RIB-32 - Inkoop van Russisch gas

Gemeenteraad Neder-Betuwe Burgemeester Lodderstraat 20 4043KM OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/21/079510/168159 Fysieke pijler -

Opheusden

29 maart 2022

Onderwerp Raadsinformatiebrief over inkoop van Russisch gas

Geachte raad, De gemeente Neder-Betuwe maakt onderdeel uit van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland en realiseert schaalvoordelen door collectief haar elektriciteit en aardgas in te kopen. Tot en met 2022 zijn deze energieleveringen geborgd in een collectieve overeenkomst voor de regiogemeenten. Voor 2023 en verder is een aanbesteding gestart door het Regionaal Inkoopbureau waaraan de gemeente Neder-Betuwe deelneemt. De aanbestedingsprocedure is inmiddels gestart maar tot 1 april 2022 stopgezet vanwege de opkomende vraag vanuit diverse overheden of het mogelijk is om de afname van gas uit Rusland uit te sluiten. Door het Regionaal Inkoopbureau is de vraag gesteld aan alle deelnemende gemeenten om hierover een standpunt in te nemen. Via deze brief wordt de informatie van het Regionaal Inkoopbureau en het standpunt van het college met u gedeeld. 1. Inleiding De gemeente Neder-Betuwe wordt samen met deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling, vanaf 2023 geplaatst voor het opnieuw inkopen van elektriciteit en aardgas. Dit wordt gecoördineerd door het Regionaal Inkoopbureau. De aanbestedingsprocedure is inmiddels gestart maar tot 1 april 2022 stopgezet vanwege de opkomende vraag vanuit diverse overheden of het mogelijk is om de afname van gas uit Rusland uit te sluiten.

Door het Regionaal Inkoopbureau is de vraag gesteld aan alle deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling om hierover een standpunt in te nemen. De zorgelijke (humanitaire) situatie van de oorlog in Oekraïne leidt naar verwachting zowel wereldwijd als landelijk tot grootschalige maatregelen tegen Rusland. Zo overwegen uiteenlopende bedrijven, instellingen en overheidsorganisaties (of hebben deze stap al gezet) om hun zakelijke relaties met Rusland stop te zetten. Dit heeft ook betrekking op de levering van aardgas, waarbij Rusland als producent, groothandelaar en leverancier wereldwijd een prominente rol vervult. Momenteel ligt de vraag voor of afname van Russisch gas nog langer gewenst is en of de mogelijkheid bestaat om Russisch aardgas uit te sluiten van de lopende aanbesteding. Door het Regionaal Inkoopbureau is over deze kwestie een memo opgesteld (bijlage 1) en een samenvatting (bijlage 2). Het kenniscentrum Europa decentraal heeft een juridische notitie opgesteld waarin aanbestedingsvragen worden beantwoord over Russische leveranciers, die als bijlage 3 is bijgevoegd.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Ten aanzien van de afname van Russisch aardgas heeft het college van Neder-Betuwe zich op het standpunt gesteld om (in)direct geen aardgas te contracteren uit Rusland via deze aanbesteding, onder uitdrukkelijke voorwaarde dat het juridisch houdbaar is en zonder grote risico’s op rechtszaken bij eventuele uitsluiting. Naar verwachting op 29 maart 2022 nemen de coördinator inkoop en directeur Regio Rivierenland op voordracht van de aanbestedingscommissie het besluit om de aanbesteding door te zetten op basis van onderstaande conclusies en aanbevelingen. 2. Conclusies en aanbevelingen − − − − −

−

De oorlog in Oekraïne brengt een maatschappelijke reactie tot stand om de relatie met Rusland te herzien en Russische leveringen uit te sluiten; De wens wordt door diverse partijen geuit om geen Russisch aardgas meer te willen afnemen; Uitsluiten van Russische energieleveranciers kan rechtszaken en stagnatie van eventuele leveringen tot gevolgen hebben; Uitstel van de aanbesteding betekent pas later kunnen inkopen, waardoor minder bewegingsruimte op de groothandelsmarkt bestaat. Dit leidt tot een toenemend financieel risico bij verdere prijsstijgingen; Ten aanzien van de afname van aardgas heeft het college zich op het standpunt gesteld om (in)direct geen aardgas te contracteren uit Rusland via deze aanbesteding, onder uitdrukkelijke voorwaarde dat het juridisch houdbaar is en zonder grote risico’s op rechtszaken bij eventuele uitsluiting. De door het Regionaal Inkoopbureau voorgestelde werkwijze is als volgt: o Aanbestedingsprocedure door laten lopen; o Als een aan Rusland gelieerd bedrijf al een aanbieding doet en als ze daarbij ook nog eens de laagste aanbieding doen, zal de levering gegund worden aan de eerstvolgende niet aan Rusland gelieerde partij; o Als de levering gegund wordt aan een ander partij dan de laagste aanbieder, is er een risico dat een aan Rusland gelieerd bedrijf daar bezwaar tegen maakt.

Dit kan leiden tot een procedure tot het verkrijgen van een schadevergoeding. Deze kosten worden door het Regionaal Inkoopbureau ingeschat op een bedrag van orde grootte € 5.000,voor de gemeente Neder-Betuwe.

3. Financiën Naast de principiële discussie om geen aardgas meer uit Rusland te willen ontvangen staat de energiemarkt momenteel onder druk door sterk stijgende energiekosten. De oorlog in Oekraïne heeft nog een versterkend effect daarop. Dit staat evenwel los van een standpunt en is een gevolg wat sowieso iedereen raakt door sterk stijgende energiekosten. Ook de gemeente wordt daardoor geraakt. In het beheerplan onderhoud gebouwen 2022-2025 is daaromtrent al een waarschuwing afgegeven. Er bestaat een risico dat er een schadevergoeding betaald moet worden van ca. € 5.000,-. Daarmee wordt dan levering door een aan Rusland gelieerd bedrijf voorkomen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Gerrit Stam Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Pagina 2 van 3

Z/21/079510/168159

Bijlage 1 Memo Regionaal Inkoopbureau Bijlage 2 Samenvatting Regionaal Inkoopbureau. Bijlage 3 Juridische notitie kenniscentrum Europa centraal. Bijlage 4 Memo Regionaal Inkoopbureau Voortgang aanbesteding energie.

Pagina 3 van 3

Z/21/079510/168159