RIB-57 - Snoeien van gemeentelijke bomen

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

5 juni 2024

Opheusden

9 juli 2024

Z/24/102327/225226

Fysieke Pijler -

Onderwerp Snoeien van gemeentelijke bomen Geachte raad, Gemeente Neder-Betuwe is een gemeente met veel boomkwekers. We streven ernaar dit ook uit te stralen middels een gezond bomenbestand. Afgelopen periode heeft de gemeente Neder Betuwe, samen met het TCO en de boomspecialist van Avri, een aantal zeer positieve stappen gezet om gemeentelijke bomen te snoeien. Graag geven we meer uitleg over deze ontwikkelingen. Succesvolle samenwerking met het TCO De gemeente Neder-Betuwe en TCO zijn in 2021 een gezamenlijk snoeipilot project gestart. Een gedeelte van onze inwoners was niet tevreden over onze manier van snoeien. De gemeente heeft namelijk een andere manier van snoeien in vergelijking met de gebruikelijke snoeiwijze van boomkwekers. Er zijn immers andere doelen te bereiken: Gemeentelijk bomen worden gesnoeid volgens het Handboek Bomen1, waarbij de veiligheid van bomen het belangrijkste is. Dit wil niet zeggen dat we niet van elkaar kunnen leren, en blijven leren. De vakspecialisten van het TCO, de gemeente en Avri zijn samen aan het kijken wat werkt in de openbare ruimte. Zo hebben we de richtlijn ‘snoeien bij aanplant’ geschreven, een aanvulling op de werkwijze van het Handboek Bomen. Momenteel rollen we het gezamenlijk gedragen snoeiplan voor onze gemeentelijke bomen verder uit.

Van veiligheidssnoei naar begeleidingssnoei Jarenlang heeft de gemeente alleen de wettelijk verplichte veiligheidssnoei uitgevoerd. Door deze werkwijze kunnen er grote gaten in de blijvende kroon ontstaan, omdat er dikke en gevaarlijke takken verwijdert moeten worden. De kroon van de boom wordt lelijk/raakt uit balans omdat je bijvoorbeeld alleen de kant van de weg snoeit. Jonge bomen worden overgeslagen, want de takken zijn niet gevaarlijk en hoeven dus niet verwijderd te worden. Sinds de gemeente volgens het Handboek Bomen werkt, laten we ook begeleidingssnoei bij jonge bomen uitvoeren. Begeleidingssnoei is gericht op het verwijderen en voorkomen van toekomstige probleemtakken (zie afbeelding 1). Door deze takken tijdig te verwijderen, wanneer ze nog klein zijn, is er minder snoeiwerk in de toekomst. Gewenste takken krijgen tijd en ruimte om deze tijdelijke gaten

1 Gemeente Neder-Betuwe is licentiehouder van het Handboek Bomen van het Norminstituut Bomen.

Het Handboek Bomen omvat gestandaardiseerde kwaliteitseisen, richtlijnen en normen die van toepassing zijn bij de uitvoering van werkzaamheden in, rond en met bomen. Het gebruik van het handboek waarborgt de kwaliteitszorg rond bomen op een professionele manier.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

in de kroon te vullen. Zo begeleiden we de jonge bomen de eerste 10 jaar naar aanplant naar een mooie, gezonde en veilige blijvende kroon (zie afbeelding 2). Samen op weg naar het ideale snoeiplan Op basis van de succesvolle snoeipilot is besloten om bomen bij aanplant te snoeien en een hogere frequentie van snoeien van jonge bomen aan te houden: ééns per twee jaar. De vakspecialisten van de gemeente Neder-Betuwe hebben dit plan samen met de vakspecialisten van het TCO opgesteld. In 2024 zijn we gestart met de uitvoering van dit snoeiplan. In overleg met het TCO besloten we om een inhaalslag te maken en is de afgelopen periode een ‘nulbeurt begeleidingssnoei’ uitgevoerd. In totaal ging het om bijna 800 bomen die niet in de reguliere snoeironde van 2024 zaten. Bron Groenvoorziening uit Geldermalsen voert het snoeiwerk aan onze gemeentelijke bomen uit. Er worden gecertificeerde European Tree Workers voor het snoeiwerk ingezet. Dit zijn allround vakbekwame boomverzorgers die zich elke drie jaar moeten laten hercertificeren. Avri begeleidt deze werkzaamheden namens de gemeente. Bomenonderhoud aan de Dalwagen in Dodewaard De bomen aan de Dalwagen in Dodewaard hebben afgelopen periode de eerder genoemde begeleidingssnoei gehad. In de meeste gevallen is de kroon met 20 tot 25% gesnoeid, dit is reguliere begeleidingssnoei.

Bij een aantal bomen was het nodig om 30-40% van de kroon te snoeien, onder andere omdat de vrije doorgangshoogte ontoereikend was. De bomen groeien hier erg hard, dit is te zien aan het lange eenjarige hout. Er zijn veel dikke takken in de (tijdelijke) kroon aanwezig. Daarom valt er snel een flink gat in de kroon als deze wordt verwijderd. Volgens de regels van de begeleidingssnoei wordt de dikste tak eerst verwijderd. Bij achterstallige bomen is het beeld wat sommigen voor ogen hebben erg lastig te bereiken, daarom is er in het nieuwe snoeiplan opgenomen dat jonge bomen elke twee jaar begeleidingssnoei krijgen. De situatie aan de Dalwagen is niet ontstaan tijdens het snoeien van de bomen. Echter kunnen we niet anders dan bevestigen dat de onderneemster een ongewenste situatie heeft opgemerkt. Zowel de beleidsmedewerker groen als de boomspecialist hebben de locatie bezocht om de melding te beoordelen. Er is geconstateerd dat er bij meerdere bomen takken zijn uitgebroken door de wind. Door de snoei is de windbelasting in de kroon gewijzigd, daarnaast zit er veel blad in de bomen en heeft het veel geregend. Hierdoor zijn er flink wat takken uitgebroken. Deze takken worden verwijderd en de boomspecialist van Avri zorgt ervoor dat de bomen, waar mogelijk, nog wat extra gesnoeid worden om een mooier beeld te creëren.

Nieuwe samenwerking met TCO: Richtlijnen voor begeleidingssnoei Deze snoeironde is ook geëvalueerd en we zijn van mening dat er wat meer aandacht had kunnen zijn voor het in balans houden van de kroon. De vakspecialisten van het TCO hebben hun visie op begeleidingssnoei met ons gedeeld. Op dit moment werkt het TCO aan een conceptversie ‘richtlijnen voor begeleidingssnoei’, een soort combinatie tussen hun zienswijze en begeleidingssnoei volgens de normen. De vakspecialisten van de gemeente en Avri werken dit dan verder uit in een werkdocument voor de snoeiploegen. Zo blijven we samenwerken met de boomkwekers in onze gemeente om een werkwijze te ontwikkelen die werkt voor bomen in de openbare ruimte. We hebben één gezamenlijk doel: de bomen in gemeente Neder-Betuwe moeten bijdragen aan de uitstraling van het laanbomencentrum van Europa.

Pagina 2 van 3

Afbeelding 1 Begeleidingssnoei voor jonge bomen

Afbeelding 2 Van tijdelijke kroon naar blijvende kroon

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe,

Nicolien de Geus Secretaris

Pagina 3 van 3

Jan Kottelenberg Burgemeester