RIB-41 - Opgroeien in een kansrijke omgeving

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/24/100310/219908

Opheusden

28 mei 2024

N. Verbeeck -

Onderwerp Stand van zaken Aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving Geachte raad, Aanleiding In de begroting 2024 heeft uw raad besloten om de OKO-aanpak (voorheen IJslands Preventiemodel) nader uit te werken en te implementeren. Hierbij ontvangt u een stand van zaken over de voortgang. Korte inhoud Wat is OKO Jongeren kunnen zich beter ontwikkelen wanneer zijn opgroeien in een positieve, gezonde en veilige omgeving. Dat maakt ook de kans kleiner dat zij gaan drinken, roken of drugs gaan gebruiken. Met OKO werkt iedereen in de gemeente samen aan het vormen van een positieve leefomgeving voor jongeren: thuis (gezin), op school, in de vriendenkring en in de vrije tijd. In vier ‘domeinen’ werken we de komende jaren met elkaar samen aan het versterken van Figuur 1: Domeinen in de beschermende factoren en het aanpakken van risicofactoren. Zo omgeving jongeren verhogen steun van ouders en een positieve sfeer op school het geluk van jongeren. Terwijl pesten en tot laat buiten rondhangen juist de kans vergroten dat jongeren gaan roken, drinken of drugs gaan gebruiken OKO in Neder-Betuwe Neder-Betuwe heeft hechte gemeenschappen waarbinnen mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken. En waarin een oplossing wordt gevonden voor de uitdagingen waarvoor mensen staan. Mensen helpen elkaar. Deze hechte gemeenschappen vormen de basis voor de OKO-aanpak.

Er zijn signalen dat steeds meer jongeren minder lekker in hun vel zitten. Er is voor de jeugd niet al te veel te doen in de verschillende dorpen. Er wordt veel vanuit de kerken en de dorpshuizen georganiseerd. Maar er zijn weinig horeca -en Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

uitgaansgelegenheden. Voor veel jongeren is het niet gebruikelijk om lid te worden van een sportvereniging. Daardoor ontmoeten jongeren elkaar onder andere in zogenoemde ‘keten’ op het erf bij particulieren. Ook genieten zij van verschillende festivals en feesten zoals het Ochtoberfest, Trucken Tractorpulling of Luilak. Het gebruik van alcohol, ook door jongeren, lijkt in brede kringen geaccepteerd te worden. Drugsgebruik neemt de laatste jaren ook toe. Zowel alcohol, drugs als roken hebben invloed op de mentale gezondheid van jongeren en andersom. We willen dat jeugdigen gezond, veilig en in een positieve omgeving kunnen opgroeien. Dat ze zich kunnen ontwikkelen tot actieve en betrokken mensen, lekker in hun vel zitten en het beste uit zichzelf kunnen halen. En dat ze merken dat er veel manieren zijn om je goed te voelen en te genieten. Waarbij het niet nodig is om te drinken, te roken of drugs te gebruiken. Als je als jongere een goede mentale gezondheid hebt, heb je daar de rest van je leven plezier van. OKO is dan ook geen snelle oplossing voor bijvoorbeeld drugsgebruik maar richt zich op het verbeteren van de omgeving van jongeren met bewezen positieve preventieve effecten op de langere termijn. Stand van zaken OKO-aanpak Vorming OKO-team In januari 2024 is de projectleider Opgroeien in een Kansrijke Omgeving, Nathalie Verbeeck, gestart.

Zij heeft een OKO-team gevormd met de preventiewerker van Iriszorg (verslavingsinstelling), de gezondheidsmakelaar van de GGD en de beleidsmedewerkers Jeugd en Gezondheid van de gemeente. Planning Er is een planning gemaakt voor de eerste twee jaren Activiteit

Kwartaal

Resultaat

Randvoorwaarden Plan van Aanpak Communicatieplan Startbijeenkomst GGD betrekken Scholen betrekken Monitor voorbereiden Monitor afnemen Cijfers verwerken Dialoogsessie Individuele schoolrapporten Speerpunten a.d.h.v. cijfers Werkgroepen vaststellen Interventies kiezen per speerpunt Uitvoeren van gekozen interventies Monitoren en evalueren van uitvoering Start nieuwe cyclus

Q1-Q4 2024

PL, Kernteam, financieren, draagvlak Plan van Aanpak Communicatie aanpak Startbijeenkomst (5 november 2024) 80% van leerlingen in klas (2 en) 4 van het Voortgezet Onderwijs in Neder-Betuwe heeft de vragenlijst volledig ingevuld.

Q2-Q4 2024 Q4 2024 Q2 2025

Februari/maart 2025 zijn de cijfers van de monitor bekend April 2025 vindt de dialoogsessie plaats Tijdens dialoogsessie zijn door de gemeenschap max 3 speerpunten gekozen

Q2-Q3 2025

Voor elk speerpunt is een (evidence-bases) interventie gekozen

Q3 2025– Q4 2027

Interventies worden betrouwbaar en valide uitgevoerd Interventies worden geëvalueerd via een jaarplan/protocol

Q1 2026

Vervolg Startbijeenkomst Op 5 november vindt de startbijeenkomst plaats. Daarvoor wordt in juni een save the date uitgestuurd naar zoveel mogelijk samenwerkingspartners die met jeugdigen werken binnen onze gemeente. Doel van deze bijeenkomst is het belang van OKO nog eens toelichten en met elkaar contact leggen. Omdat we preventief moeten werken en zo samen die sterke gemeenschap vormen waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Pagina 2 van 3

Monitor Jongeren in het Voortgezet Onderwijs worden via school gevraagd mee te doen aan de Gezondheidsmonitor Jeugd met specifieke OKO-vragenset over hoe ze zich voelen, in hoeverre ze alcohol, drugs of tabak gebruiken en over de aanwezigheid van beschermende en risicofactoren. Deze tussentijdse Gezondheidsmonitor Jeugd kan worden afgenomen in september-oktober op de scholen voor voortgezet onderwijs in onze gemeente. Dit voorjaar worden de scholen gevraagd deel te nemen aan deze tussentijdse Gezondheidsmonitor Jeugd met aanvullende OKO-vragen. De resultaten van de Gezondheidsmonitor Jeugd zijn dan in maart 2025 beschikbaar. Ze worden met scholen, ouders en andere lokale partners besproken. Samen bepalen we de belangrijkste veranderpunten. Voor elk veranderpunt kiezen we passende en werkende aanpakken en activiteiten. Iedere samenwerkingspartner kan hierbij vanuit eigen mogelijkheden en expertise meewerken. Voorbeelden van elders zijn ouderavonden over positieve opvoedstijl of een sport/cultuur-container. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe,

Nicolien de Geus Secretaris

Pagina 3 van 3

Jan Kottelenberg Burgemeester