REG-3 - Voortgang uitvoering inkoopstrategie Wmo-Jeugd 2023

RAADSINFORMATIENOTA OT

Colleges van B&W en gemeenteraden gemeenten Buren, Culemborg, Tiel, Neder Betuwe, Maasdriel, West- Betuwe, West Maas en Waal, Zaltbommel Albert van Grootel (programmamanager Inkoop & Samenwerking Van : Wmo/Jeugdhulp)

Aan :

Datum :

17 maart 2023

Betreft :

Raadsinformatiebrief voortgang uitvoering Inkoopstrategie Wmo-Jeugd 2023

Doel informatienota In deze informatienota willen we colleges van B&W en gemeenteraden op de hoogte brengen van de voortgang en status van de uitvoering van de vastgestelde regionale inkoopstrategie Wmo-Jeugd 2023. We informeren u over de voorlopige gunning in het inkooptraject Wmo en Jeugdhulp die op 15 maart heeft plaatsgevonden. Hiermee gaan we een periode in waarin het zorglandschap gaat schuiven en veranderen. Het kan zijn dat u hier vragen over krijgt. In deze brief vertellen we u graag meer over het inkoopproces en de aanbesteding. Daarnaast informeren we u kort over andere regionale ontwikkelingen in het kader van het programma Inkoop & Samenwerking Wmo/Jeugdhulp voor de gemeenten in Rivierenland. De volgende onderwerpen komen in deze raadinformatiebrief aan bod: 1) Aanleiding Inkoopstrategie 2023 2) Voorlopige gunning Regionale Inkoop Wmo – jeugdhulp 3) Doorontwikkeling inkoopstrategie – Pilotspoor 4) Uitwerking nieuwe DVO inkoop-, contract- en leveranciersmanagement 5) Regiovisie Jeugdhulp 6) Samenwerkingsafspraken/overeenkomst gemeenten 1. Aanleiding Sinds de decentralisaties in het sociaal domein in 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo2015), Jeugdwet en de Participatiewet. De Nederlandse gemeenten dienen aan hun inwoners passende zorg aan te bieden.

De gemeenten Buren, Culemborg, Neder- Betuwe, Tiel, West- Betuwe en West Maas en Waal werken samen bij de inkoop- en het contractmanagement in het kader van de Wmo2015 en de Jeugdwet. Inkoopstrategie Wmo en Jeugd gemeenten Regio Rivierenland De colleges van burgemeester en wethouders van de zes samenwerkende gemeenten hebben de ‘Inkoopstrategie Wmo en Jeugd Regio Rivierenland’ (versie 3.3, juni 2021) vastgesteld in juli 2021. In april 2022 hebben de gemeenten Maasdriel en Zaltbommel gevraagd in dit inkoop en samenwerkingsprogramma mee te doen voor de inkoop van de percelen intramurale (verblijf) jeugdhulp.

1

RAADSINFORMATIENOTA OT De samenwerkende gemeenten willen de inkoop van zorg uiteraard aan laten sluiten op de lokale doelen. De gemeenten hebben daarom samen de regionale uitgangspunten geformuleerd die passen bij de beleidsmatige en financiële kaders van de gemeenten. De hoofddoelstellingen in de inkoopstrategie zijn: 1. Het verbeteren van kwaliteit en de resultaten van de ingekochte zorg. 2. Het zorgen voor een financiële houdbare uitvoering van het sociaal domein. Een regionale programmaorganisatie is sinds september 2021 aan de slag om uitvoering te geven aan de implementatie van de inkoopstrategie. 2. Voorlopige gunning inkoop Wmo- Jeugdhulp Aanleiding en doel aanbesteding We willen dat cliënten in onze regio goede en doelgerichte zorg krijgen, bij welke aanbieder ze zich ook aanmelden. Nu de contracten tussen gemeenten en zorgaanbieders aflopen, kunnen we in deze nieuwe aanbesteding nog sterker insteken op kwaliteit, met kwaliteitseisen zoals meer systemisch (gezinsgericht) en doelgericht werken. De nieuwe aanbesteding is dan ook geen bezuinigingsslag maar een verbeterslag. Proces om te komen tot een Programma van Eisen We begonnen het proces met een inkoopstrategie die de gemeenten in Rivierenland samen hebben vastgesteld. Vandaaruit namen we de tijd om met de markt in gesprek te gaan over kwaliteitseisen, verwachtingen en financiën.

Deze marktconsultaties leverden veel inzicht op. Dat namen we mee in het Programma van Eisen van de aanbesteding. De aanbesteding bestaat uit 13 percelen, met binnen elk perceel diverse producten. Eerste informatie over de gunning In de huidige situatie hebben we ruim 400 gecontracteerde zorgaanbieders in Rivierenland. 227 aanbieders hebben zich ingeschreven op de aanbesteding 2023. Het grootste deel hiervan voldeed aan de gestelde kwaliteitseisen. Zorgaanbieders die niet helemaal voldeden aan de eisen van vorm en volledigheid van de inschrijving (zoals een ontbrekende handtekening, een leeg ingediend formulier, een vergeten antwoord op een vraag), gaven we nog een herstelmogelijkheid. Op 15 maart 2023 kregen alle meedingende zorgaanbieders een brief waarin staat of zij wel/een deel van/niet de opdracht gegund krijgen.

2

Voorlopige gunning in cijfers

Resultaat beoordeling aanbesteding

Aantal inschrijvingen

444 (inschrijvers schrijven in op meerdere percelen)

Aantal inschrijvers

230

Aantal te gunnen inschrijvers

156

Aantal gedeeltelijk te gunnen inschrijvers

35

Aantal af te wijzen inschrijvers

39

RAADSINFORMATIENOTA OT

Gunning en afwijzing In de beoordelingsfase hebben beoordelaars inhoudelijke casusbeschrijvingen en begeleidingsplannen van aanbieders beoordeeld. Aanbieders moesten in deze beschrijvingen aan de hand van verschillende kwaliteitsaspecten uitleggen hoe zij in een casus uit eigen praktijk invulling geven aan passende en kwalitatief hoogwaardige (jeugd)hulp. In de positief beoordeelde inschrijvingen zagen de beoordelaars concrete en heldere beschrijvingen op de gevraagde kwaliteitsaspecten. Aanbieders beschreven inhoudelijk passende en mooie interventies. Waarbij zij met oog voor het systeem werken aan veiligheid, meer eigen regie, zelfstandigheid, passende inzet en afschalen waar mogelijk. Het is een kleine greep met enkele voorbeelden uit de positieve beoordelingen van de inschrijvingen. Daartegenover staan ook de inschrijvingen die minder goed beoordeeld zijn en die uiteindelijk geheel of gedeeltelijk zijn afgewezen. Sommige inschrijvingen bevatten vage en onvolledige beschrijvingen van ingezette zorgtrajecten en gingen niet of nauwelijks in op de uitgevraagde kwaliteitsaspecten. In negatief beoordeelde inschrijvingen lieten sommige inschrijvers weinig oog zien voor de client of het systeem rond de client en werkten vooral vanuit hun eigen perspectief.

De beoordelaars zagen beschrijvingen van aanbieders die niet lieten zien hoe zij actief toe werken naar het behalen doelen en het versterken van de eigen kracht en eigen regie. Ook vielen partijen af omdat zij niet aantoonden ervaring te hebben met het leveren van de producten waarop zij inschreven of omdat zij niet beschikken over de gevraagde kwaliteitsborging. Daarnaast zijn er inschrijvers afgevallen om dat zij niet akkoord gingen met de voorwaarden zoals de tarieven, producten en het programma van eisen of omdat zij geen volledige inschrijving indienden en ook na herstelmogelijkheden niet de gevraagde benodigde informatie aanleverden. Verwachtingen op lange termijn We verwachten dat de gegunde zorgaanbieders een goed en dekkend zorgaanbod kunnen bieden aan cliënten in onze regio. Mochten we komende periode toch merken dat voor bepaalde vormen van zorg het aanbod niet toereikend is, dan hebben we de mogelijkheid om aanvullend aanbieders te laten inschrijven. Doordat we expliciet maken wat we van een zorgaanbieder verwachten, is helder geworden welke aanbieders in staat zijn om dat te leveren. We zien mooie voorbeelden in de inschrijvingen waar we heel enthousiast van worden en we gunnen onze inwoners die kwaliteit van zorg. Verschuivingen in zorg: je weg vinden Voordat bovenstaande verwachtingen waargemaakt worden, zal er veel verschuiven in het zorglandschap.

Er zullen in het aankomende jaar wellicht cliënten moeten wisselen van zorgaanbieder, hulpverleners wellicht van werkgever en medisch verwijzers moeten het nieuwe zorglandschap leren kennen. Hoewel we dit niet helemaal kunnen voorkomen, proberen we de overgang voor iedereen zo soepel mogelijk te maken. Daarom hebben we een overgangsregeling.

3

RAADSINFORMATIENOTA OT

Overgangsregeling We hebben alle vertrouwen in het eindresultaat van het nieuwe zorglandschap, maar we weten ook dat zo’n transitie lastig kan zijn. Met de overgangsregeling zorgen we voor een zachte landing. De nieuwe inkoopcontracten gaan in op 1 juli 2023, maar dat betekent niet dat op die datum de ‘oude’ zorgaanbieders direct moeten stoppen. Zij hebben dan nog een jaar om hun zorg voor cliënten af te bouwen. Zo zorgen we dat cliënten zo min mogelijk merken van de transitie. Zeker cliënten met kortdurende zorg zullen weinig tot niets van de transitie meemaken. Daarnaast steken we veel energie in de voorbereiding van de overgang. Door het tijdig en zorgvuldig informeren van onze inwoners, de zorgaanbieders en de zorgverwijzers. En door met de gecontracteerde partners afspraken te maken over hoe we de overgang voor inwoners zo soepel mogelijk laten verlopen. De lokale impact in uw gemeente Nu de beoordeling is afgerond en de voorlopig gunning heeft plaatsgevonden weten we wie – onder voorbehoud van definitieve gunning – onze partners voor de komende jaren worden. Met de inzichten van de voorlopige gunning gaan we aan de slag om de lokale impact voor uw gemeente in kaart te brengen. Zodra we inzichtelijk hebben gemaakt hoe ons nieuwe zorglandschap eruit ziet en wat dit betekent voor onze inwoners, zullen we u hierover informeren. 3.

Doorontwikkeling inkoopstrategie d.m.v. Pilots

Onderdeel van de aanbesteding Wmo en Jeugdhulp is de ontwikkeling van pilots, waarin de Regio Rivierenland samen met zorgaanbieders gaat onderzoeken hoe de inzet van inkoopinstrumenten kan bijdragen aan het verbeteren van de kwaliteit tegen beheersbare kosten. In de inkoopstrategie is op basis van de beschrijving van de sturingsinstrumenten en de afwegingen die daarbij aan de orde zijn gekozen voor een groeimodel voor de komende inkoopperiode (2023 e.v.). Met dit groeimodel wordt er vanuit de huidige werkwijze in pilots onderzocht welke inrichting en doorontwikkeling van de verschillende segmenten het meest passend is. Wanneer de voorlopige gunning bekend is gemaakt kan er gestart worden met het informeren van aanbieders over het vervolgproces op het pilotspoor. Allereerst zal er een inschrijvingsprocedure plaatsvinden voor geïnteresseerde zorgaanbieders. Per pilotidee zijn gunningscriteria uitgewerkt. Na de selectieprocedure gaan we met de aanbieders aan de slag met het uitwerken van Maatschappelijke Businesscases. De planning is er op gericht om na het zomerreces deze Maatschappelijke Businesscases ter besluitvorming voor te leggen bij de deelnemende gemeenten. Daarna start de implementatie en uitvoeringsfase. 4.

Uitwerking nieuwe DVO Inkoop en contract/leveranciersmanagement Momenteel wordt er ook gewerkt om op basis van de uitkomsten van het inkooptraject ook de afspraken m.b.t. het gezamenlijke contract/leveranciersmanagement te herzien. Op dit moment is deze uitvoeringstaak belegd bij Regio Rivierenland. Via de contractgestuurde dienstverlening (DVO) kan men invulling geven aan deze taak ondanks het feit dat Wmo en Jeugdhulp niet belegd is in de GR Regio Rivierenland. Momenteel wordt er gewerkt aan de uitwerking van een nieuw organisatieplan en DVO tussen de gemeenten en GR Regio Rivierenland.

4

RAADSINFORMATIENOTA OT 5.

Regiovisie Jeugdhulp (Norm van Opdrachtgeverschap VNG/Rijk) In het kader van de Norm van Opdrachtgeverschap is afgesproken dat iedere regio in Nederland een Regiovisie opstelt met daarin het perspectief op een toekomstbestendige uitvoering van jeugdhulp. Er is een regionale projectgroep aan de slag gegaan de afgelopen maanden. Op basis van de eerste versie van de visie op jeugdhulp heeft de regionale projectgroep Regiovisie op veel plekken informatie opgehaald. Bij verschillende ambtelijke werkgroepen, bij collega's van aanpalende terreinen, bij adviesraden, bij jeugdigen en hun ouders, bij zorgaanbieders en gecertificeerde instellingen en bij het onderwijs, huisartsen en de GGD. Met alle inzichten en ideeën die dit proces heeft opgeleverd is een nieuwe versie van de visie opgesteld. Deze versie gaat nu via de het ambtelijk regionaal overleg naar het regionaal Portefeuillehoudersoverleg Wmo-jeugd. In het PFO hopen we overeenstemming te bereiken over een versie die ter advisering kan worden voorgelegd aan de adviesraden en die we tevens kunnen bespreken in een regionale raadsbijeenkomst. Deze regionale raadsbijeenkomst wordt gepland tussen de periode mei – juli 2023. De vaststelling van de visie door de gemeenteraden is voorzien na de zomervakantie van 2023. 6.

Uitwerking samenwerkingsafspraken gemeenten (SOK) In het Pfo Wmo/jeugd van 15 juli 2021 hebben de zes portefeuillehouders afgesproken om de strategisch beleidsinhoudelijke samenwerking op gebied van Wmo en jeugdzorg tussen de gemeenten te versterken verbeteren. Om dat de formaliseren worden er samenwerkingsafspraken gemaakt. Uit diverse evaluaties in het recente verleden (BMC, 2020) is geconstateerd dat het opdrachtgeverschap en de samenwerking tussen de gemeenten minder vrijblijvend geborgd moet en kan worden. Ook vanuit het Rijk en VNG wordt een dwingend beroep gedaan om deze samenwerking beter en anders vorm te geven. Het Rijk en VNG zijn op dit moment in een vergevorderd stadium om tot definitieve afspraken te komen voor de invulling en uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. In de nu beschikbare conceptversies van de Hervormingsagenda is duidelijk aangegeven dat een vrijblijvende samenwerking zoals dat nu tussen de gemeenten in Rivierenland is georganiseerd onvoldoende is. In regio Rivierenland is momenteel een bestuurlijke en ambtelijke werkgroep aan de slag om tot goede samenwerkingsafspraken te komen en hierbij een passende governance structuur op te stellen. De werkgroep streeft ernaar om zowel op de korte termijn als langere termijn tot een voorstel te komen.

In het voorstel voor de langere termijn zullen de afspraken voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd en de vast te stellen Regiovisie samen moeten komen.

5