RIB-27 - Reactie op brief verenigingen oud papier

Neder-Betuwe De heer of mevrouw Gemeenteraad NederBetuwe Postbus 20 4043 ZH OPHEUSDEN uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/23/093505/202939 Fysieke Pijler -

Opheusden

6 juni 2023

Onderwerp Reactie college brief verenigingen oud papier Geachte raad, Op 15 mei 2023 heeft u de brief ontvangen met betrekking tot het Avri-besluit tot afschaffing van de inzameling van oud papier door verenigingen. In deze gezamenlijk opgestelde brief van de deelnemende verenigingen aan deze regeling wordt u gevraagd om een reactie. In deze brief informeren wij u over ons standpunt ten aanzien van de brief en het AB-besluit. De achtergrond omtrent dit onderwerp - Sinds 1999 zamelt Avri in samenwerking met vrijwilligers van 83 regionale verenigingen, kerken en maatschappelijke organisaties papier in. Deze samenwerking verloopt goed en draagt bij aan het draagvlak onder bewoners voor het gescheiden inzamelen van papier. - Het AB van Avri stelt voor om vanaf 1 januari 2024 volledig te stoppen met het inzamelen van papier met vrijwilligers/verenigingen. - Door de jaren heen is er veel veranderd binnen de regelgeving omtrent veiligheid. - Het is lastig om de veiligheid te garanderen bij het werken met voertuigen/grote machines, ondanks de instructies. - Naar aanleiding van een dodelijk ongeval in december 2021 bij de inzameling van papier met vrijwilligers in de regio Nijmegen, is het stoppen met deze vorm van afvalinzameling opnieuw ter discussie gekomen.

De aanleiding voor deze discussie Besluit Algemeen bestuur: Het genomen besluit tijden de AB vergadering Avi van 16 februari 2023: “Het voornemen uit te spreken om vanaf 1 januari 2024 te stoppen met de inzet van verenigingen bij de inzameling van papier en daarover in het vierde kwartaal van 2023 een definitief besluit te nemen.” (zie bijlage voor het hele AB voorstel). Veiligheid Momenteel is de veiligheid van vrijwilligers onvoldoende gewaarborgd door de wisselende inzet, wat leidt tot een gebrek aan kennis van de regels en ervaring in de praktijk.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Kosten/vergoeding Door de jaren heen is de hoogte van de vergoeding los komen te staan van de huidige opbrengsten van oud-papier. Daardoor heeft de vergoeding meer weg van een subsidie. Het is echter geen subsidie. Aangezien deze vergoeding wordt betaald door de inwoners middels een opslag op de afvalstoffenheffing, is er een onwenselijke situatie ontstaan. De verenigingen ontvangen momenteel €8,14 per huishouden waar wordt ingezameld, en dit tarief wordt als bovengemiddeld beoordeeld. In 2022 is er door Avri een bedrag van €715.000 aan vergoedingen uitgekeerd. Er zijn in totaal 17.000 uren gemaakt, wat resulteert in een gemiddelde vergoeding van €42 per gewerkt uur. Avri kan het op termijn zelf goedkoper Avri kan in de toekomst goedkoper papier inzamelen zonder verenigingen, dankzij ontwikkelingen op technisch gebied (inzet van zijladers zonder beladers) en door efficiëntere inzameling overdag met een langer tijdsbestek en ervaren medewerkers die goed op elkaar zijn ingespeeld. De papier inzamel discussie is niet nieuw voor de gemeenteraad In het verleden heeft u in diverse informele overleggen, zoals platformbijeenkomsten, herhaaldelijk benoemd dat deze vorm van inzameling niet meer van deze tijd is. Huidige regeling is voor selecte groep verenigingen Er zijn verenigingen die momenteel niet deelnemen, maar wel graag aanspraak willen maken op een vergoeding.

Juridisch gezien is het discutabel dat slechts een deel van de verenigingen aanspraak kan maken op deze vergoeding. De oorzaak hiervan is dat een groep verenigingen al actief was met de inzameling van papier in opdracht van de gemeenten. Deze groep is in 1999 met Avri gaan samenwerken en is sindsdien nauwelijks veranderd. Een deel van de verenigingen komt de gemaakte afspraken niet altijd na Avri is verantwoordelijk voor de begeleiding van de vrijwilligers tijdens de inzameling. Avri stelt eisen aan veiligheidskleding en voorziet in veiligheidsinstructies. Echter, er is een kleine groep verenigingen in de regio die zich niet altijd aan deze afspraken houdt of niet komt opdagen omdat er geen vrijwilligers beschikbaar zijn. De chauffeur van Avri, die op dat moment verantwoordelijk is, wordt dan geconfronteerd met lastige keuzes, wat in sommige gevallen resulteert in het niet kunnen inzamelen van het papierafval. Hierdoor worden inwoners gedupeerd. Daarnaast is de regeling zo opgezet dat deze verenigingen die niet opkomen dagen wel een vergoeding ontvangen, wat niet eerlijk is ten opzichte van verenigingen die graag willen inzamelen maar geen recht hebben op deze vergoeding. Avri en Gemeente Neder-Betuwe willen de verenigingen blijven ondersteunen Avri en de gemeenten hechten veel waarde aan de verenigingen in Rivierenland.

Daarom zijn Avri en de gemeente op zoek naar alternatieve activiteiten voor alle verenigingen die aanspraak willen maken op een vergoeding. Omdat Avri zelf niet voldoende alternatieven kan faciliteren voor alle verenigingen, is de gemeente zelf ook gestart met het bedenken van werkzaamheden die geschikt zijn voor de verschillende verenigingen in onze gemeente. Hier wordt ook naar verwezen in het schrijven van de verenigingen aan de raad van 15 mei 2023. We zijn op zoek naar blijvende alternatieven die geschikt zijn voor alle verenigingen en die zijn bedacht in samenspraak met de verenigingen. We willen hiermee voorkomen dat de verenigingen in financiële problemen komen. We zullen verder in gesprek gaan om te kijken welke activiteiten per vereniging passend zijn. We stoppen niet direct de vergoeding maar er is een gepaste afbouwregeling Om ervoor te zorgen dat de verenigingen (mits het principebesluit/voornemen van het AB definitief wordt doorgezet) niet direct in financiële problemen komen, heeft Avri een afbouwregeling van 3 jaar ingesteld vanaf januari 2024. Zie het onderstaande schema. Deze afbouwregeling biedt de gemeente en Avri ook de tijd om alternatieven goed uit te werken. Naarmate de vergoeding daalt, zal ook de afvalstoffenheffing voor onze inwoners dalen, aangezien de vergoedingen van Avri momenteel via deze weg worden gefinancierd.

Pagina 2 van 4

Z/23/093505/202939

Afbouwregeling Avri (regionaal)

In de nieuwe situatie, waarbij Neder-Betuwe de regie heeft over de activiteiten die worden uitgevoerd door de verenigingen, wordt gezocht naar een passende vergoeding per activiteit. Deze vergoedingen zijn in verhouding met de werkzaamheden en liggen lager dan de vergoeding voor papierinzameling. Kadernota Om ervoor te zorgen dat de huidige verenigingen geen problemen ondervinden vanaf 1 januari 2024, stellen wij in de kadernota 2024 voor een bedrag op te nemen voor 2024 in aanvulling op de afbouwregeling. De huidige papierverenigingen dienen echter een tegenprestatie te leveren in de vorm van meedenken en meewerken aan alternatieven. Werkzaamheden tegen een gepaste vergoeding Welke alternatieven zijn er? Op dit moment heeft Avri een aantal alternatieven omschreven namelijk: - Afvalconsulent (educatieve inzet); - Afvalcoach (ondersteunende inzet); - Inzameling voedselafval in stadscentra en hoogbouw; - Inzet op mobiele milieustraten; - Adoptie van ondergrondse containers; - Inzet vrijwilligers op milieustraat (zaterdagen); - Zwerfafval opruimen; Er is reeds een succesvolle pilot uitgewerkt: - Schoonmaken ondergrondse containers; o Een succesvolle pilot laat mogelijkheden zien.

Zelf hebben wij ook al een aantal alternatieven uitgewerkt en bedacht, deze zijn terug te vinden in de “Catalogus alternatieve activiteiten” (bijgevoegd) Reactie op de brief van de papier verenigingen We begrijpen de zorgen van de betrokken verenigingen en delen de mening van Avri dat het besluit van het AB over het stoppen met de inzameling van papier door verenigingen zorgvuldig moet worden overwogen. Samen met de verenigingen willen we verder onderzoeken welke passende financiële alternatieven er zijn om te voorkomen dat deze verenigingen in de problemen komen. De voorgestelde afbouwregeling biedt ons de mogelijkheid om een passende oplossing te vinden. Het uitstellen van het besluit is niet wenselijk, met name vanwege de veiligheidsaspecten. Strengere Arbonormen in combinatie met fouten die worden gemaakt door een kleine groep verenigingen in de regio maken een duidelijk besluit van het Avri-bestuur noodzakelijk. Avri heeft duidelijk aangegeven zich niet comfortabel te voelen over de veiligheid van de vrijwilligers. Hoewel de meeste gevallen goed verlopen, komen er ook in onze regio kleine ongevallen voor. Deze vrijwilligers kunnen niet op dezelfde manier worden aangesproken als medewerkers van Avri zelf.

Verder wordt in de brief van de verenigingen gesteld dat de inzameling van oud papier elders moet worden ondergebracht, zodat de verenigingen daar deze werkzaamheden kunnen voortzetten. In 1999 werd besloten om de inzameling van papier onder te brengen bij Avri. Destijds werd bij wet vastgesteld dat elke vorm van inzameling van huishoudelijk afval een taak is van gemeenten. NederBetuwe heeft daarom ervoor gekozen om deze afvalstroom bij Avri onder te brengen. Aangezien we tevreden zijn over de inzameling van huishoudelijk afval door Avri, zien we geen reden om dit elders onder te brengen. Dit lost ook de overige problemen die momenteel ter discussie staan niet op en heeft grote financiële gevolgen voor de gemeente.

Pagina 3 van 4

Z/23/093505/202939

De mening van het college Het college is van mening dat het inzamelen van oud papier door verenigingen niet op dezelfde manier kan doorgaan als voorheen. Met name de veiligheidskwestie, waar Avri zich grote zorgen over maakt, benadrukt dit standpunt. Daarnaast is de ongelijke behandeling van verenigingen niet wenselijk en juridisch moeilijk houdbaar. De vergoedingen op basis van oude papierprijzen zijn ook niet langer passend voor de geleverde tegenprestatie. Het college is ook van mening dat verenigingen de drijvende kracht zijn van onze samenleving. Daarom faciliteert het college de verenigingen met het onderzoeken van alternatieve inkomstenbronnen en de consequenties daarvan. In de kadernota is er een bedrag opgenomen om de eerste 25% uit de afbouwregeling op te vangen. Zo is er meer tijd om passende alternatieven te vinden met de verenigingen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} {{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Gerrit Stam Secretaris

Pagina 4 van 4

Jan Kottelenberg Burgemeester

Z/23/093505/202939