Raadsvoorstel - 3666 - Eindonderzoek kostenverdeelsystematiek VRGZ

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

25 september 2025 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) 00789/RAAD/25/03666

Raadsvoorstel Onderwerp

Eindonderzoek kostenverdeelsystematiek VRGZ

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Kottelenberg)

Samenvatting

Op 3 juli 2025 heeft het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio GelderlandZuid een voorgenomen besluit genomen om per 2027 over te gaan op een nieuwe kostenverdeelsystematiek. Deze is gericht op een volledige verdeling via het gemeentefonds (cluster Crisisbeheersing en Brandweer), met een nietlineaire ingroeiperiode van vijf jaar. De gemeenteraad wordt voorgesteld om in reactie op dit voorgenomen besluit een zienswijze in te dienen vóór 29 september 2025.

Voorgesteld besluit

1.  

Een positieve zienswijze in te dienen op het voorgenomen besluit van het Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Gelderland-Zuid van 3 juli 2025 om: De verdeling van de gemeentelijke bijdragen met ingang van 2027 volledig op basis van het gemeentefonds (subcluster crisisbeheersing en brandweer) te baseren. Als ingroeimodel te kiezen voor een niet lineaire ingroeiperiode van 5 jaar.

Inleiding Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) heeft, op basis van onderzoek, vastgesteld dat de huidige kostenverdeelsleutel niet langer voldoet aan de criteria van rechtvaardigheid, solidariteit en duurzaamheid. Een kostenverdeelsleutel is de systematiek waarmee de gezamenlijke kosten van de veiligheidsregio objectief over de deelnemende gemeenten worden verdeeld, bijvoorbeeld op basis van inwonertal, historische kosten of andere relevante parameters. Momenteel gelden de volgende verdeelregels: • 12 % op basis van inwonertal • 88 % op basis van historische kosten Dit hybride model is sinds 1 januari 2017 van kracht en in 2021 volledig ingevoerd. In het voorjaar van 2024 is de gemeenteraad via een raadsinformatiebrief geïnformeerd over het onderzoek naar mogelijke actualisatie van deze systematiek. Op 3 juli 2025 heeft het Algemeen Bestuur een voorgenomen besluit genomen om per 2027 over te gaan op een volledige verdeling via het gemeentefonds (cluster Crisisbeheersing en Brandweer), met een nietlineaire ingroeiperiode van vijf jaar. De gemeenteraad kan hierop een zienswijze indienen tot en met 29 september 2025. Beoogd effect Door het indienen van een positieve zienswijze wordt de besluitvorming met betrekking tot de voorgestelde kostenverdeelsystematiek ondersteund. Argumenten 1.1 De raad is bevoegd om een zienswijze in te dienen.

In de gemeenschappelijke regeling VRGZ, artikel 11 a lid 5, staat dat besluiten die een financieel belang hebben, worden voorgelegd aan de gemeenteraden voor een zienswijze.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

1.2 De huidige kostenverdeelsystematiek voldoet niet meer aan de juiste criteria en zorgt voor grote verschillen in bijdragen van de verschillende gemeenten. Er is sprake van grote verschillen in gemeentelijke bijdragen zonder actuele grondslag. De criteria transparant en eenvoudig zijn nog van toepassing, maar aan de criteria regionale solidariteit, bevorderend aan doorontwikkeling, rechtvaardig en duurzaam wordt niet voldaan. Daarnaast is sprake van bestuurlijk draagvlak voor de nieuwe kostenverdeelsystematiek. De keuze voor de nieuwe kostenverdeelsystematiek en het ingroeimodel is tot stand gekomen na een lang en zorgvuldig traject. Uiteindelijk heeft het AB besloten voor deze kostenverdeelsystematiek inclusief de niet-lineaire ingroeivariant te kiezen. Door voordeelgemeenten sneller te laten afbouwen en nadeelgemeenten geleidelijk te laten groeien, ontstaat een evenwichtig en solidair overgangstraject. Dit doet recht aan het feit dat sommige gemeenten in het verleden structureel meer hebben bijdragen dan op basis van draagkracht gerechtvaardigd was. Kanttekeningen 1.1 Herverdeeleffecten kunnen lokaal gevoelig liggen. De overgang naar een nieuwe verdeelsleutel leidt tot herverdeeleffecten: sommige gemeenten gaan meer bijdragen, anderen minder. Dit kan lokaal tot bestuurlijke of politieke discussie leiden, zeker in gemeenten waar de bijdrage substantieel stijgt.

De voorgestelde ingroeivariant verzacht dit effect, maar neemt dit niet volledig weg. 1.2 We hebben te maken met afhankelijkheid van gemeentefondsverhoudingen. De voorgestelde verdeelsleutel is gebaseerd op het subcluster Crisisbeheersing en Brandweer van het gemeentefonds. Hoewel dit een objectieve en breed gedragen basis vormt, blijft het gemeentefonds onderhevig aan herijkingen en beleidswijzigingen vanuit het Rijk. Dit kan in de toekomst opnieuw tot verschuivingen leiden in de bijdragen per gemeente. In de positieve zienswijze wordt aandacht gevraagd om hier alert op te zijn. 1.3 Wanneer je alleen naar financiële consequenties kijkt is de lineaire ingroeimethode aantrekkelijker De afweging die in het AB is gemaakt, is breder dan alleen de financiële consequenties en heeft ook te maken met solidariteit en de politieke keuze om eenduidig een standpunt in te nemen. 1.4 Het Algemeen Bestuur is niet verplicht om de ingediende zienswijze over te nemen. Het AB weegt alle ontvangen reacties en neemt daaropvolgend zelfstandig het definitieve besluit over de kostenverdeelsleutel. Financiën Bij de gekozen niet-lineaire methode gaat de gemeente Neder-Betuwe vanaf het 1e jaar (2027) een lagere bijdrage betalen van €1.922.564. Ter vergelijking: de gemeentelijke bijdragen in 2026 is €2.182.799. De lagere bijdrage daalt de jaren na 2027 tot €1.814.616 in 2031.

Hierbij is (nog) geen rekening gehouden met indexatie en ontwikkelingen waar mogelijk extra geld voor nodig is. Communicatie De positieve zienswijze wordt na goedkeuring door de raad aan de VRGZ toegezonden. Verder is er geen aanvullende externe communicatie nodig. Vervolgstappen De voorgenomen besluiten hebben naar oordeel van het AB een aanzienlijk financieel belang, om die reden wordt de gemeenteraad op grond van artikel 11 a, vijfde lid van de gemeenschappelijke regeling VRGZ in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen. De gemeenteraad kan de zienswijze indienen vóór 29 september 2025. In de Kaderbrief 2027 wordt het college en de raad in kennis gesteld van de definitieve besluitvorming over de kostenverdeelsystematiek, het ingroeimodel en de ingroeiperiode. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Pagina 2 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

00789/RAAD/25/03666

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Raadsbrief d.d. 7 juli 2025 onderzoek kostenverdeelsleutel 2. Eindrapport kostenverdeelsleutel VRGZ 3. Conceptzienswijze

Pagina 3 van 4

00789/RAAD/25/03666

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 11 a, vijfde lid van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Gelderland-Zuid;

B E S L U I T: Een positieve zienswijze in te dienen tegen het voorgenomen besluit van het Algemeen Bestuur Veiligheidsregio Gelderland Zuid van 3 juli 2025 om: - De verdeling van de gemeentelijke bijdragen met ingang van 2027 volledig op basis van het gemeentefonds (subcluster crisisbeheersing en brandweer) te baseren. - Als ingroeimodel te kiezen voor een niet lineaire ingroeiperiode van 5 jaar.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 25 september 2025 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

00789/RAAD/25/03666