RIB-75 - Integraal Zorgakkoord (IZA) Regio Rivierenland

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

-

Opheusden

9 oktober 2024

Z/24/099543/228021

Sociale Pijler 1

Onderwerp: Integraal Zorgakkoord (IZA) Regio Rivierenland

Geachte raad, In deze brief brengen wij u graag op de hoogte van de regionale inspanningen in het kader van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Verder blikken we alvast vooruit op wat er de komende periode op ons afkomt en wat dat betekent voor de gemeenten in onze regio. Een brief van gelijke strekking is verstuurd aan alle gemeenteraden in de regio Rivierenland.

Inleiding In het najaar van 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) getekend door het ministerie van VWS, 13 partijen in de zorg en de VNG. Het belangrijkste doel van het IZA is om te komen tot een verschuiving van (specialistische) zorg naar informele zorg/ondersteuning en welzijn, de zogenoemde “beweging naar de voorkant”. Hiermee wordt beoogd de zorg, ondanks vergrijzing en tekorten, in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden. Inwoners en gemeenschappen doen hierbij meer zelf en voor elkaar. Met deze verschuiving zal de instroom in het zorgdomein gedeeltelijk afbuigen naar het sociaal domein en de sociale basis. Gemeenten spelen een belangrijke rol in het sociaal domein en de sociale basis en de impact van de beoogde verschuiving is voor hen dan ook groot. Regiobeeld en regioplan Het IZA zet stevig in op domeinoverstijgende en regionale samenwerking. In juli 2023 is het regiobeeld van de regio Rivierenland gepubliceerd. Daaruit zijn een aantal prioriteiten (bijlage 1) naar voren gekomen voor onze regio, die de basis hebben gevormd voor het Regioplan Rivierenland dat in december 2023 is gepubliceerd. In het regioplan komt naar voren dat er collectieve doelen zijn voor onze regio. Op dit moment bestaan er al lopende en beoogde initiatieven die bijdragen aan de opgaven waar onze regio voor staat (zie ‘wat doen we en gaan we nog doen’).

Met deze initiatieven alleen zijn we er nog niet. Om impact in de regio te bereiken, zijn vernieuwende aanpakken of intensivering van bestaande aanpakken nodig. Hiervoor is samenwerking nodig is tussen inwoner, professional, zorg, welzijn, gemeente en zorgverzekeraar en andere partijen. De betrokken partijen bij het regioplan delen het gevoel van urgentie om met deze doelen aan de slag te gaan. Tijdens een brede bijeenkomst in april 2024 is daarom onze gezamenlijke ambitie, “van zorgvraag naar leefvraag”, bekrachtigd. Drie bestuurlijke ambassadeurs vanuit het sociaal- en zorgdomein hebben hun handtekening gezet om aan te geven dat zij de schouders onder het regioplan zetten: Tielse wethouder Carla Kreuk namens de regiogemeenten, Wendy Bosboom namens het Ziekenhuis Rivierenland/het zorgdomein en Anne-Marie Laeven namens Santé Partners en de VVT-sector (Verpleeg- en Verzorgingshuizen & Thuiszorg). Hiermee is het regioplan een ijkpunt en uitnodiging geworden om de gewenste beweging verder vorm te geven. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Financiën Om de transformatie van de zorg te stimuleren heeft het Rijk aan de regio’s middelen beschikbaar gesteld via de regeling SPUK-IZA. Voor de gemeentelijke betrokkenheid en inzet in het IZA/regioplan is er in de periode van 2023 t/m 2026 jaarlijks maximaal € 150 miljoen beschikbaar o.a. voor de coördinatie op de regionale samenwerking en voor concrete opdrachten uit het IZA voor gemeenten. Voor onze regio bedraagt dit circa € 1,7 miljoen per jaar. De gemeente Tiel beheert deze middelen als mandaathoudende gemeente. Er is een gemeentelijke werkgroep samengesteld met een regiocoördinator en beleidsadviseurs van de zes gemeenten. Samen wordt uitvoering gegeven aan het regioplan en wordt het SPUK-IZA budget besteed. Hierbij is er afstemming met- en wordt er verantwoording afgelegd aan het regionaal managementoverleg en het regionaal portefeuillehoudersoverleg Jeugd en Wmo. Naast deze SPUK-IZA stelt de overheid in totaal € 2,8 miljard beschikbaar voor de jaren 2023-2027 in de vorm van IZA-transformatiebudget. Deze transformatiemiddelen kunnen worden aangevraagd voor initiatieven die een transformatie van de zorg genereren. Hiervoor dient, door een regio/samenwerkingsverband, een transformatieplan te worden ingediend dat wordt beoordeeld door de zorgverzekeraar.

Ook zijn er op enkele specifieke thema’s/doelen aanvullende SPUK regelingen en/of ZonMW subsidiemogelijkheden waar we voor de regio gebruik van maken. Voorbeelden hiervan zijn o.a. reablement voor ouderen, domeinoverstijgend werken en het versterken van de regionale organisatie voor samenwerking. Wat doen we en gaan we nog doen (2024, 2025 en 2026)? 1. Ten behoeve van het regioplan en de regionale samenwerking werken we aan: a. Het opstellen van een werkagenda bij het regioplan. Deze omvat veelal bestaande inspanningen (gerelateerd aan gezondheids-/preventiedoelen en zorgtransformatie), waarbij we zoeken naar samenhang en witte vlekken; b. Het inrichten van een programmatisch georiënteerde netwerkorganisatie, inclusief governance, gebruikmakend van en/of aansluitend op bestaande netwerken en structuren zoals de Samenwerkingsovereenkomst Jeugd/WMO, Beschermd wonen, Sluitende aanpak; c. Het organiseren van netwerkbijeenkomsten en diverse werkoverleggen; d. Het ontwikkelen en implementeren van een communicatiestrategie; e. Het ontwikkelen en realiseren van inspraak en betrokkenheid van inwoners. 2. Als gemeenten in Rivierenland investeren we gezamenlijk in: a. Samenwerking sociaal domein, gericht op de doelen ten aanzien van preventie en het gezond en actief leven (GALA), met koppeling naar het Integraal Zorgakkoord en regioplan; b.

Het volgen van landelijke ontwikkelingen en het regionaal afstemmen en coördineren van de implementatie van de vijf ketenaanpakken, versterkend/aanvullend op lokale inspanningen hiervoor (rol GGD); c. Het inventariseren van kansrijke lokale en/of regionale gemeentelijke projecten die bijdragen aan de doelen van het IZA en het regioplan Rivierenland. 3. Door de betrokken partijen in de regio, waarbij de gemeenten in Rivierenland samenwerkingspartner zijn, wordt er aan diverse (transformatie)projecten gewerkt. Te weten: a. Versterking van de eerstelijnszorg; b. Mentaal gezondheidsnetwerk: ‘Centraal toeleidingspunt’ en ‘GGZ in het netwerk’, met in een later stadium ook aandacht voor ‘sterke basisinfrastructuur’; c. Welzijnsloket Ziekenhuis Rivierenland (met verbinding naar lokale praktijk); d. Reablement voor ouderen / Reablementacademie; e. Versterking regionale samenwerkingsstructuur 4. Daarnaast vinden er enkele transformaties plaats binnen het zorgdomein specifiek, waar we als gemeenten geen directe betrokkenheid in hebben.

Pagina 2 van 4

Tot slot Met het opstellen van het regiobeeld en het regioplan is het afgelopen jaar veel werk verzet in onze regio. Maar hiermee zijn we er nog niet. Ook wij als regiogemeenten voelen de urgentie om, in het licht van het IZA, aan de slag te gaan om de zorg en ondersteuning in de toekomst toegankelijk te houden voor onze inwoners. We zien het regioplan daarom vooral als een ijkpunt en geen eindpunt. Het is een collectieve opdracht voor alle betrokken partijen in het sociaal- en zorgdomein binnen onze regio. We zullen u periodiek infomeren over de voortgang van het regioplan. Ontwikkelingen VNG Bij het ondertekenen van het IZA in 2022 hebben gemeenten ‘onder voorwaarden’ getekend. De VNG ALV heeft in een resolutie vastgelegd dat onder meer voorzien moet worden in structureel voldoende financiële middelen voor gemeenten om de in gang gezette beweging ook na 2026 te continueren. Voor de ALV op 29 november 2024 wordt voorbereid dat gemeenten zich kunnen uitspreken over hoe zij na twee jaar IZA aankijken tegen voortgang, maar vooral ook tegen de voorwaarden die gesteld zijn. Een belangrijk moment waarop gemeenten een uitspraak doen of zij deelname aan het IZA continueren (al dan niet onder voorwaarden), dan wel dat zij uit het IZA zouden wensen te stappen. In regio Rivierenland is er consensus dat het belangrijk is om als gemeenten volwaardig lid te blijven van het IZA.

De opgaven worden herkend en de noodzaak voor transformatie en verbeterde samenwerking wordt gevoeld. Wel is het voor gemeenten moeilijk om zich te positioneren en te participeren. Domeinoverstijgende samenwerking tussen het sociaalen zorgdomein is complex. Er is bereidheid vanuit het sociaal werk om mee te werken maar er is ook vrees dat de beweging naar ‘’de voorkant’’ meer inzet gaat vragen in een tijd van financiële onzekerheid. Tegelijkertijd zijn de financiële regelingen voor IZA verkokerd, strak ingericht en niet altijd duurzaam. Deze zorgen zullen kenbaar worden gemaakt op het VNG ALV op 29 november.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Pagina 3 van 4

Bijlage 1: prioritaire opgaven uit het regiobeeld Rivierenland

Pagina 4 van 4