RIB-15 - Zienswijze Windpark Echteld-Lienden

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX ARNHEM

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Opheusden

2024-003854 Z/24/104205/238519 Fysieke Pijler -

18-02-2025

Onderwerp Zienswijze Windpark Echteld-Lienden Geacht college, De gemeente Neder-Betuwe is nauw betrokken bij het project Energiepark Echteld-Lienden. De provincie heeft in de uitwerking van de plannen gekozen om zelfstandig de normen op te stellen rondom geluidsbelasting voor de omgeving, slagschaduw en afstanden tot gevoelige objecten. De gemeente vraagt de provincie de nieuwe landelijke (concept)normen omtrent windparken ook van toepassing te verklaren op het Energiepark Echteld Lienden. De zienswijze over geluidsnormering is grotendeels gelijkluidend aan de inbreng van de Omgevingsadviesraad zoals verwoord in de door hen ingediende zienswijze. Aanvullend nog kort twee verzoeken die ook door de Omgevingsadviesraad en de gemeente Buren zijn benoemd: over landschappelijke inpassing en over gezondheidsmonitor. Geluid en geluidsnormering in relatie tot gezondheid De provincie heeft wegens het op dit moment niet beschikbaar zijn van landelijke normering besloten om voor dit windpark eigen lokale normen vast te stellen. In dit projectbesluit wordt uitgegaan van een geluidsnormering van 47 dB Lden (gemiddeld day-evening-night) wat gelijk is aan de oude landelijke normering voordat deze buiten werking is gesteld door de RVS als gevolg van het Nevele-arrest.

In het voorliggend projectbesluit zien we geen onderbouwing voor het hier toepassen van een hogere norm dan de bekende adviesnormeringen, anders dan dat deze gekozen norm van 47 dB Lden mogelijk is in dit gebied en economisch aantrekkelijker. Achtergrond: In het kader van het komen tot nieuwe landelijke normen is er reeds door het ministerie van I&W concept een normering gepresenteerd en ter inzage gelegd. Hierin wordt uitgegaan van een adviesnormering van 45 dB Lden in combinatie met een afstandsnormering van 2x de tip-hoogte van de windturbines. Hierbij wordt tevens aangegeven dat er een maximale normering wordt aangehouden van 47 dB Lden. De door het ministerie van I&W gehanteerde adviesnormering is in lijn met het advies van de WHO en de GGD op dit gebied. Ook de WHO hanteert een adviesnormering van 45 dB Lden. Voor het aanhouden van deze adviesnormering staat in de nota van toelichting van deze concept normering een duidelijke onderbouwing ten aanzien van de impact op de omgeving en zijn bewoners alsmede het argument dat met deze adviesnormering van 45 dB Lden voldoende ruimte in Nederland beschikbaar blijft om de duurzaamheidsdoelstellingen van Nederland te kunnen realiseren. Kortom, met deze norm is er voldoende plaats in Nederland voor het plaatsen van de benodigde windturbines om de doelstelling van de energietransitie te kunnen realiseren.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Afwijking van een adviesnormering: Het is in Nederland bestuurlijk een bekend patroon om te werken met een adviesnormering en een maximaal vergunbare norm. Hierbij wordt meestal het criterium gehanteerd, voor het gebruik maken van deze ruimte voor het toepassen van de maximaal vergunbare norm, dat er sprake moet zijn van “een zwaarwegend maatschappelijk en/of economisch belang”. In dat geval worden de extra gevolgen (waaronder extra overlast voor de omgeving) gespiegeld aan de mogelijke extra economische en/of maatschappelijke noodzakelijke bijdrage. Analyse: Er is geen onderbouwing waarom een verhoogde normstelling (maximaal vergunbare norm) in het geval van het windpark Echteld-Lienden gerechtvaardigd is. Er wordt enkel aangetoond, ook in de opgestelde onderbouwing, dat het hanteren van een norm van 47 dB Lden in het gebied tot de mogelijkheden behoort en meer opbrengst oplevert. Natuurlijk zorgt het toepassen van een lagere normering (45 dB Lden) voor een mindere opbrengst aan duurzame energie vanuit het windpark. De vraag is echter of de hogere opbrengst, door toepassing van de maximaal vergunbare norm, in verhouding staat met de gevolgen (zoals verhoogde overlast) voor het omliggend gebied. De huidige onderbouwing kijkt naar het karakter van het landschap maar maken niet de afweging of hier wel sprake is van “een zwaarwegend economisch en/of maatschappelijk belang”.

Hierbij moet de eventuele derving van opbrengst (duurzame energie) in relatie worden gezien met de totaal opgave van de RES-sen omdat dit park onderdeel is van deze opgave. Hierdoor is dit niet een onderbouwing waarom de bewoners van het gebied geconfronteerd moeten worden met meer hinder dan dat er zou ontstaan bij de toepassing van de adviesnormering. Aanvullende argumentatie: In het projectbesluit wordt melding gemaakt van het dominant zijn van het geluid vanuit snelweg en spoorweg. Deze dominantie wordt hier aangegeven om te onderbouwen dat het geluid geproduceerd door de windturbines weinig toevoegt aan het gecumuleerde geluid voor de woningen in het gebied. Hierbij wordt uitgegaan van de berekeningen op basis van de Lden methodiek (hier 47 dB Lden). Er wordt dan voorbij gegaan aan het feit dat met name de snelweg (de grootste bron van geluid) in de nacht stevig in geluidsproductie afneemt en juist windturbines veel meer vollasturen kunnen gaan draaien wegens het hogere winddebiet in de nacht. Laat nu juist deze nachtelijke periode voor de meeste mensen het belangrijkste deel van de dag zijn voor de hinderbeleving, slaapverstoring. In het ontwerpbesluit (de bijlagen over het vaststellen van de lokale normering) staat geen vergelijk van de Lnight situatie en hoe die zich verhoudt tot de gecumuleerde geluidsbelasting.

Met de gekozen normering kunnen de windturbines de geluidsdip in de nacht vullen met hun geluidsproductie en voor veel overlast in de vorm van slaapverstoring zorgen. Verder wordt in de stukken aangegeven dat het maar een beperkt aantal woningen zijn die bij een normering van 47 dB Lden ipv 45 dB Lden te maken krijgt met de grens van de norm. Het is echter zo dat het gehele gebied met alle woningen gaat profiteren van een lager geluidsnormering, dus ook de woningen die niet tegen dit maximale aan zitten. Dit geldt zowel voor binnenshuis als buitenshuis. Verzoek: Wij verzoeken u om de geluidsnormering in lijn te brengen met de adviesnormering van de WHO en de GGD en de concept landelijke geluidsnormering zijnde 45 dB Lden en 39 dB Lnight. Landschappelijke inpassing Het windpark is beeldbepalend in het landschap. Op dit moment is in het projectbesluit onvoldoende helder welke maatregelen mogelijk zijn om de inpassing samen te laten gaan met landschappelijke elementen die tot ‘verzachting’ van dit beeld kunnen leiden. Verzoek: Wij verzoeken u om de landschappelijke inpassing van het windpark met de benodigde kennis en inzet ter hand te nemen en een ter zake kundig bureau een passend landschappelijk plan te laten maken. Hierbij niet voorbijgaand aan bestaande initiatieven (denk aan ‘de langste boomgaard’).

Daar waar aanvullend budget nodig is voor de realisatie zal de Provincie dit ook moeten organiseren.

Pagina 2 van 3

Z/24/104205/238519

Gezondheidsmonitor Wij verzoeken u om een gezondheidsmonitor te organiseren in de directe omgeving van het plangebied en hier afspraken over te maken met de Omgevingsadviesraad. Het opzetten van een gezondheidsmonitor is eerder gedaan bij andere windparken door de betreffende provincie. De manier van werken aldaar is een goed voorbeeld hoe het ook voor windpark Echteld Lienden zou kunnen werken. De kosten voor deze monitor dienen door initiatiefnemer en/of Provincie te worden gedragen. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe,

Nicolien de Geus Secretaris

Pagina 3 van 3

Jan Kottelenberg Burgemeester

Z/24/104205/238519