Uitvoering motie Windpark Echteld - Lienden (brief van college naar provincie)

gemeente

Neder-Betuwe Gedeputeerde Staten en Provinciale Staten Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

21 maart 2024 uw brief van uw kenmerk Z/24/100541/220348 ons kenmerk behandeld door Fysieke Pijler bijlage(n) 1

Opheusden

Onderwerp Uitvoering motie Windpark Echteld - Lienden

15 mei 2024

VERZONDEN t 6 MEI 2024

Geachte Provinciale Staten en Gedeputeerde staten van Gelderland,

U ontvangt deze brief namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente NederBetuwe als uitvoering van een door de raad aangenomen motie (zie bijlage 1). De ontwikkeling van het windpark Echteld-Lienden zorgt voor veel onrust en zorgen bij de inwoners in onze gemeente. Deze zorgen hebben betrekking op het doorlopen participatieproces, het aantal en de hoogte van de beoogde windmolens en de effecten van het windpark op de gezondheid. Samenvatting Wij willen dat u de volgende punten meeneemt in uw overwegingen bij de ontwikkeling van het Windpark Echteld-Lienden: Naast windmolen nr.1 ook windmolen nr. 9 laten vervallen 1. Opgewekte energie in het gebied houden 2. Landelijke milieunormen voor windmolens volgen 3. De mate van invloed door inwoners in het participatieproces vergroten 4.

Hieronder volgt de context en toelichting op bovengenoemde punten. Voorgeschiedenis

Al langer bekend dat huidige windmolens bij Echteld worden vervangen Sinds 2008 staan er vier windmolens in Echteld langs de Al 5, welke door omwonenden zijn geaccepteerd als onderdeel van de energietransitie. Het is al langer bekend dat de windmolens binnen afzienbare tijd worden vervangen. Dit vanwege de levensduur en verbetering van de techniek en de mogelijkheid om een hogere opwekkingscapaciteit te behalen. Zorgen van inwoners Neder-Betuwe Tijdens het raadsspreekuur op 7 maart 2024 hebben omwonenden hun zorgen en bezwaren over de ontwikkeling van het nieuwe windpark kenbaar gemaakt. Zij maken zich zorgen om het aantal windmolens (7), de hoogte (max. 270 m), de geluidsnorm (47db Lden) en gevaarlijke slijtagestoffen die vrijkomen bij de rotatie van de windmolens. Zij hebben nadrukkelijk hun vrees voor de effecten op de gezondheid van het huidige en toekomstige windpark geuit. De gemeente Neder-Betuwe stelt de gezondheid van haar inwoners boven de doelen van de energietransitie.

Postbus 20 I 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 Iwww.nederb6tuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

RES 1 O De gemeente Neder-Betuwe heeft de windmolens, inclusief vervanging, opgenomen in het RES 1.0bod van de Regio Rivierenland (totaal bod 156 TWH/jr). Het gebied bij Echteld-Lienden werd als zoeklocatie voor windenergie aangemerkt. Initiatiefnemer Vattenfall wil op deze locatie het Windpark Echteld-Lienden ontwikkelen. In het kader van financiële participatie is in 2021 de Energiecoöperatie Echteld-Lienden opgericht om inwoners financieel mee te laten profiteren van de opbrengsten van het nieuwe windpark.

Landelijke milieunormen voor windmolens afwachten Op 8 juli 2021 heeft de gemeenteraad van Neder-Betuwe een motie aangenomen om 'landelijke milieunormen (o.a. afstand en geluid)' af te wachten, voordat er windmolens worden geplaatst in Neder-Betuwe’. De landelijke afstandsnormen zijn in concept gepubliceerd, maar nog niet vastgesteld door de Tweede en de Eerste Kamer. De provincie stelt nu voor om de oude, hogere geluidsnormen bij het windpark Echteld-Lienden van 47db Lden te hanteren i.p.v. de nieuwe conceptnorm van 45db Lden voor geluid bij windmolens. Bewonersparticipatie door Vattenfall Omwonenden zijn ontevreden over het participatieproces rondom de ontwikkeling van het Windpark Echteld-Lienden door Vattenfall en de provincie. In maart 2023 organiseerde Vattenfall een eerste bewonersavond en in juni 2023 een tweede bewonersavond, waarin melding werd gemaakt van het initiatief om de windmolens te vervangen en tevens windmolens aan de overzijde van de Al 5 te plaatsen. Pas in november 2023 werden de mogelijke locaties van de windmolens bekend gemaakt. Het voorkeursalternatief dat die avond werd gepresenteerd bestond uit 9 molens, waarbij één windmolen nog mocht afvallen. Omwonenden waren op 1 november verrast door het aantal molens (9) en door de locaties van de windmolens.

Er worden nieuwe windmolens op grote afstand van de huidige locatie met de bestaande windmolens geplaatst. Ook worden de nieuwe windmolens (tiphoogte 255 m) veel hoger, dan de huidige molens (tiphoogte 119 meter).

Omgevingsadviesraad (OAR) Omwonenden zijn door Vattenfall en de provincie uitgenodigd om zitting te nemen in een Omgevingsadviesraad (OAR). De inwoners in de OAR zeggen dat belangrijke stukken, zoals de Milieu Effect Rapportage (MER) te laat of niet compleet werden aangeleverd, ook kregen zij niet genoeg tijd om deze stukken goed te bestuderen. Er wordt geen duidelijke onderbouwde argumentatie gegeven door de provincie en Vattenfall op basale vragen, zoals: waarom zoveel molens en waarom zulke hoge windmolens? Tijdens het participatieproces heeft de OAR onvoldoende invloed gehad om tot een gedragen voorkeursalternatief te komen. Zij waren verrast door het initiële voorstel van de provincie om 8 molens te plaatsen, gevolgd door de beslissing om 7 windmolens toe te staan in het definitieve VKA (Voorkeursalternatief). Zij vinden het daarbij vreemd dat niet molen nr. 9, maar molen nr. 8 komt te vervallen.

Pagina 2 van 4

■B Vervallen ivindturbineposities ■■ Gekozen windturbineposities *«. Optimalisaties

lis-

Beschikbaar zoe «gebied zonder beperking *■

.

Beoogde windturbine Echteld-Uenden 4

-

v.

stuurgroep In de Stuurgroep in december 2023 heeft de OAR mede door bovenstaande ophef geadviseerd om niet acht, maar slechts vier molens te plaatsen. De gemeente Buren wil helemaal geen windmolens plaatsen. En wethouder Van Someren heeft namens de gemeente Neder-Betuwe in de stuurgroep geadviseerd om niet acht, maar slechts zeven windmolens te plaatsen. Met 7 windmolens wordt namelijk voldoende duurzame elektriciteit opgewekt om aan het RES-bod 1.0 te voldoen.

Meenemen in uw overwegingen

De gemeente Neder-Betuwe vraagt Provinciale Staten en Gedeputeerde staten van Gelderland het volgende in overweging te nemen; 1. Naast windmolen nr.1 ook windmolen nr. 9 laten vervallen Windmolen nr. 9 staat solitair ten opzichte van de andere windmolens en is daarmee niet goed landschappelijk ingepast bij het windpark Echteld-Lienden. Met het oog op de ontwikkeling van een compact windpark zouden wij graag zien dat naast molen nr.1 ook molen nr.9 komt te vervallen. Tevens staat molen nr.9 dicht bij de huidige molens van Buren (bij Kesteren) en zou bij een eventuele toekomstige herontwikkeling van dat park betrokken moeten worden. 2. Opgewekte energie in het gebied houden De voorgestelde Energiewet maakt het mogelijk om de opgewekte energie zoveel mogelijk in het gebied gelijktijdig te benutten om zodoende netcongestie te voorkomen. Het is wenselijk dat de capaciteit van windpark Echteld-Lienden zoveel mogelijk wordt benut in het gebied, o.a. voor ontwikkeling en uitbreiding van industrieterrein Medel. De opwekkingscapaciteit van de windmolens in windpark Echteld-Lienden mag, vanwege netcongestie, geen negatief effect hebben op andere lokale initiatieven in de gemeente Neder Betuwe. 3.

Landelijke milieunormen voor windmolens volgen Het is onwenselijk dat een aangenomen motie door de raad van Neder-Betuwe over het wachten op nieuwe landelijke geluidsnormen door de provincie Gelderland wordt genegeerd. Er zijn nog geen vastgestelde landelijke normen om de overlast van windmolens van dit formaat te normeren. De windmolens komen, volgens de te verwachten normeringen, te dicht op de bebouwing te staan. Er zijn daarom grote zorgen over de invloed van geluid op de gezondheid voor onze inwoners. Wanneer wachten op de vaststelling van de nieuwe landelijke normen niet past in de planning, adviseren wij om Pagina 3 van 4

minimaal de gepubliceerde landelijke conceptnormen te hanteren bij dit windpark. Ook is het wenselijk dat er vooraf, in de huidige situatie, een nulmeting plaatsvindt om de situatie in de toekomst beter te kunnen monitoren en te beoordelen.

4. De mate van invloed door inwoners in het participatieproces vergroten De gemeente Neder-Betuwe vindt participatie met inwoners rondom een grootschalig project met veel maatschappelijke impact, zoals het Windpark Echteld-Lienden uitermate belangrijk. Het participatietraject omtrent de locaties, tiphoogte van de molens en de capaciteit moet zorgvuldig en transparant verlopen. Anders verliezen we draagvlak voor de energietransitie, ook bij toekomstige projecten. Wij roepen op om het participatieproces gezamenlijk met onze inwoners te voeren als gelijkwaardige partners. Een transparant proces en het tijdig informeren en bijbehorende stukken overleggen zijn daarbij vanzelfsprekend. In onze ogen was dit rondom het windpark Echteld-Lienden onvoldoende het geval. Kwantitatief is er veel tijd besteed aan participatie, maar kwalitatief hebben inwoners nauwelijks invloed gehad op de te maken keuzes.

Overwegingen definitieve besluit Wij vragen u de hierboven genoemde argumenten mee te nemen in de overwegingen voor het definitieve besluit over het Windpark Echteld-Lienden. Tevens vragen we Gedeputeerde Staten om een inhoudelijke reactie op deze brief. Met vriéndelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe,

Nicolien de Geus Secretaris

Pagina 4 van 4

Jan Kottelenberg Burgemeester

1

SGP 9' pt gemeente •ONeder-Betuwa

r

VNB

Vóór Neder Betuwe

Datum raadsvergadering: Agendapunt nr.: Raadnummer: Leden voor: Leden tegen: Resultaat:

Christen Unie O

21 maart 2024 12b RAAD/23/03412 IS O

MOTIE Onderwerp:

Windpark Echteld-Lienden

De raad van de gemeente Neder-Betuwe in vergadering bijeen op 21 maart 2024; spreekt het volgende uit: de raad constateert dat: een viertal windmolens sinds 2008 in Echteld langs de Al 5 zijn geplaatst; deze molens geaccepteerd zijn door omwonenden als onderdeel van de energietransitie; bekend is dat de molens binnen afzienbare tijd vervangen zullen worden, vanwege de levensduur en vooral vanwege verbetering van de techniek en de mogelijkheid om hogere opwekkingscapaciteit te behalen; Neder-Betuwe windmolens, inclusief vervanging heeft opgenomen in haar RES 1.0-aanbod aan de Regio Rivierenland, (totaal bod 156 TWH/jr); - Energiecoöperatie Echteld kienden in 2021 is opgericht, om inwoners mee te laten profiteren van deze beoogde ontwikkeling; bekend is gemaakt dat Vattenfall de locatie wil ontwikkelen, aangeduid als windpark EchteldLienden; Vattenfall in maart 2023 de eerste bewonersavond en in juni 2023 de tweede bewonersavond heeft georganiseerd, waarin melding is gemaakt van het initiatief om de molens te vervangen en tevens aan de overzijde van de Al 5 molens te plaatsen; - pas in november 2023 de mogelijke locaties van de molens bekend zijn gemaakt; - de raad van Neder-Betuwe op 8 juli 2021 een motie aannam met de strekking 'landelijke afstandsnormen af te wachten voordat er windmolens worden geplaatst in Neder-Betuwe’; - de landelijke afstandsnormen nog niet zijn

vastgelegd door de Eerste en de Tweede Kamer; de raad heeft nagedacht over en houdt rekening met: omwonenden verrast zijn door het aantal molens (9), door de locaties van de molens (ook op grote afstand van de huidige locatie van de windmolens en de hoogte van de windmolens (tiphoogte 263 m); er door betrokken inwoners aan de OAR (OmgevingsAdviesRaad) gesteld wordt dat er stukken te laat of niet compleet waren; - vanwege de daardoor ontstane ophef de OAR in de stuurgroep heeft geadviseerd om niet acht, maar slechts vier molens te plaatsen; - namens gemeente Neder-Betuwe wethouder Van Borneren in de stuurgroep heeft geadviseerd om niet acht, maar slechts zeven windmolens te plaatsen, waarmee voldoende duurzame elektriciteit zal worden opgewekt om aan het RES 1.0-bod te voldoen; met het oog op een compacter windpark te ontwikkelen naast molen nr. 1 ook molen nr. 9 te laten vervallen; - omwonenden via de OAR onvoldoende invloed hebben gehad tijdens het participatieproces om te komen tot een gedragen voorkeursalternatief en daardoor verrast zijn door de beslissing van

Postbus 20 I 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

i tX,

ï» 3t Neder-Betuwe gemeente

-

-

....

,

de provincie om 7 windmolens toe te staan, en daarbij onaangenaam verrast zijn dat met molen nr. 9, maar molen nr. 8 komt te vervallen; windmolen nr. 9 solitair staat t.o.v. andere molens en daarmee landschappelijk niet goed ingepast is bij de andere windmolens van het windpark. omwonenden tijdens het raadsspreekuur van donderdag 7 maart jl. hun bezwaren tegen de omvang van het windpark en de locaties (van met name molen nr. 9) kenbaar hebben gemaakt; de voorgestelde Energiewet het mogelijk maakt om de opgewekte energie zoveel als mogelijk in het gebied te benutten om zodoende netcongestie te voorkomen;

de raad vindt dat: de gezondheid van onze inwoners boven de doelen van de energietransitie te stellen zijn; - het participatietraject omtrent locatie, tiphoogte van de molens en capaciteit wel zorgvuldig en transparant dient te verlopen; - de opwekkingscapaciteit van de windmolens in windpark Echteld-Lienden, vanwege netcongestie, geen negatief effect mag hebben op andere lokale initiatieven in de gemeente Neder Betuwe; - het onwenselijk is dat een aangenomen motie door de raad van Neder-Betuwe over het wachten op nieuwe landelijke normen door de provincie Gelderland wordt genegeerd; de raad spreekt uit dat: er nog geen landelijke normen zijn om de overlast van windmolens van dit formaat te normeren; er daarom grote zorgen zijn over de invloed op de gezondheid voor onze inwoners, waarbij molens, volgens te verwachten normeringen, mogelijk te dicht op de bebouwing komen te staan; - er vooraf, in de huidige situatie, een nulmeting plaats vindt om de situatie in de toekomst beter te kunnen monitoren/beoordelen; - er een oproep is om het participatieproces gezamenlijk met onze inwoners te voeren als gelijkwaardige partners (o.a.

door transparant het proces en de bijbehorende overlegstukken te voeren); de bovenstaande argumenten van de inwoners aan de provincie, als bevoegd gezag betreffende dit windmolenpark, kenbaar gemaakt dienen te worden; - een windpark , waarbij de molens, gelijkelijk aan beide zijde van de A15 voldoende is, waarbij molen nr. 9 komt te vervallen, zodat er compacter windpark ontstaat, dat landschappelijk beter past (en mogelijk meegenomen kan worden bij de herontwikkeling van de huidige molens bij Kesteren - op grondgebied van Buren) - het wenselijk is dat de capaciteit van de windmolens zoveel als mogelijk in het gebied wordt benut, o.a. voor -het in ontwikkeling zijnde uitbreiding van- industrieterrein Medel;

de raad vraagt het college om: 1. de argumenten, onder ‘spreekt uit’, te verwoorden in een brief en deze aan te bieden aan Provinciale Staten en Gedeputeerde Staten van Gelderland om deze mee te nemen in hun overwegingen voor het definitieve besluit; 2. de gedeputeerde te vragen om deze brief in overweging te nemen bij het definitieve besluit van plaatsing van de windmolens; 3. deze brief ter kennisname te brengen van de raad en de omwonenden; 4. Gedeputeerde Staten te vragen om een inhoudelijke reactie op deze brief; 5. de raad en de inwoners tijdig op de hoogte te houden van alle mogelijke stappen die gezet kunnen en gaan worden. En gaat over tot de orde van de dag. Naam/namen en ondertekening indiener(s) D. Kroon (SGP)

A.L. van der Stuijft (GB)

A.H.M. Bennink (WD)

Pagina 2 van 3

J.M. van Neerbos (PvdA)

M.D.A. Meijering (VNB)

G.G. van der Lugt (CDA) C. van Hattum (CU)

/RAAD/23/03342

>2 gemeente Dt ” Neder-Betuwe Toelichting Plaatje met beoogde locaties en nummering van de windmolens (zie volgende bladzijde).

M*

J

Vervallen windturbineposities ■■ Gekozen windtnrbineposities ■*>«. Optimalisaties

1

>S||||||||BS^SF^

■ï•’W" ’

" .. '

i=

w

•

t

■■■

iJBft

■’

S'

■ Beschikbaar loekgebied zonder beperking *1^

Pagina 3 van 3

windturbine Echteld Uenden

/RAAD/23/03342