CConstaterende datNederweert
Koppel je AI →
Document · PDF

11_A_Bijlage 10 Archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek

Raadsvergadering 8 september 2026, gemeente NederweertBij agendapunt: Bindend adviesrecht aanvraag om omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de realisatie van 42 woningen aan de Julianastraat en de Ospelseweg te Nederweert13.184 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Hamaland Advies Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert, gemeente Nederweert 1 “AF 366250 A - - - 1_ 1 366200 - è X. • 366150366100 Legenda • Plangebied 0 10 20 30 40 50 m 180650 180700 180750 180800 180850 180900 Opdrachtgever RPS B.V. Postbus 40172 8004 DD Zwolle Tel. @rps.nl CERTIFI Projectnummer 234662 (BO) en 244754 (IVO) - Kenmerk RB/JON/HAMA/234662 SGS Eindredactie/kwaliteitscontrole Paraaf Datum 09-04-2024 Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Colofon Opdrachtgever | RPS B.V. Project | Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Projectnummer | 234662 (BO) en 244754 (IVO) Titel | Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert, gemeente Nederweert Datum en versie | 09-04-2024, versie 2.1 (BO: definitief; IVO: concept) Auteurs | MA en Kwaliteitscontrole | (senior KNA archeoloog / senior KNA prospector) Afbeelding voorzijde: | Hoge-resoiutie luchtfoto van het plangebied. Bron: www.pdok.nl. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 2 van 43 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Inhoud Samenvatting... 1 . Inleiding.... 1.1 Inleiding en onderzoekskader................... 1.2 Doel en vraagstelling van het onderzoek. 1.3 Werkwijze.................................................. 1.4 Beleidskaders............................................ 1.5 Administratieve gegevens......................... 2 Bureauonderzoek en verwachtingsmodel. 2.1 Landschapsgenese................................................

2.2 Historische ontwikkeling plangebied en directe omgeving 2.3 Bouwhistorische waarden...................................... 2.4 Archeologische waarden..................................................... 2.5 Archeologisch verwachtingsmodel..................................... 3 Booronderzoek.................. 3.1 Methode.................... 3.2 Resultaten................. 4 Conclusie en aanbeveling. 4.1 Conclusie........ 4.2 Selectieadvies. 4.3 Voorbehoud .... Gebruikte literatuur en overige bronnen Rapporten........................................... Geraadpleegde websites................... BIJLAGEN.............................................. ....4 ....6 ....6 ....7 ....7 ....7 ..10 ..11 ..11 ..16 ..20 ..20 ..24 ..27 ..27 ..27 ..32 ..32 ..33 ..33 ..34 ..34 ..35 ..36 © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 3 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Samenvatting Hamaland Advies heeft in opdracht van RPS B.V. een archeologisch bureauonderzoek conform de BRL 4002 en een verkennend booronderzoek conform de BRL 4003 uitgevoerd voor het plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert, gemeente Nederweert. De aanleiding voor het onderzoek is de sloop van de bestaande woningen en bijgebouwen en het bouwrijpmaken van de Icoatie ten behoeve van vervangende nieuwbouw. Het plangebied omvat de huidige adressen Julianastraat 2 t/m 32 (even) en Ospelseweg 1 t/m 15 (oneven). Het plangebied heeft een omvang van ca. 9.540 m2. De exacte verstoringsdiepte van de sloopwerkzaamheden is onbekend, evenals de toekomstige inrichting van het plangebied. Op de archeologische beleidskaart van gemeente Nederweert uit 2017 ligt het plangebied in een zone met een middelhoge archeologische verwachting (categorie 5). Het beleid is dat bij bodemingrepen met een omvang groter dan 2.500 m2 waarbij de bodem tot dieper dan 40 cm-mv wordt verstoord archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Het archeologiebeleid is tevens opgenomen in de vigerende "Beheersverordening Nederweert, Budschop, Eind en Ospeldijk (vastgesteld 2017)", waarin de beleidszones uit de archeologische beleidskaart vertaald zijn naar dubbelbestemmingen Waarde — Archeologie.

Op de "Beheersverordening Nederweert, Budschop, Eind en Ospeldijk" ligt het hele plangebied binnen de dubbelbestemming Waarde — Archeologie 3 (middelhoog). Conclusie bureauonderzoek Op basis van de geomorfologische kaart ligt plangebied naar verwachting op een complex van dekzandwelvingen, dat in het noorden en zuiden begrensd wordt door (relatief) hogere dekzandruggen. Van oudsher vormen de hogere delen van het pleistocene dekzandlandschap in de nabijheid van water, zoals dekzandruggen en -opduikingen, gunstige vestigingslocaties voor zowel jager-verzamelaars vanaf het Laat-Paleolithicum als voor landbouwsamenlevingen vanaf het Neolithicum en hebben deze locaties een hoge archeologische verwachting. De lager gelegen delen van het landschap zoals beekdalen en verspoelde dekzandvlaktes zijn vanwege de veelal natte bodemomstandigheden minder aantrekkelijk ais vestigingslocatie en hebben daarom een lage verwachting. Dekzandwelvingen nemen wat betreft hoogteligging een middenpositie in en hebben een middelhoge archeologische verwachting. Op basis van de bodemkaart is in het plangebied waarschijnlijk een hoge zwarte enkeerdgrond ontwikkeld. Door de aanwezigheid van een meer dan 50 cm dik plaggendek kunnen daarom eventuele archeologische resten in de top van het daaronder liggende dekzand goed geconserveerd zijn gebleven.

Op basis van bekende archeologische gegevens uit Archis3 zijn in de omgeving van het plangebied met name resten aangetroffen uit de Late Middeleeuwen — Nieuwe Tijd gerelateerd aan bewoning binnen de historische kern van Nederweert. Verder is in de omgeving een toevalsvondst gedaan van enkele waterputten en een afvalkuil met aardewerk uit de Romeinse Tijd (vondstmelding 3240650100). Op basis van het historisch-cartografisch onderzoek is het plangebied op de kadastrale minuut van 1811- 1832 en latere kaarten tot in de 1e helft van de 20e eeuw onbebouwd gebleven. De huidige te slopen woningen in het plangebied hebben volgens de BAG bouwjaar 1947 en 1955. Er worden daarom in het plangebied geen bouwhistorische waarden verwacht uit de (late) Nieuwe Tijd. Omdat direct ten noorden en noordwesten enkele 19e-eeuwse erflocaties liggen en omdat het plangebied in directe nabijheid van de historische kern van Nederweert ligt, kunnen resten uit de periferie van de 19e-eeuwse erflocaties en resten van eventuele (laatmiddeleeuwse) voorgangers op voorhand niet volledig uitgesloten worden. Voor de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd geldt daarom een middelhoge archeologische verwachting. indien in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn, worden resten uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd vanaf het maaiveld verwacht in de bouwvoor en in of direct onder het plaggendek.

Oudere resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen worden verwacht in de top van het daaronder liggende dekzand. De exacte diepteligging van het natuurlijke dekzand (top C-horizont) ter hoogte van het plangebied is onbekend. in verband met de verwachte aanwezigheid van een plaggendek binnen het plangebied bestaat de kans dat eventuele archeologische resten, voor zover gelegen buiten de bestaande bebouwing en diepere verstoringen, gaaf bewaard zijn gebleven. De zandige ondergrond en fluctuerende grondwaterstand zijn ongunstig voor de conservering van organisch materiaal. Onverbrande resten van organische artefacten en paleo-ecologische resten worden in het plangebied daarom in beginsel pas vanaf ca. 1,8 m-mv (GWT Vld/Vlld) verwacht. Andere typen archeologische indicatoren zoals baksteen- en aardewerkfragmenten en verbrand bot zijn naar verwachting matig tot goed geconserveerd. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 4 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Uit de bestudering van de bouwtekeningen blijkt dat de woningen in het plangebied gedeeltelijk zijn onderkelderd tot een diepte van ca. 2,1 m-mv. Buiten de kelders zijn de woningen op staal gefundeerd tot ca. 1,1 m-mv. Van de bijgebouwen zijn geen bouwtekeningen beschikbaar, waardoor de verstoringsdiepte van de bijgebouwen onbekend is. Binnen het vlak van de kelders worden geen intacte archeologische resten meer verwacht, met uitzondering van eventuele (zeer) diep ingegraven sporen zoals waterputten. Buiten het vlak van de kelders worden onder de funderingen alleen intacte resten verwacht indien de funderingen niet dieper reiken dan het oorspronkelijke plaggendek. Conclusie booronderzoek Het booronderzoek heeft bevestigd dat de bodemopbouw onder de (sub)recente verstoringen bestaat uit een hoge zwarte enkeerdgrond op dekzand. in vrijwel alle boringen is echter tussen het eerddek en het natuurlijke dekzand sprake van een menglaag waarbij de eerdlaag, veraard restveen en de top van het dekzand vermengd zijn met elkaar, waardoor de oorspronkelijke top van het dekzand verstoord is. De archeologische verwachting voor het onderzochte deel van het plangebied kan daarom bijgesteld worden naar laag voor alle perioden.

Voor het centraal in het plangebied gelegen grasveld van Jeugdvereniging Jong Nederland was geen betredingstoestemming verkregen en blijft de middelhoge archeologische verwachting gehandhaafd. Uit navraag bij de opdrachtgever is gebleken dat dit terrein wei deel uit maakt van het plangebied, maar verder niet ontwikkeld zal worden. Selectieadvies booronderzoek Vanwege het ontbreken van intacte bodems wordt de kans dat bij de beoogde bodemingrepen in het onderzochte deel van het plangebied archeologische resten verloren gaan laag ingeschat. Hamaland Advies adviseert het onderzochte deel van het plangebied vrij te geven. Op het niet onderzochte grasveld van Jeugdvereniging Jong Nederland (geen betredingstoestemming, voor ligging zie boorpuntenkaart Bijlage 3) zijn volgens de opdrachtgever geen bodemingrepen gepland.1 Indien dit deel van het plangebied in de toekomst zal worden ontwikkeld, dient voor dit deel van het plangebied alsnog een verkennend booronderzoek te worden uitgevoerd. Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wei vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.

Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: "Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister". Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de gemeente Nederweert. 1 Telefonisch overleg met op 3 April 2024. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 5 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 1. Inleiding 1.1 Inleiding en onderzoekskader Hamaland Advies heeft in opdracht van RPS B.V. een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert, gemeente Nederweert. De aanleiding voor het onderzoek is de sloop van de bestaande woningen en bijgebouwen en het bouwrijpmaken van de locatie ten behoeve van vervangende nieuwbouw. Het plangebied omvat de huidige adressen Julianastraat 2 t/m 32 (even) en Ospelseweg 1 t/m 15 (oneven). Het plangebied heeft een omvang van ca. 9.540 m2. De exacte verstoringsdiepte van de sloopwerkzaamheden is onbekend, evenals de toekomstige inrichting van het plangebied. Op de archeologische beleidskaart van gemeente Nederweert uit 2017 ligt het plangebied in een zone met een middelhoge archeologische verwachting (categorie 5). Het beleid is dat bij bodemingrepen met een omvang groter dan 2.500 m2 waarbij de bodem tot dieper dan 40 cm-mv wordt verstoord archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Het archeologiebeleid is tevens opgenomen in de vigerende "Beheersverordening Nederweert, Budschop, Eind en Ospeldijk (vastgesteld 2017)", waarin de beleidszones uit de archeologische beleidskaart vertaald zijn naar dubbelbestemmingen Waarde — Archeologie.

Op de "Beheersverordening Nederweert, Budschop, Eind en Ospeldijk" ligt het hele plangebied binnen de dubbelbestemming Waarde — Archeologie 3 (middelhoog). Omdat de vrijstellingsgrenzen naar verwachting overschreden zullen worden, is voor de geplande ontwikkeling door Hamaland Advies een KNA 4.2-conform bureauonderzoek uitgevoerd volgens BRL SIKB protocol 4002 en een verkennend booronderzoek volgens BRL SIKB protocol 4003. De rapportage van het bureauonderzoek is reeds getoetst door het bevoegd gezag. De resultaten van het booronderzoek dienen nog getoetst te worden door het bevoegd gezag, gemeente Nederweert. N o 11, y 8 9 NE 2 8 Y1 8 A 0 + W -* 1 X o* SA 1- a o X 8 uwene 21 I0 F 2 4 • E:= t - 90 15 T— 0TY as- 1 3 2 : a- , - 3 r te• L • • > • \ 03 1(rarikajik- 1V Legenda • Plangebied m 179500 180000 180500 181000 181500 182000 182500 Afbeelding 1: Topografische kaart met het plangebied in het rode kader (pdok.nl) © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 6 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 1.2 Doel en vraagstelling van het onderzoek Het doel van het bureauonderzoek is het verkrijgen van inzicht in bekende en te verwachten archeologische waarden in en om het plangebied. Op basis van de verworven informatie wordt een archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied opgesteld. De volgende vragen zullen, indien mogelijk, beantwoord worden: • Wat is de bodemopbouw en de vermoedelijke intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied? • Kunnen er archeologische vindplaatsen in het onderzoeksgebied aanwezig zijn? Het antwoord op deze vragen zal worden verwerkt in een archeologisch verwachtingsmodel voor het plangebied, waarbij de volgende vraag wordt beantwoord: • Is aanvullend onderzoek noodzakelijk? 1.3 Werkwijze Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (protocol 4002 Bureauonderzoek KNA, versie 4.2) en bestaat uit de volgende onderdelen: 1. afbakenen plangebied, overheidsbeleid, consequenties toekomstig gebruik (KNA LS01); 2. beschrijving van het huidig gebruik (KNA LS02); 3. beschrijving van de historische situatie en de mogelijke verstoringen (KNA LS03); 4. beschrijving van de bekende archeologische, ondergrondse bouwhistorische en aardwetenschappelijke kenmerken (KNA LS04); 5.

opstellen van een specifieke verwachting en formulering onderzoeksstrategie (KNA LS05); 6. het opstellen van een standaardrapport (KNA LS06). Om tot een gefundeerd archeologisch verwachtingsmodel te komen is voor het onderzoek relevant bronnenmateriaal geraadpleegd. Door informatie uit verschillende invalshoeken samen te voegen ontstaat de mogelijkheid dwarsverbanden te leggen tussen de diverse brontypen en aan de hand hiervan een geïntegreerd archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. De gegevens voor het onderzoek zijn ontleend aan: • Archis3, het geautomatiseerde archeologische informatiesysteem voor Nederland; • geomorfologisch, geologisch, bodemkundig, topografisch en historisch kaartmateriaal; • archeologische beleidskaart van de gemeente Nederweert met onderliggend rapport; • relevante archeologische rapporten en publicaties, • aanvullende informatie van lokale archeologische en/of historische verenigingen indien beschikbaar. Zie voor de specificatie van deze bronnen de voetnoten in de tekst, de literatuurlijst voor rapporten en geraadpleegde websites. 1.4 Beleidskaders Rijksbeleid In 1992 werd in Valletta door de Ministers van Cultuur van de bij de Raad van Europa aangesloten landen het 'Europees Verdrag inzake de bescherming van het Archeologisch Erfgoed', beter bekend onder de naam 'Verdrag van Malta', ondertekend.

De Wet op de Archeologische Monumentenzorg is op 1 september 2007 in werking getreden. De nieuwe wet heeft zijn beslag gekregen via een wijziging van de Monumentenwet 1988, aanpassingen in de Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) en enkele andere wetten en met de invoering van de Wabo (2010). Met de nieuwe Wet op de Archeologische Monumentenzorg is het accent komen te liggen op het streven naar het behoud en beheer van archeologische waarden in de bodem (in situ) en het beperken van (de noodzaak van) archeologische opgravingen. Uitgangspunt van het nieuwe beleid is tevens het principe 'de verstoorder betaalt'. Bij het voorbereiden van werkzaamheden die het bodemarchief kunnen verstoren (zoals de aanleg van een weg, een nieuwe woonwijk, een bedrijventerrein), dient onderzocht te worden of daardoor archeologische resten verstoord kunnen worden. Ais uit het onderzoek blijkt dat er archeologische waarden aanwezig zijn en deze niet ter plaatse behouden kunnen blijven, dan dient de initiatiefnemer van het werk de kosten te dragen die gepaard gaan met het opgraven en conserveren van de plaats. Met de introductie van de nieuwe wet zijn de kerntaken en bestuurlijke verantwoordelijkheden van © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 7 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 gemeenten veranderd. Eén van de belangrijkste consequenties is, dat gemeenten een centrale rol is toegekend in de bescherming van archeologisch erfgoed, in de wet is bepaald, dat gemeenten door inzet van een planologisch instrumentarium het archeologisch belang dienen te waarborgen. Bescherming van het archeologisch erfgoed kan onder meer vorm krijgen door in bestemmingsplannen regels ter bescherming van bekende en te verwachten archeologische waarden op te nemen, in de regelgeving is vastgelegd dat in het kader van een omgevingsvergunning van de aanvrager geëist kan worden dat hij een rapport overlegd waarin de archeologische waarde van het te verstoren terrein voldoende is vastgesteld. Voor de toetsing van archeologische waarden is een archeologisch bestel ontwikkeld, waarmee de archeologische waarde van een terrein bepaald kan worden door middel van een getrapt systeem van onderzoek. In het kader van het vrijstellingsbesluit volstaat in eerste instantie een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek. Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet van toepassing.

De Erfgoedwet harmoniseert bestaande wet- en regelgeving, schrapt overbodige regels en legt de verantwoordelijkheid voor de bescherming van het cultureel erfgoed zoveel mogelijk bij het erfgoedveld zelf: musea, collectiebeheerders, archeologen, eigenaren en overheden. Bepaalde onderdelen van de wettelijke bescherming van het cultureel erfgoed verhuizen naar de nieuwe Omgevingswet. De vuistregel hierbij is: duiding van erfgoed in de Erfgoedwet, omgang met erfgoed in de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet. Per 1 januari 2024 is de nieuwe Omgevingswet van kracht. Provinciaal Beleid Het provinciaal archeologiebeleid van Limburg is vastgelegd in het Beleidsprogramma archeologie 2020- 2023.2 Met het archeologiebeleid zet de Provincie in op: • publieksbereik • publieksparticipatie • de (digitale) ontsluiting • benutting van resultaten archeologisch onderzoek Het beleidsprogramma is opgedeeld in twee actielijnen: • Actielijn 1: 'de verbindende waarde van archeologie' richt zich op de (digitale) ontsluiting van archeologie voor een breder publiek. Enerzijds vanuit de attractiviteit ervan, anderzijds vanuit de maatschappelijke waarden zoals identiteit en cohesie.

• Actielijn 2: 'de verbeterde archeologische monumentenzorg' richt zich op de wettelijke archeologische verplichtingen in heel Limburg doelgericht en efficiënt in te vullen en de resultaten ervan zoveel mogelijk te benutten. Via een subsidieregeling worden initiatieven ondersteund die bijdragen aan de ambitie van het beleid. Deze regeling wordt gecombineerd open gesteld met het beleidsonderdeel 'klein erfgoed' vanuit monumenten. Gemeentelijk beleid Met de invoering van de Wet op de archeologische monumentenzorg in 2007 (thans Erfgoedwet) is de verantwoordelijkheid voor het bodemarchief gedelegeerd aan gemeenten. De gemeente Nederweert beschikt over een eigen archeologiebeleid met geactualiseerde archeologische beleidskaart uit 2017. Op de archeologische beleidskaart van gemeente Nederweert uit 2017 (zie Afbeelding 2) ligt het plangebied in een zone met een middelhoge archeologische verwachting (categorie 5). Het beleid is dat bij bodemingrepen met een omvang groter dan 2.500 m2 waarbij de bodem tot dieper dan 40 cm-mv wordt verstoord archeologisch onderzoek noodzakelijk is. Het archeologiebeleid is tevens opgenomen in de vigerende "Beheersverordening Nederweert, Budschop, Eind en Ospeldijk (vastgesteld 2017)", waarin de beleidszones uit de archeologische beleidskaart vertaald zijn naar dubbelbestemmingen Waarde — Archeologie. 2 https://www.

limburg.nl/onderwerpen/cultuur/archeologie/beleid-archeologie/ © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 8 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 ■ 366350 1r’ •• 00E99E 366250366200366150 00199E • •" : • • 1= 366050366000 • : 180450 180500 180550 180600 180650 180700 • %| Legenda • Plangebied 0 20 40 60 80 100 m ■ 180750 180800 180850 180900 180950 181000 181050 181100 Categorie _ Categorie 1: wettelijk beschermd archeologisch monument. - Geen bodemverstorende activiteiten toegestaan, tenzij een vergunningverlening vooraf van de minister van OCW. Bij gemeentelijke monumenten: vergunningaanvraag bij de gemeente. Categorie 2: gebieden van zeer hoge archeologische waarde. Onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 40 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 50 m2 Categorie 3: gebieden van archeologische waarde. Onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 40 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 250 m2 Categorie 4: gebieden met een hoge archeologische verwachting. Onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 40 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 250 m2 Categorie 5: gebieden met een middelhoge archeologische verwachting. Onderzoeksplicht bij een verstoringsdiepte van meer dan 40 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 2500 m2 Categorie 6: gebieden met een lage archeologische verwachting.

Geen onderzoeksplicht Categorie 7: gebieden zonder een archeologische verwachting of archeologisch vrijgegeven. Geen onderzoeksplicht Afbeelding 2: Archeologische beleidskaart van de gemeenten Nederweert en Weert met de ligging van het plangebied in het rode kader (Kortiang en Van der Weele 2017, kaartbijlage 2). Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 9 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 1.5 Administratieve gegevens Tabel 1: Gegevens projectgebied Opdrachtgever | RPS B.V. Projectnaam | Plangebied Julianastraat — Ospelseweg te Nederweert Uitvoerder, Beheer en plaats | Hamaland Advies, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem documentatie Bevoegd gezag | Gemeente Nederweert Toetser namens Bevoegd gezag | (Kragten) Provincie, Gemeente, Plaats | Limburg, Nederweert, Nederweert Adres en Toponiem | Julianastraat 2-32 (even) en Ospelseweg 1-15 (oneven) Kaartblad | 58A RD-coördinaten plangebied NW | 180.715 / 366.251 NO | 180.875 / 366.218 ZO | 180.847 / 366.146 Centrumcoördinaat | 180.799 / 366.192 Hoogte plangebied | 32,17 — 32,47 m+NAP (AHN4 DTM) CMA/AMK Status en nr. | n.v.t. Kadastrale gegevens | kadastrale gemeente Nederweert, sectie L, percelen 722, 908, 1242, 1243, 1245, 1246, 1528, 2039, 2980, 2981, 3906 Archis3 zaaknummer | 5488612100 Oppervlakte plangebied | ca.

9.540 m2 Oppervlakte onderzoeksgebied | Ais plangebied Huidig grondgebruik | Woningen met tuin Toekomstig grondgebruik | Bouwrijp terrein ten behoeve van vervangende nieuwbouw Geologie | BX4 | Dekzand en overige periglaciale afzettingen (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden en Formatie van Boxtel ongediff.) Geomorfologie (extrapolatie) | B53yc Dekzandrug, al dan niet bedekt met oud-bouwlanddek L51yc | Complex van dekzandwelvingen, al dan niet bedekt met oud- bouwlanddek Bodemtype (extrapolatie) | zEZ23 Hoge zwarte enkeerdgrond; lemig fijn zand Grondwatertrap (extrapolatie) | Vld | GHG 40-80 cm-mv, GLG >180 cm-mv VIId | GHG 80-140 cm-mv, GLG >180 cm-mv Periode | Laat-Paleolithicum t/m Nieuwe Tijd © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.

06-51873933 | 10 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 2 Bureauonderzoek en verwachtingsmodel 2.1 Landschapsgenese Geologie Het plangebied ligt in de Roerdalslenk in het Brabants zandgebied.3 De diepe ondergrond bestaat uit rivierafzettingen van Rijn en Maas (Formatie van Sterksel: grijsbruin matig tot uiterst grof, grindig, glimmerhoudend zand met roze en bonte componenten, en/of grijze tot blauwgrijze, siltige klei met plaatselijk dunne zandlaagjes) die in de late fase van het vroeg-pleistoceen en gedurende het midden- pleistoceen zijn afgezet.4 De verdere ontwikkeling van het landschap werd grotendeels bepaald door de ijstijden. Gedurende het Saalien (ca. 180.000-140.000 jaar geleden) werd landijs vanuit het noorden opgestuwd in zuidelijke richting, globaal tot de lijn Haarlem - Nijmegen. Het pleistocene rivierenlandschap kan hierdoor in feite nog 'intact' in de bodem voor komen. Tijdens de koude periodes van deze ijstijd veranderde Nederland in een poolwoestijn, waarin vrijwel geen plantengroei mogelijk was. Door het ontbreken van vegetatie had de wind vrij spel en werd op de riviersedimenten dekzand afgezet (Formatie van Boxtel ongediff.: lichtgeel tot donkerbruin, zeer tot matig fijn, siltig zand en grijsbruine tot donkergrijze, zandige leem, evt.

ook dunne, veelal zandige, veen- of gyttjalagen; en Laagpakket van Best: bruingrijze tot bruingroene, zandige leem met inschakelingen van lichtbruin fijn tot matig grof, siltig, kalkloos zand, lokaal ook dunne veenlagen).5 Na een warmere periode, het Eemien, brak de laatste ijstijd aan, het Weichselien (115.000-ca. 11.700 jaar geleden). Het huidige oppervlaktereliëf is voornamelijk gevormd tijdens het Weichselien. Gedurende deze periode bereikte het landijs Nederland niet. Tijdens de koude perioden zonder (substantieel) plantengroei werd opnieuw dekzand afgezet (Formatie van Boxtel ongediff. en Laagpakket van Wierden: licht- tot geelbruin, zeer fijn tot matig grof, goed gesorteerd en [matig] afgerond zand).6 in de warmere perioden van het Weichselien, de Boiling-Allerod interstadialen, ontstond een open taiga-achtig landschap met geïsoleerde bosopstanden met pioniersplanten als berk, den, poolwilg, ratelpopulier en spar, dwergstruiken zoals lariks en jeneverbes, heide en kruiden. Tijdens het Holoceen, de huidige warme periode (vanaf ca. 10.000 jaar geleden), begon het landschap van Nederland te veranderen. Door de temperatuurstijging raakt het dekzand geleidelijk aan begroeid en vond bodemvorming plaats.

Ook trad er nog enige tijd zandverstuiving op (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Kootwijk: lichtgrijs tot geel, fijn tot matig grof, kalkloos stuifzand)7 totdat uiteindelijk alles door vegetatie was vastgelegd. Doordat dekzand relatief mineraalarm is, trad in gebieden met een goede ontwatering podzolisatie op. in laaggelegen delen waar hoge grondwaterstanden voorkwamen, begon zich veen te vormen, in gebieden waar de vegetatie door de mens of ais gevolg van natuurlijke factoren (bijv, brand na blikseminslag) werd verwijderd, trad opnieuw verstuiving op. De door deze lokale secundaire verstuivingen gevormde stuifduinen worden eveneens gerekend tot het Laagpakket van Kootwijk van de Formatie van Boxtel. In laaggelegen delen en op hogere ruggen waar tijdens de bodemvorming hoge grondwaterstanden voorkwamen, zijn veldpodzolen gevormd. Vanaf de late middeleeuwen is op de zandgronden op grote schaal het systeem van potstalbemesting toegepast. Hierbij werden de landbouwgronden bemest met plaggen en schapenmest uit de potstal. Deze landbouwgronden lagen rondom de dorpen op de overgang van de hoge naar de lage terreindelen. Door deze eeuwenlange bemesting met potstalmest (vermengd met plaggen) werden enkeerdgronden gevormd. Dit zijn bodems die een meer dan 50 centimeter dikke, donkere humeuze bovenlaag (A- horizont) hebben.

De ondergrond van het plangebied bestaat volgens de Geologische kaart 2021 uit dekzand en overige periglaciale afzettingen van laat-pleistocene ouderdom (BX4: Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden en Formatie van Boxtel ongedifferentieerd).8 3 NOaA 2.0. 4 TNO-GDN 2023a. 5 TNO-GDN 2023b; 2023c. 6 TNO-GDN 2023d. 7 TNO-GDN 2023e. 8 Geologische kaart 2021, geraadpleegd vla DINOloket/ondergrondmodellen, 08-09-2023. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 11 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Geomorfologie Het plangebied is op de geomorfologische kaart9 niet gekarteerd vanwege de ligging in de bebouwde kom (zie Afbeelding 3). Extrapolatie van gegevens uit de omgeving toont aan dat het plangebied waarschijnlijk gelegen is op een complex van dekzandwelvingen dat al dan niet bedekt is met oud- bouwlanddek (L51yc), dan wei een dekzandrug dat ai dan niet bedekt is met oud-bouwlanddek (B53yc). Bodem Door de ligging in de bebouwde kom is het plangebied op bodemkaart eveneens niet gekarteerd (zie Afbeelding 4). Extrapolatie van gegevens uit de omgeving toont aan dat in het plangebied waarschijnlijk sprake is van een hoge zwarte enkeerdgrond in lemig fijn zand (zEZ23). Hoge zwarte enkeerdgronden zijn geleidelijk ontstaan ais gevolg van plaggenbemesting vanaf de Late Middeleeuwen — Nieuwe Tijd en worden gekenmerkt door een meer dan 50 cm dik zwarte eerdlaag (plaggendek). Hoge zwarte enkeerdgronden komen verspreid over het pleistocene landschap voor, meestal op hogere delen zoals dekzandruggen. 10 Eventuele archeologische resten in het daaronder liggende dekzand kunnen door de dikke eerdlaag goed geconserveerd zijn gebleven. Grondwater Op de grondwatertrappenkaart11 is het plangebied niet gekarteerd vanwege de ligging in de bebouwde kom.

Extrapolatie van gegevens uit de omgeving toont aan dat waarschijnlijk sprake is van grondwatertrap Vld of Vlld. Bij grondwatertrap Vld ligt de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG, winter) tussen 40 en 80 cm-mv en bij grondwatertrap Vlld tussen 80 en 140 cm-mv. Bij beide grondwatertrappen ligt de gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG, zomer) dieper dan 180 cm-mv. Hoogte Op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN4 DTM) ligt het maaiveld in het plangebied tussen ca. 32,17 en ca. 32,47 m+NAP (zie Afbeelding 5). Ten noorden en zuiden van het plangebied zijn (relatief) hogere dekzandruggen zichtbaar, in overeenkomst met de geomorfologische kaart. De top van de noordelijke dekzandrug ligt op ca. 33,2 m+NAP en de top van de zuidelijke dekzandrug op va. 32,88 m+NAP. 9 BRO Geomorfologie kaart 2023-01, geraadpleegd via DINOloket/ondergrondmodellen, 08-09-2023. 10 De Bakker en Schelling 1989. 11 BRO Grondwaterspiegeidiepte 2023-02, geraadpleegd vla DINOloket/ondergrondmodellen, 08-09-2023. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 12 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 A| <4 49| NAB53: Dekzandrug, al dan niet : - % | T bedekt met oud-bouwlanddek / „• - 445e t* | 1 t 1 N | X96 a | X 2 Ss | 802 W - — = = • ="L | Nederweert • | 1-wT: I | iis- | Vo3F*M CRN -*== | $5 F r ** | % | F | i-1 5. | L | 1• | ••- • •ra7 V-• .25. | t. | • | ‘I | 16 ielsax | T7 L51yc: Complex van dekzandwelvingen, 1mi N•• | al dan niet bedekt met oud-bouwlanddek V E-N | % RU IE m I • LAT 1 | VI | Legenda ta-- | * | B53: Dekzandrug, al dan niet | • Plangebied 2 --- | 800 | bedekt met oud-bouwlanddek0 50 100 150 200 250 m g. A o | ***** * - % Y 180500 | 181000 | 181500 Afbeelding 3: Geomorfologische kaart met het plangebied in het rode kader (DINOloket). AS 11€ | + zEZ23: Hoge zwarte % | enkeerdgronden; lemig fijn zand etv. | - | 1. 1 441 ParT X rest | 5 15 W W 57 - : SNE Co @CA -1 | • | * - MI’WT....... e.1 o:•, Nederweert UEge | IARIss. % | 11.4- A = | = = = C | •• Mnnand FL 1! m, ■ | yrash• | •1 E11 | •■•• • .- F 4 | 1 | • | I _ *.= - Line4 K1 I:M I - | Wee 1 E Y | zEZ23 | Legenda zEZ23 | • Plangebied tan | 0 | 50 100 150 200 250 m 11 180500 | 181000 Afbeelding 4: Bodemkaart met het plangebied in het rode kader (DINOIoket). Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.

06-51873933 | 13 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 . 1 Li 1 | •4 | 0 F 1 2W. Nederweert | re Al | 1 4. | an F | tin vs). Legenda | Hoog L | • Plangebied T | Laag 0 | 50 100 150 200 250 m % 180500 | 181000 Afbeelding 5: Actueel Hoogtebestand van Nederland met het plangebied in het rode kader (AHN 4 DTM) Milieu- en geotechnische gegevens Het bodemloket12 geeft inzicht in maatregelen die de afgelopen jaren getroffen zijn om de bodemkwaliteit van de omgeving in kaart te brengen (bodemonderzoek) of te herstellen (bodemsanering), in het bodemloket is met betrekking tot het plangebied geen informatie geregistreerd. Ten behoeve van het bouwrijp aanleveren van het plangebied wordt parallel aan dit archeologische bureauonderzoek een milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd, de resultaten zijn daarom nog niet beschikbaar. in het DINOloket zijn binnen een straal van ca. 200 m rondom het plangebied meerdere geologische boringen geregistreerd (zie Afbeelding 6).13 Hieronder worden enkele boringen uitgelicht die een inzicht geven in de ondergrond in de omgeving van het plangebied: Boring B58A0038 betreft een pulsboring gezet tot 45 m-mv. De bovenste 10 m van het boorprofiel zijn ais volgt: Diepte in m-mv | Lithologie | Formatie/Laagpakket 0,0-5,25 | Geen monster | Fm.

van Boxtel 5,25 - 6,0 | Zand, fijne categorie, siltig | (ongedifferentieerd) 6,0 - 8,75 | Leem, zandig____________ 8,75 - 9,25 | Zand, fijne categorie 9,25 — 10,0 | Leem, zandig Boring B58A0086 betreft een pulsboring gezet tot 42 m-mv. Bij deze boring is de lithostratigrafie niet beschreven. De bovenste 10 van het boorprofiel zijn ais volgt: Diepte in m-mv | Lithologie 0,0 - 5,0 | Geen monster 5,0 - 9,0 | Leem 9,0-10,0 | Zand 12 https://www.bodemloket.nl/ 13 https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 14 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Boring B58A0005 betreft een pulsboring gezet tot 25 m-mv. De bovenste 10 m van het boorprofiel zijn ais volgt: Diepte in m-mv | Lithologie | Formatie/Laagpakket 0,0-1,1 | Zand | Antropogeen, opgebracht 1,1 — 1,75 | Leem, zandig | Fm. | van | Boxtel 1,75-3,0 | Zand, zwak siltig | (ongedifferentieerd) 3,0 - 3,8 | Zand, fijne categorie, zwak siltig 3,8 - 7,65 | Klei, zwak zandig 7,65 — 10,0 | Zand, fijne categorie, kleiig Boring B58A0179 is gezet tot 9,05 m-mv. Het boorprofiel is ais volgt: Diepte in m-mv | Lithologie | Formatie/Laagpakket 0,0 - 0,95 | Zand | Antropogeen, opgebracht 0,95 — 1,9 | Zand | Antropogeen, omgewerkt 1,9-3,35 | Zand, grindig | Fm.

| van | Boxtel 3,35 - 3,6 | Leem | (ongedifferentieerd) 3,6-4,7 | Zand 4,7 - 5,45 | Leem 5,45 - 9,05 | Zand De boringen uit het DINOloket bevestigen dat de natuurlijke ondergrond in de omgeving van het plangebied bestaat uit dekzand en overige periglaciale afzettingen (zand en leem) uit de Formatie van Boxtel, zoals aangegeven op de geologische kaart. Met name langs de Willemsvaart en ten westen van het plangebied is een 1,1 tot 1,9 m dik antropogeen pakket opgebracht en omgewerkt waargenomen. Het is onzeker in hoeverre hier in het plangebied nog sprake van is, aangezien het gebied in het verleden bouwrijp is gemaakt. -M Bomhard • 11 | B58A0179 B58A0038 B58A0005I •mot B58A0086 L - | 1 ENrugnetant •1 - • | Legenda • Plangebied 0 30 60 90 120 150 m • •• 180400 | 180600 | 180800181000 | 181200 Afbeelding 6: Geologische boringen uit het Dinoloket met het plangebied in het rode kader (Dinoioket/ondergrondgegevens). © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 15 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 2.2 Historische ontwikkeling plangebied en directe omgeving Historische ontwikkeling plangebied De oudste vermelding van Nederweert stamt uit omstreeks 1350. Het dorp heette aanvankelijk Meervelt, een samenstelling van veld (open vlakte) en meer (waterplas).

Weert en Nederweert stonden vanaf ca. 1300 onder het gezag van de graven van Hom en werden administratief onderscheiden in een gedeelte ten oversten en ten nedersten, waarna de benaming Nederweert ter onderscheiding van Weert, ook wei Overweert geheten, beklijfde.14 Historisch kaartmateriaal Het plangebied wordt op historische kaarten ais volgt weergegeven: • | Op de kadastrale minuut van 1811-1832 (Nederweert sectie E blad 1, zie | is Afbeelding 7) het plangebied grotendeels in gebruik als boomgaard (perceel 315) bouwland (percelen 316, 318 en 319) en hooiland (perceel 317). Langs het zuidwesten van het plangebied loop een voorganger van de huidige Julianastraat, die de noordwestelijke hoek van het plangebied doorkruist. Aan de west zijde van deze weg (Nederweert sectie A blad 1, zie Afbeelding 8) ligt het plangebied deels op een perceel bouwland (perceel 224) en deels op de tuin (perceel 223) van een erf ca. 30 m ten (noord)westen van het plangebied. Ten noorden van het plangebied loopt een voorganger van de Beatrixstraat en staat bebouwing ter hoogte van de huidige adressen Julianastraat 34-36 en Beatrixstraat 4-6. Binnen het plangebied zelf is geen bebouwing aanwezig. • | Op het Bonneblad van 1896 is de situatie in het plangebied grotendeels onveranderd (zie afb). Het plangebied is nog steeds onbebouwd en in gebruik als bouwland.

• | Op de topografische kaart van 1958 is de huidige Julianastraat aangelegd en staat in het plangebied bebouwing ter hoogte van de huidige adressen Julianastraat 2 t/m 32 (even). Volgens de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG | hebben deze woningen )15 bouwjaar van 1947 en 1955. • | De huidige Ospelseweg wordt weergegeven op kaarten vanaf 1967 (zie | . Afbeelding 11) De huidige woningen aan Ospelseweg 1 t/m 15 (oneven) stammen volgens de BAG eveneens uit 1955. • | Op topografische kaarten vanaf 1979 wordt min of meer de huidige situatie in en rondom het plangebied weergegeven (zie | . Afbeelding 12) Tweede Wereldoorlog Op de indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME)16 ligt het plangebied binnen een bufferzone van de Nederlandse Peel-Raamstelling. Ter hoogte van Nederweert volgt de Peel-Raamstelling de Zuid- Willemsvaart richting het noorden. De Peel-Raamstelling werd gebouwd om de eerste aanval vanuit het Oosten tegen te houden zodat het Nederlandse leger de tijd kreeg de belangrijkste stellingen in het westen op sterkte te brengen. Ter hoogte van linies kunnen naast het gebouwde erfgoed zoals bunkers en tankversperringen ook archeologische resten worden verwacht zoals de resten van gevechts- en waarnemingsposities voor infanterie, opstellingen voor geschut, loopgraven, mangaten, overstoven betonbouw, versperringen, barakken e.d.

Verder geldt voor het plangebied een meer algemene verwachting voor resten van kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen. In het kader van een risicoanalyse op ontplofbare oorlogsresten (00) is door RPS in 2024 een vooronderzoek (bureaustudie) uitgevoerd naar de naoorlogse situatie. Omdat het gebied naoorlogs is bebouwd, zijn binnen de vergraven bodems van de woningen en bijgebouwen geen NGE17 meer te verwachten. Tijdens dit vooronderzoek zijn bouwdossiers van de woningen bestudeerd. Hieruit blijkt dat de contouren van de woningen bij de aanleg van funderingen geheel zijn ontgraven tot een diepte van ca. 2,45 m-mv ter hoogte van de kelders en tot ca. 1,1 m-mv buiten de kelders. Van de bijgebouwen zijn geen bouwtekeningen beschikbaar, hiervan wordt aangenomen dat de bodem tot ca. 0,5 m-mv zal zijn geroerd. Buiten de aanwezige bebouwing kan de aanwezigheid van NGE niet worden uitgesloten. Uit 14 https://etymologiebank.nl/trefwoord/nederweert 15 https://bagviewer. kadaster. nl/lvbag/bag-viewer/?zoomlevel= 1 16 https://www.ikme. nl/ikmekaart.html 17 Niet-gesprongen explosieven © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t.

06-51873933 | 16 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 bestudering van de MORA-registers van de EODD zijn in het verleden ter hoogte van Julianastraat 30 (noordwesten plangebied) munitieresten geruimd (rookgranaat 25 ponder).18 De bouwtekeningen van de huidige woningen zijn opgenomen in bijlage 2. géi | ,48 117 | 24 \ rnb X 3"Nes 9 reemmy | 1001 _ | S | •se si | - 39 | 9. 315 319 316 X 318 | 33 | * 317 IX Legenda • Plangebied 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 m • | • 180600 | 180800 Afbeelding 7: Uitsnede uit de kadastrale minuut van 1811-1832, gemeente Nederweert sectie E blad 1, met het plangebied in het rode kader (beeidbank.cuitureeierfgoed.nl). 18 Van den Meiracker 2024. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 17 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 12 223 5 1 > I | 224 | 24 , -- 5 4 | Legenda • Plangebied 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 m 205— | pal 180600 | 180800 Afbeelding 8: Uitsnede uit de kadastrale minuut van 1811-1832, gemeente Nederweert sectie A blad 1, met het plangebied in het rode kader (beeldbank. cultureelerfgoed.nl). • 1 _ /Ir | 1.

F 2 CD l’ te | a17 _ • • Legenda • Plangebied o 20 | 40 | 60 | 80 lOOm • 180600 | 180800 Afbeelding 9: Bonneblad van 1896 met het plangebied in het rode kader (topotijdreis). © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 18 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 - jëlli areski | ii | F - 1 q | Legenda • Plangebied 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 m 180600 | 180800 Afbeelding 10: Topografische kaart van 1958 met het plangebied in het rode kader (topotijdreis). r . | - |imi • i- + min • - • Mi Legenda • Plangebied 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 m 180600 | 180800 Afbeelding 11: Topografische kaart van 1967 met het plangebied in het rode kader (topotijdreis). © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 19 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 • Legenda • Plangebied 0 | 20 | 40 | 60 | 80 | 100 m • | • 180600 | 180800 Afbeelding 12: Topografische kaart van 1979 met het plangebied in het rode kader (topotijdreis). 2.3 | Bouwhistorische waarden In het plangebied zijn geen rijks- of gemeentelijke monumenten geregistreerd.19 Op basis van het historisch-cartografisch onderzoek is het plangebied op het kadastrale minuut van 1811-1832 en latere kaarten tot in de 1e helft van de 20e eeuw onbebouwd gebleven.

De huidige te slopen woningen in het plangebied hebben volgens de BAG bouwjaar 1947 en 1955. Er worden daarom in het plangebied geen (ondergrondse) bouwhistorische waarden verwacht. Van de woningen in het plangebied zijn bouwtekeningen beschikbaar uit 1947. De woningen zijn in 1947 aangelegd als woningwet-woningen in een groter bouwplan. De bouwtekeningen van de woningen zijn opgenomen in bijlage 2. Uit de bouwtekeningen blijkt dat de woningen gedeeltelijk zijn onderkelderd tot een diepte van ca, 2,1 m-mv. Buiten het vlak van de kelders zijn de woningen op staal gefundeerd tot ca. 1,1 m-mv. De verwachting is dat dit tevens de top van het dekzand betreft, maar booronderzoek zal uit moeten wijzen hoe dik het aanwezige plaggendek is en op welke diepte de top van het dekzand aanwezig is in het plangebied. Tussen de kelders en de funderingen kunnen nog intacte archeologische resten verwacht worden. 2.4 | Archeologische waarden Direct ten zuiden van het plangebied ligt een AMK-terrein van hoge archeologische waarde 16644 (zie Afbeelding 13). Dit betreft de historische kern van Nederweert. Binnen dit terrein worden bewoningssporen verwacht uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd. 19http s://monumenten register. cultureele rfgoed.

nl/m onum entenregister?f% 5B0%5D =gemeente %3A Ne derwe ert&f%5 B1%5D=provincie%3ALimburg&f%5B2%5D=residential_area%3ANederweert (rijksmonumenten); https://www.nederweert.nl/overzicht-monumenten (gemeentelijke monumenten). © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b. 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 20 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 Het plangebied zelf is nog niet eerder archeologisch onderzocht. Binnen een straal van 500 m rondom het plangebied zijn in Archis3 in totaal 15 onderzoeken en twee losse vondstmeldingen geregistreerd (zie Tabel 2 en Afbeelding 13): Tabel 2: vondstlocaties en archeologische onderzoeken in de omgeving van het plangebied Zaaknr. | Toponiem; ligging t.o.v. plangebied | Onderzoek | Resultaten / advies [literatuur] 2367730100 | Brug 15; | ABU | SOB | Middelhoge verwachting Paleo(L) Research 2012 | — NT top dekzand westzijde Ca. 130 m ZW | kanaal onder recente ophoogpakket, lage verwachting oostzijde kanaal vanwege bodemverstoringen. Advies vrijgave i.v.m. beperkte omvang bodemingrepen [Benerink 2012] 5030320100 | Ca. 240 m ZW/ 110 m NW | ABO Geonius 2020 | Foutief geregistreerd in Archis3, betreft onderzoek in Opeinde (Fr.) 5126614100 | N266-N275 Nederweert; | ABO Geonius 2021 | Geen rapport/eerste bevindingen, onderzoek niet afgemeld in Ca.

240 m ZW/ 110 m NW | Archis3 2069480100 | Hulsenweg; Ca. 240 m Z | ABO Synthegra | Op terrein sprake van 2004 | enkeerdgrond, die oudere begraven A-C-profiel afdekt. Geen archeologische indicatoren of andere aanwijzingen vindplaats, daarom lage archeologische verwachting. Advies vrijgave i.v.m. lage verwachting [Vanderbeken, Emaus en Buesink 2004] 5486855100 | Hulsenweg; | ABO Econsultancy | Onderzoek moet nog uitgevoerd 2023 | worden (verwachte datum Ca. 400 m Z | veldwerk 18-12-2023) 4802525100 | Randweg Zuid (ong.); | ABO-v | Op basis van ABU lage Econsultancy 2020 | verwachting PALEO-L — MESO en Ca. 375 m ZO | hoge verwachting NEO — NT. Op basis van ABO verstoord bodemopbouw, geen restant podzol. Echter onzeker of bodemverstoringen dermate diep gaan dat eventuele resten top dekzand verstoord zijn. Advies behoud in situ, anders APP bij verstoring dieper dan 30 cm-mv [Schutte 2020] 5051519100 | Kerkstraat 6a; | ABO Lycens 2021 | Bodemopbouw grotendeels verstoord tot in dekzand (1,0 — 1,2 Ca. 350 m WZW | m-mv), in één boring deels intact plaggendek. Bij eerder onderzoek direct ten westen ondanks verstoord bodemopbouw resten aangetroffen IJZER en MEL. Advies APP (deels var. ABE) [Csonka en Soldaat 2021] © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t.

06-51873933 | 21 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 4596243100 | Burgemeester Hobusstraat; | ABO-v | Bodemopbouw verstoord tot in Econsultancy 2018 | dekzand. Kans dat archeologische Ca. 425 m W | resten aanwezig zijn wordt laag ingeschat Advies vrijgave, selectiebesluit is dat booronderzoek onvoldoende informatie geven voor vrijgave en vervolgonderzoek nodig is in vorm van profielputjes [De Boo van Uijen 2018a] 4626042100 | ABO (proefputten) | Profielputjes tonen aan dat Econsultancy 2018 | plaggendek volledig zijn verwijderd. Bodem verstoord door sterke bioturbatie. Advies vrijgave i.v.m. aanwezige verstoringen [De Boo van Uijen 2018b] 3240650100 | Pastoor van Steenstraat; | Vondstmelding | Houten waterput ROM, afvalkuil Archeologisch | met houtskoolresten, verbrand Ca. 345 m W | inspectie 2009 | leem en ROM KER. in hoger gelegen deel bouwput (0,8 m-mv) tekenden zich silhouetten af van nog twee waterputten. 3226808100 | Kerkstraat 60; | Vondstmelding | Funderingsresten kerk MEL — NT, particulier | voorganger huidige 19e-eeuwse Ca. 500 m WNW | kerk 4567391100 | Lambertushof; | ABU ArcheoPro | Hoge verwachting PALEO-L — NT, 2017 | specifiek hoge verwachting voor Ca.

400 m WNW | resten MEL — NT gerelateerd aan voormalig gracht rondom voorgangers Lambertuskerk, funderingsresten van Huize de Adelaar en resten van bijgebouwen en waterputten op voormalige achtererven van woningen langs Kerkstraat. Met name onder huidige winkelcentrum is de bodem diep verstoord. Advies APP (var. ABE) voor diepere bodemingrepen buiten bekende bodemverstoringen [Exaltus en Orbons 2017] 2094371100 | St. Joseph verzorgingstehuis; | ABO-k | in vrijwel alle boringen is bodem Oranjewoud 2005 | diep verstoord. Ook zijn geen Ca. 150 m WNW | archeologische indicatoren aangetroffen. De kans dat intacte archeologische resten aanwezig zijn wordt laag ingeschat. Advies vrijgave [Koopmanschap 2005] 2356552100 | St. Josephstraat / Brugske; | AOP (var. ABE) | Resten opgegraven Antea 2012 | pastoriecomplex NT, bestaande Ca. 200 m NW | uit muurwerk en omgrachting. Ligging aangetroffen sporen komen niet geheel overeen met kadastrale minuut 1811-1832. Aangetroffen resten sterk aangetast door recente © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 22 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 bodemingrepen, vermoedelijk bij bouw St. Josephcomplex.

Advies AOP bij toekomstige bodemingrepen ter hoogte van gracht op kadastrale minuut 1811- 1832 en in verlengde aangetroffen gracht [Kaptein, Sophie en Craane 2013] 2122226100 | Winnerstraat; | ABO Oranjewoud | Onder plaggendek sprake van oud 2006 | akkerlaag. Ook archeologische Ca. 360 m N | indicatoren in vorm van KER MEL in plaggendek. Advies APP [Oude Rengerink 2006] 2140321100 | Gutjesweg; | ABO BILAN 2004 | Bodem is afgetopt en tot diep verstoord. Kans dat onverstoorde Ca. 475 m NNO | archeologische resten aanwezig zijn wordt laag ingeschat. Advies vrijgave [Debunne en Krekelbergh 2004] 5448371100 | Gutjesweg 2; | ABO Geonius 2023 | Geen rapport beschikbaar. Op basis van eerste bevindingen Ca. 400 m NO | bodemopbouw diep verstoord tot in C-horizont. Archeologische resten worden daarom niet verwacht. Legenda: ABE: archeologische begeleiding, protocol onbekend/onduidelijk; ABO(-v/-k): (verkennend/ karterend) archeologisch booronderzoek; ABU: archeologisch bureauonderzoek; AOP (var. ABE): archeologische opgraving (variant archeologische begeleiding); APP (var. ABE): archeologisch proefsleuvenonderzoek (variant archeologische begeleiding); PALEO(-L): (Laat-)Paleolithicum; MESO: Mesolithicum; NEO: neolithicum; IJZER: IJzertijd; ROM: Romeinse tijd; MEL: late middeleeuwen; NT: nieuwe tijd; KER: keramiek (vaatwerk, handgevormd en/of gedraaid).

© Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 23 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 8 17 | 2140321100 fer | • | 2122226100 O | % | Koningspark 5° | 9 -Moese, | - 5448371100 Willem z | f. I- | inst | straat 5030320100— | — TE | : V 2356552100 | 5126614100 1 | 3226808100 4567391100Y | % gernhardstraat 2094371100 | Beatrixstraat 4596243100 | Q ba 3240650100 4626042100 5051519100 | 2367730100 | 16644 1 | O | E | straatGeenestraat 2069480100 | 2 Smisserstraat t | o enweg | 4802525100------ Randweg Zuid | -------------- Eiken | 5030320100 5126614100 | Legenda renstre | Sta | • Plangebied Pannéweg | 5486855100 | 0 50 100 150 200 250 m • 180000 | 180500 | 181000 | 181500 Afbeelding 13: Kaart met AMK-terreinen (paarse vlakken), vondst- (stippen) en onderzoeksmeidingen (gele kaders: bureauonderzoek; oranje kaders: veldonderzoek) met het plangebied in het rode kader (Archis3). 2.5 | Archeologisch verwachtingsmodel Op grond van bekende geologische, landschappelijke, aardkundige, archeologische en historische gegevens in en rond het plangebied kan de archeologische verwachting worden bepaald. Op basis van de geomorfologische kaart ligt plangebied naar verwachting op een complex van dekzandwelvingen, dat in het noorden en zuiden begrensd wordt door (relatief) hogere dekzandruggen.

Van oudsher vormen de hogere delen van het pleistocene dekzandlandschap in de nabijheid van water, zoals dekzandruggen en -opduikingen, gunstige vestigingslocaties voor zowel jager-verzamelaars vanaf het Laat-Paleolithicum als voor landbouwsamenlevingen vanaf het Neolithicum en hebben deze locaties een hoge archeologische verwachting. De lager gelegen delen van het landschap zoals beekdalen en verspoelde dekzandvlaktes zijn vanwege de veelal natte bodemomstandigheden minder aantrekkelijk ais vestigingslocatie en hebben daarom een lage verwachting. Dekzandwelvingen nemen wat betreft hoogteligging een middenpositie in en hebben een middelhoge archeologische verwachting. Op basis van de bodemkaart is in het plangebied waarschijnlijk een hoge zwarte enkeerdgrond ontwikkeld. Door de aanwezigheid van een meer dan 50 cm dik plaggendek kunnen daarom eventuele archeologische resten in de top van het daaronder liggende dekzand goed geconserveerd zijn gebleven. Op basis van bekende archeologische gegevens uit Archis3 zijn in de omgeving van het plangebied met name resten aangetroffen uit de Late Middeleeuwen — Nieuwe Tijd gerelateerd aan bewoning binnen de historische kern van Nederweert. Verder is in de omgeving een toevalsvondst gedaan van enkele waterputten en een afvalkuil met aardewerk uit de Romeinse Tijd (vondstmelding 3240650100).

Op basis van het historisch-cartografisch onderzoek is het plangebied op de kadastrale minuut van 1811- 1832 en latere kaarten tot in de 1e helft van de 20e eeuw onbebouwd gebleven. De huidige te slopen woningen in het plangebied hebben volgens de BAG bouwjaar 1947 en 1955. Er worden daarom in het plangebied geen bouwhistorische waarden verwacht uit de (late) Nieuwe Tijd. Omdat direct ten noorden en noordwesten enkele 19e-eeuwse erflocaties liggen en omdat het plangebied in directe nabijheid van de historische kern van Nederweert ligt, kunnen resten uit de periferie van de 19e-eeuwse erflocaties en resten van eventuele (laatmiddeleeuwse) voorgangers op voorhand niet volledig uitgesloten worden. Voor de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd geldt daarom een middelhoge archeologische verwachting. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 | 24 van 52 Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 De gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied is samengevat in Tabel 3. Indien in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn, worden resten uit de Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd vanaf het maaiveld verwacht in de bouwvoor en in of direct onder het plaggendek.

Oudere resten uit het Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen worden verwacht in de top van het daaronder liggende dekzand. De exacte diepteligging van het natuurlijke dekzand (top C-horizont) ter hoogte van het plangebied is onbekend. Gaafheid en conservering in verband met de verwachte aanwezigheid van een plaggendek binnen het plangebied bestaat de kans dat eventuele archeologische resten, voor zover gelegen buiten de bestaande bebouwing en diepere verstoringen, gaaf bewaard zijn gebleven. De zandige ondergrond en fluctuerende grondwaterstand zijn ongunstig voor de conservering van organisch materiaal. Onverbrande resten van organische artefacten en paleo-ecologische resten worden in het plangebied daarom in beginsel pas vanaf ca. 1,8 m-mv (GWT Vld/Vlld) verwacht. Andere typen archeologische indicatoren zoals baksteen- en aardewerkfragmenten en verbrand bot zijn naar verwachting matig tot goed geconserveerd. Uit de bestudering van de bouwtekeningen blijkt dat de woningen in het plangebied gedeeltelijk zijn onderkelderd tot een diepte van ca. 2,1 m-mv. Buiten de kelders zijn de woningen op staal gefundeerd tot ca. 1,1 m-mv. van de bijgebouwen zijn geen bouwtekeningen beschikbaar, waardoor de verstoringsdiepte van de bijgebouwen onbekend is.

Binnen het vlak van de kelders worden geen intacte archeologische resten meer verwacht, met uitzondering van eventuele (zeer) diep ingegraven sporen zoals waterputten. Buiten het vlak van de kelders worden onder de funderingen alleen intacte resten verwacht indien de funderingen niet dieper reiken dan het oorspronkelijke plaggendek. Tabel 3: Archeologische verwachting plangebied Periode Tweede Wereldoorlog late middeleeuwen - nieuwe tijd Neolithicum — Vroege Middeleeuwen laat-Paleolithicum — Mesolithicum Verwachting plangebieden Laag tot middelhoog Middelhoog Middelhoog Middelhoog Verwachte vindplaatstypen Resten van gevechts- en waarnemingsposities voor infanterie, opstellingen voor geschut, loopgraven, mangaten, overstoven betonbouw, versperringen, barakken e.d. Resten van kleinere objecten en structuren zoals crashlocaties, veldgraven en onderduikholen Agrarisch landgebruik, perceelsgreppels, wegen/infrastructuur Resten uit periferie 19e-eeuwse erflocaties ten noord(west)en van plangebied, resten van eventuele (laatmiddeleeuwse) voorgangers erflocaties Nederzettingsterreinen, evt.

ook graven/grafvelden, perceleringen, wegen/infrastructuur, (agrarisch) landgebruik Jachtkampen, haardplaatsen/ haardkuilen, vuursteenstrooiingen, Verwachte grondlaag (diepte) in de bouwvoor en direct daaronder In de bouwvoor en in of direct onder het plaggendek In de top van het dekzand direct onder het plaggendek In de top van het dekzand direct onder het plaggendek Selectieadvies op basis van het bureauonderzoek Uit de resultaten van het bureauonderzoek is gebleken dat in het plangebied nog archeologische resten aanwezig kunnen zijn, die vanwege de verwachte aanwezigheid van een plaggendek goed geconserveerd kunnen zijn gebleven. Hamaland Advies adviseert daarom een verkennend booronderzoek uit te voeren om de aard en mate van intactheid van het bodemprofiel te toetsen. Hiertoe dienen de boringen verspreid door het plangebied buiten de bestaande bebouwing en eventuele overige obstakels (begroeiing etc.) te worden gezet in de tuinen van de woningen, op locaties waar de bodemopbouw naar verwachting nog grotendeels intact zal zijn. Voorafgaand aan het verkennend © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 25 van 52

Project: BO en IVO Plangebied Julianastraat - Ospelseweg te Nederweert Kenmerk: RB/JON/HAMA/234662 booronderzoek is conform de BRL SIKB protocol 4003 een Plan van Aanpak te worden opgesteld20. Omdat het voor het onderhavige plangebied moeilijk is om aan de hand van kaarten en luchtfoto's geschikte locaties voor het zetten van boringen te bepalen, worden de exacte locaties van de boorpunten tijdens het veldonderzoek bepaald en ingemeten door middel van GPS dan wel aan de hand van de lokale topografie met behulp van een meetlint. Ook zullen voor het uitvoeren van het booronderzoek de huidige bewoners van Julianastraat 2 - 32 (even) en Ospelseweg 1 - 15 (oneven) van tevoren schriftelijk worden geïnformeerd voor het toegankelijk maken van de boorpunten. Selectiebesluit bureauonderzoek Het conceptrapport en selectieadvies van het bureauonderzoek zijn 05-02-2024 namens gemeente (Kragten). Behoudens enkele opmerkingen die in het definitieve rapport van het bureauonderzoek zijn verwerkt stemt de gemeente Nederweert in met het selectieadvies om in het plangebied een verkennend booronderzoek uit te laten voeren. 20 Barth en 2024. © Hamaland Advies Vof, Ambachtsweg 9b, 7021 BT Zelhem, t. 06-51873933 26 van 52

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nederweert.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/40dbdfb7-ae85-4bb7-8a4e-0a058f17825b?agendaItemId=ba234588-c92a-42e0-af57-38acdec03b0b