeuw als woeste grond te boek stond. In 1850 was de Noordervaart al gegraven, maar lag dit gebied er nog onontgonnen bij. Bij de ontginning is de richting van het kanaal als verkavelings richting overgenomen en ruimtelijk vormen het kanaal en het jonge ontginningslandschap nu één geheel.
Figuur 8: Topografisch kaart van rond 1900 Rond 1900 is duidelijk te zien dat Ospel in het westen onderdeel vormt van de oude ontginningen die al stammen uit de vroege middeleeuwen (de hoge zandgronden met esdekken), terwijl het beoogde zonnepark in het relatiefjonge, totaal door de mens -aangelegde landschap ligt, op de overgang naar een oude geulvormige laagte, waarin het Kruis ligt. De laagte is de donkergrijze slinger. Lichtgeelzijn dekzandvlaktes zonder esdek, terwijl aan de westzijde de groene kleuren duiden op dekzandruggen al dan niet met een oud bouwlanddek. (bron: atlas van Limburg). 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 5 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV Figuur 9: De geomortologische kaart laat zien dat het plangebied van origine een dekzandvlakte zonder esdekis. Figuur 10: Op de Algemene Hoogtekaart Nedeland wordt het geomorfologische beeld bevestigd. De geulvormige laagte is te herkennen aan de blauwe delen en ons plangebiedligtop de overgang van de groene naar de gele delen. Figuur 11: Het plangebied is zwart omkaderd. Goed te zien zijn de hogere dijkjes (32,1 +NAP) rondom de vaart. De percelen zelf liggen tussen de 30,3 (nabij sloten en greppels) en 31,2 +NAP.
15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 6 Zonnepark Het Kruis Royal HaskoningDHV Figuur 12: Rond 1950 zijn de rechte wegen en percelen goed te herkennen en lijken de betreffende percelen aangeplant met naaldhout ofbegroeid te zijn met heide (rose). ENEN EDE AENen ee LN „a Ve EE | | 4 % en REN Figuur 13: Rond 1960 is aan de slotendichtheid goed te zien welke gronden lager en welke hogerliggen. Veel van de houtopstanden zijn gekapt en het plangebied is in gebruik genomen als landbouwgrond. 5 ze Le Figuur 14: Vandaag de dag is dit gebied hoofdzakelijk in gebruik als landbouwgrond. Het rood omkaderde gebied is het beoogde zonnepark. Op deze percelen wordt a!jarenlang landbouw bedreven, er staan geen bomen, noch struiken. De noordrand wordt door een watergang gevormd die geheel onderdeel van hetinitiatiefis. De watergang aan de oostrand is voor de helft in bezit bij de initiatiefnemers. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 7 Zonnepark Het Kruis Vroye HaskoningDHV 2.2 Natuurwaarden In opdracht van Landgoed het Kruis heeft Econsultancy in oktober 2018 een quick scan flora en fauna uitgevoerd. In 2018 wilde het landgoed weten welke van twee onderstaande locaties het meest geschikt zou zijn voor het ontwikkelen van een zonnepark. Dit onderzoek is opgenomen in bijlage 1.
In deze bijlage vindt u tevens het addendum van 1 juli 2019, wat specifiek over optie 3 gaat. of RK A KS / 7 B | FJ er . AN IN In ve ii Ty 3 VAL ae eN Ee 5A 8 Sa» Dj 4 á We 4 Aij NPT eed | t SN AN Cad es Pi6 oe Es NW > 5 LD A ch] vn Oe Ná (NE We < eN mx 74 7 WW A Pz abe ge Figuur 15: Econsultancy heeft in 2018 een quick scan verricht naar bovenstaande 2 locaties. Op basis van dit onderzoek is optie 1 (grenzend aan een Gouden natuurzone binnen het Natuurnetwerk Nederland) afgevallen en is ingezet op ontwikkeling van optie 2. Bij het nader onderzoeken van de inpasbaarheid van optie 2 is in dialoog met de omgeving en contacten met de eigenaren van de omliggende percelen gekomen tot de vandaag voorliggende optie 3. Optie 3 omvat het westelijk deel van optie 2 en is verder naar het westen doorgezet. Het grote voordeel van deze optie is dat het zonnepark in óón geheel uitgevoerd kan worden in plaats van verspreid over twee ruimtelijk van elkaar door een houtopstand en een agrarisch perceel gescheiden, percelen. “mn ‚ ww” Bl u és kt $ >. Sa 4 \ Ls á i pe 4 es A 4 Ln A Mg A Ee | ui a A Figuur 16: Optie 3 overlapt optie 2 voor de helft. Het onderzoek concludeert dat er voor locatie 2 met betrekking tot beschermde Natura2000 gebieden en houtopstanden geen bezwaren worden voorzien in de uitvoering van de ontwikkeling van een zonnepark.
Wel wordt aanbevolen de werkzaamheden buiten het broedseizoen te verrichten, omdat zo op voorhand kan worden voorkomen dat broedvogels hinder ondervinden. Tijdens een 2° veldbezoek door Ecoconsult in het najaar van 2019 zijn in bomen geen grote nesten aangetroffen binnen 75 meter van de onderzoek locatie. Daarnaast zijn er geen dassensporen gevonden die zouden kunnen duiden op recent gebruik van de onderzoek locatie (zoals dassenwissels, mestputjes of latrines). Hieruit blijkt dat de das geen gebruik maakt van de onderzoek locatie. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 8 Zonnepark Het Kruis Vroe HaskoningDHV Optie 2 is aangewezen als een gebied met ecologisch ontwikkelingsperspectief (Zilveren Natuurzone) binnen het NatuurNetwerk Nederland. Omliggende groenelementen bestaan uit laanbeplantingen van eik en opstanden van zomereik, gewone es en zwarte els met een onderbeplanting van braam en vlier. Langs de Vaart staan rietkragen. 2.3 Dit initiatief in haar grotere context Beleidsmatig is dit gebied aangewezen als een Zilvergroene natuurzone binnen het natuurnetwerk Nederland (NNN). Dit zijn landbouwgebieden met grote kansen voor natuurontwikkeling en natuurbeheertaken, die de provincie vooral ingevuld wenst te zien met middelen vanuit de regio.
De provincie ziet hier accenten in beheer en ontwikkeling van flora en fauna, grondgebonden landbouw en recreatief medegebruik. Ontwikkelingen die de kernkwaliteit “Groene karakter” aantasten of versnipperen binnen deze zilvergroene zouden 1 op 1 gecompenseerd moeten worden. De initiatiefnemers omarmen de onderstaande kwaliteitsimpulsen van de provincie en zullen mede uitvoering geven aan het versterken van de groenstructuren het ontwikkelen van een mozaïeklandschap en het tegelijkertijd respecteren van de openheid in dit gebied. Kwaliteitsimpulsen -strategieën a Lichtgroen: ontwikkelen mozaïek landschap a Middengroen: ontwikkelingszone boselementen u Rood gestreept: voor stimuleren erfbeplanting en versterken groenstructuren a Lichtgeel: open houden of ontwikkelen groenstructuren s Donkergeel!: ontwikkelen groenstructuren a Lichtblauw: ontwikkelen beek en of rivierdal Figuur 17: uit het provinciaal beleid Vanuit het provinciaal beleid wordt dit gebied gekenmerkt als een jonge heideontginning. De beoogde locatie is lichtgroen gekleurd wat inhoudt dat de provincie hier inzet op het ontwikkelen van een mozaïek landschap. Rondom bedrijfspanden wordt ingezet op het stimuleren van erfbeplanting (rode arcering) en donkergeel staat voor het ontwikkelen van groenstructuren.
Midden-groen staat zelfs voor het ontwikkelen van boselementen, dit is zuidoostelijk van onze locatie aan de orde. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 9 Zonnepark Het Kruis VoyHaskoningDHV 3 Het landschappelijken ecologisch inpassingsplan 3.1 Inpassingvan dezonnepanelenzelf Locatiekeuze BinnenNederweertisdezelocatie,palaandeNoordervaart,in eenjongerationeelverkavelde heideontginningeenprimaplekvooreenrelatiefmoderneontwikkelingalseenzonnepark.Debeoogde percelenzijnin landbouwkundiggebruikengrenzennietdirectaannatuurgebiedenofleefgebiedenvan beschermdediersoorten.JuistdezepercelendirectgrenzendaandeNoordervaartlenenzichgoedvoor eenietwatmeerstedelijkeinvulling,omdatdezezodichtbijdeverkeersaderN275liggen,enhetverkeer watdaarrijdtzoweltezienalstehorenis.VerderzuidelijkenverderwegvandeN275raaktdit verkeersgeluidalsnelopdeachtergrondenoverheersthetlandelijkegroenekaraktervanditstukje buitengebiedvanNederweert.
Landschappelijkeinpassing Deordegroottevandezeingreep(250bij550meter)pastprimabinnendebestaanderuimtelijkekamers vanongeveer400meterbreedte.Ditgecombineerdmethetfeitdatdeprovinciejuistin ditgebiedeen versterkingvanhetmozaïeklandschapnastreeft,maaktdezeingreepmethaarlandschappelijke omlijstingmetstruweel,bomenenbloemrijkerandentoteenversterkingvanhethuidigelandschapen bijbehorendecultuurhistorischeenecologischewaarden.Voordeelvandezelocatie,isdatzeop150 metervanafdedoorgaandeweg(Gebleektendijk)ligt,waardoordepanelenperspectivischwegvallen tegenhetnoordelijkvanhetzonneparkgelegendijklichaaminclusiefbeplantingvandeNoordervaart. Bovendienzullenhetopgaandestruweel,debomenendebloemzomeneengrootdeelvandepanelen aanhetzichtonttrekken. Erzijnbewustookdoorkijkjesindegroenstructuurgemaakt,zodatdetoevalligepassantookkanzien, hoeNederweertduurzaamvanelektriciteitvoorzienwordt. Figuur18:HuidigbeeldvanafdeGebleektendijknaarhetnoordengekeken. Figuur19:Toekomstigbeeldmetstruweelendoorkijkjeswaarachterdepanelenzichtbaarzijn. 15mei2020 OPNAAREENDUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 10 Vr Zonnepark Het Kruis Royal HaskoningDHV Combinatiesmetlandbouwenbehoudvandebodemkwaliteit Zonnepanelennemenzonlichtopwaardoorerminderlichtenenergiedebodembereikt.Depanelen vangenookregenwaterafwaardoordeverdelingvanwateroverhetperceelverandert.
Beidekunnenvan invloedzijnophetbodemlevenonderdepanelenendaarmeeopdevruchtbaarheidvandebodem.(bron: Zonneparkennatuurenlandbouw,april2019,WUR). Aandachtvoorditbodemlevenisdaaromintegraal onderdeelvanditvoorstel.Alsdebodemopordeblijftenerplantenkunnenblijvengroeiendanverkleint bovendiendekansopzandverstuivingen. < + Nn AnEe > == ee | ma \ half- licht- half licht pn Figuur20:Principevandedak-opstellingmetlichtgatenenafwisselinginhetterreindaaronder,voormaximaalbehoudvande bodemkwaliteit. Maximaallicht Doordeopstellingopminimaal1,05meterbovenmaaiveldteplaatsen,indenokkenvandeopstelling lichtopeningenvan circaéénmetervrijtehouden,entussendeopstellingsrijeneenonderhoudspadvan circatweemetervrijtehouden,isinvullinggegevenaanhetbewustendoelmatigverkleinenvanhetrisico datdoordezeingreephetbodemlevenachteruitzoukunnengaan.Deonderzoekendiegedaanzijn gevenopditvlaknamelijkgeenunaniemeconclusies. ZonneparkHetKruisisviaDutchSolarEnergylidvanhetNationaalConsortiumZonin Landbouwen Landschap.
Binnenditconsortiumiseenmeetprotocolontwikkeld,waarvanZonneparkhetKruisgebruik zalmaken.Ompreciestewetenwatdeeffectenzijnenbijtekunnensturenzaldaaromjaarlijks monitoringplaatsvindenvolgenshetmeetprotocolbiodiversiteitzonnevelden,opgestelddoorhet NationaalconsortiumZonin Landschap.Omtebeginnenzaleen0-metinggedaanwordenop onderwerpenzoalsvegetatie,vogels,insecten,dagvlinders,zoogdieren,vleermuizenenbovengrondse bodemorganismen. Daarnaastzalerbiochemischonderzoekgedaanwordennaarzakenalshet organischestofgehalte,zuurgraad,stikstof,fosfatenennaardekalistatus. Deresultatenvandezejaarlijkseonderzoekenwordenstrakszowelgebruiktomhetbeheervanheteigen zonneparkteoptimaliserenalsookomeensteentjebij dragenaandewetenschapenhetoptimaliseren vanzonneparkopstellingenin hetalgemeenen hetvergrotenvandekennisomtrentdeimpacthiervanop hetbodemlevenin hetbijzonder.
Slimwatergebruik Detweedeingreepterbehoudvandebodemkwaliteitishetbewustgeaccidenteerdaanleggenvande bodemindiezin,datonderdepanelenlichte(tot0,50meter)zonkenwordengemaakt,waarwatertijdens heftigeregenbuienlangerkanblijvenstaan.Hetmateriaal(overwegendzand)wordtvervolgensgebruikt omdetweemeterbredeonderhoudspadentussenderijenopstellingendoorjuistietsoptehogen.Zo blijvendezepaden,waardoordedakopstellingvandepanelentijdensregenbuienautomatischveelwater naartoeafzalstromen,relatiefdroogengoedbegaanbaar,omdatzehogerliggendandeomgeving.De 15mei2020 OPNAAREENDUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 11 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV afwisseling van meer en minder beschaduwde en ietsjes hoger of lagergelegen gronden in het zonnepark bieden eveneens de biodiversiteit extra kansen zich te vergroten. Ecologische inpassing en verhogen van de biodiversiteit Door de zonneweide te omkaderen met een gemiddeld 6 meter brede natuurzone en bovendien op 3 plekken bestaande oudere houtopstanden met nieuwe struweelzones te verbinden ontstaat een robuust ecologisch netwerk, waar diverse dier en plantensoorten baat bij zullen hebben. Het zonnepark zal omheind worden en daarmee voor mensen, maar ook bepaalde diersoorten minder toegankelijk worden. Voor de das zullen er speciale dassenpoorten in deze omheining gemaakt worden, waar ook kleinere zoogdieren als marters gebruik van kunnen maken.
Door de permanente omheining tussen de toe te voegen natuurstrook van struweel en het begraasde zonnepark te midden van een bloemenrijk grasland te plaatsen is de omheining vanaf een afstand ampertezien. De groene omlijsting zal visueel ruimtelijk meerinhet oog springen, wat precies de bedoeling is, binnen deze Zilvergroene natuurzone. Struweelhagen die elke 5-7 jaar teruggezet worden zijn van grote waarde voor de natuur en het verhogen van de biodiversiteit. Met de aanleg van deze struwelen zullen vogels als de Veldleeuwerik, de Graspieper, Boompieper, Nachtegaal en de grote Lijster meer dekking hebben en broedgelegenheid. Ook roofvogels als de torenvalk, de Boomvalk en de sperwerzullen hier baat bij hebben. Veldopstelling De opstelling loopt parallel aan de overheersende landschappelijke perceelindeling en richting en is net zo recht en hoekig van aard als dit landschapstype. Figuur21: In bovenstaandeprenteniste zien hoe de landschappelijke inpassing van hetzonnepark, hethuidige mozaïeklandschap en daarmee de biodiversiteit, geheel conform hetprovinciaal beleid, zal versterken. De doordeprovincie als open te handhaven gebieden blijven open (lichtgeel). De 3 landschaps-ecologische corridorsliggen alle drie binnen demiddengroene vlakken, waar bosontwikkeling en versterking van hetmozaïeklandschap voorzienis.
Dezonneweide zelfligtbinnenhetlichtgroene vlak, waar alleen versterking van hetMozaïeklandschap voorzien is. 15 mei 2020 OP NAAREEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 12 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV Zuidelijke omlijsting Tussen de zonnepanelen en het permanente hekwerk ligt een strook van 5 meter, waarvan de binnenste 2 meter als onderhoudspad fungeert en waar regelmatig schapen de vegetatie afgrazen (midden groene kleur). De drie meter grenzend aan het permanente hekwerk, buiten bereik van de schapen, wordt ingezaaid met een bloemrijk grasmengsel (lichtgroene tot gele kleur) en zal niet bemest worden. Het struweel buiten het permanente hekwerk is 6 meter breed en wordt regelmatig gefaseerd teruggezet, opdat het bosplantsoen niet hoger dan 3 meter wordt en daarmee de opbrengsten van de zonneweide negatiefzouden beïnvloeden. Het gefaseerd terugzetten gebeurt op een dusdanige wijze dat het lineaire opgaande karakter van de gehele strook nooit onderbroken wordt. Op de hoekpunten, nabij de entree en nabij het innovatiecluster zijn bewust kijkgaten in het struweel gemaakt, zodat de omgeving kan zien dat er een zonneweide ligt. Zuidelijke groene omlijsting van het park TN EX Eee ett EEA eo en Ee ZE£ Ee A Ehalfmker- half lieht half Úoht # struweel 3m. bloemrijk + 2 m.
pad Oras gras Figuur22:Zuidelijke omlijsting 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 13 Zonnepark | Het | Kruis VroeHaskoningDHV Noordelijke | omlijsting Aan de noordzijde van het zonnepark | ligtmomenteel | een 1,30 meter brede sloot aan de voet van het dijktalud van het kanaal. Deze | sloot blijftgehandhaafd, | maar krijgtaan de zuidzijde een heel flauwe oever. Hierdoor zal er straks over circa twee meter breedte water zijn. Over 4 meter zal deze oever met vochtminnende | inheemse | kruiden ingezaaid worden. | Op de laatste meter buiten het hekwerk | en de eerste 3 meter binnen het hekwerk | zal eveneens | een bloemrijk grasmengsel | ingezaaid worden. | Deze gehele strook van 10 meter zal extensief beheerd | worden | en niet bemest. Noordelijke | groene | omlijsting | van | het park 32,1+ NAP ‚| ge | 2“ k a LN | bestaand \ | G | ‘ V | 4 | ig Wy | mx | Sg k | Mt ISKOA j | if iePa | Ke | £ k | nnK | Kat | Noordewvaart 31,6+ NAP huidigmaaiveldop30,3-31,2+NAP | L_ | 12 meten, | en | | ! _—— 2 | 3 | í | 4 | 2 2m. zm. +1 +4 mu,Aauneoeverv‚aorsloot ad + 8MELErmeterbloemrije | 0 | ‚ Dit ís een bestaande sloot met bestaand struweel, riet en arotere bomen aan de Noordervaart.
Figuur23: Noordelijkeomlijsting Iedereen | dieover het bestaande | pad langs het kanaal loopt of fietsten een ooghoogte | heeft van minimaal 1,40 meter, zal over de zonnepanelen | heen | kunnen | kijken.Het maaiveld waar de panelen opstaan | ligt namelijk minimaal 90 centimeter lager dan het bestaande | fietspad. De panelen | aan deze zijde van het park worden | maximaal | 2,27 hoog, gemeten | vanaf het maaiveld. | Ditbetekent 31,2 +NAP | + 2,27 = 33,47 +NAP. | Mensen | die over het fietspad dat op 32,1 +NAPligt | naarhet zuiden kijken, zullen in de praktijk of tegen bestaand | struweel op de kade oftegen opgaand | rietvanuit de sloot aankijken, dan wel daartussendoor | over de panelen heen | naar het zuiden | kijken.Kinderen | en volwassenen | met hun ooghoogte | beneden | de (33,47-32,1= | 1,37) zullen inhet westelijke deel van het zonnepark | tegen de zonnepanelen | aankijken. Bezien vanaf het noorden | geeft dat een rustig beeld, omdat | de stellages waarop de panelen liggen vanuit hierniet te zien zijn. 15mei 2020 | OP NAAR EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 14 JW Zonnepark Het Kruis VroeHaskoningDHV Westelijke omlijsting westelijke groene omlijsting: F-11 meter breed u 1mw+t546 m +3m +2.pad pad -struweel - bloemrijk - gras westelijke groene omlijsting: 7-11 meter breed tm 1m+3m +t2m.
pad greppel pad bloevrijk gras| bee Figuur24: Westelijke omlijsting De westelijke omlijsting varieert in breedte. Omdat aan deze zijde het struinpad komt, zal de permanente natuurstrook in breedte variëren van tussen de 1 en 6 meter. Overal waar de natuurstrook brederisdan 3 meterzalstruweel aangeplant worden. Dit is het geval in de noordelijke helft van deze westzijde. Bij 6 meter breedte is er ruimte voor 3 rijen struweel in de smallere delen zal 1 of 2 rijen aangeplant worden.In de zuidelijkste helft loopt het struinpad tussen het hekwerk en een met bloemrijk grasmengsel bezaaide greppel. Binnen het hekwerk loopt een strook met 3 meter breed met een bloemrijk grasmengsel. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 15 Zonnepark Het Kruis &Royal HaskoningDHV Oostelijkeomlijsting Oostelijke groene omlijsting:9-12 meter breed Us HEINE4 LA 7 EE 2m. BWMVLaR Dever 1asloot pad OLoevurijk struweel orasland Figuur25:Oostelijkeomlijsting. Netalsdewestelijkeomlijsting,varieertdeoostelijkeomlijstingookinbreedte.Uitgaandevandevaste5 metermaatdiebinnenhetpermanentehekwerkvalt, blijfterdus4tot7 meterextensiefbeheerde natuuromlijstingaandeoostzijdeover.Hiervanwordt1 tot1,50meterin beslaggenomendoorde watergangenzal2,50tot6,00meteraangeplantwordenmetbosplantsoen. Bij6,00meterbreedteiser ruimtevoor3rijenstruweelin desmalleredelenzal1 of2 rijenaangeplantworden.
15mei2020 OPNAAREENDUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 16 Zonnepark Het Kruis a Royal HaskoningDHV 3.2 Extra versterking van het landschap en van de natuurwaarden Om invulling te geven aan het provinciale beleid en tegelijkertijd ter versterking van de biodiversiteit leggen de initiatiefnemers naast de landschappelijke inpassing van de panelen zelf, bovendien drie groene corridors aan, ter versterking van het mozaïeklandschap. Juist deze extra groene corridors maken het raamwerk van groene randen met daarbinnen eenvormige kamers compleet en verbinden zo de groenzones aan de Gebleektendijk met die van de Noordervaart. Vogels, dassen en andere zoogdieren, maar ook insecten (vlinders) en amfibieën kunnen zo makkelijker dit gebied bevolken en doorkruisen, op zoek naar voedsel, een slaapplek of een partner. Deze stroken worden extensief beheerd en niet bemest. In deze extra stroken is ook ruimte voor echte bomen, die niet elke 7 jaar teruggezet hoeven te worden omdat ze anders de energieopbrengst van het Zonnepark negatief zouden beïnvloeden. De belangrijkste natuurcorridoris de meest oostelijk gelegen corridor die aansluit op een bestaandelijnvormige houtopstand, dwars op het kanaal.
Omdat in deze houtopstand nu al veel dieren te vinden zijn, hebben de initiatiefnemers er bewust voor gekozen hier geen struinpad aan te leggen en de aanvullende strook met extra boomvormers te voorzien, zodat ook vleermuizen hier straks ongestoord gebruik van kunnen maken. 0LENom Figuur26: De oranje zones verbinden de groene lijst van hetzonnepark met omliggende groenstructuren en verankeren zo het zonnepark in haaromgeving. Concreet gaat het om 3 groenstroken van elk 6 meter breed. De middelste groenstrook loopt over een erf en geeft toegang tot de poort naar het zonnepark. Het is de oprijlaan naar het zonnepark. De bebouwing die nu nog oostelijk op het erf staat wordt binnenkort verwijderd. De eigenaren van dit perceel zijn tevens de beheerders van de schapen die straks van het gras op het zonnepark zullen grazen. Ook de meest westelijke groenstrook loopt over hun eigendom en grenst aan een sloot. Via deze groenstrook zal straks een struinpad lopen dat de Gebleektendijk met het kanaal verbindt. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 17 Zonnepark Het Kruis Vroye HaskoningDHV ZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 18NAAR EENDUUI15mei2020 Zonnepark Het Kruis & Royal HaskoningDHV De oostelijke corridor, in de vorm van een haak, ligt op eigendom van Landgoed het Kruis.
6 meter brede bloemrijke akkerrand zone afgewisseld met struweel met overstaanders en ook solitaire bomen in het gras | Appel in struweel 3 Zwarte Elzen ° Meidoorn 2 Appels en 1 Kers B Solitäire Meidoorn in struweel 2 Kersen in struweel Figuur28: Bovenstaandde invulling van de oostelijke landschaps-ecologische groenzone. Opditmomenteindigtde bosschage vanafde Noordervaarthalverwegedeze landschappelijke kamer. Metde invulling van deze groencorridorzietheterstraks ongeveerzouit. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 19 Zonnepark Het Kruis VoyHaskoningDHV 3.3 Het landschappelijk raamwerk totaal Doorde richting en grootte van de maaswijdte van dit groene raamwerk te volgen, zal de strakke rechte opstelling met zonnepanelen als vanzelf binnen dit raamwerk vallen. Aan de randen van de opstelling worden nieuwe groene landschapselementen toegevoegd. Deze verzachten en vergroenen niet alleen het zonnepark, maar versterken ook het mozaïek landschap en de biodiversiteit. Binnen dit raamwerk, dat zich qua grootte en richting voegt binnen het omliggende rationeel verkavelde jonge ontginningslandschap, liggen 2 vlakken met zonnepanelen. Binnen dit relatiefjonge rationeel verkavelde landschap past een dergelijk gebruik prima, in die zin dat het omzomen van deze percelen bijdraagt aan het ecologisch betertoegankelijk maken van dit agrarische gebied.
De korrelgrootte in deze strook wordt verkleind en met het doorzetten van de lijnvormige beplantingsstructuurtot aan de Gebleektendijk, wordt de route vanafde Gebleektendijk tot aan het kanaal voor kleinere zoogdieren, vogels en insecten verbeterd. Daarom zetten de initiatiefnemers, buiten het oppervlak van de zonnepanelen op drie plaatsen groenstructuren door tot aan de Gebleekte dijk. Niet alleen dieren, maar ook mensen zullen straks door deze ontwikkeling er een interessant ‘be-leefgebied” bij krijgen. Een extra route voor wandelaars loopt straks westelijk van het zonnepark vanaf de kanaaldijk naar de Gebleektendijk. legendabomen struweel tot 2,5 meter bloemenrijk grasland grasland begraasd watergang natte gradient toegangspad struinpad omheining Figuur29: Bovenstaandde omvang van degehele ingreep 15 mei 2020 OP NAAREEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 20 Zonnepark Het Kruis Royal HaskoningDHV 3.4 Demeerwaarden opeenrijtje Samenvattingvandeuitgevoerdeontwerpuitgangspunten: a Herstellijnelementeninhet ontginningslandschap endaarmee hetlandschap versterken. Aande randenvande opstelling wordennieuwegroenekaderstoegevoegd. Dezeverzachtenenvergroenen nietalleenhetzonnepark, maar versterkenook hetmozaïeklandschap.
o Opgaande struiken/struweel o Waterlopen o Bloemrijke stroken a Toevoegenvanerfbeplantingenindevorm vaneenfruitbomenrij a Gradiëntenslimgebruikenvoornatuurwaarden o Bloemrijk grasland tegen de kanaaldijk aan o Greppelenslootkantenbenutten a Zonneopstellingisinlijnmetde Noordervaart en de bestaande kamerstructuur. Hetzonnepark is goed ingepastopde structuur vanhetomliggende landschapvanjongheide ontginningslandschapmet rationele verkaveling. De beoogdegrondenvoorde zonneweideblijvenhunhuidige vorm en kavelstructuur behouden, 15 mei 2020 OP NAAREEN DUURZAMETOEKOMST BG452STPRPO01F03 2 Zonnepark Het Kruis Vroe HaskoningDHV Toepassen van meervoudig ruimtegebruik o Bijenmengsels aan de randen in combinatie met een imker o Waterberging onder de panelen o Schapen als beheerders van het zonnepark o Toevoegen van een openbaar wandelpad (tussen zonsopkomst en zonsondergang) Regenwater dat op de panelen valt herbruiken en onder de panelen leiden, zodat de bodem aldaar niet te droog wordt en er meer water naar het grondwater kan infiltreren. Dit is goed tegen de droogteperioden die in de toekomst vaker voor gaan komen. Landschappelijk inpassen van alle bouwwerken en hekwerken o De maaswijdte van de hekwerken is dusdanig groot (15 bij 5 centimeter) dat kleine zoogdieren hier doorheen kunnen. Aanvullend worden enkele dassenpassages aangelegd.
o De kleur, vorm en locatie van de hekwerken en opgaande bouwwerken is dusdanig gekozen dat ze niet teveel opvallen en veelal wegvallen tegen het nieuw aan te planten struweel. Conform de maaswijdte van de percelering van deze jonge ontginning, bestaat het zonnepark uit twee precies even grote blokken, omringd door een gemiddeld 10 meter brede groene omlijsting. Tussen de twee blokken ligt eveneens een groenzone van 10 meter breed. Ecologische meerwaarde bieden: Door aan de omzomingen inheemse beplantingsstructuur toe te voegen sluit de zonneweide ook aan bij de nabijgelegen percelen met natuurbestemming. Het omzomen van het energieperceel zal ook bijdragen aan het ecologisch beter toegankelijk maken van dit agrarisch gebied. Met het doorzetten van de lijnvormige beplantingsstructuur tot aan de Gebleektendijk wordt de route van daar tot het kanaal verbeterd voor kleine zoogdieren, vogels en insecten. Ook nadat de exploitatieperiode van de zonneweide voorbij is en de landbouwfunctie van de percelen weerzijn hersteld blijft het groene raamwerk bestaan als duurzame voetafdruk voor de lange termijn. Toevoegen van recreatieve meerwaarde: Door de aanleg van een struinpad aan de westzijde van het zonnepark en deze route op bepaalde tijden voor publiek open te stellen krijgt Nederweert er ook een mooie recreatieve route bij.
Tijdens en na realisatie van de zonneweide wordt de bestaansbekendheid bevorderd door o.a. informatieborden ter plekke en excursies voor groepen, zoals scholen. Figuur 31: Hoe de ligging en inrichting van het Zonnepark aansluit bij het provinciaal beleid. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 22 Zonnepark | Het | Kruis VoyHaskoningDHV 3.5 | Overzicht | van alle oppervlakten IE Binnen | Onder de | 9,2 panelen | (65%) het | 0,46 (3%) | 0,2 (1%) | 12,82 | 90% hekwerk | Vrij | 2,96 (21%) corridors Totaal | 12,16 | 0,85 | 0,60 | 0,25 | 0,15 | 0,2 | 14,21 | 100% % | 86% | 6% | 4% | 2% | 1% | 1% | 100% 15mei2020 | OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 23 Zonnepark | Het | Kruis Royal HaskoningDHV 4 | Groen | Beheerplan De oppervlakte | van het zonneparkis | 14,21 | hectare. Van deze | 14,21 hectare | isongeveer: a 0,15 ha water in sloot of greppel | (geheel buiten het permanente | hekwerk) a 0,6 hectare struweel | (0,49 ha rondom | de zonneweide | en 0,11 ha inde oost en west | corridor, alles buiten het permanente | hekwerk). a 0,25 hectare | natte gradiënt | (geheel buiten het permanente | hekwerk). a 0,85 hectare | bloemrijke | bijenmengsel | in overleg met de plaatselijke imker en de vogelwerkgroep Nederweert | Eind.
0,46 ha van dit bloemrijke mengsel | ligtdirect binnen | de permanente | hekwerken maar | wordt bewust | middels | verplaatsbaar | schapengaas | buiten de begrazingseenheid | gehouden. Slechts | 1 maal perjaar | mogen | de schapen | hier overheen | grazen. | 0,15 ha grenst hieraan, | maarligt buiten het permanente | hekwerk. | 0,24 ha ligt inde 3 corridors. a 0,2 hectare in gebruik door ondersteunende | voorzieningen. a 12,16 | hectare is begraasd | grasland wat geheel | binnen | de permanente | hekwerken | valt. Van | deze 12,16 ha ligt9,2 ha onder | zonnepanelen | en is2,96 ha vrijvan installaties. 1,39 hectare | wordt bewust | ingericht als groenzone | bestemd | voor landschappelijke | inpassing, | versterking van het heideontginningslandschap | en vergroting | van de biodiversiteit. Hiervan | is1,04 direct om | de zonneweide | gelegen, | buiten de hekwerken, | dusvrij toegankelijk | voor alle dieren. Binnen | deze | 1,04 hectare zal de beplanting | niet hoger worden | dan zo’n 3,00 meter, | om beschaduwing | van de zonnepanelen tevoorkomen. | De overige | 0,35 hectare | valt buiten de directe beschaduwings-invloed | op de panelen | en daar mag de beplanting | volledig uitgroeien.
Deze 0,35 hectare | bestaat uit: a Een | rijfruitbomen | (of andere | inheemse | bomen) | die aangeplant | worden | met een onderlinge | afstand van ongeveer | 10 meter in een onderbegroeiing | van bloemrijk grasland/bijenmengsel. a 0,11 hectare | (struweel) bosplantsoen | dat wordt ingericht in overleg met de plaatselijke Bijen en vogelwerkgroep | ____ _________ m 28 bomen | waarvan | 3 wilgen, 2 walnoot, | 1wilde kastanje, | 3 zwarte elzen, 3 lindes, 5 appels en 5 kersen | en 6 meidoorns, | worden | aangeplant. a 0,24 hectare | akkerrand | beplanting | of bloemrijk grasland/bijenmengsel | in overleg | met de plaatselijke imker en de vogelwerkgroep | Nederweert | Eind worden | ingericht. Het gehele | initiatiefbetreft bijelkaar 14,21 | hectare waarvan | 1,85 (= 1,04 rondom | de zonneweide | en buiten het hek+ 0,35 in de corridors+ 0,46 binnen | het hek) hectare | terversterking | van het landschap | en de biodiversiteit. Dat is13% | van de in tezetten | gronden.
Beheergroepen: Grasland Bloemenzoom | voor bijen en andere | insecten Struweel/bosplantsoen; | sub | beheergroep | solitaire bomen | in struweel Laan/erfbomen NBONDFlauwe | slootoever 15mei 2020 | OP NAAR | EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 24 Zonnepark Het Kruis VoyHaskoningDHV 4.1 Grasland (12,16 hectare) +2270 (maximalehoogte +2420) eee | +1630 (maximalehoogte+1780) (maximalehoogte+1200)+1050 De \ opvangen infiltratiehemelwater Funderingsconstructiebestaatuitheipalenvolgens constructeureni.0.m.leverancierzonnepanelen Gewenste eindbeeld Het gewenste eindbeeld is een gesloten grasmat van relatief kort gras. Tot maximaal 20 centimeter hoog. Hiertoe zal onder de zonnepanelen gras ingezaaid worden dat geschikt is om te laten begrazen door jongvee, varkens, kippen en ofschapen. Om deze begrazing mogelijk te maken zijn de panelen minimaal 1,05 meter opgetild van het maaiveld. Tussen de rijen panelen liggen onderhoudspaden van twee meter breed. Deze zullen iets hoger liggen dan de voet van de panelen. Onder de panelen, daarwaar het minste licht komt, zal het maaiveld lichtjes verlaagd worden, zodattijdens regenbuien hier het water naartoe kan afstromen, zonder dat de paden onbegaanbare modderpoelen worden. Daar waar de panelen elkaar zouden raken is bewust gekozen een opening in de nok te houden van circa één meter breed, zodat er meer licht onder de panelen kan komen.
Hierdoor kan ook hier de beplanting tot ontwikkeling komen. Aanleg a Het terrein lichtjes bewerken, zodat er iets hogere 2,00 meter brede gras (beheer) paden tussen de paneelrijen komen en onder de panelen stroken, die iets lager liggen. Door deze lichte hoogte (droogte/natheid) verschillen, gecombineerd met het al dan niet in meer of mindere mate beschaduwd zijn, ontstaat een grotere biodiversiteit aan begroeiing; m Inzaaien van hetjuiste grasmengsel. Door de eigenaren te bepalen, mede in afstemming met de dieren die hierop zullen gaan grazen. Het mengsel van bijvoorbeeld Engels raaigras (Abosan, Sputnik en Diwan) met Beemdlangbloem (Merifest), Timothee (Dolina en Summergraze) en Veldbeemdgras (Evora) zal bijgemengd worden met rode en witte klaver voor het vastleggen van stikstof in de bodem; a Het te begrazen gebied valt geheel binnen het permanente hekwerk, met een maaswijdte van 5 bij 15 cm, waardoor insecten, vogels en kleine zoogdieren ook gebruik kunnen maken van het grasland. Voor dassen worden speciale poorten aangelegd zodat ookzijdit grasland kunnen gebruiken. Tegen de tijd dat de schapen ingeschaard worden, zal de buitenste rand door middel van verplaatsbaar schapengaas buiten de graasreikwijdte van de schapen worden gehouden, opdat daar de bloemrijke graszone zich kan ontwikkelen.
De graaseenheid zelfzal elke jaar in 6-en worden gedeeld en afhankelijk van dat specifieke jaar in een lagere of hogere frequentie begraasd worden. Beheersmaatregelen: a Begrazing door schapen. In de wintermaanden staan de schapen op stal. Het gras in de zonneweide groeit dan nauwelijks en zo wordt voorkomen dat bij vochtig weer de schapen de grasmat vertrappen. m In het voorjaar heeft het gras zijn grootste groeikracht. De schapen met lammeren kunnen, afhankelijk van het groeiseizoen, eind maart of begin april het land weer op. In het begin van elk groeiseizoen is de zonneweide in 6-en gedeeld, zodat de schapen elke week a 10 dagen in een vers stukje weiland kunnen en de grasmat tussendoor minimaal 6 weken kan herstellen (inbouwen van groeitrappen). a Richting de zomerverschuift deze frequentie van omweiden naar elke 14 dagen a 3 weken afhankelijk van de beoordeling en keuze van de beheerder. De beheerder zal bepalen welke begrazingsdruk passend is en voorwelk periode. Ook bepaalt de beheerder ofen wat er wanneer doorgezaaid moet 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 25 Zonnepark | Het | Kruis Royal HaskoningDHV worden | dan wel verwijderd | moet worden | en of er bemest | zal moeten | worden | om in het voorjaar de lammeren | voldoende | krachtig voerte | kunnen | bieden.
m Als alternatief voor het in de lente tijdelijkverhogen | van de begrazingsdruk, | zou het machinaal | maaien van de onderhoudspaden | ingezet kunnen | worden. | De eenvoudig | met smalle | machines | te bereiken paden | zouden | dan gemaaid | kunnen | worden, | waarbij het maaisel | afgevoerd | kan worden. m Elke 2 jaar zal de beheerder | insamenspraak | met de onderzoekers | en op basis van de uitslagen van de gedane | tellingen en monitoringsonderzoeken | het beheer, | waar wenselijk | en mogelijk, bijstellen. 4.2 | Bloemenzoom | (0,85 | ha) Gewenste | eindbeeld: Rondom | de panelen | komt een ecologisch | waardevolle | strook van 2 tot 8 meter bloemrijk | grasland, waarvan | altijdde helft structuurrijk is.Hiertoe zal gefaseerd | gemaaid | worden | in banen. | Met structuurrijk bedoelen | we dat deze | strook geschikt is voor kleine zoogdieren | en vogels | om zich inte verstoppen | en dus een hoogte heeft van minimaal | 20 centimeter. Deze | groenstrookzal | uitverschillende | plantensoorten bestaan, die allen inheemszijn | en positief bijdragen aan het versterken | van de bijenstand | en/of de vogelstand | en daarmee | de gehele | biodiversiteit in ditgebied. | Zodra de resultaten van de 0-meting | bekend zijnzal een passend | mengsel | en bijbehorend | beheer | hiervan afgestemd | worden | met Vogelwerkgroep Nederweert | Eind en stichting Bij-zzzzaak.
| Het zou dus kunnen | dat er blokken | specifieke bijenmengsels gezaaid zullen worden | afgewisseld | met blokken | die juistvoor vogels interessant | zijn,en waarbijvoorbeeld granen als rogge en haver tussen door gemengd | zitten. 0,46 ha van deze 0,85 hectare | ligtbinnen het permanente | hekwerk, | maar wordt buiten het graasbereik van de schapen | gehouden. | Deze | strook, die grenst aan het permanente | hekwerk, | is ongeveer | 3 meter breed. 0,15 hectare | ligtjuistaan de andere | zijde van het permanente | hekwerk | en nog eens | 0,24 hectare ligtbinnen de 3 landschapsstroken. Aanplant m 1 jaar braaklaten | liggen en alleongewenste | onkruiden | (zoals Melde | en Perzikkruid) verwijderen | voor zaadzetting. Rul maken | van de bodem. Als de 0-meting | een zeer voedselrijke | bodem | laat zien ishet te overwegen | om | de teellaag en de daaronder | liggende | schralere laag te verwisselen, | waardoor | de bovenste | twintig totdertig centimeter voor het inzaaien bestaat uit schralere grond. Ook | kan ervoor gekozen | worden | de teellaag te verplaatsen | naar die delen die straks voor beweiding | ingezet gaan | worden. m in mei zullen de juiste meerjarige | mengsels | gezaaid | worden | in overleg met de eigenaren | en met de lokale Vogelwerkgroep | en Stichting Bij-zzzzaak.
o | Met kruiden soorten als: Margriet, Peen, | Slangenkruid, | Zandblauwtje, | Knoopkruid, | Gewone rolklaver, Gewoon | duizendblad, | klaprozen, | bladrammenas | en witte klaver o | En grassoorten | als Timothee, | Kropaar en Beemdlanggras 15mei 2020 | OP NAAR | EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 26 VrRoyal Zonnepark Het Kruis HaskoningDHV Beheersmaatregelen: Heteerstejaariseeninvesteringsjaar.Erzullenmaarweinigbloemenbloeienensnelgroeiende onkruidenalsMeldeenPerzikkruidkunnenzichsnelontwikkelen. 3tot5keermaaienenafvoerenvanhetmaaisel.Afhankelijkvandegroeikracht. Doel isomde begroeiingniethogerdanzo’n30a40centimetertelatenwordenendanaftemaaientotzo’n5 centimeter. Wanneerisgekozenvoorhetmeezaaienvanéénjarigeakkerbloemen,dandeMeldeenhet Perzikkruidtijdiguitknippenen in dezomerpasmaaienzodradeakkerbloemenernietmeer aantrekkelijkuitzien,zodatlichtopdebodemkanvallenvoorvasteplantendienog kunnenkiemen. Hetmaaiselafvoeren. Vanafhettweedejaarééntottweekeermaaienenafvoerenperjaarofinscharenvanschapen: Zekeralserveelvoedingsstoffenindebodemzittenis hetnodigdeeerstejaren2keertemaaienom goedteverschralen. Extraruigedelenin hetterreinkunnenzelfs3 of4keergemaaidworden.
Metmaaiselmoetafgevoerdwordenenkanookbinnenhetterreinopeenspecialeplekverzameld worden.Zolanghetnietteveelwordt,kanopeendergelijkeplekjuistruigteontstaan,waarbepaalde dierenbaatbij hebben.Zowordtdebiodiversiteitvergroot. Voordiestrokenwaarditeenvoudiguittevoerenis,grazendeschapenin hetnajaaréénkeerdeze bloemrijkemengselsaf. Erkanookvoorgekozenwordenomextensievebegrazingdoordeschapen telatenplaatsvinden.Doorgedeeltelijktelatengrazen indebloemenweideontstaatervariatiein de begroeiing.Deschapenvoorkomendatdebloemendichtgroeienmetgras. o Belangrijkpuntisweldatdebloemenweidesterkgenoegisomdeschapenintelatengrazen.(Eind september).Endatergeenoverbegrazingplaatsvindt,waardoordesoortenrijkdominde bloemenweideafneemtenzoookdevoedselbeschikbaarheidvoorbijvoorbeeldbijen. no Meteenbeheerdoorextensievebegrazingkanhetnodigzijnéénmaalperjaarderuigteszoals distelenzuringextratebestrijden. AlsalternatiefkanSinusbeheertoegepastworden:Maaihetbloemrijkegrasbinnendepermanente hekkenopeenandertijdstip,danhetdeelbuitendepermanentehekken.Ofmaaihetbloemrijkegras in minimaal2stroken.Deenebijvoorbeeldinjulideanderein September-oktober. Maaisteedsdezelfdedelenbloemrijkmengselindezelfdeperiodemeteenspelingvan2weken. Herenderstrokenenhoekjeslatenstaanvooroverwinterendeinsecten. Openkeleplekkenbewustruigtelatenontstaanendezeslechteensinde2tot5jaarmaaien.
Eventueelherstelvanschadebij calamiteiten(alsdebrandweerhieronverhooptdoorheenheeft moetenrijdenmetgrootmaterieel),doordebodemrultemakenennieuwintezaaien. Zwerfafvalverwijderenen nietbemesten. Elke2jaarzaldebeheerderinsamenspraakmetdeonderzoekersenopbasisvandeuitslagenvan degedanetellingenen monitoringsonderzoekenhetbeheer,waarwenselijkenmogelijk,bijstellen. 15mei2020 OPNAAREENDUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 27 Zonnepark Het Kruis VoyHaskoningDHV 4.3 Struweel (0,6 ha) Gewenste eindbeeld: Binnen dit plan is sprake van 2 verschillende soorten struweel: 1. Laag blijvend (0,49 ha.) doorregelmatig terug te zetten 2. Vrij uitgroeiende (0,11) met een veel extensieverbeheer 0,49 ha struweel staat directrondom de zonnepanelen en moet zorgen dat het zonnepark straks niet helemaal in het zicht ligt. Daarnaast heeft het een ecologische functie. Het moet zorgen voorbeschutting aan insecten, vogels en kleine zoogdieren. Voorkomende soorten in het struweelzijnstruweelvogels, roofvogels, uilen, dassen, vossen en konijnen, gewone pad, bruine kikker, egel, mol en muizen. Maar ook bijzondere vogels als de Veldleeuwerik, de Graspieper, en Boompieper, Nachtegaal en de grote Lijster hebben baat bij extra dekking en broedgelegenheid.
Omjaarrond voldoende beschutting te kunnen bieden zijn de stroken in de 3 corridors en aan de zuidzijdevan de zonneweide minimaal 6 meter breed en zijn ze dusdanig beheerd en aangeplantdatze vanafmaaiveld tot 2,50 a 3,00 meter hoog een dicht beeld vormen. De gehele struweelzonezal maximaal totzo’n vier meter uit kunnen groeien alvorens ze gefaseerd afgezetworden totzo’n 30 centimeterboven de grond, om de opbrengstvan het zonnepark niet te veel te beïnvloeden. 0,11 ha struweel bevindt zich in de oostelijke en westelijkecorridoren mag extensieverbeheerd worden en hogeruitgroeien. Wel moet het beheervan de westelijke corridorvan dien aard zijn dat het gebruikvan het struinpad aldaarniet belemmerd wordtdoorte enthousiastgroeiende houtige struiken. Aanplant zm In een strookvan minimaal 6 meter breed worden 4 aanplantrijen voorbereid. zm In een verspringend verbandworden de volgendesoorten aangeplant met een onderlingeafstand van 1,5 meter in derijen 1,00 metertussen de rijen. Dit levert een beplantingsdichtheid op van ongeveer1 stuk per2 m2. o Eenstijlige meidoorn Sleedoorn Hazelaar Egelantier Hondsroos Kardinaalsmuts Amandelwilg Lijsterbes Vuilboom ofSporkehout (Rhamnus frangula) o Gele kornoelje (Cornus mas) ma De aanplantmaatvoor het bosplantsoen is 60-100 cm.
© © © Oo © Ooo 15mei2020 OP NAAREEN DUURZAMETOEKOMST BG4525TPRP001F03 28 Zonnepark | Het | Kruis VroeHaskoningDHV Beheersmaatregelen ma Om | het goed terug kunnen | zetten van ditstruweel, | worden | de planten niet dichter dan 1,00 meter vanaf | het permanente | hekwerk | aangeplant. | Dit beveiligingshekwerk | wordt voor de aanleg | van het zonnepark | op ongeveer | 5,00 meteruit | de toekomstige | zonnepanelen | neergezet. | Op deze wijze blijven de landschappelijke | groenzones | aan de buitenzijde vrijtoegankelijk | voor alle diersoorten. a | Het eerste jaar zal ten behoeve | van de groei van het bosplantsoen | aan | onkruidbeheersing | worden gedaan. | Om | ditmet een | frees te kunnen | doen is ervoor gekozen | niet in een wild verband | aan te planten, maar in een verspringend | verband. m | Na het eerste jaar: inboeten. a | Gefaseerd | terugzetten, | opdat | er voor dieren altijdbeschutting | blijft,daarmee | de biodiversiteit gewaarborgd | blijften ook visueel het zonnepark | groen | ingepastblijft. Mede | afhankelijk van | de groeisnelheid | van het struweel | zal volgens | onderstaand | (ofaangepast) | schema | worden | teruggezet: o | Na het 5° jaar zal 75% | van de twee | buitenste rijen (de eerste 2 tot 3 meter) teruggezet worden | in blokken | van ongeveer | 30 tot 50 meter lang.
o | Na het 6° jaar zal 75% | van de twee | binnenste | rijen teruggezet | worden | inverspringende blokken | van eveneens | 30 -50 meter | lang (anders dan de blokken | van vorig jaar) o | Na het 7° jaar zullen alle nog niet teruggezette | stukken | teruggezet | worden. m | Deze 3-jaarlijkse cyclus herhalen | om het dichte eindbeeld | te behouden. a | Mocht het jaar na het terugzetten | van de derde terugzetgroep | blijken dat doorklimatologische omstandigheden | terugzetten | van de eerste | groep nog niet nodig | is,dan kan een jaar rust ingebouwd worden. | Afhankelijk | van de groeisnelheid | wordt | het dan een 3- of een 4-jaarlijkse cyclus. m | Bijelke terugzetactiviteit zal tevens de rand aan de zijde van het zonnepark | nagelopen | worden | om hoge overhangende | takken weg | te snoeien. a Jaarlijks zwerfafval verwijderen | en niet bemesten. Doorgefaseerd terugte zettenblijfteraltijdopgaandgroen rondom depanelen staan. Jaar 1-2-3-4-5- | Jaar 6-9-13 | Jaar7-10-14 | Jaar 8-12-15 Sub beheergroep | struweel; | Solitaire bomen | in 0,11 ha struweel | in de corridors De solitaire bomen | inhet struweel moeten | zorgen | voor een onderbreking | in het landschapsbeeld | door de hoogte | inte gaan.
m | Inhet struweel op de aanvullende | perceelranden | worden | naast kleine boomvormers | als Appel, Kers, Hazelaar, | Lijsterbes en Wilg (Salix triandra “sempervirens”) | ook enkele grotere bomen | als Zwart els, Wilde | kastanje, Walnoot | en Linde | aangeplant. | Voor | deze grotere bomen | geldt een | aanplantdiameter van | 16-18 cm. e | Deze boomvormers | staan | gestrooid door het struweel als clusters of als solitair. o | In de westelijke transparante | landschapsstrook | hebben | de boomgroepen | een onderlinge afstand van minimaal | 30 meter O | In de oostelijke Ilandschapsstrook | staan de bomen | dichter op elkaar met een onderlinge afstand van maximaal | 25 meter. 15mei 2020 | OP NAAR | EEN DUURZAME | TOEKOMST | BG4525TPRP001F03 | 29 Zonnepark Het Kruis Voy HaskoningDHV 4.4 Erfbomen Gewenst eindbeeld Loodecht op de weg, evenwijdig aan de perceelsgrenzen, staat een rij van diverse fruitbomen, met daaronder natuurlijke onderbeplanting van bosanemoon, witte klaverzuring, daslook en andere stinze planten, knollen en bollen. Deze fruitbomenrij geeft toegang tot het zonnepark en geeft de omgeving ecologische meerwaarde in de vorm van nectarrijke en heerlijk zoet geurende bloemen en fruit. Aanplant m Op het erf worden fruitbomen aangeplant met een onderlinge afstand van ongeveer 10 meter inclusief een gietrand.
In een strook op minimaal 3 meter uit de verharding wordt een aanplantrij voorbereid De aan te planten fruitbomen hebben een stamdiameter van 8-10 centimeter. Er wordt een menging aan fruitbomen aangeplant: 3 appels, 3 peren,3 pruimen,3 kersen en 3 perzik. Aan het einde van deze rij wordt een markante boom geplaatst zoals een walnoot of linde, om de ingang naar het zonnepark te accentueren. Zo komt er mogelijk ook een markante boom op de zuidoostelijke punt van het zonnepark, tenzij dit de opbrengst van het zonnepark nadelig beïnvloedt. ma Na het aanplanten van de bomen worden de knollen en bolien gepoot, waarna het bloemrijke grasmengsel worden gezaaid. Beheersmaatregelen: a De eerste 2 jaar vanaf begin maart tot aan eind oktober watergeven. Minimale tussenpoos van 10 dagen na het watergeven. Indien nodig de bomen opkronen zodat voertuigen er onderdoor kunnen rijden. Beschadigde takken dienen te worden verwijderd. Plaatsen giet-rand. 4.5 Flauwe slootoever of laagte (0,25 ha) Gewenst eindbeeld Een flauw aflopende rand van het perceel met een helling 1 op 7. Over 5 meter breedte betekent dit een laagte van een kleine meter. De andere zijde van deze laagte is steil tot loodrecht. Het geheel geeft een kleur en structuurrijk beeld met hoogteverschillen variërend van 10 centimeter tot 1,20 meter.
Deze flauwe oevers bevinden zich aan de noord en oostzijde van het zonnepark, aansluitend op bestaande sloten. Aan de westzijde van het zonnepark kan mogelijk over enkele tientallen meters een 2 meter brede flauwe laagte aangelegd worden, ter bevordering van de biodiversiteit. Deze laagte is dan ongeveer 40 centimeter diep. €zicatlijn vanaf het fietspad naar het zuiden 4 Ve 22,1 + NAP testaand os ee fetspad4 # | d 47Kk < Noordervaor: 31,6 + NAP U L 12 maten, í 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 30 Zonnepark Het Kruis Voy HaskoningDHV Aanplant De beplanting op deze flauwe helling bestaat in de west- en noordrand uit hetzelfde mengsel als dat voor de bloemrijke zomen toegepastis, verrijkt met enkele vochtminnende soorten. De oostrand is nagenoeg geheel beplant met struweel en zal aan de slootzijde niet speciaal met een bloemrijk mengsel ingezaaid worden. a Bij de aanleg van de flauwe oever de teellaag richting het zonnepark schuiven, waardoor een schrale flauwe oever ontstaat. Na het afschuiven de bodem los maken. as 1 jaar braak laten liggen en alle ongewenste onkruiden (zoals Melde en Perzikkruid) verwijderen voor zaadzetting. m in mei zullen de juiste meerjarige mengsels gezaaid worden in overleg met de eigenaren en met de lokale Vogelwerkgroep en Stichting Bij-zzzzaak..
o Met kruiden soorten als: Margriet, Peen, Slangenkruid, Zandblauwtje, Knoopkruid, Gewone rolklaver, Gewoon duizendblad, klaprozen, bladrammenas en witte klaver o En grassoorten als Timothee, Kropaar en Beemdlanggras Beheersmaatregelen Het eerste jaar is een investeringsjaar. Er zullen maar weinig bloemen bloeien en snelgroeiende onkruiden als Melde en Perzikkruid kunnen zich snel ontwikkelen. a 3 tot 5 keer maaien en afvoeren van het maaisel. Afhankelijk van de groeikracht. Doel is om de begroeiing niet hoger dan zo'n 30 a 40 centimeterte laten worden en dan af te maaien tot zo’n 5 centimeter. 15 mei 2020 OP NAAR EEN DUURZAME TOEKOMST BG4525TPRP001F03 31 Zonnepark Het Kruis Voy HaskoningDHV Vanaf het tweede jaar één tot twee keer maaien en afvoeren per jaar of inscharen van schapen: Met maaisel moet afgevoerd worden en kan ook binnen het terrein op een speciale plek verzameld worden. Zolang het niet teveel wordt, kan op een dergelijke plek juist ruigte ontstaan, waar bepaalde dieren baat bij hebben. Zo wordt de biodiversiteit vergroot. Voor die stroken waardit eenvoudig uit te voeren is, grazen de schapen in het najaar één keer deze bloemrijke mengsels af. Er kan ook voor gekozen worden om extensieve begrazing door de schapen te laten plaatsvinden. Door gedeeltelijk te laten grazen in de bloemenweide ontstaat er variatie in de begroeiing.
De schapen voorkomen dat de bloemen dichtgroeien met gras. on Belangrijk punt is wel dat de bloemenweide sterk genoeg is om de schapen in te laten grazen. (Eind september). En dat er geen overbegrazing plaatsvindt, waardoor de soortenrijkdom in de bloemenweide afneemt en zo ook de voedselbeschikbaarheid voorbijvoorbeeld bijen. no Met een beheer door extensieve begrazing kan het nodig zijn éénmaal per jaar te maaien om ruigtes te bestrijden, zoals distel en zuring. Als alternatief zou deze strook één maal perjaar volgens Sinusbeheer gemaaid kunnen worden. Een deel begin juni en, een deel augustus/september en een deel in oktober. Maaien in drie fases. De middelste strook in juni, de laagste strook in augustus/september en de hoogste strook in oktober. Het maaisel moet worden afgevoerd. Maai steeds dezelfde delen bloemrijk mengsel in dezelfde periode met een speling van 2 weken. Her en der stroken en hoekjes laten staan voor overwinterende insecten. Op enkele plekken bewust ruigte laten ontstaan en deze slecht eens in de 2 tot 5 jaar maaien. Zwerfafval verwijderen Niet bemesten.