RIB-24 - Jaarplan veiligheid 2021

Het gaat niet om forse problematiek maar het is wel zichtbaar dat niet alle terreinen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn: recreatie. Terugblik 2020: 2020: • Met behulp van het project Ariadne van de provincie Gelderland is gestart met de uitvoering van de aanpak Vitale Vakantieparken. Binnen onze gemeentegrenzen zijn enkele vakantieparken en campings die onvoldoende in beeld zijn en waarvan we niet precies weten wie er verblijven en met welk doel. In 2020 is gestart met het in beeld brengen van deze parken. Uiteindelijk heeft er als gevolg van Corona één controle daadwerkelijk plaatsgevonden. Aandachtspunten daarbij waren met name de huisvesting van arbeidsmigranten en permanente bewoning. Wat gaan wij doen in 2021: 2021: • Uitvoering geven aan het beleid arbeidsmigranten (vanuit openbare orde en veiligheid focus op recreatieparken). • Verdere organisatie van controles en integrale handhavingsacties om gedetailleerd in beeld te brengen wat er goed gaat, welke misstanden er zijn en wat de risico’s zijn. Op basis van de resultaten worden afspraken gemaakt over optimalisatie van de terreinen met als doel de recreatiefunctie te optimaliseren. Daarbij wordt aandacht besteed aan thema’s als permanente bewoning, adresfraude, verloedering en overlast. 2.5.3.

Polarisatie en radicalisering Doel: Meewerken aan de versterking van de aanpak van radicalisering en jihadisme Inleiding: De aanpak van radicalisering en jihadisme is een belangrijk thema in het internationale en nationale veiligheidsbeleid. De rijksoverheid werkt intensief aan de versterking van deze aanpak.

Jaarplan Veiligheid Veiligheid NederNeder-Betuwe 2021 2021

19

Terugblik 2020 2020: 20: Gemeenten hebben een belangrijke rol gekregen in de integrale aanpak. Het gaat hierin om een combinatie van preventie, repressie en nazorg. Medewerkers zijn getraind om signalen te herkennen en te melden. Radicalisering komt overal voor en is van alle tijden.

•

Wat gaan wij doen in 2021: 2021: • De gemeente vervult in de uitvoering vooral een preventieve rol omdat wij onze inwoners en gemeenschappen goed kennen en dus de mogelijkheid hebben om zorgwekkende ontwikkelingen tijdig te signaleren en daarop te reageren. Maar we zijn ook verantwoordelijk voor het uitwerken van op maat gemaakte deradicaliserings- en resocialisatietrajecten voor de betreffende personen. Op aanwijzing van de betrokken diensten worden de betreffende taken uitgevoerd.

Jaarplan Veiligheid Veiligheid NederNeder-Betuwe 2021 2021

20

Hoofdstuk 3. Overige ontwikkelingen rondom het veiligheidsbeleid 3.1 3.1. Afspraken met politie Begin 2019 is het meerjarenteamplan van het basisteam De Waarden in de gezagsdriehoek vastgesteld voor de periode van 2019-2022. Dit teamplan sluit aan bij de meerjarencyclus van de betrokken gemeenten, de Veiligheidsagenda van het OM, de Veiligheidsstrategie Oost-Nederland en het Meerjarenbeleidsplan van de politie. Afgesproken is dat jaarlijks bekeken wordt of er bijstelling op de thema’s nodig is. Prioriteiten De Waarden: • Ondermijning (focus op hennep, synthetische drugs, OMG’s (Outlaw Motor Gangs) en mensenhandel) • Zorg en Veiligheid (focus op personen met verward gedrag en jeugd) • Verkeersveiligheid • Cybercrime/digitale criminaliteit Terugblik 2020: De voortgang van de resultaten op deze thema’s, evenals de ontwikkelingen in het (lokale) veiligheidsbeeld, worden periodiek gemonitord en elke vier maanden besproken in de gezagsdriehoek De Waarden. Het totaal aantal misdrijven is in 2020 gestegen waarbij de grootste stijging valt onder de noemer horizontale fraude welke gedigitaliseerde criminaliteit omvat. Deze soort van criminaliteit neemt de afgelopen jaren toe en is een landelijke trend.

Daarnaast zijn er in het gebied De Waarden stijgingen zichtbaar in: inbraak schuur/garage, diefstal uit/vanaf motorvoertuigen, overige vermogensdelicten, winkeldiefstal en inbraak bedrijven. Maar op sommige vlakken wordt juist een sterke afname in de cijfers gezien, waaronder criminaliteit met een hoge impact als woninginbraak, overvallen, straatroof en geweldsmisdrijven. De cijfers over 2020 zijn in meer of mindere mate beïnvloed door de effecten van Corona en de maatregelen die genomen zijn. De mensen zijn meer thuis en bedrijven staan vaak leeg. Er zijn minder verkeersbewegingen. Daarnaast ging en gaat veel capaciteit en inzet van politie naar toezicht en handhaving van de Corona-maatregelen. De Corona-effecten zijn het sterkst zichtbaar in de daling van woninginbraken, een grote stijging van overlastmeldingen m.b.t. jeugd en zwervers en een stijging in cybercriminaliteit. Wat te doen in 2021: 2021: De impact van Corona op langere termijn is moeilijk te voorspellen maar stijging van spanning in de maatschappij is aannemelijk. Geweld tegen de politie zal toenemen.

De verwachting is ook een stijging van financiële kwetsbaarheid door afname economische groei (horeca, winkeliers etc.) en stijging van geestelijke kwetsbaarheid (huiselijk geweld, kindermishandeling, psychische nood).Er wordt een verdere toename van criminaliteit verwacht op het gebied van cybercrime en ondermijning en een stijging van de overlast van verwarde personen en zwervers. De politie zet zich in om de toename van deze criminaliteit in te dammen en de overlast te verminderen. De lokale prioriteiten worden op lokaal niveau gemonitord via het periodieke overleg tussen teamchef en burgemeester. Omdat veiligheid zich niet in alle opzichten laat plannen wordt altijd tussentijds op nieuwe, actuele veiligheidsvraagstukken of incidenten met grote impact op de (lokale) samenleving geanticipeerd. Het is mogelijk dat hierdoor de afgesproken activiteiten in het gedrang komen. Dan zullen de consequenties van een dergelijk situatie – voor zover mogelijk - worden afgestemd met de gezagsdriehoek De Waarden. 3.2 Veiligheids Veiligheidsnetwerk OostOost-Nederland De gemeente Neder-Betuwe maakt onderdeel uit van het gebied Oost-Nederland. Voor dit gebied is een veiligheidsnetwerk (middels de inzet van een veiligheidsstrategie) actief met het doel om criminaliteit tegen te gaan en een waterbedeffect te voorkomen in Oost-Nederland.

Vanuit de veiligheidsstrategie worden de diverse veiligheidspartners zoals gemeenten, politie, OM en hulpverleningsinstanties voorzien van programma’s en interventies die ingezet kunnen worden bij de aanpak van diverse veiligheidsthema’s. Voor de periode 2019-2022 sluiten de programma’s vooral aan bij de thema’s: • Kwetsbare Personen • Ondermijning • Informatievoorziening • Verkenning van de aanpak van cybercrime/-fraude Jaarplan Veiligheid Veiligheid NederNeder-Betuwe 2021 2021

21

De gemeente Neder Betuwe neemt deel aan diverse werkgroepen en maakt gebruik van diverse programma’s die horen bij bovengenoemde thema’s. Dit levert gerichte preventie activiteiten op en nieuwe samenwerkingsverbanden met betrokken veiligheidspartners. Voor 2021 staat de verdere uitbouw van een preventieprogramma op het gebied van cybercrime en de aanpak van ondermijning boven aan de prioriteitenlijst. 3.3. Stand van zaken lopende en ‘nieuwe’ thema’s Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) Per 1 januari 2020 is de nieuwe Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg van kracht en geïmplementeerd in Gelderland-Zuid. Samen met de Wet Zorg en Dwang (Wzd) heeft de WvGgz de voormalige Wet Bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wet Bopz) vervangen. Op grond van de WvGgz kan verplichte zorg worden opgelegd. De wet biedt handvatten om meer ambulant en preventief hulp te bieden aan mensen met geestelijke gezondheidsproblemen die niet vrijwillig in zorg gaan. Verplichte zorg kan op twee manieren worden verleend: op basis van een crisismaatregel door de burgemeester of op basis van een zorgmachtiging door de rechter. Gedurende 2020 is de uitvoering binnen Gelderland-Zuid zorgvuldig gemonitord. In Neder Betuwe is er slechts een enkele casus afgehandeld. Het aantal blijft daarmee achter bij de verwachtingen.

In 2021 wordt de werkwijze geëvalueerd en wordt gekeken naar eventuele bijstellingen in het proces. Antidiscriminatie Tot en met 2019 viel de gemeente Neder Betuwe onder de antidiscriminatievoorziening (ADV) Ieder1Gelijk (ADV regio Gelderland-Zuid). Per 1 januari 2020 is deze organisatie gefuseerd met twee andere ADV’s in de politieregio Oost-Nederland en heet nu Vizier. Samen met deze organisatie biedt de gemeente ondersteuning aan inwoners met klachten op het gebied van discriminatie. Dit zal in 2021 worden voortgezet. Met de organisatie wordt gekeken naar een eventuele gerichte aanpak voor Neder Betuwe op basis van de behoefte van inwoners. Onderzoek subjectieve veiligheid Bij de behandeling van de Kadernota 2019-2022 heeft de raad gevraagd om te onderzoeken hoe wij het gevoel van veiligheid oftewel de subjectieve veiligheid in beeld kunnen krijgen. In 2019 is besloten om hiervoor een stage-opdracht uit te zetten. In het tweede kwartaal van 2020 is deze opdracht afgerond met de volgende resultaten: Het doel van het onderzoek was inzicht te krijgen in de veiligheidsbeleving van de inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Neder-Betuwe. Bij de uitvoering van het onderzoek zijn diverse vragen gesteld. Zoals hoe groot de bijdrage is die de betrokken actoren leveren aan de veiligheidsbeleving binnen de gemeente Neder-Betuwe.

Alle betrokken actoren hebben aangegeven dat ze denken dat er weinig onveiligheidsgevoelens spelen binnen de gemeente Neder-Betuwe. Ze hebben wel een verschillende kijk op de oorzaak van de onveiligheidsgevoelens die er wel spelen. Maar ze kunnen zeker een grote rol in het vergroten van de veiligheidsgevoel. Verder is onderzocht wat de sociale risico’s zijn waardoor de inwoners, ondernemers en bezoekers zich onveilig voelen. Gebleken is dat de locatie het onveiligheidsgevoel oproept, maar ook criminaliteit en overlast. Zowel bij de enquêtes van de inwoners als bij de enquêtes van ondernemers en bezoekers was dit patroon herkenbaar. En daarnaast is gekeken welke factoren invloed hebben op de veiligheidsbeleving van de inwoners, ondernemers en bezoekers. Daarbij is gebleken dat levenservaring, geslacht en eerder slachtofferschap een belangrijke rol spelen. De woonplaats bleek geen invloed te hebben op de veiligheidsbeleving. De algehele conclusie uit het onderzoek is dat de inwoners van 20 jaar en ouder zich relatief het onveiligst voelen binnen de gemeente, maar over het algemeen voelen de inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Neder-Betuwe zich veilig. Bij het onderzoek zijn enkele aanbevelingen gegeven over hoe het veiligheidsgevoel vergroot kan worden. Daarbij is o.a.

aanbevolen om als gemeente de samenwerking verder te stimuleren tussen professionals en buurtbewoners op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Daarnaast zou ingezet moeten worden op het in gezamenlijkheid vaststellen van problemen, deze prioriteren en dan in gezamenlijkheid komen tot de aanpak en/of oplossing van de problemen. Buurtbewoners worden door deze maatregel op een eenvoudige manier betrokken bij de veiligheid in de buurt. In het land zijn diverse projectvoorbeelden beschikbaar om toe te passen. De uitkomsten van het onderzoek worden/zijn gebruikt bij de vervolgaanpak op de diverse thema’s binnen het veiligheidsbeleid. Jaarplan Veiligheid Veiligheid NederNeder-Betuwe 2021 2021

22

BIBOBBIBOB-beleid In 2019 is door Het RIEC Oost-Nederland voor iedere gemeente in Gelderland-Zuid het lokale ondermijningsbeeld opgeleverd. Dit beeld geeft inzicht in een aantal fenomenen, blinde vlekken en casuïstiek waar wij als gemeente prioriteit zouden moeten geven. Het advies was onder andere om het BIBOB-beleid op orde te brengen. Ons sterk verouderde beleid richt zich op het toetsen van met name horecaondernemingen wanneer er vermoedens zijn dat er onderdelen niet kloppen (vooral op het gebied van financiering). Daarnaast zijn er tal van andersoortige ondernemingen waarbij ook vermoedens (zouden kunnen) bestaan dat zaken niet kloppen en dus moeten worden getoetst. Ons huidige beleid geeft ons daartoe geen mogelijkheden, daarom zijn we in 2020 gestart met het actualiseren van het beleid. Het toepassen van dit beleid vraagt om training van betrokkenen. Dit vindt begin 2021 plaats. Wanneer e.e.a. gereed is kan het geactualiseerde beleid worden vastgesteld. Het streven is dit in het 2de kwartaal van 2021 ter besluitvorming aan het college voor te leggen. 3.4. 3.4. Tenslotte Corona Bij de behandeling van de verschillende thema’s in hoofdstuk 2 is terug te zien dat Corona ervoor heeft gezorgd dat inzetten en activiteiten niet altijd zijn gelopen zoals vooraf was bepaald.

Met name de inzet van capaciteit en het niet kunnen doorgaan van fysieke activiteiten hebben flink roet in het eten gegooid. Desalniettemin is ook veel wel doorgegaan en hebben we niet het beeld dat de gemeente onveiliger is geworden als gevolg van het wegvallen of anders invullen van activiteiten. De verwachting is wel dat na Corona zal moeten blijken wat de impact ervan is op het alledaagse leven, de mentale en fysieke gesteldheid, de ondernemingszin, etc. De flinke toename van cybercriminaliteit lijkt deels verbonden aan Corona en dat vraagt dan ook extra inzet de komende periode. In afstemming met de diverse veiligheidspartners wordt gekeken naar de juiste invulling van activiteiten op dit thema de komende maanden. Overig Naast de thema’s die in dit veiligheidsplan zijn opgenomen dient er rekening gehouden te worden met het feit dat er sprake kan zijn van in te zetten acties naar aanleiding van meldingen of incidenten. Voorbeelden hiervan kunnen zijn: onstaan van criminele jeugdgroepen, toename van discriminatie, hausse aan vandalisme, hotspots met betrekking tot (fietsen- en auto)diefstallen, toename van huiselijk geweld, toename van zedendelicten en zaken waarbij maatschappelijke onrust ontstaat. Daarnaast worden er af en toe vanuit partijen (vanuit de raad, vanuit ondernemers of vanuit andere veiligheidspartners) verzoeken aan de burgemeester voorgelegd.

De burgemeester weegt het hele jaar door af aan welke verzoeken wel of geen gehoor kan worden gegeven. Ook al is het niet de bedoeling dat extra inzet ten koste gaat van de reguliere taken, toch bepaalt de actualiteit van de dag vaak de veiligheidsagenda. Dat is inherent aan het werkterrein van openbare orde en veiligheid. Indien acute problematiek zich aandient, heeft dit voorrang op de reguliere werkzaamheden.

Jaarplan Veiligheid Veiligheid NederNeder-Betuwe 2021 2021

23