Raadsvoorstel 3812 - Begroting 2027 Werkzaak Rivierenland

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

11 juni 2026 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) /RAAD/26/03812

Raadsvoorstel Onderwerp

zienswijze begroting 2027 GR Werkzaak Rivierenland

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Van Dijkhuizen)

Samenvatting

De raad wordt door het dagelijks bestuur van Werkzaak Rivierenland in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op de concept-begroting 2027. Het algemeen bestuur van deze Gemeenschappelijke Regeling weegt die zienswijze mee bij de vaststelling van de begroting. De begroting heeft een stijging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg, die gedekt kan worden uit de eveneens gestegen rijksbijdragen die onze gemeente ontvangt.

Voorgesteld besluit

1. 2. 

voorliggende zienswijze vast te stellen voorliggende begrotingswijziging vast te stellen

Inleiding Op 10 april 2026 heeft het dagelijks bestuur van Werkzaak Rivierenland de begroting 2027 gestuurd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten met het verzoek hun zienswijze kenbaar te maken. In deze concept-begroting is voor het eerst ook de uitvoering van de Participatiewet voor gemeente Neder-Betuwe verwerkt. De voorliggende begroting volgt de uitgangspunten uit de Kaderbrief 2027 en geeft een goed beeld van de wijze waarop Werkzaak in 2027 uitvoering denkt te geven aan de wettelijke taken vanuit de Participatiewet en Sociale Werkvoorziening. In de begroting is eveneens de gevraagde besparing op bedrijfsvoeringskosten verwerkt. Beoogd effect Een adequate en financieel stabiele regionale samenwerking op het gebied van de Participatiewet en Sociale Werkvoorziening, waarin de raad tevoren zijn invloed op de begroting van de Werkzaak Rivierenland kan uitoefenen door het uitbrengen van een zienswijze. Argumenten 1.1.De begroting 2027 is volgens de afgesproken kaders opgesteld en geeft voor het overige geen aanleiding tot een inhoudelijke reactie. In de begroting is gewerkt met de in de Kaderbrief 2027 aangekondigde uitgangspunten. De gehanteerde indexering is regionaal afgestemd met andere Gemeenschappelijke regelingen en de controllers van gemeenten. In de concept-zienswijze is een regionaal afgestemde passage opgenomen over deze indexering.

De compensatie die gemeenten ontvangen is namelijk lager dan de werkelijke loon- en prijsstijgingen. Daarom wordt aangekondigd dat gemeenten in 2026 met alle GR-en in gesprek zullen gaan over de te hanteren indexering in de komende begrotingsjaren. Werkzaak hanteert verder de meest recente informatie over de te ontvangen rijksmiddelen en bestandsontwikkeling in de raming van lasten en baten in 2027. Dat houdt in dat ze een toename verwachten in de uitgaven aan bijstand, maar een afname is de uitgaven voor de Sociale Werkvoorziening. Goed om te zien is dat zij zich zeer bewust zijn van de financiële krapte bij gemeenten en daarom gehoor geven aan de wens van gemeenten om te besparen op de bedrijfsvoering. In de concept-zienswijze wordt hiervoor dank uitgesproken. Een deel van de gestegen uitgaven en inkomsten in 2027 ten opzichte van de jaarrekening 2025 en begroting 2026 is het gevolg van de invlechting van onze gemeente ten aanzien van de Participatiewet. Dit was immers nog niet verwerkt in de begroting 2026, maar levert Werkzaak een toename van circa 275 Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

klanten ineens op. Daar staat tegenover dat Werkzaak ook de rijksmiddelen voor bijstand, re-integratie en uitvoeringskosten vanuit onze gemeente gaat ontvangen. Per saldo heeft dit een positief effect op de Werkzaakbegroting, doordat de bedrijfsvoeringskosten voor de Participatiewet over zeven gemeenten verdeeld kunnen worden in plaats van zes. 2.1. De conceptbegroting van Werkzaak laat zien dat aanpassing in de gemeentelijke begroting 2027 nodig is. In juli 2025 zijn de verwachte financiële effecten van volledige deelname aan de GR Werkzaak in de gemeentelijke begroting meerjarig verwerkt. Daarbij werd uiteraard uitgegaan van de op dat moment bekende informatie. Het verschil (subsidievoordeel BUIG) tussen de te verwachten lasten BUIG/LKS en Rijksbijdrage zijn t.g.v. financiële positie van de gemeente gekomen. Daarnaast is in de gemeentelijke begroting 2026 en meerjarenraming rekening gehouden met extra besparing (stelpost) op de uitkeringslast vanwege de verwachting dat de extra investeringen die Werkzaak doet in het begeleiden en ontwikkelen van inwoners richting de arbeidsmarkt leidt tot betere uitstroomcijfers. De huidige raming in de gemeentelijke begroting is daarmee positiever dan de op een voorzichtiger scenario gebaseerde meerjarenraming in de Werkzaak-begroting.

Inmiddels is (landelijk) het aantal mensen in de bijstand toegenomen en is het wettelijk minimumloon (en dus ook de bijstandsuitkering) omhoog gegaan. Dat leidt tot een hogere bijstandslast en uitgaven voor begeleiding en re-integratie. Gemeenten worden daarvoor gecompenseerd door een eveneens hogere specifieke uitkering (BUIG) en meer uitvoerings- en re-integratiemiddelen in het Gemeentefonds. Per saldo stijgt daarmee weliswaar de gemeentelijke bijdrage aan Werkzaak, maar doet zich naar verwachting nog steeds een voordeel voor ten opzichte van de rijksmiddelen. Voor de SW doet zich eveneens een voordeel voor, doordat het aantal inwoners in de Sociale Werkvoorziening sneller afneemt dan waar het rijk rekening mee houdt in de toekenning van de rijksbijdrage SW. In de bijgevoegde begrotingswijziging word ten aanzien van de SW, bedrijfsvoering en re-integratie aangesloten bij de Werkzaak-begroting. Maar voor de uitgaven aan bijstandsuitkeringen is een positievere (lagere) bijstelling opgenomen dan in de voorliggende conceptbegroting 2027. Het blijft afwachten of dit door ons geraamde voordeel op de BUIG zich werkelijk in deze mate zal voordoen. De eerstvolgende P&C documenten van Werkzaak (Bestuursrapportage en jaarrekening 2026) zullen hier meer duidelijkheid over geven.

Kanttekeningen 1.1.De financiële resultaten van de GR Werkzaak zijn sterk afhankelijk van de conjunctuur en rijksbeleid. Bij het opstellen van de voorliggende begroting gaat Werkzaak uit van de meest recente informatie over de rijksfinanciën en de in- en uitstroomcijfers van 2025. Aangezien zowel de instroom- als uitstroomcijfers beïnvloedt worden door conjuncturele ontwikkelingen, kan het resultaat in werkelijkheid anders uitpakken. Met de huidige internationale onrust is lastig te voorspellen welk effect de economische situatie in 2027 op de regionale arbeidsmarkt gaat hebben. Ook hebben beleidsvoornemens van het nieuwe Kabinet Jetten, zoals de beperking van de WW-duur, mogelijk een negatief effect op de uiteindelijke resultaten in 2027. Het is onzeker in welke mate gemeenten door het rijk gecompenseerd worden voor de hogere lasten die dit oplevert. Verder loopt er in de regio nog een discussie over de wijze waarop Werkzaak de BUIG begroot. Naast de raming van de uitkeringslast neemt Werkzaak conform de afgesproken verdeelsleutel een stelpost (subisidievoordeel BUIG/LKS) op, die doorgaans vrijvalt ten gunste van gemeenten in de bestuursrapportage of jaarrekening. Daarmee zijn fluctuaties in de uitkeringslast binnen de begroting op te vangen zonder tussentijdse begrotingswijziging.

Een aantal gemeenten (waaronder Neder-Betuwe) heeft verzocht deze afspraak te wijzigen, zodat geraamde budgetten van in de gemeentelijke begroting aansluiten met die van de Werkzaak. Besluitvorming over een aangepaste wijze van begroten is echter nog niet afgerond, waardoor de stelpost in de voorliggende conceptbegroting nog zichtbaar is. Financiën De bijdrage aan Werkzaak voor 2027 conform de conceptbegroting 2027 bedraagt € 9.618.500 oplopend naar € 9.639.000 in 2030. Dit bedrag is inclusief het verwachte subsidievoordeel op de BUIG/LKS (€ 630.300). In de gemeentelijke begroting wordt een bedrag opgenomen van € 8.651.600 als bijdrage aan de WZ voor 2027, aflopend naar € 8.574.800, waarbij de verwachting is dat het volledig subsidieresultaat t.g.v. de gemeente komt. Er bestaat een risico dat dit voordeel niet volledig behaald zal worden door het Pagina 2 van 4

/RAAD/26/03812

solidariteitsbeginsel tussen de deelnemende gemeenten. Waarbij afgesproken is dat alle deelnemende gemeente waarvoor Werkzaak de Participatiewet uitvoert samen de lasten en baten voor de BUIG dragen. Daarnaast zijn er nog aanpassingen op de bijdrage SW, re-integratie en uitvoeringslasten. Met de bijgevoegde begrotingswijziging worden de lasten en baten in de gemeentelijke begroting 2027 en meerjarenraming bijgesteld naar de actuele cijfers van Werkzaak uit de begroting 2027 en meerjarenraming. Deze verwerking levert een positief resultaat op ten opzichte van de huidige opgenomen bijdrage aan Werkzaak. Dit resultaat wordt vereffend met de in gemeentelijke begroting opgenomen stelpost ‘verwachte besparing op uitkering Inkomensregelingen’, vanuit het raadsvoorstel over de Zienswijze toetreden Neder-Betuwe aan Werkzaak. Daarmee wordt de stelpost voor 2027 volledig vereffend. Voor de jaren 2026, 2028 t/m 2029 resteert er nog een bedrag. Het restende bedrag van € 52.439 in 2027 komt ten gunste van de financiële positie. Onderstaand ziet u de effecten in een overzicht weergegeven: Bijstellen bijdrage Werkzaak Bijstellen SW Bijstellingen Overige (Reintegratie, uitvoeringslasten, DVO's) Bijstellen Lasten BUIG/LKS Bijstellen Baten BUIG/LKS Positief resultaat Vereffening stelpost besparing op uitkering Inkomensregelingen vanuit positief resultaat Restant tgv financiele positie

Aanwezige stelpost besparing op uitkering Inkomensregelingen Vereffening vanuit positief resultaat BGR 2027 Werkzaak Restant stelpost besparing op uitkering Inkomensregelingen

2026

2026 96.222

96.222

2.027 -145.210 61.187 261.808 -462.600 -284.815

2.028 -172.043 114.234 264.208 -462.600 -256.201

2.029 -171.984 129.228 261.808 -462.600 -243.548

2.030 -192.957 136.501 261.808 -462.600 -257.248

232.376 -52.439

256.201 -

243.548 -

257.248 -

2.027 232.376 -232.376 -

2.028 315.795 -256.201 59.594

2.029 398.515 -243.548 154.967

2.030 398.515 -257.248 141.267

Communicatie De gemeenteraad van Neder-Betuwe stemt in met de conceptbegroting 2027 van Werkzaak Rivierenland en spreekt haar dank uit voor de aandacht voor de financiële situatie bij gemeenten. Vervolgstappen Na vaststelling in de raad ontvangt Werkzaak Rivierenland de brief van de gemeente Neder-Betuwe met daarin haar zienswijze ten aanzien van de begroting

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Concept-zienswijze 2. Aanbiedingsbrief Werkzaak Rivierenland 2a. Begroting 2027 Werkzaak Rivierenland 3. Begrotingswijziging

Pagina 3 van 4

/RAAD/26/03812

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 35 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen en de gemeenschappelijke regeling Werkzaak Rivierenland;

B E S L U I T:

1. voorliggende zienswijze vast te stellen; 2. voorliggende begrotingswijziging vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 11 juni 2026 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

/RAAD/26/03812