RIB-41 - Stijging jeugdhulpkosten 2024 (nadere toelichting)

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/25/107313/243828

Opheusden

6 mei 2025

Sociale Pijler -

Onderwerp Stijging jeugdhulpkosten 2024, nadere toelichting

Geachte raad, Op 4 maart 2025 bent u via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de actuele tekorten binnen de jeugdhulpbudgetten in de gemeente Neder-Betuwe. In die brief is een eerste analyse van de kostenstijging met u gedeeld. Met deze brief bieden wij u een nadere toelichting op de cijfers en gaan we dieper in op de onderliggende oorzaken. Tekorten en verdiepende analyse In 2024 zijn de uitgaven voor jeugdzorg aanzienlijk gestegen. In de vorige brief informeerden wij u over een tekort van € 1,1 miljoen, gebaseerd op de op dat moment beschikbare voorlopige cijfers. Zorgaanbieders hadden toen nog tot april 2024 de gelegenheid om declaraties over dat jaar in te dienen. Inmiddels zijn de definitieve cijfers bekend en komt het tekort over 2024 uit op € 1,3 miljoen. Zoals in de eerste raadsinformatiebrief is aangegeven, liet de eerste analyse van de cijfers over 2024 zien dat de aanzienlijke stijging in de uitgaven voor jeugdzorg grotendeels te herleiden is tot twee hoofdoorzaken: 1. kostenstijging door volumestijging en 2. kostenstijging door hogere kosten per jeugdige. Een verdiepende analyse geeft meer duidelijkheid over deze aspecten. - Toename in aantal jeugdigen Een deel van de kostenstijging in 2024 is toe te schrijven aan een relatief beperkte toename van het aantal jeugdigen dat gebruikmaakt van jeugdhulp.

In vergelijking met 2023 gaat het om een stijging van circa 7%. Op basis van de voorlopige landelijke cijfers over 2024 lijkt de lokale stijging overigens beperkter dan de landelijke toename. De lokale toename is met name zichtbaar binnen de taakvelden Jeugdhulp met verblijf en Dagbesteding. Binnen het taakveld Jeugdhulp met verblijf vallen vormen van hulp waarbij jeugdigen verblijven op de locatie van de zorgaanbieder. Dit betreft alle vormen van residentiële jeugdhulp die niet onder pleegzorg of gezinsgerichte zorg vallen. Deze zorgvormen zijn erg kostbaar en worden door een beperkte groep jeugdigen gebruikt. Kleine schommelingen in het aantal jeugdigen leiden tot aanzienlijke financiële gevolgen. In vergelijking met voorgaande jaren is het aantal jeugdigen dat van dit type voorzieningen gebruikmaakt met enkele toegenomen. Ook binnen het taakveld Dagbesteding is sprake van een toename in het gebruik. De ondersteuning binnen dit taakveld bestaat voornamelijk uit dagbesteding of dagactiviteiten voor jeugdigen, vaak voor kinderen die (tijdelijk) niet deelnemen aan regulier onderwijs. Naast de financiële impact is deze ontwikkeling zorgelijk, omdat het wijst op een stijgend aantal jeugdigen dat uitvalt in het onderwijs. In

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

het kader van de beheersmaatregelen wordt daarom kritisch gekeken naar mogelijkheden om deze instroom te beperken. Daarbij wordt onderzocht of alternatieve vormen van ondersteuning kunnen worden ingezet. - Forse stijging in de gemiddelde kosten per jeugdige Er is een duidelijke stijging zichtbaar in de gemiddelde kosten per jeugdige binnen de taakvelden Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblijf (behandelingen in het kader van jeugd-GGZ en kindergeneeskunde), Jeugdhulp begeleiding (zorgvormen gericht op het oefenen en structureren van dagelijkse vaardigheden, en ondersteuning bij de Algemeen Dagelijkse Levensverrichtingen) en Jeugdhulp met verblijf overig (alle verblijfsvormen die niet onder pleegzorg of gezinsgerichte zorg vallen). Deze stijging hangt samen met twee ontwikkelingen. Enerzijds een toename in het aantal toegekende uren per jeugdige. Bij een aanzienlijk aantal zorgproducten zien we een stijging in het aantal ingezette uren, variërend van 5% tot 37%. Per jeugdige wordt dus intensievere zorg geleverd. Anderzijds constateren we binnen meerdere taakvelden een verschuiving naar complexere en duurdere zorgvormen, zoals een overgang van reguliere naar specialistische jeugdhulp. Beide ontwikkelingen hangen samen met een bredere trend: de gemeente wordt in toenemende mate geconfronteerd met complexere casuïstiek.

De stijging in het aantal ingezette uren is daarnaast deels het gevolg van beperkte beschikbaarheid of langere wachttijden bij bepaalde zorgvormen, waardoor in afwachting van passende hulp tijdelijke of alternatieve zorg ingezet moet worden. De bovengenoemde trends zijn niet uniek voor de gemeente Neder-Betuwe. Zowel op landelijk als regionaal niveau worden deze ontwikkelingen breed herkend. Ook de regiogemeenten signaleren vergelijkbare knelpunten ervaren de stijgende druk op hun jeugdhulpbudgetten. Daarom richten we ons in de beheersmaatregelen niet alleen op de lokale situatie, maar zoeken we actief de samenwerking met de andere gemeenten in de regio. Verwerking tekorten 2024 In het licht van de genoemde ontwikkelingen is het huidige geraamde budget niet langer toereikend. Voor het tweede achtereenvolgende jaar constateren wij een stijging van de kosten binnen de jeugdhulp. Tegelijkertijd worden beheersmaatregelen getroffen die ons kunnen helpen bij het terugdringen van de uitgaven. In de jaarstukken 2024 wordt daarom voorgesteld een structureel nadeel van €800.000 en een incidenteel nadeel van €500.000 op te nemen. Daarnaast worden de uurtarieven binnen de jeugdhulp in 2025, conform de contractuele afspraken, geïndexeerd. De indexeringspercentages zijn vastgesteld op 4,91% voor ambulante producten en 4,63% voor verblijfsproducten.

Om de budgetten tijdig aan te passen aan deze prijsstijgingen, wordt in de eerste bestuursrapportage 2025 tevens een beroep gedaan op de stelpost prijsstijgingen, ter grootte van €400.000. Vervolgstappen Op 18 april 2025 heeft het kabinet de Voorjaarsnota 2025 gepresenteerd. Met het beschikbaar stellen van extra middelen (landelijk 3 miljard tot en met 2027) en de verwachte gedeeltelijke compensatie van de gemaakte kosten in 2023 en 2024, wordt in belangrijke mate opvolging gegeven aan de aanbevelingen uit het rapport van de Commissie Van Ark. Desondanks blijft een behoedzame aanpak noodzakelijk. Vanaf 2028 is namelijk alsnog een substantiële besparing op het jeugddomein vereist. Daarom houden we lokaal vast aan de ingezette koers van beheersmaatregelen. Momenteel brengen we de beheersmaatregelen die ons kunnen helpen bij het terugdringen van de uitgaven op jeugd in kaart. Wij zullen u voor het zomerreces informeren over het plan van aanpak voor de implementatie van mogelijke beheersmaatregelen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Pagina 2 van 3

Pagina 3 van 3