CConstaterende datNeder-Betuwe
Koppel je AI →
Document · PDF

RIB-55 - Septembercirculaire 2023

Beeldvormende avond ('Het Beeld') 26 oktober 2023, gemeente Neder-BetuweBij agendapunt: Begroting 2024 en meerjarenraming 2025-202726.847 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

2023

2024

2025

2026

2027

2028

- IU Participatie 1.933.969 1.870.593 1.805.402 1.741.146 1.676.953 1.613.279 - IU Beschermd wonen 1.641.470 1.642.005 1.642.644 1.643.312 1.643.312 1.643.312 - IU Voogdij/18+ 61.642 32.124 32.124 32.124 32.124 32.124 - Maatschappelijke opvang 385.057 385.057 385.057 385.057 385.057 385.057 - Vrouwenopvang 229.725 230.829 230.843 210.970 210.937 210.937 - Inkomstenderving 2021 (covid-19) 132.526 85.000 85.000 85.000 85.000 85.000 85.000 - Armoedebestrijding kinderen - Nationaal Actieplan Dakloosheid 55.000 - Vergunningverlening, toezicht en handhaving 46.700 46.700 46.700 46.700 46.700 46.700 - Voorschoolse voorziening peuters 30.000 30.000 30.000 30.000 30.000 30.000 - Jeugd 21.700 21.700 21.700 21.700 21.700 21.700 - Leerlingenvervoer Oekraine 21.400 - Taal voor ontheemden uit oekraine 15.000 - Versterking arbeidsmarktregio's 14.541 14.583 14.582 14.582 14.582 14.582 - Beeldende kunst en vormgeving 13.500 13.500 13.500 13.500 13.500 13.500 - Extra capaciteit BOA's 13.000 13.000 13.000 13.000 13.000 13.000 - Maatschappelijke begeleiding 12.855 - Wet kwaliteitsborging bouw 10.068 10.076 10.076 10.000 - Versterking dienstverlening gemeenten: personen met verwa 10.000 10.000 10.000 10.000 10.000 0 - Wet goed verhuurderschap 9.188 - RES regio's 8.781 8.781 8.781 8.781 8.781 8.781 - Bodembescherming 8.583 - Begeleiding jongeren naar werk 7.895 14.895 - Veiligheidshuizen 7.699

7.699 7.699 7.699 7.699 7.699 - Pilot EU burgers 7.000 - Aanpak laaggeletterdheid 6.650 7.300 - Uitstapprogramma prostituees 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 6.000 - Jeugdhulp aan kinderen in een AZC 5.100 5.100 5.100 5.100 5.100 5.100 - BRP: centralisering inschrijving vergunninghouders 4.731 4.731 4.731 4.731 4.731 4.731 - Aanpak lerarentekort G4 4.000 - Knelpunten verdeelproblematiek 3.956 4.047 4.140 4.235 4.332 4.432 - Versterking omgevingsveiligheidsdiensten 3.825 3.825 - Veilig wonen 2.415 2.415 2.415 2.415 - Regionale doelgroepen specifieke aanpak 2.392 - Einde lening inburgeringsplichtig (ELIP) 1.649 - Experiment gesloten coffeeshopketen 1.378 1.378 - A58 Goes 1.243 - Slavernijverleden 958 958 - LHBTI beleid Regenboogsteden 679 679 679 679 - Veilige steden 360 360 360 360 - Outreachend werken 353 - Jeugdcontributie bibliotheken 312 - Faciliteitenbesluit opvangcentra 144 - Outreachend werken 143 - Verkeersveiligheid 95 95 95 95 95 95

Vindplaats september 2023, § 3.2-7 mei 2023, § 3.2-18 september 2023, § 3.2-4 december 2022, § 3.2-21 en 23 september 2023, § 3.2-3 mei 2023, § 3.2-14 mei 2020, § 3.3.8 mei 2023, § 3.2-10a mei 2017, § 4.2 september 2022, § 3.2-4 juni 2012, § 6.9 mei 2023, § 3.2-8 mei 2023, § 3.2-4 september 2023, § 3.2-11 september 2015, § 4.2-1 mei 2022, § 3.2-11 mei 2023, § 3.2-15 september 2022, § 3.2-3 mei 2023, § 3.2-19 mei 2023, § 3.2-1 september 2023, § 3.2-6 mei 2023, § 3.2-9 september 2023, § 3.2-8 juni 2012, § 6.11 mei 2023, § 3.2-10b september 2019, § 3.2-7 september 2022, § 3.2-6 december 2019, § 3.3.1 mei 2020, § 3.3.7 mei 2023, § 3.2-6 september 2023, § 3.2-2 september 2020, § 3.2-15 september 2023, § 3.2-9 september 2023, § 3.2-12 mei 2023, § 3.2-2 mei 2022, § 3.2-20 september 2023, § 3.2-10 mei 2021, §3.2-15 september 2023, § 3.2-15 september 2023, § 3.2-14 mei 2023, § 3.2-3 mei 2023, § 3.2-7 september 2023, § 3.2-1 september 2023, § 3.2-5 september 2023, § 3.2-13

Totaal 4.828.682 4.473.430 4.380.628 4.297.186 4.219.603 4.146.029 *Alle bedragen betreffen decentralisatie-uitkeringen (DU) tenzij in de tabel vermeld dat het een integratie-uitkering (IU) betreft.

Toelichting Faciliteitenbesluit opvangcentra In het faciliteitenbesluit is geregeld dat aan gemeenten die een opvangcentrum voor asielzoekers hebben jaarlijks door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) een uitkering wordt verstrekt. De uitkering wordt gebaseerd op het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het op 1 januari van het uitkeringsjaar aantal in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum (zie paragraaf 3.2-3 van de decembercirculaire 2022). Het bedrag van € 143.925 voor 2023 betreft een nabetaling aan de gemeenten Harderwijk (€ 138.630) en Eijsden-Margraten (€ 5.925 ten behoeve van het opvangcentrum in Cadier en Keer) over 2021 om hun werkzaamheden in en voor de opvangcentra te kunnen vergoeden.

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

22

Knelpunten verdeelproblematiek Dit betreft een overheveling van € 0,1 miljoen vanuit het onderdeel algemene uitkering van de gemeentefondsbegroting. Deze decentralisatie-uitkering houdt verband met btw-aspecten ten aanzien van wegen die in beheer zijn van waterschappen. Gemeenten zijn op grond van de Wet herverdeling wegenbeheer verplicht om het onderhoud aan hun wegen te bekostigen. Doorgaans kunnen gemeenten de voor het onderhoud van de wegen afgedragen btw declareren bij het BCF. Als het beheer van de wegen is uitbesteed aan de waterschappen is dat echter niet mogelijk. De hogere kosten voor de gemeenten waar het onderhoud aan de wegen wordt verricht door waterschappen, worden met deze uitkering gecompenseerd (zie ook paragraaf 2.2-4 van deze circulaire). De meerjarenraming strekt zich met ingang van deze circulaire uit tot en met het jaar 2028. De middelen voor 2028 worden binnen de gemeentefondsbegroting overgeheveld en toegevoegd aan deze decentralisatie-uitkering. De middelen worden verdeeld op basis van een historisch verdeelmodel. Het budget en de verdeling worden jaarlijks naar rato geïndexeerd. De verdeling over de gemeenten voor de decentralisatie-uitkering is opgenomen in bijlage 3.2-2 van deze circulaire. Vrouwenopvang i.v.m. Wet Seksuele Misdrijven (a) en Specialistische functies (b) a.

Wet Seksuele Misdrijven In de meicirculaire 2023 (paragraaf 3.3.6) is gecommuniceerd dat de invoering van de Wet Seksuele Misdrijven (a), naar verwachting, zal leiden tot een verhoogde instroom bij de Centra voor Seksueel Geweld (CSG). De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen. Op dit moment ligt het wetsvoorstel bij de Eerste Kamer. Als het wetsvoorstel ook door de Eerste Kamer wordt aangenomen zullen gemeenten vanaf de datum van inwerkingtreding van deze wet gecompenseerd worden via de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang. Voor 2024 en 2025 gaat het om circa € 0,89 miljoen, voor 2026 om circa € 1,02 miljoen en voor 2027 en 2028 om € 0,99 miljoen. b. Specialistische functies Op verzoek van de VNG, na consultering van de betrokken wethouders van de centrumgemeenten vrouwenopvang, wordt met ingang van 2023 een structureel bedrag van € 781.000 uitgenomen uit de decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang. Daarnaast wordt in 2023 een incidenteel bedrag uitgenomen van € 222.000. Het betreft een voortzetting van de uitname in voorgaande jaren. Het genoemde bedrag wordt overgeboekt naar de begroting van het ministerie van VWS. Het bedrag wordt gebruikt voor het ophogen van de specifieke uitkering Specialistische functies aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling in 2023 en verder voor een drietal onderdelen: -

Hulp aan slachtoffers eergerelateerd geweld seksuele uitbuiting

-

Het Landelijk Centrum Seksueel Geweld

-

Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating Indexatie voogdij bijzondere functies

In de meicirculaire 2023 (paragraaf 3.2-13) is structureel € 5,4 miljoen overgeheveld naar de

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

23

begroting van het ministerie van VWS. Het betrof de middelen vanuit de integratie-uitkering Voogdij/18+ voor ‘PC Gesloten jeugdzorg’ en ‘Academische component Kinder- en Jeugdpsychiatrie’. Besloten is om deze twee onderwerpen landelijke functies in het vervolg te financieren via een specifieke uitkering. Voor deze twee onderwerpen is nog een bedrag van € 381.000 aan loon- en prijsontwikkeling toegekend. Dit bedrag wordt nu ook structureel overgeheveld naar de begroting van het ministerie van VWS. Outreachend werken Het ministerie van SZW draagt bij aan het preventieve deel van het ‘breed offensief tegen ondermijnende criminaliteit’ en het ‘Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV)’. Beide richten zich op de gestapelde problematiek in dezelfde 20 focusgebieden. Naar aanleiding van een werkbezoek in 2022 is gebleken dat de gemeente Schiedam slecht(er) scoort op een aantal sociaaleconomische indicatoren. Via deze decentralisatie-uitkering ontvangt de gemeente Schiedam in 2023 een bedrag van € 143.000 om een extra inspanning te kunnen doen voor de kwetsbare gebieden in de gemeente. Regionale Energie Strategieën Een belangrijke mijlpaal in het Klimaatakkoord op weg naar 2030 is het opstellen, beleidsmatig verankeren en uitvoeren van de Regionale Energie Strategieën (RES).

Voor de ondersteuning van dit belangrijke proces zijn destijds door het Rijk middelen beschikbaar gesteld aan de RES-regio’s voor drie jaar tot eind 2021 (zie paragraaf 3.2-4 van septembercirculaire 2019). Voor 2022 is afgelopen jaar een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld (zie paragraaf 3.2-12 van de meicirculaire 2022). Voor 2023 heeft het kabinet eerder voor de gemeenten eenmalig € 8,8 miljoen aanvullend beschikbaar gesteld (zie paragraaf 3.2-11 van de meicirculaire 2023). Aangezien het RES-traject nog een doorlooptijd kent tot 2030 is er ook voor de komende jaren geld gereserveerd voor de ondersteuning van dit proces. Vanaf 2024 wordt er structureel € 8,8 miljoen beschikbaar worden gesteld. De middelen zijn op basis van een aantal criteria (aantal deelnemende overheden, landoppervlak en inwoners) verdeeld over de regio’s. De verdeling over de gemeenten voor de decentralisatie-uitkering is opgenomen in bijlage 3.2-6 van deze circulaire. Compensatie Wsw voor bijzondere WML-verhoging Bij Voorjaarsnota 8 heeft het kabinet besloten om gemeenten te compenseren voor de bijzondere verhoging van het wettelijk minimumloon voor medewerkers in de Wet Sociale werkvoorziening (Wsw). Dit betreft een meerjarige reeks die toegevoegd wordt aan het Wsw-onderdeel in deze integratie-uitkering.

De bedragen in de reeks lopen af met de afbouw van de Wsw tot 2048 en worden naar rato verdeeld via het verdeelmodel IU Participatie. Begeleiding jongeren naar werk Met de Aanpak Jeugdwerkloosheid zetten gemeenten, scholen en hun partners zich in om

8

Zie voetnoot 1

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

24

kwetsbare jongeren te ondersteunen naar vervolgonderwijs of werk. Hiervoor waren in het kader van het corona steun- en herstelpakket en het Nationaal Programma Onderwijs tot en met 2022 extra financiële middelen beschikbaar (zie paragraaf 3.2-2 van de decembercirculaire 2020). De jongeren op wie de Aanpak Jeugdwerkloosheid zich primair richt hebben echter een structurele achterstand op de arbeidsmarkt. Het kabinet heeft derhalve besloten de tijdelijke maatregelen om te zetten in structurele wet- en regelgeving. Totdat het wetsvoorstel in werking is getreden (naar verwachting in 2025) worden de middelen, net als voorgaande jaren, gelijkelijk verdeeld over de arbeidsmarktregio’s en verstrekt via een decentralisatie-uitkering (zie ook paragraaf 3.2-5 van de meicirculaire 2023). In 2024 zijn de middelen (€ 14,9 miljoen) als volgt onderverdeeld: Coördinatie van regionale aanpak jeugdwerkloosheid (€ 2.520.000 ) De centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s ontvangen middelen voor het coördineren van de aanpak in de regio. Hierbij kunnen centrumgemeenten partners betrekken, zoals regiogemeenten, (contact)scholen, Regionale Meld- en Coördinatiepunten (RMC), Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), het regionale mobiliteitsteam, het regionale werkgeversservicepunt. Elke centrumgemeente van de arbeidsmarktregio’s ontvangt voor dit onderdeel € 72.000.

Ondersteunen naar werk van kwetsbare aankomend mbo-gediplomeerden (€ 5.252.044) Daarnaast ontvangen centrumgemeenten middelen voor het ondersteunen naar werk van aankomend mbo-gediplomeerden die naar verwachting een moeilijke start zullen hebben op de arbeidsmarkt. Aangezien mbo-studenten uit de beroepsopleidende leerweg niveau 2 en mbostudenten met een niet-westerse migratieachtergrond het meest kwetsbaar zijn, is 80 procent van de verdeling van deze middelen over de centrumgemeenten gebaseerd op het relatieve aantal studenten met deze achtergrondkenmerken die in de betreffende arbeidsmarktregio wonen. Omdat ook andere studenten kwetsbaar kunnen zijn voor jeugdwerkloosheid, is de overige 20 procent van de middelen verdeeld op basis van op het totale aantal mbo-studenten dat in de arbeidsmarktregio woont. Ondersteunen naar werk van voortijdig schoolverlaters (€ 7.122.956) Ook ontvangen centrumgemeenten middelen voor het ondersteunen naar werk van voortijdig schoolverlaters. Het gaat om jongeren zonder startkwalificatie tot 23 jaar van wie het Regionale Meld- en Coördinatie (RMC) heeft vastgesteld dat terugkeer naar het initieel onderwijs geen optie meer is. Elke centrumgemeente ontvangt een budget op basis van de in de afgelopen jaren gehanteerde verdeelsleutel van de RMC-functie.

Deze verdeelsleutel is gebaseerd op het aantal volwassen inwoners van de gemeente, het relatieve aandeel volwassenen met ten hoogste een vmbo-diploma en het aantal volwassen inwoners met een migratieachtergrond. De verdeling over de gemeenten voor de decentralisatie-uitkering is opgenomen in bijlage 3.2-8 van deze circulaire. Veilig wonen De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

25

openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Ten behoeve van een veilige woonplek krijgen decentrale bestuurders een beveiligingsadvies op maat aangeboden. Bij de advisering zal een breder pakket van preventieve maatregelen worden gehanteerd, waaronder fysieke, elektronische en digitale maatregelen. Gemeenten dienen op basis van de nieuwe regeling het beveiligingsadvies altijd over te nemen en de uitvoering van de veiligheidsmaatregelen te bekostigen. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming van € 2,4 miljoen per jaar tegenover gesteld voor de periode 2023-2026. De verdeling van de middelen (vast bedrag per gemeente circa € 7.000 per gemeente) is opgenomen in bijlage 3.2-9. A58 Goes Aan de gemeente Goes wordt in 2023 éénmalig een bedrag verstrekt van € 1,2 miljoen vanwege een correctie op de btw-component en het BTW-compensatiefonds voor de eerder verstrekte decentralisatie-uitkering Aansluiting A58 (zie paragraaf 4.2-6 van de decembercirculaire 2016).

Versterken arbeidsmarktregio’s Per 1 januari 2021 heeft deze decentralisatie-uitkering als doel om de regiefunctie van de centrumgemeente voor de samenwerking en de gezamenlijke publieke werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio’s structureel te ondersteunen en te versterken. Deze middelen worden deels ingezet voor de landelijke ondersteuning van de arbeidsmarktregio’s die is ondergebracht bij de gemeente Den Bosch en worden deels via de centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s uitgekeerd (zie ook paragraaf 3.2-9 van de meicirculaire 2020). De landelijke ondersteuning betreft: 1) de dienstverlening aan landelijke werkgevers voor de gemeentelijke doelgroepen; 2) het beter toegankelijk maken van matchingsgegevens; 3) het beter ontsluiten van regionale arbeidsmarkt- en sturingsinformatie. De decentralisatie-uitkering is in 2023 geëvalueerd door het ministerie van SZW en de VNG met als doel of voor een vervolg de doelomschrijving en uitkeringsvorm nog volstaat. Beide partijen stellen vast dat de regierol van de centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s per 1 januari 2021 is versterkt, en hebben besloten de huidige uitkeringsvorm en de huidige verdeelwijze (elke centrumgemeente ontvangt hetzelfde budget) in 2024 en verder te continueren 9.

Voor 2024 is aanvullend op de reeds beschikbare middelen € 42.000 beschikbaar gesteld (gelijkelijk verdeeld over alle centrumgemeenten). Vanaf 2025 gaat het jaarlijks aanvullend om circa € 0,63 miljoen structureel, waarvan € 0,59 miljoen voor Den Bosch in verband met de landelijke ondersteuningstaken en € 42.000 gelijkelijk verdeeld over alle centrumgemeenten. De afspraken worden eind 2024 verder geëvalueerd in het kader van de hervorming arbeidsmarktinfrastructuur.

Brief ‘Toelichting decentralisatie-uitkering Versterken Arbeidsmarktregio’s’, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2020). 9

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

26

De verdeling van de middelen is opgenomen in bijlage 3.2-11. Regionale doelgroepen specifieke aanpak Het plan van aanpak ‘Statushouders aan het werk’ en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur van het ministerie van SZW beogen om de doelgroep statushouders en andere kwetsbare doelgroepen extra te ondersteunen om kansen die de arbeidsmarkt biedt te benutten. Doelstelling van de decentralisatie-uitkering is om de doelgroep statushouders te ondersteunen door middel van de aanstelling van regionale verbinders in elke arbeidsmarkregio. Beoogde effecten zijn onder meer opschaling en nieuwe inzet van (start)banen en leerwerktrajecten/duale trajecten waarin (vak)taal, werk en opleiding gecombineerd worden, mogelijkheden van Praktijkleren in het mbo (gecombineerd met jobcarving) verbeteren en meer inzet van jobcoaching voor statushouders. Voor de andere kwetsbare doelgroepen kan binnen de arbeidsmarktregio’s ingezet worden op coördinatie en verbinding tussen partijen waar extra actie op nodig is om deze kwetsbare groepen te begeleiden naar werk. De decentralisatie-uitkering wordt verstrekt aan de centrumgemeenten van de arbeidsmarktregio’s, waarbij elke centrumgemeente in 2023 éénmalig een gelijk bedrag ontvangt. Het totale bedrag bedraagt € 2,4 miljoen, waarvan € 108.471 wordt toegevoegd aan het BCF. Per centrumgemeente wordt circa € 68.300 uitgekeerd.

De verdeling is opgenomen in bijlage 3.2-12. Verkeersveiligheid De Wet tot wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 is in 2023 in werking getreden. De wet bepaalt dat lidstaten procedures moeten uitvoeren op autosnelwegen en autowegen ter verbetering van de verkeersveiligheid van weginfrastructuur. Een aantal gemeenten hebben wegen in beheer die onder deze scope vallen. Met deze decentralisatie-uitkering worden deze gemeenten in staat gesteld tot het uitvoeren van deze verkeersveiligheidsprocedures ter bevordering van de verkeersveiligheid op auto(snel)wegen. Zij ontvangen hiervoor vanaf 2023 structureel circa € 95.000. De verdeling van de decentralisatie-uitkering vindt plaats op basis van het areaal in aantal kilometers autosnelweg en autoweg in beheer bij een gemeente. De verdeling van de middelen is opgenomen in bijlage 3.2-13. Veilige steden De negen gemeenten die participeren in het programma Veilige Steden van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) ontvangen voor de periode 2023-2026 een bijdrage van circa € 0,36 miljoen. Het programma heeft als doel de sociale veiligheid van vrouwen en meisjes in de publieke ruimte te vergroten. De middelen worden volgens bestaande afspraken met de deelnemende gemeenten verdeeld. De G4 ontvangt jaarlijks € 50.000 en de overige gemeenten € 30.000.

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

27

Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente voor 2023 tot en met 2026 is opgenomen in bijlage 3.2-14. LHBTI beleid Regenboogsteden Regenboogsteden zetten zich in voor de gezamenlijke doelstelling de veiligheid, weerbaarheid en sociale acceptatie van Lesbische vrouwen, Homoseksuele mannen, Biseksuelen, Transgenderpersonen en intersekse personen (LHBTI) verder te bevorderen (zie ook paragraaf 3.25 van de decembercirculaire 2022). In totaal ontvangen 32 gemeenten een bijdrage van € 0,68 miljoen voor de samenhangende aanpak van de Regenboogsteden voor lokaal LHBTI-beleid voor de periode 2023 tot en met 2026. Als onderdeel van het Programma Regenboogsteden is er naar aanleiding van de motie Bergkamp een speciaal traject binnen Regenboogsteden dat zich richt op veiligheid in wijken voor LHBTI personen. De middelen worden volgens bestaande afspraken met de deelnemende gemeenten verdeeld. De G4 ontvangt jaarlijks € 50.000 en de overige gemeenten € 20.000. Een overzicht met de totaalbedragen per gemeente voor 2023 tot en met 2026 is opgenomen in bijlage 3.2-15.

3.3

Verdeling bestaande decentralisatie- en integratie-uitkeringen en overige mededelingen

Deze paragraaf licht de wijzigingen in de decentralisatie- en integratie-uitkeringen toe die niet gepaard gaan met een wijziging in het macrobudget van de betreffende uitkering. Daarnaast bevat de paragraaf overige mededelingen die betrekking hebben op de decentralisatie- en integratieuitkeringen. 3.3.1 Beschermd wonen De gemeente Bergen op Zoom ontvangt in 2024 net als in de periode 2018 tot en met 2023 een maximale aanvullende bijdrage van € 4,24 miljoen (zie voor meer informatie paragraaf 3.3.2 van de decembercirculaire 2018 en paragraaf 3.3.4 van de septembercirculaire 2022). In paragraaf 3.3.4 van de septembercirculaire 2022 is aan de gemeente Bergen op Zoom eerder een maximale aanvullende bijdrage van € 4,24 miljoen toegekend voor 2023. Op basis van de jaarrekeningcijfers over 2022 is deze bijdrage voor 2023 definitief vastgesteld op € 0,86 miljoen. De gewijzigde verdeling over de gemeenten voor de integratie-uitkering Beschermd wonen is gepubliceerd in de gemeentefondsrubriek op internet.

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

28

4

Overige mededelingen

4.1

Inleiding

Dit hoofdstuk bevat diverse mededelingen over de gemeentefinanciën. Paragraaf 4.2 bevat mededelingen over het gemeentefonds die zowel betrekking hebben op de algemene uitkering als op de integratie- en decentralisatie-uitkeringen. Vervolgd wordt met mededelingen op het terrein van de gemeentefinanciën. 4.2

Gemeentefondstotalen, bevoorschotting en nominale ontwikkelingen

Gemeentefondstotalen Tabel 4.2.1 bevat een overzicht van de gemeentefondstotalen 2023-2028. In de tabel zijn de bedragen uit de hoofdstukken 2 en 3 bij elkaar gebracht. Tabel 4.2.1 Gemeentefondstotalen 2023-2028 (in duizenden euro's) 2023

2024

2025

2026

2027

2028

Algemene uitkering DU/IU

35.542.100 4.828.682

38.393.830 4.473.430

40.348.642 4.380.628

38.363.467 4.297.186

40.130.076 4.219.603

41.672.812 4.146.029

Totaal

40.370.782

42.867.260

44.729.270

42.660.653

44.349.679

45.818.841

Bevoorschotting De bedragen 2023 uit de tabel zullen worden verwerkt in de bevoorschotting vanaf 3 oktober 2023. Op 3 oktober zullen ook eventuele verrekeningen plaatsvinden als er voor 2023 te veel of juist te weinig voorschot is verstrekt. Verrekeningen over het uitkeringsjaar 2022 worden ook in oktober uitgevoerd. De voorschotbetalingen op de algemene uitkering over 2024 zullen in beginsel gebaseerd worden op de uitkeringsfactor en de bedragen per eenheid die in deze circulaire zijn vermeld. Daarnaast worden de meeste basisgegevens overgenomen van het jaar 2023. Gemeenten worden over de voorschotbetalingen geïnformeerd via de maandelijkse specificatieoverzichten. Voor de volledigheid: aan de berekening van de voorschotten kunnen geen rechten worden ontleend voor de definitieve vaststelling van de uitkeringen. Nominale ontwikkelingen De algemene uitkering is via het accres afhankelijk van de ontwikkeling van de totale ARU waarin rekening is gehouden met loon- en prijsontwikkelingen. Daarmee is de algemene uitkering in de meerjarenraming uitgedrukt in het prijspeil van het betreffende jaar ofwel in lopende prijzen. De decentralisatie-uitkeringen kennen geen correctie voor loon- en prijsontwikkelingen en betreffen nominale bedragen. De decentralisatie-uitkeringen tellen wel mee in de grondslag voor de berekening van het accres.

De integratie-uitkeringen worden wel ieder jaar opnieuw geïndexeerd volgens de voor dat jaar van toepassing zijnde loon- en prijsontwikkeling (constante prijzen). Het is van belang dat gemeenten in hun ramingen rekening houden met de loon- en prijsontwikkelingen. Om gemeenten, die niet beschikken over eigen loon- en prijsindexen, te

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

29

faciliteren bij het omgaan met loon- en prijsontwikkelingen is tabel 4.2.2 opgenomen. De tabel bevat een aantal loon- en prijsindicatoren die het CPB onderscheidt voor de overheidssector. De cijfers zijn ontleend aan de meest recente publicaties van het CPB. Voor nadere informatie verwijzen wij naar de regelmatig bijgestelde prognoses op de website van het CPB. Tabel 4.2.2 Prijsindexen CPB* MEV 2024 en CEP 2023** mutaties per jaar in % 2023 Prijs bruto binnenlands product (pbbp) 6,2 Prijs nationale bestedingen (pnb) 6,1 Nationale consumentenprijsindex (cpi) 3,0 Loonvoet sector overheid 4,0 Prijs overheidsconsumptie, beloning werknemers 3,5 Prijs bruto overheidsinvesteringen (iboi) 4,8 Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc) 5,9

2024 3,3 3,4 3,4 6,7 6,3 3,0 3,5

2025 2,8 2,5 2,5 5,8 5,4 1,9 1,6

* toelichting/ verduidelijking bij de kerngegevens is te vinden op: https://www.cpb.nl/artikel/toelichting-bij-kerngegevenstabel ** 2024 is op basis van de MEV 2024, 2023 en 2025 - 2027 is op basis van de CEP 2023 *** cijfers 2027 zijn doorgetrokken naar 2028

4.3

2026 2,7 2,4 2,4 4,8 4,5 1,9 1,6

2027 2,5 2,3 2,3 4,2 3,9 1,9 1,6

2028*** 2,5 2,3 2,3 4,2 3,9 1,9 1,6

Energietoelage

De resterende middelen voor de energietoelage 2023 (€ 900 miljoen) kunnen nog niet worden uitgekeerd doordat de noodzakelijke wijziging van de Participatiewet nog niet is goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. 4.4

Actualisatie decentralisatie-uitkeringen Vrouwenopvang en Maatschappelijke Opvang

De verdeelmodellen decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang (DUVO) en decentralisatie-uitkering Maatschappelijke Opvang (DUMO) maken gebruik van maatstaven uit het oude verdeelmodel voor de algemene uitkering van het gemeentefonds. Met de herijking van het verdeelmodel voor de algemene uitkering is een aantal maatstaven gewijzigd. In deze circulaire worden de maatstaven in de verdeelmodellen van DUVO en DUMO in lijn gebracht met de maatstaven zoals deze nu in het herijkte verdeelmodel voor de algemene uitkering worden gebruikt. Concreet gaat het om de maatstaf ‘klantenpotentieel regionaal’ die wordt vervangen door ‘regionale centrumfunctie’ en de maatstaf ‘minderheden’ die wordt vervangen door ‘inwoners met een migratieachtergrond’. De actualisatie heeft een technisch en beleidsarm karakter. Als uitgangspunt bij de actualisatie van de modellen is dan ook uitgegaan van het constant houden van de onderlinge verhoudingen tussen de maatstaven. De verdeling over de gemeenten is opgenomen in bijlage 4.4 De geactualiseerde rekenmodellen voor de DUVO en DUMO worden als internetbijlage bij deze circulaire gepubliceerd. 4.5

Intensivering beschut werk

In de kamerbrief van 6 juli jl. heeft de minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen (APP) aangekondigd voornemens te zijn per extra middelen beschikbaar te stellen voor de financiering van beschut werk. 10 Aanleiding hiervoor is een recent onderzoek 11 waaruit blijkt dat

10 11

Kamerstukken II, 2022-2023, 34 352, nr. 300 De kosten en uitvoering van beschut werkplekken in Nederland, Rijksoverheid.nl

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

30

gemeenten per beschutte werkplek geld moeten bijleggen wegens de lage netto toegevoegde waarde van medewerkers. De extra middelen zijn onderdeel van een breder pakket aan maatregelen en bestuurlijke afspraken om beschut werk te stimuleren. Het gaat in 2024 om een intensivering van € 23,1 miljoen (het is de bedoeling dat het bedrag per plek structureel wordt verhoogd met € 2.157 (prijzen 2023)). Deze intensivering stijgt vervolgens mee met het aantal plekken tot € 64,7 miljoen in de structurele situatie. Het is de verwachting dat de bedragen zullen worden verwerkt bij de eerste suppletoire begroting voor het gemeentefonds van 2024 en in de meicirculaire 2024. 4.6

Wegbeheer

Het groeipercentage voor de bijdragen van gemeenten aan het beheer van gemeentelijke wegen door waterschappen bedraagt voor de jaren 2023 en 2024 respectievelijk 4,65% en 4,73%. Sinds 1993 dient een aantal gemeenten op grond van de artikelen 22 en 24 van de Wet herverdeling wegenbeheer (WHW) een uitkering te verstrekken aan een waterschap voor het beheer van wegen. De hoogte van de uitkering is vastgelegd in het Besluit bijdrage vergoeding wegenzorg. Jaarlijks wordt zij bijgesteld op basis van gegevens van het CPB. Voor het jaar 2023 wordt het groeipercentage definitief vastgesteld op 3,3% (niet afgerond: 3,32 %). Dit is het saldo van de raming voor 2023 (naar huidig inzicht 4,65%) en de nacalculatie over 2022 (-1,33%). Voor het jaar 2024 wordt het groeipercentage voorlopig vastgesteld op 4,73 %. Dit komt overeen met de huidige raming van de prijsstijging van de overheidsconsumptie in het jaar 2023. 4.7

Aanpak laaggeletterdheid

In bijlage 4.7 is de verdeling voor de decentralisatie-uitkering aanpak laaggeletterdheid opgenomen voor 2024. 4.8

Stand van zaken onderzoeksagenda verdeelmodel algemene uitkering

De verdeling van de middelen uit het gemeentefonds dient rekening te houden met de objectieve kenmerken van gemeenten. Om te bekijken of dat goed gebeurt, wordt in het Periodiek Onderhoudsrapport (POR) geanalyseerd of de uitkomsten van het verdeelmodel van het gemeentefonds aansluiten bij het actuele uitgavenpatroon van gemeenten. Het POR is opgenomen als bijlage in de Ontwerpbegroting 2024 van het gemeentefonds. Bij de invoering van het nieuwe verdeelmodel deelden de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en VNG in hun adviezen de visie dat het nieuwe model een verbetering is ten opzichte van het oude model, maar benadrukten dat verder onderzoek nodig is. De ROB heeft daartoe een onderzoeksagenda voorgesteld, die door de fondsbeheerders is onderschreven. Het model is geen eindstation en zal continu onderhoud vragen. De onderzoeksagenda bevat onderzoeken naar de maatstaf centrumfunctie (stapeling problematiek sociaal domein), naar de Overige Eigen Middelen (OEM) en naar de maatstaf eenpersoonshuishoudens. •

De eerste twee onderzoeken (centrumfunctie/stapeling problematiek sociaal domein en de

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

31

Overige Eigen Middelen) zijn inmiddels opgestart en de uitkomsten worden in 2024 verwacht. Bij het onderzoek naar de stapeling van de problematiek in het sociaal domein zal expliciet aandacht zijn voor het feit dat deze stapeling ook in niet-stedelijke gebieden voorkomt. In het onderzoek naar de overige eigen middelen wordt onderzocht of een meer gedifferentieerde benadering van de overige eigen middelen meer recht doet aan de diverse aard van de eigen inkomsten. •

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) heeft op 27 juni 2023 in

de antwoorden op de schriftelijke Kamervragen bij de eerste suppletoire begroting gemeentefonds 2023 aangegeven dat het onderzoek naar de maatstaf eenpersoonshuishoudens door de fondsbeheerders zelf wordt onderzocht en dat de resultaten daarvan in het POR opgenomen worden. De analyse naar de maatstaf eenpersoonshuishoudens is opgenomen in paragraaf 4.1 van het POR (opgenomen in bijlage 5 van de Ontwerpbegroting van het gemeentefonds 2024). Tot slot loopt er nog een onderzoek naar de grootstedelijkheid. Tijdens het traject is gezamenlijk met de G4 en de 100.000+ gemeenten besloten om het onderzoek niet te baseren op de gegevens van één jaar maar uit te breiden met gegevens van andere jaren om een zo’n goed mogelijk en betrouwbaar mogelijk beeld te krijgen. 4.9

Integraal overzicht financiën gemeenten

In oktober zal de minister van BZK het jaarlijkse Integraal Overzicht Financiën Gemeenten naar beide Kamers sturen. Het overzicht zal ingaan op de financiële positie, inkomsten, uitgaven en de getrouwheid en rechtmatigheid van de verantwoording van gemeenten over 2022. 4.10

Website gemeentefinanciën: www.findo.nl

De gegevens in de online database met informatie over de financiën van decentrale overheden (www.findo.nl) worden op regelmatige basis geactualiseerd. De Iv3-data, zoals die door gemeenten en provincies zijn aangeleverd bij het CBS, en informatie over de financiële kengetallen zijn bijgewerkt tot en met de begroting van 2023 en de jaarrekening van 2022. De originele begrotingen en jaarstukken van gemeenten en provincies tot en met 2021 (jaarrekeningen) en 2023 (begrotingen) zijn aan de website toegevoegd. In het najaar worden de originele jaarrekeningen over 2022 toegevoegd. Door deze informatie en openbare documenten op één plaats beschikbaar te stellen, wil het ministerie van BZK bijdragen aan de transparantie en openbaarheid van de financiën van decentrale overheden. Het Iv3-informatievoorschrift 2023 voor gemeenten is hier te downloaden.

4.11

Jaarlijkse weging decentralisatie- en integratie-uitkeringen

In artikel 13, lid 5, van de Financiële-verhoudingswet wordt bepaald dat jaarlijks, in overleg met de ministers die het aangaat, wordt bezien of een decentralisatie- en/of integratie-uitkering kan worden overgeheveld naar de algemene uitkering. Het gemeentefonds kent nog enkele integratie-uitkeringen.

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

32

Binnen de IU Voogdij 18+ resteert nog de reservering voor de compensatieregeling. In overleg met het ministerie van VWS zal gekeken worden hoe hiermee in de toekomst wordt omgegaan. De invoering van het woonplaatsbeginsel en het nieuwe objectieve verdeelmodel beschermd wonen (BW), eerder voorzien voor 1 januari 2023, is uitgesteld (zie paragraaf 4.4 van de meicirculaire 2023). Van de IU participatie blijven de onderdelen WSW en Nieuw begeleiding beschut werk vooralsnog bestaan. In overleg met het ministerie van SZW zal gekeken worden hoe hiermee in de toekomst wordt omgegaan. Voor de decentralisatie-uitkeringen is in tabel 3.2.2 te zien dat de meeste niet structureel zijn. Omzetting naar integratie-uitkering of algemene uitkering is voor die uitkeringen dan ook niet aan de orde. Voor de overige (structurele) decentralisatie-uitkeringen geldt dat deze niet aan alle gemeenten worden uitgekeerd en/of nu nog niet kunnen worden verdeeld via de maatstaven van de algemene uitkering. Van de nog niet eerder in een begroting opgenomen decentralisatie-uitkeringen wordt bij ontwerpbegroting 2025 bezien of ze kunnen worden omgezet naar een integratie-uitkering of algemene uitkering.

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

33

Bijlagen

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

34

Bijlage 2.1.1 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactor 2023 Verdeeltabel 2023 (bedragen in euro's in basis) maatstaven en

b.p.e. 2023

uitkeringsfactor bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel

wijzigingen

b.p.e. 2023

stand

volgens

stand

mei 2023

deze circulaire

september 2023

134,78 42,27 79,48

-

134,78 42,27 79,48

5.168,82 1.045,55 166,53 766,20 628,55 75.166,66 3.792,90 375,94 1.329,35 269,09 47,34 209,89 566,90 114.582,95 264,37

0,01 0,02 0,06 1,02 0,01

5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.792,92 375,94 1.329,41 269,09 47,34 209,89 566,90 114.583,97 264,38

leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie

528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,44

-

528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,44

oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand ∗ oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied bodemfactor buitengebied ∗ oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land

13,42 31,40 86,41 150,84 7.900,96 2.935,95 6.810,69 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

24,14 7,82 -

13,42 31,40 86,41 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

-0,280% -0,213% -0,086%

-

-0,280% -0,213% -0,086%

980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

-

980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam ∗ woonruimten woonruimten bodemfactor woonkern uitkeringsfactor

1,304

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

0,007

1,311

35

Mutaties 2023 ten opzichte van stand mei 2023 (bedragen in euro's in basis)

totaal

maatstaven

éénpersoonshuishoudens huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners 75+ met drempel kernen laag opleidingsniveau met drempel oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing woonkern

0,01 0,02 0,06 1,02 0,01 24,14 7,82

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

Infrastructuur, ruimte en milieu

Wmo

0,01 0,02 0,06 1,02 0,01 -

24,14 7,82

36

Bijlage 2.1.2 Bedragen per eenheid 2023 per cluster Bedragen per eenheid stand septembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2023 Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.792,92 375,94 1.329,41 269,09 47,34

130,86 -

5.168,82 1.045,55 355,17 -

166,54 524,59 1.329,41 -

209,89

-

-

-

5.579,71 151,91 29,08

5.168,82 -

13,42

-

-

31,40 86,41 150,84 7.925,10

17,54 -

-

2.935,95

-

-

Totaal bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied bodemfactor buitengebied

566,90 114.583,97 264,38 528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,44

7 Bestuur en Jeugd ondersteunin g 2.607,35 -

205,28 -

Sport, Infrastructuur, cultuur en ruimte en recreatie milieu

Orde en veiligheid

Onderwijs

84,44 75.166,66 128,93 11,53 -

766,20 628,55 176,88 -

79,48 146,16 -

-

-

-

-

-

306,55 45,77

-

150,18 5,39 -

260,35 528,66 384,90 84,41 -

45,41 5,47 30,60

-

-

-

-

-

-

-26,30 -

3,66 -

18,26 -

150,84 -

-

-

-

-

-

23.670,91 264,38 49,99

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

50,34 42,27 -

269,09 47,34

-117,89 -

-

-

209,89

-

-

85.333,35 -

-

-

-

-

13,42

-

-

-

-

31,40 73,25 7.925,10

-

-

-

-

2.935,95

-

-

-

(voortzetting op de volgende bladzijde)

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

37

Bedragen per eenheid stand septembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2023 Totaal oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam ∗ woonruimten woonruimten bodemfactor woonkern

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Bestuur en Jeugd ondersteunin g

Orde en veiligheid

Onderwijs

Sport, Infrastructuur, cultuur en ruimte en recreatie milieu

Overige Eigen Middelen

Overig

OZB

6.818,51

-

-

-

-

-

-

-

-

6.818,51

-

-

-

10.743,51

-

-

-

-

-

-

-

-

10.743,51

-

-

-

126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

-

-

-

-

-

-

25,26

126,10 39,89 15.125,98 15.125,98 15.125,98 25,72 13,74

-

-

-

-0,2796% -0,2127% -0,0857%

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-0,2796% -0,2127% -0,0857%

980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

-

-

-

-

56,12 -

-

-

-

49.821,63 -62,09 -

529.200,02 1.508.703,68 82,83 -

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

18.619,46 18.619,46 18.619,46 -

401.336,28 -65,05 52,99

74.175.269,15 27.064.336,61 -

38

Bijlage 2.1.3 Bedragen per eenheid en uitkeringsfactor 2024 Verdeeltabel 2024 (bedragen in euro's in basis) maatstaven en

b.p.e. 2023

wijzigingen

b.p.e. 2024

uitkeringsfactor

stand

volgens

stand

september 2023

deze circulaire

september 2023

134,78 42,27 79,48 5.168,82 1.045,55 166,54 766,20 628,55 75.166,66 3.792,92 375,94 1.329,41 269,09 47,34 209,89 566,90 114.583,97 264,38

-40,82 -8,25 -0,50 -13,92 0,04 -3,98 -1,13 -71,68 -0,79

134,78 42,27 79,48 5.128,00 1.037,30 166,04 766,20 628,55 75.166,66 3.779,00 375,98 1.325,43 269,09 47,34 209,89 565,77 114.512,29 263,59

leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie

528,66 384,90 5.168,82 386,50 45,41 10,86 155,44

-40,82 -0,26 -0,32

528,66 384,90 5.128,00 386,24 45,41 10,86 155,12

oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand ∗ oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied bodemfactor buitengebied ∗ oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land

13,42 31,40 86,41 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

0,11 -

13,42 31,40 86,52 150,84 7.925,10 2.935,95 6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren

-0,2796% -0,2127% -0,0857%

-0,0137% -0,0104% -0,0033%

-0,2933% -0,2231% -0,0890%

980.357,93 74.175.269,15 1.508.703,68 27.064.336,61 11,81 52,99

-181.798,24 -

980.357,93 74.175.269,15 1.326.905,44 27.064.336,61 11,81 52,99

1,311

0,095

1,406

bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel

vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam ∗ woonruimten woonruimten bodemfactor woonkern uitkeringsfactor

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

39

Mutaties 2024 ten opzichte van uitkeringsjaar 2023 stand meicirculaire 2023 (bedragen in euro's in basis)

maatstaven

bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel loonkostensubsidie migratieachtergrond regionale centrumfunctie omgevingsadressendichtheid ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren verkiezingen Den Haag

Totaal

-40,82 -8,25 -0,50 -13,92 0,04 -3,98 -1,13 -71,68 -0,79 -40,82 -0,26 -0,32 0,11 -0,014% -0,010% -0,003% -181.798,24 0,007

Sociale basisvoorzieningen -0,55 -0,84 -0,26 0,01 -

Participatie

-40,82 -8,25 -2,82 -40,82 -

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

Wmo

-0,50 -1,56 -3,98 -70,84 -0,79 -0,15 -

Jeugd

-9,55 -1,13 -0,17 0,10 -

Bestuur en ondersteuning

0,59 -181.798,24

OZB

-0,014% -0,010% -0,003% -

40

Bijlage 2.1.4 Bedragen per eenheid 2024 per cluster Bedragen per eenheid stand septembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2024 Totaal bedrijven bewoonde oorden 1930 historische woningen in bewoonde oorden 1930 bijstandsontvangers doelgroepenregister gemeentelijke doelgroep éénpersoonshuishoudens extra groei jongeren extra groei leerlingen voortgezet onderwijs grote woonkernen huishoudens met een laag inkomen met drempel inwoners inwoners 75+ met drempel inwoners waddengemeenten (<2500 inwoners) inwoners waddengemeenten (>7500 inwoners) inwoners waddengemeenten (2500 tot 7500 inwoners) jongeren kernen laag opleidingsniveau met drempel leerlingen (voortgezet) speciaal onderwijs leerlingen voortgezet onderwijs loonkostensubsidie migratieachtergrond landelijke centrumfunctie lokale centrumfunctie regionale centrumfunctie oeverlengte * bodemfactor gemeente * dichtheidsfactor oeverlengte*bodemfactor gemeente omgevingsadressendichtheid onderwijsachterstand oppervlak bebouwing buitengebied oppervlak bebouwing buitengebied bodemfactor buitengebied

134,78 42,27 79,48 5.128,00 1.037,30 166,04 766,20 628,55 75.166,66 3.779,00 375,98 1.325,43 269,09 47,34 209,89 565,77 114.512,29 263,59 528,66 384,90 5.128,00 386,24 45,41 10,86 155,12 13,42 31,40 86,52 150,84 7.925,10 2.935,95

7

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

130,31 -

5.128,00 1.037,30 352,35 -

166,04 523,03 1.325,43 -

2.597,80 -

205,87 -

84,44 75.166,66 128,93 11,53 -

766,20 628,55 176,88 -

79,48 146,16 -

-

-

-

5.578,87 151,65 29,08

5.128,00 -

-

-

17,55 -

-

-

-

Sport, Infrastructuur, cultuur en ruimte en recreatie milieu

-

-

-

-

-

305,42 45,60

-

150,18 5,39 -

260,35 528,66 384,90 84,41 -

45,41 5,47 30,60

-

-

-

-

-

-

-26,20 -

3,66 -

18,26 -

150,84 -

-

-

-

-

-

23.600,07 263,59 49,84

Overig

Overige Eigen Middelen

OZB

50,34 42,27 -

269,09 47,34

-117,89 -

-

-

209,89

-

-

85.333,35 -

-

-

-

-

13,42

-

-

-

-

31,40 73,25 7.925,10

-

-

-

-

2.935,95

-

-

-

(voortzetting op de volgende bladzijde)

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

41

Bedragen per eenheid stand septembercirculaire 2023 uitkeringsjaar 2024 Totaal oppervlak bebouwing woonkern oppervlak bebouwing woonkern bodemfactor woonkern oppervlak binnenwater oppervlak buitenwater oppervlak historische kern < 40 ha oppervlak historische kern > 65 ha oppervlak historische kern 40 tot 65 ha oppervlak land * bodemfactor gemeente oppervlak land ozb niet-woningen eigenaren ozb niet-woningen gebruikers ozb woningen eigenaren vast bedrag vast bedrag Amsterdam verkiezingen Den Haag vast bedrag Rotterdam ∗ woonruimten woonruimten bodemfactor woonkern

Sociale basisvoorzieningen

Participatie

Wmo

Jeugd

Bestuur en ondersteuning

Orde en veiligheid

Onderwijs

Sport, Infrastructuur, cultuur en ruimte en recreatie milieu

Overige Eigen Middelen

Overig

OZB

-

-

-

-

-

-

-

-

6.818,51

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

10.743,51

-

-

-

-

-

-

-

-

-

25,26

126,10 39,89 15.125,98 15.125,98 15.125,98 25,72 13,74

-

-

-

-0,293% -0,223% -0,089%

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-0,293% -0,223% -0,089%

980.357,93 74.175.269,15 1.326.905,44 27.064.336,61 11,81 52,99

-

-

-

-

56,12 -

-

-

-

49.821,63 -62,09 -

6.818,51 10.743,51 126,10 39,89 33.745,44 33.745,44 33.745,44 25,72 39,00

529.200,02 1.326.905,44 82,83 -

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

18.619,46 18.619,46 18.619,46 -

401.336,28 -65,05 52,99

42

74.175.269,15 27.064.336,61 -

Bijlage 2.2.1 Opbouw algemene uitkeringen 2023-2028 Bijlage 2.2.1 Opbouw algemene uitkering 2023-2028 (in duizenden euro's) clusterindeling van het nieuwe verdeelmodel Algemene uitkering voorafgaand jaar algemene mutaties - accres - accres bijstelling tranches 2022 en verder - accres bijstelling tranches 2023 en verder - opschalingskorting (coalitieakkoord) - plafond BTW-compensatiefonds - Plafond BTW-compensatiefonds (afrekening 2022) - plafond BTW-compensatiefonds 2023 - Eenmalige rijksbijdrage - Financieringssystematiek - knelpunten verdeelproblematiek - bevolkingsdaling - kennisscentrum explosieven WOII - volkshuisvestingsfonds - woningbouwimpuls cluster Participatie - Participatie: Wajong overheveling vanuit IU - Participatie: Regulier werk overheveling vanuit IU - loon- en prijsbijstelling - IPS-trajecten - energietoeslag - aanvullende pakket re-integratie - gemeentelijk schuldenbeleid - bijzondere bijstand - Breed Offensief - Uitvoeringskosten bijzondere bijstand zelfstandigen - impuls re-integratie - Flankerend armoedebeleid - Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden - Re-integratie - Wet Visueel beperkten cluster Individuele voorzieningen Wmo - wmo 2015 m.u.v.

Beschermd Wonen - abonnementstarief Wmo - loon- en prijsbijstelling - uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten - geen aanspraak op begeleiding - overgangsrecht levenslang - mobiliteitshulpmiddelen - continuiteit van zorg: meerkosten wmo - nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz - eigen bijdrage huishoudelijke hulp (coalitieakkoord) - Terugdraaien eigen bijdrage huishoudelijke hulp (coalitieakkoord) - Herinvoering eigen bijdrage Wmo - Integraal Zorgakkoord (Wmo abonnementstarief) - Hulpmiddelen thuis laten staan cluster Sociale basisvoorzieningen - toezicht voorschoolse educatie - landelijke vreemdelingenvoorzieningen - Asiel (inburgering) - versterking ondersteuning wijkteams - impuls integraal werken - Inburgering: overheveling vanuit IU - valpreventie bij ouderen (coalitieakkoord) - rijksvaccinatieprogramma meningokokken en informed consent - prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg - Rijksvaccinatieprogramma cluster Individuele voorzieningen Jeugd - jeugdzorg - loon- en prijsbijstelling jeugdzorg - loon- en prijsbijstelling voogdij 18+ - Voogdij 18+: overheveling vanuit IU - Werkdrukverlaging jeugdbescherming - ketensystemen jeugd - uitvoeringskosten SVB PGB trekkingsrechten - jeugdhulp - verhoging leeftijdsgrenzen gezinshuizen - compensatieregeling Voogdij/18+ - continuïteit van zorg: meerkosten jeugd cluster Sport, cultuur en recreatie cluster Infrastructuur,

ruimte en milieu - Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) - handhaving energielabel C kantoren - Wet Goed Verhuurderschap cluster Bestuur en ondersteuning - GDI voorzieningen 2022 - Bijdrage centrale financiering GDI - handelsregister - Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslag - permanente registratie en briefstembureau kiezers buitenland - extra bijdragen BRP - robuust rechtsbeschermingssysteem - Wet Open Overheid (structureel) - Wet Open Overheid (incidenteel) - raadsledenvergoeding kleine gemeenten - Toegankelijkheid verkiezingen - Aanpassing software burgerlijke stand - Opstartkosten kiescollege - Kiescollege verkiezingskosten - Kiescollege niet ingezetenen - systeemleren monitoring Algemene uitkering

2023

2024

2025

2026

2027

2028

34.126.138

35.542.100

38.393.830

40.348.642

38.363.467

40.130.076

2.412.629 -701 533.963

2.410.752 -111.257 861.587

2.115.747 -30.695 392.416

1.081.885 -3.366 687.275

1.646.519

-440.407 -2.929 359.367

-2.301.476 916.022 115.600 -675.000

2.929 -359.367

924.000

-924.000 924.000 -97

-100

-89 11.245

-91

1.152 2.987 2 10.750

-40.000 -900

-3.343 -3.000 -185 -21 -1.500 -10.900 1.500

-9.000 1.157 -1.000 1.000

300

1.909 4.400 20.000

-1.020 -10.000

-3.000 76.571 -10.000 42 2.252

-3.000 -2.134 -5.000 42

137.200

-82.000 126.806

-37 -291.100 1.900 -59.518 -8.200

150.000 100.000

1.047 4.857 361

9.776 -2.700 -95 -450 -948 237 5.000 35.542.100

11.084 14.936

-40

-30

-50.000 -40

-9.000 1.157

-95.000 95.000 110.000 200

-9.000 1.157

-20.000 -40

1.158

1.157

-

200

-225.000 100

-30.000

5.000

-2.370

-1.077 -833

-504.000 -50.941

-859.000 -75.865 -50.684

4.427

-50.000 -423 -834

-265

29.518

7.993

5.258

5.258

40.348.642

38.363.467

-25.000 -24.979

-237 38.393.830

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

mei 2022, § 2.2-13 mei 2022, § 2.2-13 mei 2023, § 2.2-4 september 2022, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-1 september 2021, § 2.2-9 september 2021, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-2 december 2022, § 2.23 december 2022, § 2.2-4 september 2021, § 2.2-9 september 2023, § 2.2-7 mei 2023, § 2.2-6 september 2023, § 2.2-5 september 2023, § 2.2-6 mei 2019, § 2.2-7 maart 2018, § 2.2-7 september 2019, § 2.2-8 september 2022, § 2.2-11 mei 2021, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-14 december 2020, § 2.2-4 december 2022, § 2.2-7 september 2021, § 2.2-7 mei 2022, § 2.2-14 mei 2023, § 2.2-13a mei 2023, § 2.2-13b mei 2023, § 2.2-12 september 2023, § 2.2-8 mei 2023, § 2.2-15 september 2022, § 2.2-6 september 2022, § 2.2-7 mei 2023, § 2.2-16 december 2021, § 2.2-3 mei 2022, § 2.2-18 mei 2022, § 2.2-19 september 2018, § 2.2-7 mei 2021, § 2.2-14 september 2023, § 2.2-9

september 2023, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-21 december 2022, § 2.2-12

-2.351

5.257

mei 2022, § 2.2-1 mei 2023, § 2.2-1 mei 2023, § 2.2-1 mei 2022, § 2.2-2 september 2022, § 2.2-2 mei 2023, § 2.2-2 september 2023, § 2.2-2 september 2022, § 2.2-4 september 2023, § 2.2-3 september 2023, § 2.2-4 september 2022, § 2.2-3 mei 2021, § 2.2-5 mei 2022, § 2.2-4 mei 2022, § 2.2-5

mei 2023, § 2.2-7 september 2023, § 2.2-10 mei 2023, § 2.2-9 mei 2022, § 2.2-17 mei 2023, § 2.2-11 mei 2018, § 2.2-10 september 2022, § 2.2-11 mei 2022, § 2.2-9 mei 2019, § 2.2-16 mei 2023, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-7

10.000 338

504 12.404 -7.993 -7.583 806 3.300 1.540 2.000 5.258

1.518 4.172 -7.316

-261

200

50.638 736.676 -10.000

-95

908

-150.000 -100.000 56.175 53.384 6.464 -10.750 -1.904.000 -14.740 -30.000 -50.000 -9.138 -4.613 -43.438 50.000 40.000

-93

Vindplaats

40.130.076

-10.000 41.672.812

mei 2023, § 2.2-20 september 2022, § 2.2-9 mei 2018, § 2.2-15 mei 2023, § 2.2-17 mei 2023, § 2.2-18 september 2022, § 2.2-8 mei 2023, § 2.2-13 mei 2021, § 2.2-18 mei 2021, § 2.2-18 mei 2022, § 2.2-6 december 2022, § 2.2-8 december 2022, § 2.2-9 december 2022, § 2.2-10 december 2022, § 2.2-11 mei 2023, § 2.2-19 mei 2023, § 2.2-16

43

Bijlage 2.4.1 Aantallen per gemeente ophoging maatstaf woonruimten

Gemeente

Aa en Hunze Aalsmeer Aalten Achtkarspelen Alblasserdam Albrandswaard Alkmaar Almelo Almere Alphen aan den Rijn Alphen-Chaam Altena Ameland Amersfoort Amstelveen Amsterdam Apeldoorn Arnhem Assen Asten Baarle-Nassau Baarn Barendrecht Barneveld Beek Beekdaelen Beesel Berg en Dal Bergeijk Bergen L Bergen NH Bergen op Zoom Berkelland Bernheze Best Beuningen Beverwijk Bladel Blaricum Bloemendaal Bodegraven-Reeuwijk Boekel Borger-Odoorn Borne Borsele

Aantallen per gemeente ophoging maatstaf woonruimten Aantal Aantal personen Aantal Aantal Totale ophoging Totale ophoging personen in in uitwonende uitwonende maatstaf maatstaf zorginstellingen zorginstellingen studenten 2022** studenten 2023 woonruimten woonruimten 2023 per 1000 inw *** 2022**** 2023 2023* 536 373 452 250 158 678 1.140 1.059 1.904 1.481 104 747 38 2.112 784 10.402 3.768 2.978 1.638 257 153 1.163 422 891 157 408 97 863 156 136 763 1.430 698 503 85 189 549 254 108 697 276 286 248 287 251

21 11 17 9 8 26 10 14 9 13 10 13 10 13 8 11 23 18 24 15 22 47 9 14 10 11 7 24 8 10 25 21 16 16 3 7 13 12 9 29 8 26 10 12 11

164 157 123 165 95 134 1.180 605 2.455 877 32 207 24 2.355 3.599 50.133 1.589 6.403 872 70 23 175 315 377 95 190 47 331 88 52 112 413 222 150 183 165 314 89 44 115 200 44 151 159 88

122 165 111 149 93 131 1.051 563 2.310 800 31 211 23 2.216 3.400 46.856 1.406 5.998 793 69 23 151 298 304 92 195 39 309 68 46 112 422 204 140 149 143 306 84 41 109 204 39 133 159 94

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

202 39 132 41 24 361 295 249 614 219 8 52 6 589 900 12.533 1.753 2.330 922 18 68 820 79 115 24 48 12 489 22 13 409 596 112 87 46 41 79 22 11 270 50 168 38 40 22

213 41 105 37 23 348 263 181 578 200 8 53 6 554 850 11.714 1.816 2.194 879 36 62 856 75 117 23 49 10 452 17 12 376 587 142 93 37 36 77 21 10 394 51 142 33 40 24

44

Gemeente

Boxtel Breda Brielle Bronckhorst Brummen Brunssum Bunnik Bunschoten Buren Capelle aan den IJssel Castricum Coevorden Cranendonck Culemborg Dalfsen Dantumadiel De Bilt De Fryske Marren De Ronde Venen De Wolden Delft Den Helder Deurne Deventer Diemen Dijk en Waard Dinkelland Doesburg Doetinchem Dongen Dordrecht Drechterland Drimmelen Dronten Druten Duiven Echt-Susteren Edam-Volendam Ede Eemnes Eemsdelta Eersel Eijsden-Margraten Eindhoven Elburg

Aantallen per gemeente ophoging maatstaf woonruimten Aantal Aantal personen Aantal Aantal Totale ophoging Totale ophoging personen in in uitwonende uitwonende maatstaf maatstaf zorginstellingen zorginstellingen studenten 2022** studenten 2023 woonruimten woonruimten 2023 per 1000 inw *** 2022**** 2023 2023* 699 21 258 241 220 294 2.513 13 7.076 6.691 1.769 1.673 94 86 544 15 138 114 35 73 395 19 110 93 132 127 422 15 163 129 99 73 126 8 180 181 45 45 324 14 129 111 37 42 161 6 91 90 23 23 651 10 864 846 216 212 461 13 244 203 74 51 467 13 152 157 38 39 265 13 80 67 20 17 244 8 253 223 63 56 234 8 147 127 37 32 374 19 121 135 140 143 695 16 545 494 242 214 679 13 313 278 78 70 286 6 249 219 62 55 449 18 129 112 118 138 1.184 11 15.842 15.630 3.961 3.908 1.413 25 345 328 619 716 677 21 155 149 231 260 1.425 14 1.968 1.823 492 465 259 8 2.456 2.076 614 519 1.051 12 511 539 128 135 446 17 105 98 79 102 92 8 78 61 20 15 1.354 23 456 392 608 636 416 15 136 128 123 73 1.945 16 1.187 1.132 532 555 197 10 88 76 22 19 505 18 95 105 160 145 304 7 626 573 157 143 475 24 98 77 252 225 192 8 160 147 40 37 647 20 147 129 281 238 299 8 153 147 38 37 1.899 16 1.985 1.898 665 693 80 8 45 47 11 12 712 16 260 253 155 149 430 21 81 78 184 174 346 13 163 156 41 39 3.010 12 13.725 12.818 3.431 3.205 414 17 154 136 105 117

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

45

Aantallen per gemeente ophoging maatstaf woonruimten Aantal Aantal personen Aantal Aantal Totale ophoging Totale ophoging personen in in uitwonende uitwonende maatstaf maatstaf zorginstellingen zorginstellingen studenten 2022** studenten 2023 woonruimten woonruimten per 1000 inw 2023 *** 2022**** 2023 2023* Emmen 1.520 14 818 826 307 228 Enkhuizen 261 14 115 112 44 29 Enschede 2.879 18 11.121 10.595 3.298 3.306 Epe 498 15 140 123 93 70 Ermelo 1.310 48 164 168 990 973 Etten-Leur 465 10 231 244 58 61 Geertruidenberg 341 15 131 105 88 62 Geldrop-Mierlo 312 8 292 289 73 72 235 7 133 109 33 27 Gemert-Bakel Gennep 733 41 66 74 501 507 278 10 156 131 39 33 Gilze en Rijen 1.048 20 232 213 412 390 Goeree-Overflakkee Goes 913 23 270 256 375 434 Goirle 324 13 135 128 72 32 Gooise Meren 657 11 479 437 120 109 Gorinchem 564 15 321 307 80 111 Gouda 1.173 16 1.040 1.002 375 386 Groningen 2.547 11 36.776 34.064 9.194 8.516 Gulpen-Wittem 269 19 65 68 96 90 Haaksbergen 388 16 130 138 82 85 Haarlem 2.230 13 3.082 2.784 771 696 Haarlemmermeer 1.425 9 1.252 1.205 313 301 Halderberge 472 15 136 126 101 76 Hardenberg 930 15 375 363 144 160 Harderwijk 602 12 373 316 93 79 Hardinxveld-Giessendam 218 12 98 106 25 27 Harlingen 277 17 130 112 69 82 Hattem 166 13 88 75 22 19 Heemskerk 639 16 219 221 134 151 Heemstede 595 21 157 145 264 248 Heerde 292 15 97 90 24 50 Heerenveen 777 15 516 470 157 183

Heerlen 1.314 15 970 894 377 337 Heeze-Leende 355 21 79 63 154 142 Heiloo 267 11 130 118 33 30 Hellendoorn 806 22 200 178 197 351 201 50 Hellevoetsluis Helmond 637 7 627 583 157 146 Hendrik-Ido-Ambacht 296 9 177 156 44 39 Hengelo 877 11 1.415 1.360 354 340 Het Hogeland 734 15 372 309 193 145 Heumen 237 14 156 150 39 43 Heusden 442 10 229 188 57 47 Hillegom 310 14 120 116 40 30 Hilvarenbeek 176 11 72 53 18 13 Gemeente

Septembercirculaire gemeentefonds 2023

46

Aantallen per gemeente ophoging maatstaf woonruimten Aantal Aantal personen Aantal Aantal Totale ophoging Totale ophoging personen in in uitwonende uitwonende maatstaf maatstaf zorginstellingen zorginstellingen studenten 2022** studenten 2023 woonruimten woonruimten 2023 per 1000 inw *** 2022**** 2023 2023* Hilversum 1.161 12 1.213 1.175 303 294 Hoeksche Waard 1.016 11 368 335 92 84 Hof van Twente 482 14 195 176 63 44 Hollands Kroon 530 11 202 184 51 46 Hoogeveen 1.102 20 332 347 383 411 Hoorn 797 11 537 496 134 124 Horst aan de Maas 594 14 177 154 46 39 Houten 425 8 393 395 98 99 677 16 208 201 162 159 Huizen Hulst 599 22 73 70 198 237 301 9 245 219 61 55 IJsselstein 193 7 169 153 42 38 Kaag en Braassem Kampen 858 15 526 498 246 217 116 9 46 53 12 13 Kapelle Katwijk 930 14 416 370 104 105 Kerkrade 925 20 274 244 340 357 Koggenland 302 13 79 73 20 18 Krimpen aan den IJssel 293 10 174 163 44 41 Krimpenerwaard 608 11 319 288 80 72 254 11 102 98 26 25 Laarbeek Land van Cuijk 1.517 17 544 504 373 383 Landgraaf 825 22 214 201 382 363 Landsmeer 70 6 72 60 18 15 Lansingerland 511 8 381 366 95 92 Laren 488 42 36 37 339 336 Leeuwarden 1.779 14 7.091 6.636 1.828 1.687 Leiden 1.153 9 14.217 13.882 3.554 3.471 Leiderdorp 228 8 379 337 95 84 Leidschendam-Voorburg 898 12 972 937 243 234 Lelystad 851 10 693 694 173 174 Leudal 616 17 117 142 142 154 Leusden 405 13 203 185 51 46 Lingewaard 606

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/13315770/1