RIB-1 - Jeugd-najaar 2025

Gemeente Neder-Betuwe t.a.v. de raad Postbus 20 4043ZG OPHEUSDEN

uw brief van uw kenmerk ons kenmerk behandeld door bijlage(n)

Z/25/109264/262160

Opheusden

27 november 2025

Sociale Pijler -

Onderwerp RIB Jeugd najaar 2025

Geachte raad, In het voorjaar van 2025 heeft u een raadsinformatiebrief jeugd ontvangen met daarin allerhande onderwerpen. Zoals toegezegd willen we u ook nu weer meenemen in een aantal ontwikkelingen rondom jeugd en gezin. In deze najaarseditie leest u over de volgende onderwerpen: • Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) • Beheersmaatregelen • Sociaal Werker Jeugd en Gezin 0-4 jaar • Preventie jeugdoverlast bij jonge jeugd • Buurtgezinnen • De verrijkte schooldag bij Fluvium Naast de thema’s in deze brief wordt u tijdens een informatieavond op 15 januari 2026 meegenomen in de huidige stand van zaken rondom de jeugdhulpbudgetten en op 22 januari 2026 wordt u geïnformeerd over het thema Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien. OKO (ouders/vrije tijd) Het afgelopen jaar hebben we binnen Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) gewerkt aan het versterken van netwerken en samenwerking rond de OKO-thema’s. Tijdens de dialoogsessie van april 2025 bespraken we met diverse partners de uitkomsten van de OKO-monitor en kozen we drie belangrijke onderwerpen om samen in Neder-Betuwe op te pakken: het vergroten van de bewustwording bij ouders en het ondersteunen van positief opvoeden, het helpen van ouders om onderling contact te leggen en het zorgen voor passende vrijetijdsbesteding voor alle jongeren in alle kernen.

De eerste twee onderwerpen worden uitgewerkt in de werkgroep ‘Ouders’, waarin onder andere het jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk, een VO-school, zorgorganisaties en de Adviesraad Sociaal Domein samenwerken. Voor het derde onderwerp is de werkgroep ‘Vrije Tijd’ actief, met partners zoals sport- en beweegcoaches, de JOGG-regisseur, het jongerenwerk en de GGD. Er is veel enthousiasme om gezamenlijk aan de slag te gaan, waarbij het belang van de rol van ouders breed wordt gedeeld en we ook de jeugd zelf steeds meer willen betrekken. Er gebeurt binnen Neder-Betuwe al veel op het gebeid van opvoedondersteuning en activiteiten voor jongeren. De werkgroepen zijn bezig om het aanbod te verbinden, te versterken en bij de jongeren en hun ouders

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

onder de aandacht te brengen. In 2026 zal dit ook steeds meer zichtbaar worden bij de gezinnen in de gemeente. Via de website Kernpunt Neder-Betuwe wordt regelmatig nieuwe informatie gedeeld over Opgroeien in een Kansrijke Omgeving. Begin volgend jaar ontvangt u bovendien een jaarrapportage over 2025 en een plan van aanpak voor 2026, waarin alle ontwikkelingen verder worden toegelicht. Beheersmaatregelen Op 1 juli 2025 heeft het college een set beheersmaatregelen vastgesteld om het jeugdhulpbudget op de lange termijn beter beheersbaar te maken. De gefaseerde implementatie van een deel van deze maatregelen is gestart in september 2025. Graag informeren wij u over de voortgang. 1. Verordening Jeugdhulp In samenwerking tussen beleid en uitvoering is de verordening jeugdhulp geactualiseerd. De belangrijkste wijzigingen die op termijn bijdragen aan het terugdringen van de jeugdhulpkosten zijn: • Het opnemen van eigen mogelijkheden en probleemoplossend vermogen, waarmee wordt benadrukt dat eerst gekeken moet worden naar wat inwoners zelf of met hun netwerk kunnen organiseren. • Het niet met terugwerkende kracht bekostigen van al ingezette hulp. • Enkel de goedkoopst passende voorziening inzetten. • Enkel bewezen jeugdhulpvoorzieningen inzetten De nieuwe verordening wordt op 11 december 2025 ter vaststelling aan de raad voorgelegd, zodat deze per 1 januari 2026 in werking kan treden.

2. Datagedreven Werken We zijn gestart met maandelijkse datasessies, waarbij zowel beleid als uitvoering aansluiten. Tijdens deze bijeenkomsten worden de cijfers over jeugdhulp gezamenlijk geanalyseerd. Dit stelt ons in staat om eerder signalen op te vangen, gerichter beleid te ontwikkelen en tijdig bij te sturen op trends en ontwikkelingen. 3. Stevige Lokale Teams In het kader van de Hervormingsagenda Jeugd werken gemeenten aan de oprichting van Stevige Lokale Teams. Stevige lokale teams moeten in staat zijn om vroegtijdig signalen op te vangen, passende ondersteuning te bieden en onnodige opschaling naar zwaardere zorg te voorkomen. Zo dragen zij bij aan een duurzaam, toegankelijk en effectief ondersteuningsaanbod in de gemeente. Het richtinggevend kader Stevige Lokale Teams draagt niet alleen bij aan betere ondersteuning voor inwoners, maar levert ook financiële voordelen op voor de gemeente. Door vroegtijdig te signaleren, preventief te werken en integraal ondersteuning te bieden, kunnen zwaardere en duurdere vormen van jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning worden voorkomen. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de ‘startfoto’: een analyse van de huidige situatie ten opzichte van de gestelde eisen. Hiervoor is input opgehaald bij beleid, uitvoering én inwoners. Met behulp van deze startfoto wordt het proces verder ingericht om te komen tot stevige lokale teams.

We streven ernaar uiterlijk eind 2028 te voldoen aan de eisen uit de hervormingsagenda. 4. Jeugdwet vs. Wet passend onderwijs (samenwerking met het onderwijs) De gemeente werkt momenteel samen met de scholen en het samenwerkingsverband om, naar aanleiding van de evaluatie van de huidige afspraken, toe te werken naar een werkbare balans tussen jeugdzorg en onderwijs. In januari wordt hier over gesproken met de bestuurders van de scholen. Vervolg We gaan door met de uitvoering van bovenstaande beheersmaatregelen. Daarnaast vindt er, zoals benoemd in de raadsinformatiebrief van 20 oktober, op dit moment aanvullend onderzoek plaats dat wordt benut om te analyseren waar in de jeugdhulpketen efficiëntere en meer kostenbewuste keuzes mogelijk zijn. Hierover wordt u in Q1 geïnformeerd. Uit de resultaten van dit onderzoek komen aanvullende maatregelen die scherpe keuzes vereisen, die mogelijk (deels) buiten het huidige beleid en de vastgestelde kaders vallen. Dit valt onder de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Daarom heeft het college de opdracht gegeven om verschillende scenario’s uit te werken, variërend van lichte aanpassingen tot maatregelen Pagina 2 van 4

met grote impact op de toegang tot jeugdhulp. Deze scenario’s worden medio 2026 aan de gemeenteraad voorgelegd, zodat de raad hierin keuzes kan maken. Sociaal Werker Jeugd en Gezin 0-4 jaar In oktober 2024 bent u door ons geïnformeerd over de tijdelijke inzet van de Sociaal Werker Jeugd en Gezin 0-4. De Sociaal Werker 0-4 bood in de periode van november 2024 tot augustus 2025 laagdrempelige ondersteuning aan gezinnen en heeft bij zorgen meegekeken en ondersteuning geboden binnen de kinderopvang of het consultatiebureau. Door in te zetten op de jonge leeftijd van kinderen kan er in een vroeger stadium, eventuele ondersteuning worden opgestart. In augustus 2025 hebben wij vanuit de sociaal werker de volgende aanbevelingen ontvangen: 1. Borg de brugfunctie ‘jonge kind’ binnen de uitvoerende teams van de gemeente. 2. Versterk en volg het VVE-proces actief. 3. Creëer passende opvangvormen: start met pilots voor KDV+ en BSO+. In 2026 gaan we aan de slag met mogelijke uitwerking van deze aanbevelingen. Preventie jeugdoverlast bij jonge jeugd In de afgelopen jaren heeft de gemeente meerdere keren te maken gehad met jeugdoverlast. Door gerichte en succesvolle maatregelen zoals de extra inzet van het jongerenwerk en de aanwezigheid van de jeugdboa is deze overlast verminderd.

Om te voorkomen dat dit probleem zich herhaalt, is het belangrijk om preventief te investeren in de jeugd van 10 tot 14 jaar. Deze benadering sluit aan bij gemeentelijke en landelijke beleidskaders, zoals de Nota Sociaal Domein, de OKO-aanpak en de Jeugdwet, en richt zich op het versterken van mentale veerkracht, weerbaarheid en het creëren van een veilige en stimulerende leefomgeving. De aanpak heeft vier hoofddoelen: • Het voorkomen van jeugdoverlast door tijdige inzet op positieve ontwikkeling en gedragsbeïnvloeding bij kinderen in de bovenbouw van de basisschool. • Het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid bij jongeren, door hen bewust te maken van hun rol, bijdrage en verantwoordelijkheden in de samenleving. • Het vroegtijdig signaleren van risicogedrag bij jeugdigen, zodat zij tijdig passende ondersteuning of begeleiding kunnen krijgen binnen het reguliere onderwijs- en hulpaanbod. • Het versterken van de weerbaarheid en veerkracht van jongeren vóór de overstap naar het voortgezet onderwijs, zodat zij beter in staat zijn om om te gaan met sociale druk, prestatiedruk en veranderende omstandigheden. In 2026 zullen deze doelen verder worden meegenomen in bestaande werkgroepen om zo, in samenwerking met verschillende preventieve partners, tot een effectieve en passende aanpak te komen ter voorkoming van jeugdoverlast bij jonge jeugd.

Voorbeelden die opgepakt zullen worden zijn de inzet van het jongerenwerk op de leeftijd van 10-12 jaar en de positionering van de preventieve rol van de jeugdboa binnen Neder-Betuwe, beide in nauwe samenwerking met de basisscholen. Buurtgezinnen Sinds 2020 is Buurtgezinnen actief in Neder-Betuwe en in de afgelopen jaren zijn al veel vraaggezinnen gekoppeld aan steungezinnen; in 2024 waren dit er bijvoorbeeld 25. Deze koppelingen leveren vaak waardevolle resultaten op voor zowel kinderen als ouders. Kinderen die regelmatig welkom zijn bij een steungezin krijgen meer sociale contacten, kunnen onbezorgd kind zijn en ontwikkelen hun talenten, wat hun veerkracht vergroot. Ouders die tijdelijk worden ontlast, ervaren meer zelfvertrouwen, minder opvoedstress en een groter netwerk. Buurtgezinnen bereikt de volle breedte van de Neder-Betuwse samenleving, wat bijdraagt aan de saamhorigheid in Neder-Betuwe. Naast het maken van koppelingen draagt Buurtgezinnen actief bij aan het versterken van de gemeenschapskracht, bijvoorbeeld met een taartenactie, voorleesfeestjes in samenwerking met de bibliotheek en deelname aan de OKO-werkgroep ‘Ouders’. In de afgelopen periode zijn de contractafspraken opnieuw vastgelegd en is de inzet van Buurtgezinnen ook voor 2026 en 2027 georganiseerd.

De verrijkte schooldag bij Fluvium Binnen het landelijke programma School & Omgeving zetten scholen, gemeenten en maatschappelijke organisaties zich in om de kansengelijkheid voor kinderen en jongeren te vergroten. Dit doen zij door het aanbieden van een verrijkte schooldag: extra activiteiten naast het reguliere onderwijs, die bijdragen aan de brede ontwikkeling van leerlingen. Fluvium heeft voor drie scholen in Neder-Betuwe deze overheidssubsidie aangevraagd omdat er binnen deze scholen in Opheusden, Kesteren en Dodewaard veel gezinnen zijn die zich in kwetsbare sociaal-economische Pagina 3 van 4

omstandigheden bevinden. Zo zetten deze drie scholen zich actief in voor het realiseren van een verrijkte schooldag. Hoewel de context per school verschilt, is de gezamenlijke ambitie helder: kinderen ondersteunen in hun sociale, emotionele, fysieke en cognitieve ontwikkeling en hen gelijke kansen bieden voor de toekomst. De drie scholen werken aan een verrijkte schooldag met een breed programma rondom sport, cultuur, techniek, creativiteit en sociale ontwikkeling. De verrijkte schooldag versterkt niet alleen de talentontwikkeling van kinderen, maar ook het pedagogisch klimaat en de verbinding met de omgeving. Op het Palet in Opheusden zijn ze in september al begonnen en zij zien dat hun leerlingen profiteren van extra leertijd, inspirerende activiteiten en specialistische begeleiding. Het Palet in Kesteren en de Bellefleur in Dodewaard zullen in januari starten. De gemeente is als coalitiepartner aangesloten bij dit programma. De drie scholen werken in toenemende mate samen met partners binnen Neder-Betuwe, zoals Solve, NBSS, Mad Science en de Paarse Caravan. Tot slot We hopen u met deze informatiebrief inzicht te hebben gegeven in wat er momenteel zoal speelt op het gebied van jeugd. Zoals al genoemd betreft dit slechts een selectie van onderwerpen waar we mee bezig zijn. We blijven doorgaan op de ingeslagen weg.

Halverwege 2026 zult u wederom geïnformeerd worden op de stand van zaken binnen het jeugddomein. Mochten er in de tussentijd belangrijke ontwikkelingen zijn, dan worden deze uiteraard eerder gedeeld.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Pagina 4 van 4