Raadsvoorstel 3554 - Beleidsplan aanpak mensenhandel 2025

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

22 mei 2025 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/24/105581/RAAD/24/03554

Raadsvoorstel Onderwerp

Beleidsplan aanpak mensenhandel 2025

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Kottelenberg)

Samenvatting

Mensenhandel maakt een enorme inbreuk op de individuele vrijheid van de mens en is daarmee één van de ernstigste en meest complexe vormen van ondermijning. Mensenhandel is strafbaar gesteld in artikel 273f Wetboek van Strafrecht en komt overal en in alle lagen van onze samenleving voor. Arbeidsuitbuiting is één van de vier vormen van mensenhandel. Binnen de gemeente Neder-Betuwe zijn veel bedrijven met arbeidsmigranten in dienst. De gemeente Neder-Betuwe staat voor een krachtige integrale aanpak van mensenhandel. Om deze aanpak vorm te geven, is het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ opgesteld.

Voorgesteld besluit

1. De raad besluit het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente NederBetuwe’ vast te stellen. 

Inleiding Mensenhandel maakt een enorme inbreuk op de individuele vrijheid van de mens en is daarmee één van de ernstigste en meest complexe vormen van ondermijning. Mensenhandel is strafbaar gesteld in artikel 273f Wetboek van Strafrecht en komt overal en in alle lagen van onze samenleving voor. De gemeente Neder-Betuwe staat voor een krachtige aanpak van mensenhandel. Om als gemeente een effectieve partner binnen de integrale aanpak te zijn, is het belangrijk dat de ‘basis op orde’ is. Dit wordt bereikt door wat er in dit voorstel nader wordt toegelicht. Beoogd effect Een integrale sluitende aanpak voor mensenhandel in de gemeente Neder-Betuwe creëren. Het beoogd effect van deze integrale aanpak is het integraal voorkomen, tegengaan en bestrijden van mensenhandel. Argumenten 1.1 Een sluitende aanpak mensenhandel zorgt voor het actief tegengaan ervan. De aanpak van mensenhandel is ook in het huidige regeerakkoord als prioriteit aangemerkt. Gemeenten spelen daarbij een belangrijke rol door over beleid te beschikken, waarbij ingezet wordt op het attenderen van onze inwoners en ondernemers om alert te zijn op signalen en uitingen van mensenhandel (en arbeidsuitbuiting) en het stimuleren van het actief informeren van de bevoegde autoriteiten. Daarmee willen we mensenhandel (en arbeidsuitbuiting) actief tegengaan. Hiervoor versterken wij de samenwerking met de bedrijven.

1.2 Arbeidsmigranten zijn een kwetsbare doelgroep voor mensenhandel. In het ‘Kader aanpak mensenhandel Gelderland-Zuid’ zijn arbeidsmigranten opgenomen als risicogroep bijvoorbeeld in het kader van arbeidsuitbuiting. In de gemeente Neder-Betuwe is een grote groep arbeidsmigranten werkzaam en daarom is het van belang om in te zetten op een sluitende aanpak mensenhandel.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

1.3 Het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ draagt bij aan een integrale aanpak van mensenhandel. De gemeente Neder-Betuwe heeft bij de aanpak mensenhandel een integrale rol op het gebied van bewustwording, signalering, preventie, toezicht en handhaving en zorg en opvang. De gemeente draagt bij aan het opwerpen van barrières tegen mensenhandel. In het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ zijn duidelijke afspraken opgenomen om invulling te geven aan de sluitende aanpak mensenhandel. 1.4 Het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ sluit aan op de ‘Kadernota Integrale Veiligheid 2023-2026 Neder-Betuwe’ (hierna: Kadernota), het ‘Coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Neder-Betuwe’ (hierna: Coalitieakkoord) en het ‘Jaarplan Veiligheid 2024-2025 gemeente Neder-Betuwe’ (hierna: Jaarplan Veiligheid). In de Kadernota, het Coalitieakkoord en het Jaarplan Veiligheid is ondermijning opgenomen als prioriteit. Daarbij is aangegeven dat mensenhandel onder ondermijnende criminaliteit valt, waardoor dus ook mensenhandel een prioriteit is. In het huidige coalitieakkoord wordt op het thema veiligheid nadrukkelijk ingezet op het tegengaan van ondermijning, het voorkomen en bestrijden van mensenhandel en het tegengaan van uitbuiting van arbeidsmigranten.

Om dit op een juiste, geborgde en integrale manier te doen is er een sluitende aanpak nodig. 1.5 Alle gemeenten in Nederland moeten een sluitende aanpak mensenhandel hebben. Mensenhandel staat als prioriteit aangemerkt in het regeerprogramma van het kabinet-Schoof en is daarmee dus een zeer belangrijk onderwerp. Alle gemeenten moeten een sluitende aanpak mensenhandel hebben. De gemeente voldoet aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel als de gemeente: • werkt aan actieve signalering van mensenhandel; • een functionaris heeft die optreedt als contactpersoon binnen de gemeente, bekend is met de bestuurlijke mogelijkheden om op te treden tegen mensenhandel en bekend is met de instanties waar slachtoffers mensenhandel terecht kunnen (aandachtsfunctionaris); en • gemeentelijk beleid en lokale regelgeving heeft dat de aanpak van mensenhandel ondersteunt (een voorbeeld hiervan is prostitutiebeleid). 1.6 De aanpak mensenhandel vraagt ook inspanning van de inwoners en ondernemers. Naast dat de gemeentelijke organisatie bewust moet zijn van signalen mensenhandel, moeten ook inwoners en ondernemers dat zijn. Wanneer inwoners en ondernemers bewustzijn van welke signalen er zijn, kunnen zij deze signalen ook melden bij de bevoegde autoriteiten. Dit draagt bij aan de informatiepositie op het gebied van mensenhandel en daarmee ook aan de aanpak ervan.

Hoe meer en beter signalen gemeld worden, des te beter kunnen de autoriteiten hun aanpak daarop afstemmen. Kanttekeningen 1.1 De aanpak mensenhandel vraagt om veel inspanning en capaciteit. - Om uitvoering te geven aan de aanpak mensenhandel (en daarmee aan het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’) is veel inspanning en capaciteit nodig. Dit komt omdat mensenhandel een van de meest complexe vormen van ondermijnende criminaliteit is. De uitvoerende taken zullen voornamelijk bij de aandachtfunctionaris worden belegd en hier moet dan ook capaciteit voor beschikbaar worden gesteld. De rol van aandachtfunctionaris wordt op dit moment ondergebracht bij één van de beleidsadviseurs veiligheid. De verwachting hierbij is dat voor de implementatiefase (12 maanden) 100 uur ten koste gaat van de bestaande formatie binnen OOV. Na de implementatiefase verwachten we dat dit 50 uur zal worden. Dit houdt in dat de beleidsadviseur voor 8,33 uur per maand bezig behoort te zijn met de implementatie van de aanpak mensenhandel. Deze uren gaan ten koste van haar huidige werkzaamheden. - De tijdsduur voor het behandelen van casussen door de aandachtfunctionaris is afhankelijk van het aantal signalen dat binnenkomt waaruit een casus wordt opgestart. Dit is op voorhand nog niet in te schatten en zal over 6 maanden beoordeeld moeten worden.

Ook het behandelen van de casussen gaat ten koste van de huidige formatie. - Wanneer er dusdanig veel meldingen binnenkomen waardoor de eerste aandachtfunctionaris het niet meer binnen de gestelde capaciteit kan oppakken, moet onderzocht worden of er binnen het sociaal domein iemand als tweede aandachtfunctionaris moet worden aangewezen. Pagina 2 van 4

Z/24/105581/RAAD/24/03554

-

Ook deze rol zal belegd worden binnen een bestaande functie, waardoor dit ook hier ten koste gaat van de bestaande formatie. Er kan nog geen inschatting gemaakt worden van het aantal uren, omdat nog niet duidelijk is om hoeveel casussen het gaat die de aandachtsfunctionaris moet gaan behandelen of andere werkzaamheden die hij/zij moet gaan verrichten. Toezicht en Handhaving zal een grote rol gaan spelen als het gaat om signalering van mensenhandel, maar ook de rest van de organisatie zal hier aandacht voor moeten hebben.

Financiën In 2023 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ is een uitwerking van dit beleid. En in het ‘Uitvoeringsplan mensenhandel 2025-2026’ staat de lokale uitwerking van het Beleidsplan. De benodigde capaciteit vloeit dus voort uit het Integraal Veiligheidsbeleid. Het Uitvoeringsplan wordt in eerste aanleg opgepakt binnen de bestaande capaciteit. Wanneer blijkt dat de aanpak mensenhandel en de omvang van de werkzaamheden groter worden dan binnen de huidige capaciteit kan worden opgepakt, komen we met een nieuw voorstel richting de raad. Communicatie Communicatie is een essentieel onderdeel in de aanpak mensenhandel. Allereerst kan de aanpak mensenhandel intern gecommuniceerd worden, zodat iedereen binnen de gemeente Neder-Betuwe op de hoogte is van wat de aanpak mensenhandel inhoudt, hoe signalen herkend kunnen worden, waar signalen gemeld kunnen worden en welke acties hieruit voortkomen. Voor communicatie naar externen over bijvoorbeeld bewustwording en signaalherkenning kan o.a. sociale media, het Neder-Betuwe Magazine, gemeentenieuws en de gemeentelijke website worden gebruikt. Vervolgstappen Na vaststelling van het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ moet capaciteit beschikbaar worden gesteld voor invulling van dit beleid.

Deze aanpak gaat ten koste van andere werkzaamheden, het is een prioriteit binnen de brede aanpak ondermijning. De aanpak mensenhandel moet op orde worden gebracht en vanaf 2022 moeten gemeenten beleid hebben op deze aanpak. Daarnaast wordt het raadsbesluit gepubliceerd en bekendgemaakt in het Gemeentenieuws en komt tevens op de wettenbank beschikbaar via www.overheid.nl.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe

Pagina 3 van 4

Z/24/105581/RAAD/24/03554

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 108 lid 1 Gemeentewet, punt 5.11 uit het Interbestuurlijk Programma en het programma Samen tegen Mensenhandel;

B E S L U I T:

het ‘Beleidsplan aanpak mensenhandel gemeente Neder-Betuwe’ vast te stellen

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 22 mei 2025 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/24/105581/RAAD/24/03554