Raadsvoorstel 3728 - Energievisie Neder-Betuwe

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

29 januari 2026 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/25/111666/RAAD/25/03728

Raadsvoorstel Onderwerp

Energievisie Neder-Betuwe

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Van Someren)

Samenvatting

In september 2024 heeft het college van burgemeester & wethouders ingestemd met een bestuursopdracht voor het opstellen van een Energievisie en Programma Warmte & Energie. Eind 2024 is begonnen met het doorlopen van de processtappen uit de bestuursopdracht en te komen tot een concept Energievisie. Het resultaat is besproken met het college van B&W, betrokken collega’s, ondernemers en met u. Op 23 september 2025 heeft het college van B&W de ontwerp Energievisie vastgesteld. De ontwerp Energievisie is ter inzage gelegd van 2 oktober 2025 tot 14 november 2025. Er zijn vijf zienswijzen ingediend.

Voorgesteld besluit

1. 2.

De Energievisie gewijzigd vast te stellen. De beantwoording van de ontvangen zienswijzen zoals verwoord in de Nota van beantwoording Energievisie vast te stellen.

Inleiding De energietransitie vraagt de komende decennia om gerichte keuzes. De gemeente Neder-Betuwe staat voor de opgave richting 2050 regie te voeren op een toekomstbestendig, betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem, passend bij het karakter van onze gemeente en de regionale afspraken binnen RES Rivierenland. De huidige Klimaatnota 2021–2025 loopt af en de gemeente is verplicht uiterlijk eind 2026 een Warmteprogramma vast te stellen. Om dit mogelijk te maken is actualisatie van het strategisch energiebeleid noodzakelijk. De Energievisie Neder-Betuwe 2025 vormt dit strategisch kader. De visie schetst de contouren van het toekomstige energiesysteem, benoemt leidende principes, brengt beperkingen en kansen in kaart, en verbindt deze aan de ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelrichtingen die de gemeenteraad eerder heeft vastgelegd in onder andere de Toekomstvisie 2050. Van 2 oktober tot en met 14 november 2025 heeft de ontwerpvisie ter inzage gelegen. In totaal zijn vijf zienswijzen ingediend, afkomstig van organisaties, bewonerscollectieven en energiecoöperaties. Deze zienswijzen zijn zorgvuldig beoordeeld, beantwoord en waar relevant verwerkt in het definitieve document, zoals vastgelegd in de Nota van beantwoording.

Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd de Energievisie vast te stellen, zodat we op koers blijven, de wettelijke verplichtingen nakomen en richting kunnen geven aan toekomstige keuzes. Beoogd effect Met dit voorstel wordt de Energievisie vastgesteld als strategisch beleidsdocument waarmee:  richting wordt gegeven aan het energiesysteem van 2050;  kaders worden geboden voor ruimtelijke keuzes (zoekgebieden, netimpact);  het Warmteprogramma en toekomstige energieprojecten worden voorbereid;  zekerheid en consistentie ontstaat voor inwoners, energiecoöperaties, bedrijven en ontwikkelaars.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Argumenten 1.1 De Energievisie biedt een samenhangend en toekomstgericht kader voor de energietransitie In de Energievisie kiezen we voor een samenhangende regierol in de energietransitie. Nieuwe uitdagingen zoals langdurige netcongestie maken duidelijk dat traditionele oplossingsrichtingen (zoals individueel elektrificeren en onbeperkt duurzame opwek realiseren) niet zonder meer uitvoerbaar zijn. De visie legt daarom duidelijke beleidskeuzes vast: de gemeente geeft prioriteit aan netbewuste ontwikkeling, het stimuleren van collectieve systemen zoals lokale energiehubs, het inzetten van duurzame warmtebronnen om de druk op het elektriciteitsnet te verlagen en het bundelen van opwek in zorgvuldig gekozen zoekgebieden, zoals deze in het RES 1.0 bod zijn weergegeven. Ook wordt gekozen voor een ontwikkelpad waarin energiebesparing en het scenario voor elektrisering leidend zijn. 1.2 Het zoekgebied ten noorden van de A15 in lijn gebracht met het zoekgebied in Overbetuwe In deze Energievisie kiezen we ervoor het zoekgebied voor windenergie aan de noordzijde van de A15 bij Dodewaard te verkleinen en in lijn te brengen met het beleid van de gemeente Overbetuwe. Deze aanpassing zorgt voor één samenhangend ruimtelijk kader in het gebied, waardoor toekomstige initiatieven binnen de regio consistent beoordeeld kunnen worden.

Een afwijkend zoekgebied aan de Neder-Betuwse zijde zou leiden tot een versnipperd landschappelijk beeld en tot technische beperkingen, zoals ongelijke uitlijning door de nabijgelegen 380 kV-verbinding. Ook is aan de noordzijde slechts zeer beperkte ruimte beschikbaar, waardoor slechts een klein en minder efficiënt cluster mogelijk zou zijn. Juist door deze harmonisatie van het zoekgebied wordt het voor NederBetuwe mogelijk om het eigen aandeel in het RES-bod op een verantwoorde manier te blijven realiseren. De resterende zoekgebieden bieden meer ruimte, betere technische condities en een betere landschappelijke inpassing. Indien het oude zoekgebied was gehandhaafd, zouden de beperkte ontwikkelruimte, technische beperkingen en landschappelijke knelpunten het behalen van het RES-bod juist complexer hebben gemaakt. De gekozen aanpassing borgt daarmee zowel ruimtelijke kwaliteit als uitvoerbaarheid van de regionale energieopgave. 1.3 Wij hebben de Energievisie nodig om het Warmteprogramma op tijd en zorgvuldig op te stellen Wij moeten uiterlijk in 2026 een Warmteprogramma vaststellen. Om dit te kunnen doen moeten we vooraf duidelijke keuzes maken over de ontwikkelrichting van het toekomstige energiesysteem.

Met deze Energievisie leggen wij de koers vast: we zorgen voor netbewuste nieuwe wijken, zetten in deze fase in op het besparen van energie, onderzoeken mogelijkheden voor collectieve en duurzame warmte waar dat kan en stemmen woningbouw en economische ontwikkeling actief af op de beschikbare energieinfrastructuur. 2.1 Wij hebben de zienswijzen zorgvuldig verwerkt en waar nodig de energievisie aangevuld In de Nota van beantwoording hebben wij de 5 binnengekomen zienswijzen beantwoord en ook aangegeven welke wijzigingen zijn doorgevoerd. Waar een zienswijze ons wees op onvolledigheden of onduidelijkheden, hebben wij de Energievisie aangepast. Zo verduidelijken wij dat de laanboomteelt een relatief laag energieverbruik kent en dat zonnepanelen op agrarische daken alleen worden gestimuleerd wanneer de dakconstructie en netcapaciteit dit toelaten. Ook hebben wij de rol en de onafhankelijke inrichting van het gebiedsfonds explicieter vastgelegd. Tot slot is de participatie verduidelijkt in de Energievisie. Kanttekeningen 1.1 Wijzigingen kunnen ertoe leiden dat een nieuwe zienswijzenprocedure nodig is Hoewel de raad vrij is in haar afweging, is het belangrijk te onderkennen dat substantiële wijzigingen aan de Energievisie kunnen betekenen dat het document juridisch als wezenlijk anders moet worden beschouwd dan het ter inzage gelegde ontwerp.

Substantiële wijzigingen kunnen ertoe leiden dat een nieuwe ontwerpfase en zienswijzenperiode noodzakelijk is. Dit volgt uit de algemene beginselen van zorgvuldige besluitvorming. Het verdient daarom aanbeveling dat de raad zich, alvorens ingrijpende wijzigingen aan te brengen, bewust is van deze mogelijke procedurele consequenties.

Pagina 2 van 4

Z/25/111666/RAAD/25/03728

1.2 Het verder beperken van de zoekgebieden kan consequenties hebben voor het halen van ons RESbod 1.0. Door de aanpassing van het zoekgebied bij Dodewaard blijft het voor ons mogelijk om ons aandeel in de RES-opgave volgens ons op een goede manier te realiseren. Maar die ruimte is beperkt. Wanneer wij zoekgebieden verder verkleinen of uitsluiten, dan kunnen wij het RES-bod hoogstwaarschijnlijk niet meer binnen onze gemeentegrenzen waarmaken. Daarmee vergroten wij de druk op onze buurgemeenten en verliezen wij zelf regie en invloed. 1.3 Deze Energievisie verandert niets aan de participatie bij concrete projecten De vaststelling van de visie maakt geen projecten mogelijk en wijst geen concrete locaties aan. Zodra een initiatief voor wind, zon of warmte zich aandient, dan betrekken wij (of de provincie in geval van een projectbesluit) belanghebbenden via een aparte participatie- en vergunningprocedure. De visie vormt het kader waarbinnen wij dergelijke besluiten nemen, maar vervangt participatie niet. Wij blijven belanghebbenden actief betrekken op het moment dat initiatieven daadwerkelijk vorm krijgen. Financiën Het vaststellen van de Energievisie heeft geen directe financiële gevolgen. Communicatie Nadat de Energievisie is vastgesteld zal hierover een artikel geplaatst worden in het Gemeentenieuws.

Daarnaast zal de Energievisie geplaatst worden op de duurzaamheidswebsite van de gemeente (samendetoekomst.nl). Vervolgstappen Nadat de Energievisie is vastgesteld zal deze gepubliceerd worden via het gemeenteblad en overheid.nl.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Energievisie 2. Nota van beantwoording met bijlagen

Pagina 3 van 4

Z/25/111666/RAAD/25/03728

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 110, lid 1 onder a van de Gemeentewet;

B E S L U I T:

1. de Energievisie gewijzigd vast te stellen; 2. de beantwoording van de ontvangen zienswijzen zoals verwoord in de Nota van beantwoording Energievisie vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 29 januari 2025 de griffier,

de voorzitter,

{{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Pagina 4 van 4

Jan Kottelenberg

Z/25/111666/RAAD/25/03728