RIB-32 - GR-vorming sociaal domein Rivierenland
Tekst van het document
Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN
uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)
Z/24/101704/270855
Opheusden
14 april 2026
-
Onderwerp GR-vorming Sociaal Domein regio Rivierenland Geachte raad, Graag nemen wij u mee in een ontwikkeling die momenteel gaande is: de vorming van een gemeenschappelijke regeling (GR) voor het sociaal domein in regio Rivierenland. Met deze brief informeren wij u over de stand van zaken, het proces en uw rol hierin. Waarom is GR-vorming nodig voor het sociaal domein? De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (Wvbj) verplicht gemeenten om vanaf 1 januari 2027 samen te werken in vaste regio’s voor de specialistische jeugdzorg: de jeugdregio’s. Om dat goed en officieel te regelen, moeten gemeenten dit doen via een gemeenschappelijke regeling (GR) zoals bedoeld in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Een GR is een samenwerkingsvorm waarmee gemeenten duidelijke en blijvende afspraken kunnen maken over taken, verantwoordelijkheden en besluitvorming. Vanuit het Rijk is vooraf bepaald welke gemeenten samen één jeugdregio vormen.
Gemeenten moeten minimaal de volgende taken onderbrengen bij de jeugdregio’s: • Het regionaal contracteren of subsidiëren van kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en de vormen van jeugdhulp die in de AMvB zijn aangewezen (zie bijlage 1); • Het uitvoeren van de administratie voor die inkoop of subsidiering; • Het bovenregionaal afstemmen van de inkoop van de aangewezen jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering; • De organisatie van regionale expertteams. • Het gezamenlijk opstellen van een regiovisie, waarin gemeenten uitwerken hoe zij samenwerken om een volledig en passend zorgaanbod in de regio te organiseren. De acht gemeenten in regio Rivierenland werken al vanaf de start van de decentralisaties samen binnen het sociaal domein en hebben al diverse resultaten behaald. Denk hierbij bijvoorbeeld aan: de gezamenlijke regionale inkoop op Wmo en Jeugdhulp, een opgestelde regiovisie Jeugd, stevige samenwerking op IZA/AZWA. Deze samenwerking is de afgelopen jaren stap voor stap gegroeid, omdat we als gemeenten merkten dat sommige taken beter, slimmer en stabieler gezamenlijk konden worden georganiseerd: door gezamenlijk op te trekken, staan we sterker richting zorgaanbieders en kunnen we ervaring, capaciteit en kosten delen.
Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl
Hoe heeft de samenwerking zich tot nu toe ontwikkeld? Sinds 2018 is de GR Regio Rivierenland onder andere verantwoordelijk voor de uitvoerende taken in de samenwerking, zoals leveranciersmanagement en contractbeheer. Ook andere beleidsmatige taken zijn daar na de decentralisaties ondergebracht. Het ging daarbij om beleidsmatige ondersteuning Wmo/Jeugd, bovenregionale en landelijke beleidsafstemming en het organiseren van regionale bestuurlijke overlegstructuren. In 2024 hebben de gemeenten een volgende stap gezet in het beter organiseren van de onderlinge regionale samenwerking binnen het sociaal domein met het afsluiten van een samenwerkingsovereenkomst (SOK) Sociaal Domein Rivierenland. De regionale samenwerking op het gebied van beleid is vastgelegd in deze SOK. Deze SOK heeft betrekking op Wmo en Jeugdwet (en sinds 2026 ook op IZA/AZWA en Beschermd Wonen/Maatschappelijke opvang). Tiel is nu de gastheergemeente van deze SOK.
Omdat in de SOK niet op alle thema’s met alle acht gemeenten wordt samengewerkt (zo zijn bijvoorbeeld Zaltbommel en Maasdriel op basis van de geldende regionale indeling op het thema Beschermd Wonen onderdeel van de regio Meierij en Bommelerwaard en vallen de andere zes gemeenten wat betreft Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang onder de regio Rijk van Nijmegen) bepalen de colleges gezamenlijk zorgvuldig hoe een GR zo kan worden ingericht dat deze voor alle gemeenten passend is. Waar staan we nu? We staan op dit moment nog aan het begin van het vervolgproces. De afgelopen weken stonden in het teken van interviews met alle betrokken portefeuillehouders en verschillende ambtenaren van de acht gemeenten. Op die manier zijn de ervaringen met de huidige samenwerking opgehaald, en is een start gemaakt met het in kaart brengen van wat nodig is voor een toekomstbestendige regionale samenwerking (bijvoorbeeld taken, zeggenschap, positie van de raad). Deze input vormt de basis voor de keuzes die later in het jaar worden gemaakt. Op dit moment is dus nog geen keuze gemaakt hoe die GR eruit moet komen te zien (bijv. onderbrengen van taken onder bij de bestaande GR of in het leven roepen van een nieuwe GR). Aandachtspunten In deze fase letten we op een aantal zaken die invloed kunnen hebben op het proces.
We houden deze zaken actief in de gaten en nemen waar nodig en mogelijk maatregelen: • Verkiezingen en formatieperioden vertragen besluitvorming; • Financiële gevolgen van de GR‑keuzes moeten op tijd worden meegenomen, zodat gemeenten straks niet voor verrassingen komen te staan; • Uw raad moeten goed worden meegenomen in het proces, zodat u voldoende betrokken wordt bij het waarom, de inhoud en de gevolgen van een GR. De bovenstaande aandachtspunten gaan over het proces van de GR‑vorming. Dit proces heeft geen invloed op de huidige hulpverlening: voor cliënten én aanbieders verandert er in principe niets. Bestaande zorgtrajecten lopen door en de huidige contracten blijven volledig van kracht. Hoe gaat het proces verder? We laten u graag zien hoe het proces er de komende tijd uitziet. Omdat we nu nog in de verkenningsfase zitten, worden de komende maanden vooral gebruikt om richting te bepalen en de eerste keuzes voor te bereiden. Hieronder vindt u in grote lijnen de stappen die we samen doorlopen: Voorjaar 2026 Eind 2e kwartaal 2026 Voor de zomer 2026 Na de zomer 2026 Najaar 2026, begin 2027 Pagina 2 van 3
Afronden van de gesprekken en het maken van de eerste (bestuurlijke) keuzes over de richting van de samenwerking Uitwerken van de eerste ideeën en mogelijkheden voor hoe een GR eruit zou kunnen zien Regionaal webinar, waarin (nieuwe) raadsleden meegenomen worden in het proces van de GR-vorming Raadsbijeenkomst per gemeente, waarin we uw raad uitgebreider meenemen in de stand van zaken rondom de GR-vorming Afronden van het definitieve ontwerp van de GR, waarop u als raad een zienswijze kunt indienen (met een formele zienswijzeprocedure
Medio 2027
van 8 weken en een formele toestemmingsprocedure van 13 weken) Beoogde inwerkingtreding van de GR*
*De beoogde inwerkingtreding is later dan 1 januari 2027, omdat een zorgvuldig bestuurlijk proces, inclusief keuzes over taken, vorm én rekening houdend met de gemeenteraadsverkiezingen, meer tijd vraagt. Per 1 januari 2027 kunnen we het Rijk als regio laten zien dat we al ver gevorderd zijn met de GR‑vorming. De daadwerkelijke implementatie volgt daarna. Wat betekent dit voor u als raad? In de huidige fase wordt vooral informatie opgehaald en richting verkend. We houden u stap voor stap op de hoogte, zodat u goed voorbereid bent op de momenten waarop uw betrokkenheid écht nodig is. Gedurende dit proces ontvangt u: • Raadsinformatiebrieven; • Een uitnodiging voor het bijwonen van een regionale webinar waarin u wordt bijgepraat over deze en andere regionale ontwikkelingen in het sociaal domein (voor het zomerreces). • Daarnaast is het voornemen om voordat het definitieve ontwerp voor zienswijze en vervolgens formele besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraden er nog een bredere informatiesessie/moment in iedere gemeenteraad of commissie zal plaatsvinden. Hierover zal afstemming plaatsvinden met de griffies van de gemeenten. Heeft u nog vragen? Mocht u naar aanleiding van deze brief nog vragen hebben, stel deze dan gerust.
Voor vragen over deze brief of het proces kunt u zich richten tot Maaike Baggerman, programmamanager Sociaal Domein Rivierenland (bereikbaar via de griffie van uw gemeente). Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}
{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}
Nicolien de Geus Secretaris
Jan Kottelenberg Burgemeester
Pagina 3 van 3