RIB-63 - Septembercirculaire 2022

Gemeenteraad Neder-Betuwe Burgemeester Lodderstraat 20 4043 KM OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/22/086000/179255 Pijler Bedrijfsvoering -

Opheusden

5 oktober 2022

Onderwerp: Septembercirculaire 2022

Geachte raad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de uitkomsten van de septembercirculaire 2022. De ontwikkelingen in de algemene uitkering uit het gemeentefonds, conform de septembercirculaire 2022, hebben samengevat de volgende invloed op onze financiële positie. Samenvatting Effect septembercirculaire 2022 op de financiële positie Verschil septembercirculaire 2022 t.o.v. meicirculaire 2022 Totaal op te nemen extra of minder baten en of lasten Effect op financiele positie Neder-Betuwe meerjarig

2022 -969.076 846.090 -122.986

2023 -839.127 632.955 -206.172

2024 -855.227 620.568 -234.659

2025 -815.654 573.482 -242.172

2026 -1.913.595 573.350 -1.340.245

- is een toename van de financiele positie, + is een afname van de financiele positie

Per saldo heeft deze septembercirculaire een positief financieel effect op onze financiële positie ter hoogte van afgerond € 0,1 miljoen voor de jaren 2022 tot en met 2025 met een forse incidentele toename tot € 1,3 miljoen in 2026. Over het algemeen kan gezegd worden dat deze septembercirculaire financieel beperkt gunstig uitpakt. Met name is sprake van incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor het jaar 2022 (invoering omgevingswet en tegemoetkoming energietoeslag) en voor het jaar 2026 (compensatie voor het ‘ravijn’ dat is ontstaan na de meicirculaire). Daarnaast stijgt het accres structureel, echter dit is noodzakelijk ter ophoging van de stelpost prijsstijging vanwege de hoge inflatie op dit moment. Tevens is aangekondigd dat in de decembercirculaire 2022 duidelijkheid zal komen over de definitieve compensatie die gemeenten gaan krijgen voor inkomstenderving in 2021 door Covid-19. Voor de langere termijn blijft de hoogte van de algemene uitkering een onzekerheid. Op dit moment is het grootste deel van het accres voor de jaren 2022 tot en met 2025 vastgezet door het rijk en heeft een incidentele tegemoetkoming voor 2026 plaatsgevonden ter compensatie van het ‘ravijn’ dat na de meicirculaire 2022 is ontstaan, echter voor de jaren na 2026 is nog veel onduidelijk.

De normeringssystematiek (samen de trap op en samen de trap af) is vanaf 2026 uitgezet en er wordt gewerkt aan een nieuwe financieringssystematiek dat dient in te gaan per 2026.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Verschil met de vorige circulaire van het Gemeentefonds Middels de volgende stappen wordt u duidelijk gemaakt hoe het effect op onze financiële positie tot stand is gekomen: 1. Verschil septembercirculaire 2022 t.o.v. meicirculaire 2022. 2. Extra op te nemen baten en lasten. 1. Verschil septembercirculaire 2022 t.o.v. meicirculaire 2022. Hieronder ziet u het verschil van de septembercirculaire 2022 t.o.v. de meicirculaire 2022. Ontwikkeling septembercirculaire 2022 t.o.v. meicirculaire 2022 Totaal septembercirculaire 2022 (excl stelposten) Stelpost onderuitputting BCF Stelpost areaaluitbreiding (kadernota 2020) Stelpost bommenregeling Stelpost behoedzaamheid Stelpost jeugdzorg (RIB septembercirculaire 2021) Totaal septembercirculaire 2022 (incl stelposten) Totaal meicirculaire 2022 (incl stelposten) Ontwikkeling septembercirculaire 2022 t.o.v. meicirculaire 2022

2022 2023 2024 2025 2026 -41.405.746 -42.328.104 -42.650.837 -44.644.607 -43.398.568 0 -100.000 -100.000 -100.000 -100.000 0 -176.800 -176.800 -176.800 -176.800 -102.000 -102.000 -102.000 -102.000 -102.000 0 750.000 750.000 500.000 0 0 0 -1.872.200 -1.121.840 -543.160 -41.507.746 -41.956.904 -44.151.837 -45.645.247 -44.320.528 -40.538.670 -41.117.777 -43.296.609 -44.829.593 -42.406.933 -969.076 -839.127 -855.227 -815.654 -1.913.595

- is een toename van de algemene uitkering en + is een afname van de algemene uitkering

Verklaring verschillen op hoofdlijnen A. Algemene ontwikkelingen van de algemene uitkering Ontwikkeling accres en overige onderdelen zoals uitkeringsbasis en uitkeringsfactor Voorschot BCF-plafond 2022 Eenmalige bijdrage financieringssystematiek Uitname accres voor paricipatie IPS, uitvoeringskosten SVB en bijdrage GDI Subtotaal algemene ontwikkeling van de algemene uitkering

2022

2023

2024

2025

2026

141.747 -364.733 0 0 -222.986

-809.955 0 0 47.783 -762.172

-832.026 0 0 41.367 -790.659

-841.593 0 0 43.421 -798.172

-899.301 0 -1.038.220 41.276 -1.896.245

B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering Asiel (inburgering) Invoeringskosten Omgevingswet Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Leerlingenvervoer Oekraine Energietoeslag Energietoeslag (correctie middelen meicirculaire 2022) Subtotaal specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering

-27.346 -261.881 -42.951 -36.875 -348.932 -75.236 -793.221

-59.487 0 -17.468 0 0 0 -76.955

-47.086 0 -17.482 0 0 0 -64.568

0 0 -17.482 0 0 0 -17.482

0 0 -17.350 0 0 0 -17.350

C. Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen Gezond in de stad (DU) Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Participatie (IU) Subtotaal mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen

-6.329 -40.290 -6.250 -52.869

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

0 0 0 0

D. Muaties in stelposten Stelpost onderuitputtig BCF Subtotaal mutaties in stelposten

100.000 100.000

0 0

0 0

0 0

0 0

Totaal

-969.076

-839.127

-855.227

-815.654

-1.913.595

- is een toename van de algemene uitkering en + is een afname van de algemene uitkering

Verklaring/toelichting van de verschillen op hoofdlijnen: A. Algemene ontwikkeling van de algemene uitkering Met name ziet u hierin terugkomen de structurele stijging van het accres vanaf 2023 (€ 0,8 miljoen) en de incidentele tegemoetkoming van het rijk voor 2026 (€ 1 miljoen) voor het ontstane ravijn na uitwerking van de meicirculaire vanaf jaarschijf 2026. De structurele stijging van het accres van € 0,8 miljoen is met name bedoelt ter compensatie van de noodzakelijk ophoging van de stelpost prijsstijging 2023 (van 3% naar 5,9%) in verband met de huidige hoge inflatie. Dit ziet u dan ook verderop terugkomen bij het onderdeel extra op te nemen baten en lasten. U dient wel te beseffen dat dit de inflatie betreft die betrekking heeft op overheidsuitgaven en u dien dit niet te zien als de consumenten inflatie die het CBS onlangs heeft gepresenteerd ter hoogte van 17,1% in de maand september. Daarnaast is sprake van een voorlopige afrekening van de onderuitputting van het BTW compensatiefonds (BCF) dat u in samenhang dient te zien met de in de begroting opgenomen stelpost BCF die bij het onderdeel mutaties in stelposten voor jaarschijf 2022 op 0 wordt gezet. Per saldo is

Pagina 2 van 4

Z/22/086000/179255

voor het onderdeel onderuitputting BCF vooralsnog sprake van een incidenteel voordeel van afgerond € 260.000 voor jaarschijf 2022. Als laatste ziet u enkele uitnamen uit de algemene uitkering terugkomen die het rijk heeft gedaan voor enkele specifieke onderwerpen vanaf 2023 zoals voor de Regeling vergoeding Individuele plaatsing en steun (IPS), uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten en een bijdrage voor de centrale financiering van het generieke digitale infrastructuur (GDI). In totaliteit is sprake van een positief financieel effect van afgerond € 0,2 miljoen in 2022 oplopend naar € 1,9 miljoen in 2026. B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering Het Rijk heeft voor 2022 besloten aanzienlijke incidentele middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de energietoeslag (€ 348.932 en aanvullend een correctie op de meicirculaire van € 75.236) en invoeringskosten Omgevingswet (€ 261.881). Ook worden er incidentele middelen beschikbaar gesteld voor opvang asielzoekers (€ 27.346 oplopend naar € 47.086 in 2024) en ter compensatie voor de toename van het leerlingenvervoer van kinderen uit de Oekraïne (€ 36.875). Daarnaast is er sprake van één structurele component waar beperkt middelen beschikbaar voor worden gesteld en dat betreft de uitvoering van de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) ter hoogte van € 42.951 in 2022 en vanaf 2023 afgerond € 17.000 jaarlijks.

Het college stelt voor deze extra middelen 1-op-1 bij te ramen als last bij de betreffende budgetten. Dit ziet u verderop terugkomen in het overzicht extra op te nemen baten en lasten. C. Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen Voor het jaar 2022 zijn enkele integratie- en decentralisatieuitkeringen door het Rijk incidenteel in positieve zin bijgesteld. Het college stelt voor deze extra incidentele middelen 1-op-1 als last bij te ramen bij de betreffende budgetten, aangezien het Rijk de uitvoering van deze integratie- en decentralisatieuitkeringen monitort. Het gaat hierbij in totaliteit om een bedrag van € 52.869 voor het jaar 2022. Verderop bij extra op te nemen baten en lasten kunt u zien dat deze extra middelen worden ingezet als beschikbaar budget voor deze doeleinden. D. Mutaties in stelposten De mutaties in de stelposten beperkt zicht in dit geval tot de effectuering van de stelpost onderuitputting BCF voor het jaar 2022. In deze circulaire heeft u eerder kunnen zien dat voorlopig een bedrag beschikbaar wordt gesteld van afgerond € 360.000 en dit dient u dan ook in relatie te zien met de stelpost die wij reeds in onze begroting hebben opgenomen ter hoogte van € 100.000 structureel. Vooralsnog betekent de huidige concept afrekening 2022 een incidenteel voordeel van afgerond € 260.000.

Per saldo is voor de onderdelen A tot en met D in totaliteit sprake van een positieve ontwikkeling van de algemene uitkering van € 1 miljoen in 2022 aflopend naar € 0,8 miljoen in 2025, waarna deze fors toeneemt tot € 1,9 miljoen in 2026. 2. Extra op te nemen baten en lasten Het college stelt voor om als gevolg van de bijstellingen van de hoogte van de algemene uitkering de volgende lasten en baten aan te passen. Extra op te nemen baten en lasten Asiel (inburgering) Invoeringskosten Omgevingswet Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Leerlingenvervoer Oekraine Energietoeslag Energietoeslag (correctie middelen meicirculaire 2022) Gezond in de stad (DU) Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Participatie (IU) Aanpassing stelpost loonstijging 2023 (van 3,6% naar 3,3% over € 8 miljoen) Aanpassing stelpost prijsstijging 2023 (van 3,0% naar 5,9% over € 20 miljoen)

2022 27.346 261.881 42.951 36.875 348.932 75.236 6.329 40.290 6.250 0 0

2023 59.487 0 17.468 0 0 0 0 0 0 -24.000 580.000

2024 47.086 0 17.482 0 0 0 0 0 0 -24.000 580.000

2025 0 0 17.482 0 0 0 0 0 0 -24.000 580.000

2026 0 0 17.350 0 0 0 0 0 0 -24.000 580.000

Totaal op te nemen extra of minder baten en of lasten

846.090

632.955

620.568

573.482

573.350

- is een afname van de exploitatiebudgetten en + is een toename van de exploitatiebudgetten

Pagina 3 van 4

Z/22/086000/179255

Het eerste deel van bovenstaande tabel van asiel tot en met de integratie-uitkering Participatie betreffen onderdelen die in deze raadsinformatiebrief eerder zijn toegelicht. Vervolgens ziet u een tweetal bijstellingen terugkomen betreffende aanpassingen van stelposten: -

Aanpassing stelpost loonstijging 2023 naar de percentages zoals aangegeven in deze septembercirculaire. Aanpassing van 3,6% naar 3,3%. Aanpassing stelpost prijsstijging 2023 naar de percentages zoals aangegeven in deze septembercirculaire. Aanpassing van 3% naar 5,9%.

Zoals eerder aangegeven dient u met name de aanpassing van de stelpost prijsstijging (overheidsuitgaven) niet te verwarren met de percentages zoals het CBS die onlangs heeft gepresenteerd voor de consumenteninflatie (17,1% in september). Per saldo is voor de extra op te nemen baten en lasten sprake van een nadelig effect van € 0,8 miljoen in 2022 aflopend naar € 0,6 miljoen in 2026. Hoe verder? Deze septembercirculaire biedt de gemeente de komende jaren beperkte extra financiële ruimte. Er heeft een soort van reparatie plaatsgevonden voor het jaar 2026 dat is ontstaan door de uitwerking van de meicirculaire, echter met name vanaf het jaar 2026 zijn er met betrekking tot de hoogte van de algemene uitkering forse onzekerheden. Financieel zal deze septembercirculaire worden uitgewerkt in de 2e bestuursrapportage 2022 waarbij opgemerkt dient te worden dat de voorgestelde claim op de incidentele middelen voor de invoeringskosten Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) voor jaarschijf 2022 gestort zullen worden in de nieuwe bestemmingsreserve implementatie Omgevingswet. Dit omdat de betreffende uitgaven hiervoor naar verwachting niet meer in 2022 zullen plaatsvinden maar in 2023.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Gerrit Stam Secretaris

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Jan Kottelenberg Burgemeester

Z/22/086000/179255