RIB-42 - Meicirculaire 2026

Gemeente Neder-Betuwe Postbus 20 4043 ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/26/117787/274766 Bedrijfsvoering -

Opheusden, 3 juni 2026 Onderwerp: Gemeentefonds Meicirculaire 2026 Geachte raad, Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over de financiële effecten van de meicirculaire 2026. De ontwikkelingen in de algemene uitkering uit het gemeentefonds, volgens de meicirculaire 2026, hebben samengevat de volgende invloed op onze financiële positie; Effect meicirculaire 2026 op de financiele positie Verschil meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025 Totaal op te nemen extra of minder baten en of lasten Effect op financiele positie Neder-Betuwe meerjarig

2026 -698.158 247.904 -450.254

2027 -2.004.151 1.445.292 -558.859

2028 -1.068.784 441.713 -627.071

2029 13.650 -542.614 -528.964

2030 -180.966 -539.746 -720.712

- is toename van de financiele positie en + is een afname van de financiele positie

De meicirculaire heeft over het algemeen een positief effect op de financiële positie. Dat is het gevolg van het feit dat Neder-Betuwe nog steeds een groeigemeente is. Dat is in deze circulaire zichtbaar geworden door de bijstellingen van diverse maatstaven. Daarnaast worden diverse beperkte middelen beschikbaar gesteld voor diverse beleidsterreinen. Twee onderwerpen springen er in deze circulaire uit en dat betreft enerzijds wederom een forse incidentele bijdrage Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) voor 2027 en anderzijds wordt in deze circulaire de taakstelling zichtbaar vanuit kabinet Jetten om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen per 2029. Per saldo heeft deze meicirculaire een structureel positief effect op onze financiële positie. Voor het jaar 2026 is sprake van een voordeel van afgerond € 0,5 miljoen, waarna het oploopt naar € 0,7 miljoen voor het jaar 2030. Een kleine winstwaarschuwing dient wel gegeven te worden en dat heeft te maken met het feit dat het rijk enkele rekenfoutjes heeft gemaakt in de eerste uitwerking van deze meicirculaire die naar eigen zeggen een marginaal effect hebben.

Om u toch tijdig op de hoogte te houden van de uitkomsten van de meicirculaire bieden wij u toch deze uitkomsten aan op basis van de eerste berekeningen van het rijk, zodat u tijdig alle informatie heeft ontvangen voor bespreking van de kaderbrief 2027-2030. Het kan dus zijn dat er in de septembercirculaire 2026 een kleine bijstelling opgenomen zal worden ter correctie van deze meicirculaire. Verschil met de vorige circulaire van het Gemeentefonds Door de volgende stappen wordt u duidelijk gemaakt hoe het effect op onze financiële positie tot stand is gekomen: 1. Verschil meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025. 2. Extra op te nemen baten en lasten. 3. Financieel effect meicirculaire 2026 en kaderbrief 2027. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

1. Verschil meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025. Hieronder ziet u het verschil van de meicirculaire 2026 t.o.v. de decembercirculaire 2025. Ontwikkeling meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025 Totaal meicirculaire 2026 (excl stelposten) Stelpost areaaluitbreiding (woningbouwprogramma) Stelpost onderuitputting BCF Totaal meicircirculaire 2026 (incl stelposten) Totaal decembercirculaire 2025 (incl stelposten) Ontwikkeling meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025

2026 2027 2028 2029 2030 -51.952.381 -53.753.528 -52.609.817 -53.242.870 -55.318.380 0 -216.000 -378.000 -486.000 -486.000 -250.000 -250.000 -250.000 -250.000 -250.000 -52.202.381 -54.219.528 -53.237.817 -53.978.870 -56.054.380 -51.504.223 -52.215.377 -52.169.033 -53.992.521 -55.873.414 -698.158 -2.004.151 -1.068.784 13.650 -180.966

- is een toename van de algemene uitkering en + is een afname van de algemene uitkering

Verklaring verschillen op hoofdlijnen A. Algemene ontwikkelingen van de algemene uitkering Bijstelling Volume en LPO accres, uitkeringsbasis en uitkeringsfactor Bijstelling maatstaaf OZB: WOZ waardering en WOZ waarden mutaties Afrekening ruimte onder BCF-plafond 2025 Hoeveelheidsverschillen en overige kleine bijstellingen Subtotaal algemene ontwikkeling van de algemene uitkering

2026

2027

2028

2029

2030

-254.629 167.305 254.630 -806.560 -639.254

-511.600 329.636 0 -959.895 -1.141.859

-635.309 324.878 0 -899.640 -1.210.071

-521.537 319.789 0 -910.216 -1.111.964

-696.256 314.036 0 -921.492 -1.303.712

B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering 1.Alleenverdienersproblematiek 2.Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 3.IBO problematische schulden 4.Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren 5.Ondersteuning lokale politieke partijen 6.Kinderopvang pleegouders 7.Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) 8.Uitstel abonnementstarief Wmo 9.Huishoudelijke hulp uit de Wmo 10.Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Subtotaal specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering

-53.797 -17.148 -17.486 -12.290 -10.248 -22.449 0 0 0 0 -133.418

0 0 0 -12.290 0 -23.096 -720.406 -213.824 0 0 -969.616

0 0 0 -12.290 0 0 0 0 0 0 -12.290

0 0 0 -12.290 0 0 0 0 1.346.417 -402.026 932.101

0 0 0 -15.362 0 0 0 0 1.388.920 -414.717 958.841

C. Mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen Suppletie-uitkering Bommenregeling (afrekening 2025) IU Participatie DU Armoedebestrijding kinderen Subtotaal mutaties integratie- en decentralisatieuitkeringen

-17.694 -96.792 0 -114.486

0 -62.344 -19.332 -81.676

0 -16.091 -19.332 -35.423

0 23.845 -19.332 4.513

0 -5.763 -19.332 -25.095

D.Mutaties in stelposten Stelpost areaaluitbreiding Subtotaal mutaties in stelposten

189.000 189.000

189.000 189.000

189.000 189.000

189.000 189.000

189.000 189.000

Totaal

-698.158

-2.004.151

-1.068.784

13.650

-180.966

- is toename van de financiele positie en + is een afname van de financiele positie

A. Algemene ontwikkeling van de algemene uitkering Als gevolg van het actualiseren van de verschillende maatstaven is sprake van een structureel voordeel op de verschillende bijstellingen van de maatstaven en hoeveelheidsverschillen. Dit heeft ermee te maken dat Neder-Betuwe nog steeds een groeigemeente is. Daarmee dient u ook de correctie op de mutatie van de stelpost areaaluitbreiding in ogenschouw te nemen. Deze stelpost is bij de begroting 2026 meerjarig opgenomen op basis van het woningbouwprogramma en hiervan wordt nu in de uitwerking van deze circulaire jaarschijf 2026 vereffend. Dit kunt u verderop bij onderdeel D mutaties in stelposten terugzien. Daarnaast is bij de meicirculaire sprake van de bijstelling van de WOZ waardering, dat een negatief effect heeft op de hoogte van de algemene uitkering. Verder valt op dat de onderuitputting van het BCF voor het jaar 2025 door het rijk veel te hoog was ingeschat. Zodoende is nu sprake van een nadeel in de definitieve afrekening van het BCF voor het jaar 2025 dat ten laste komt op de hoogte van de algemene uitkering. Per saldo is bij de algemene ontwikkelingen van de algemene uitkering in totaliteit sprake van een voordeel van afgerond € 0,6 miljoen in 2026 dat oploopt naar € 1,3 miljoen in 2030.

Pagina 2 van 4

Z/26/117787/274766

B. Specifieke ontwikkelingen van de algemene uitkering In deze meicirculaire zijn diverse middelen voor de verschillende beleidsvelden beschikbaar gesteld. Over het algemeen zijn dit marginale bedragen waarvan wij de lijn volgen om deze ook als beschikbaar budget in de begroting op te nemen. Een drietal onderwerpen springen er echter uit en dat betreffen de onderdelen capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE), uitstel abonnementstarief Wmo en huishoudelijke hulp uit de Wmo. In deze circulaire worden wederom incidenteel CDOKE middelen beschikbaar gesteld en nu voor het jaar 2027. Het betreft een bedrag van afgerond € 0,7 miljoen en voorgesteld wordt deze middelen te reserveren voor het klimaat- en energiebeleid. Aangezien het abonnementstarief Wmo is uitgesteld naar 2028 is wederom, nu voor 2027, incidenteel een bedrag ter compensatie van gemiste baten beschikbaar gesteld. Het gaat hier om een bedrag van afgerond € 0,2 miljoen dat per saldo wegvalt tegen de baten die in onze begroting voor het jaar 2027 staan opgenomen. Als tegenvallende verrassing staat in deze circulaire de taakstelling opgenomen om per 2029 de huishoudelijke hulp per 2029 uit de Wmo te halen.

Het gaat op macroniveau om een bedrag van afgerond € 1,4 miljard (voor Neder-Betuwe € 1,4 miljoen), waar vooralsnog ook vanaf 2029 een vangnetregeling in het leven wordt geroepen voor een bedrag van € 0,4 miljard op macroniveau (voor Neder-Betuwe € 0,4 miljoen). Per saldo is sprake van een netto taakstelling van afgerond € 1 miljard (voor Neder-Betuwe € 1 miljoen). Omdat op rijksniveau nog de nodige besluitvorming dient plaats te vinden en daarop uiteraard ook op lokaal niveau, wordt voor nu voorgesteld om de taakstelling vooralsnog budgettair neutraal op te nemen in de meerjarenraming vanaf 2029. Dat betekent dat voorlopig een taakstelling opgenomen wordt van afgerond € 1 miljoen vanaf 2029 op het onderdeel huishoudelijke hulp. C. Mutaties integratie- en decentralisatie uitkeringen In aanvulling op de specifieke ontwikkeling in deze meicirculaire worden ook enkele integratie- en decentralisatie uitkeringen marginaal bijgesteld. Het betreft hier de participatie en armoedebestrijding kinderen. Voorgesteld wordt om ook hier de middelen één op één in de meerjarenraming bij te stellen voor het betreffende beleidsveld. De suppletie-uitkering bommenregeling is een afrekening voor het jaar 2025. D. Mutaties in stelposten In deze circulaire wordt duidelijk zichtbaar de extra middelen op basis van het feit dat NederBetuwe een groeigemeente is.

Vooruitlopend hierop is in de begroting 2026 een stelpost areaaluitbreiding opgenomen die structureel oploopt en gebaseerd is op het woningbouwprogramma. Voor nu wordt de stelpost structureel vereffend die betrekking heeft op de verwachte groei voor 2026. Het betreft hier een bedrag van afgerond € 0,2 miljoen structureel. Per saldo is voor de onderdelen A tot en met D in totaliteit sprake van een positieve ontwikkeling van de algemene uitkering van € 0,7 miljoen voor 2026 en loopt af naar € 0,2 miljoen in 2030. Echter de afloop dient u uiteraard in verband te zien met de taakstelling die wij vanaf 2029 opnemen voor de huishoudelijke hulp en bij het onderdeel extra op te nemen baten en lasten terug te vinden is.

Pagina 3 van 4

Z/26/117787/274766

2. Extra op te nemen baten en lasten Het college stelt voor om als gevolg van de bijstellingen van de hoogte van de algemene uitkering de volgende lasten en baten aan te passen. Op te nemen extra of minder baten en of lasten 1.Alleenverdienersproblematiek 2.Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 3.IBO problematische schulden 4.Re-integratiedienstverlening gericht op jongeren 5.Ondersteuning lokale politieke partijen 6.Kinderopvang pleegouders 7.Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) 8.Uitstel abonnementstarief Wmo 9. Taakstelling huishoudelijke hulp uit de Wmo inclusief vangnetregeling Aanpassing stelpost loonstijging 2027 (van 2% naar 4,2% over € 17 miljoen) Aanpassing stelpost prijsstijging 2027 (van 2% naar 2,1% over € 20 miljoen) Suppletie-uitkering Bommenregeling (afrekening 2025) IU Participatie DU Armoedebestrijding kinderen Totaal

2026 53.797 17.148 17.486 12.290 10.248 22.449 0 0 0 0 0 17.694 96.792 0 247.904

2027 0 0 0 12.290 0 23.096 720.406 213.824 0 374.000 20.000 0 62.344 19.332 1.445.292

2028 0 0 0 12.290 0 0 0 0 0 374.000 20.000 0 16.091 19.332 441.713

2029 0 0 0 12.290 0 0 0 0 -944.391 374.000 20.000 0 -23.845 19.332 -542.614

2030 0 0 0 15.362 0 0 0 0 -974.203 374.000 20.000 0 5.763 19.332 -539.746

- is een afname van de exploitatiebudgetten en + is een toename van de exploitatiebudgetten

Zoals aangegeven wordt voorgesteld de marginale bedragen voor de diverse beleidsvelden één op één als budget beschikbaar te stellen. Hier ziet u ook terugkomen de extra CDOKE middelen, uitstel abonnementstarief Wmo en de taakstelling om de huishoudelijke hulp uit de Wmo te halen per 2029. Aanvullend ziet u aanpassingen van de stelpost loonstijging en prijsstijging volgens de percentages die de meicirculaire voor het jaar 2027 aangeeft. 3. Financieel effect meicirculaire 2026 Per saldo heeft deze meicirculaire een structureel positief effect op onze financiële positie. Voor het jaar 2026 is sprake van een voordeel van afgerond € 0,5 miljoen waarna het oploopt naar een voordeel van € 0,7 miljoen in 2030. Uiteraard met een kleine winstwaarschuwing dat er in de septembercirculaire mogelijk een correctie op deze cijfers kan plaatsvinden. Hieronder ziet u het financiële effect van deze decembercirculaire rekening houdend met de extra op te nemen baten en lasten zoals deze worden voorgesteld. Effect meicirculaire 2026 op de financiele positie Verschil meicirculaire 2026 t.o.v. decembercirculaire 2025 Totaal op te nemen extra of minder baten en of lasten Effect op financiele positie Neder-Betuwe meerjarig

2026 -698.158 247.904 -450.254

2027 -2.004.151 1.445.292 -558.859

2028 -1.068.784 441.713 -627.071

2029 13.650 -542.614 -528.964

- is toename van de financiele positie en + is een afname van de financiele positie

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Z/26/117787/274766

2030 -180.966 -539.746 -720.712