Raadsvoorstel 3515 - Nota sociaal domein 2025-2028

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

12 december 2024 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/24/100245/RAAD/24/03515

Raadsvoorstel Onderwerp

Geactualiseerde nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2025 - 2028

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein en van Dijkhuizen)

Samenvatting

In dit voorstel wordt de geactualiseerde conceptnota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2025 - 2028 ter vaststelling voorgelegd. De nota is een actualisatie van de nota Sociaal Domein die liep tot en met 2024. Met behulp van input van maatschappelijke partners zijn de maatschappelijke resultaten herzien en samengevoegd. De opgedane ervaringen met de nieuwe werkwijze zijn geëvalueerd en meegenomen in de actualisatie. Met deze nota beoogt de gemeente nog beter te kunnen samen werken met partners aan onze geformuleerde doelen in het sociaal domein.

Voorgesteld besluit

1. De nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2021-2024 in te trekken. 2. Het beleidsplan Schuldhulpverlening 2018-2021 in te trekken. 3. De nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2025-2028 vast te stellen.

Inleiding In 2021 is de Nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2021 – 2024 door uw raad vastgesteld. Met de actualisatie van de nota maken we een verdieping op de door ons ingeslagen weg in 2021. Er is ervaring opgedaan met de werkwijze van het kwaliteitskompas waardoor we beter kunnen sturen op resultaten. We hebben de essentie van wat we willen bereiken behouden. We bevaren nog dezelfde koers. In de nota zijn de volgende punten veranderd: - De resultaten zijn aangescherpt doordat we nu nog meer dan 4 jaar geleden de inwoner als uitgangspunt hebben genomen bij het formuleren van onze resultaten. - We hebben het aantal maatschappelijke resultaten teruggebracht van 33 naar 10 maatschappelijke resultaten. Ook het aantal deelresultaten is hierop aangepast. In de bijlage 2 ‘geactualiseerde resultaten’ ziet u wat er veranderd is aan de resultaten. - De ontwikkelingen binnen het sociaal domein zijn geactualiseerd naar wat er speelt in 2024. - Bij de vorige nota waren er aparte uitvoeringsplannen. Deze zijn nu onderdeel gemaakt van de nota. De geactualiseerde nota is de nota waar al ons beleid aan getoetst wordt. Andere beleids- en uitvoeringsplannen moeten aansluiten bij de ambities van deze nota. Ook worden in deze nota de verschillende wetten binnen het sociaal domein geborgd en in samenhang bekeken.

De nota vormt daarmee het beleidsplan dat wij door deze wetten periodiek verplicht zijn vast te stellen. Daarom zijn we verplicht om de looptijd van de nota op vier jaar te houden. Beoogd effect Het beoogde effect is een lange-termijn visie, prioritering en snellere bijsturing in het sociaal domein, Hierdoor kunnen we samen met maatschappelijke partners en inwoners werken aan de verdere transformatie binnen het sociaal domein.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Argumenten 1.1 De looptijd van de nota Sociaal Domein is verstreken Binnen het sociaal domein zijn er verschillende wetten die voorschrijven dat gemeenten periodiek beleid moeten vaststellen. De wetten waaraan we voldoen vindt u in bijlage 2 in de nota onder naam: ‘Overzicht van landelijke, (boven-) regionale en lokale wettelijke- en beleidskaders in relatie tot deze nota’. Daardoor was de looptijd van de nota vier jaar en verliep deze termijn in 2024. 2.1 De looptijd van het beleidsplan Schuldhulpverlening 2018-2021 is verstreken. Bij de vaststelling van de vorige nota Sociaal Domein is het beleidsplan Schuldhulpververlening 20182021 niet ingetrokken. Het besluit van de regels is nog steeds geldend, ondanks de verstreken looptijd. Het beleidsplan is in de nota verwerkt om de nota zoveel mogelijk integraal te maken en aan de wettelijke beleidskaders in het sociaal domein te voldoen. 3.1 De geactualiseerde nota is een doorontwikkeling van de nota Sociaal Domein 2021-2024. In de afgelopen vier jaar hebben we gewerkt volgens een nieuwe werkwijze, wat heeft geleid tot diverse verbeterpunten en nieuwe ontwikkelingen. Deze lessen hebben we verwerkt in de actualisatie, waardoor we de nota hebben doorontwikkeld en een significante verbeterslag hebben gerealiseerd.

Zo hebben we de resultaten aangescherpt door te kijken naar overlap en door de resultaten nog meer te formuleren vanuit de inwoner. De resultaten zijn nu compacter en overzichtelijker waardoor er beter gemonitord kan worden. Daarnaast zijn de uitvoeringsplannen in de nota opgenomen, waardoor alles nu in één document staat. 3.2 We hebben voor de herziening van de nota input opgehaald bij maatschappelijke partners (zie bijlage 3 ‘Input bijeenkomst partners 26 maart 2024’). Door deze samenwerking is de nota een gedragen nota door maatschappelijk partners. Zo kunnen we samen met hen werken aan het behalen van de maatschappelijke resultaten. Deze geactualiseerde nota bouwt voort op de inbreng die de maatschappelijke organisaties hebben gedaan bij het opstellen van de nota in 2021, aangevuld met de input die zij hebben gegeven tijdens de bijeenkomst op 26 maart 2024. Vanuit de partners ontvangen we positieve feedback op de werkwijze en de nota van de afgelopen jaren. Dat geeft ons de overtuiging dat er draagvlak is voor het in gezamenlijkheid behalen van de benoemde resultaten. 3.3 In de geactualiseerde nota zijn de bevindingen uit de interne evaluatie verwerkt. Tijdens de evaluatie van de nota Sociaal Domein 2021-2024 is een aantal verbeterpunten naar voren gekomen. Als eerste is dit de monitoring van de nota (zie bijlage 4 ‘Interne evaluatie nota Sociaal Domein 2021-2024’).

Het verminderen en herzien van de resultaten maakt dat de geactualiseerde nota beter te monitoren is. Nu hebben we een jaarlijkse monitor gebaseerd op een selectie van de belangrijkste resultaten, maar is het teveel om alles in een duidelijke rapportage aan u als raad te doen toekomen (zie bijlage 5 ‘Monitor nota Sociaal Domein 2023’). Daarnaast kunnen we de maatschappelijke partners duidelijkere kaders geven om verantwoording op af te leggen. Ten tweede is naar voren gekomen in de interne evaluatie dat de uitvoeringsplannen eigenlijk geen echte uitvoeringsplannen waren. Het was vooral een verdere uitwerking van de maatschappelijke resultaten met daaraan toegevoegd de indicatoren en meetinstrumenten. Nu de uitvoeringsplannen zijn opgenomen in de nota, bevat de nota alle maatschappelijke en deelresultaten, evenals de indicatoren en meetinstrumenten. En is het ook duidelijk dat de uitvoeringsplannen bij de specifieke beleidsvelden horen, zoals het uitvoeringsplan Preventie en Handhavingsbeleid. 3.4 De input vanuit de gemeenteraad (zie bijlage 6 ‘Input bijeenkomst raad 23 mei 2024’) is meegenomen in de nota. Op 23 mei 2024 is tijdens Het Gesprek de actualisatie aanbod gekomen bij uw raad. Uw raad heeft tijdens deze bijeenkomst input gegeven voor de actualisatie van de nota. Zo gaf u aan om zoveel mogelijk het huidige beleid te behouden, ook voor de monitoring.

De indicatoren en meetinstrumenten zijn daarom zoveel mogelijk gelijk gebleven.

Pagina 2 van 5

Z/24/100245/RAAD/24/03515

3.5 We geven in deze integrale nota invulling aan de wettelijke beleidskaders van verschillende beleidsterreinen. In de bijlage ‘overzicht van wettelijke verplichtingen’ ziet u aan welke wetten en wetsartikelen we in deze nota voldoen. Denk hierbij aan de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 en de Wet publieke gezondheid (Wpg). 3.6 De adviesraad Sociaal Domein heeft een positief advies afgegeven over de nota. We hebben de adviesraad Sociaal Domein betrokken bij het opstellen van de nota en regelmatig bijgepraat over de stand van zaken. Zij hebben een positief advies gegeven met een aantal aandachtspunten. Uit onze reactie op deze aandachtspunten blijkt hoe we deze gaan meenemen in de toekomst. In bijlage 7 en 8 kunt u het inhoudelijke advies en onze reactie lezen. Kanttekeningen 3.1 De nota is vanuit een breder perspectief opgesteld door de integrale benadering op hoofdlijnen. Een integrale benadering kan leiden tot een gebrek aan specialisatie of aandacht voor specifieke doelgroepen. Met de actualisatie zijn de maatschappelijke resultaten nog meer op hoofdlijnen geformuleerd en de deelresultaten zijn verminderd. Als gemeente willen we graag in de rol zitten van faciliteren, ondersteunen en stimuleren. Sturen op het behalen van maatschappelijke resultaten op hoofdlijnen geeft vertrouwen aan maatschappelijke partners.

We gaan uit van samenwerking in plaats van controle. Daarnaast is de uitwerking van de specifieke beleidsterreinen indien nodig verwerkt in uitvoeringsplannen die daarop gericht zijn. Dit zijn bijvoorbeeld het Preventie- Handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022-2024 en het Uitvoeringskader gezond opgroeien in Neder-Betuwe 2019-2024 (zie ook bijlage 2 van de nota Sociaal Domein 2025-2028). 3.2 Het is een uitdaging om te monitoren op maatschappelijk resultaatniveau. De maatschappij wordt op veel manieren beïnvloed. Er kan niet zomaar gesteld worden dat een maatschappelijk resultaat behaald is door het beleid van de gemeente. Wij monitoren het maatschappelijk resultaat op basis van kwantitatieve meetinstrumenten, zoals de GGD gezondheidsmonitor of het CBS. We monitoren de inzet van maatschappelijke partners met behulp van zowel kwalitatieve data (ervaringen of interviews) als kwantitatieve data (cijfers) die zij zelf verzamelen. Ons uitgangspunt is dat als wij op de juiste manier interventies inzetten, deze een positieve bijdrage leveren aan het maatschappelijk resultaat. Dit uitgangspunt wordt onderbouwd door wetenschappelijke onderzoeken die uitwijzen dat investeren in preventie loont. We koppelen dan ook geen percentages aan onze maatschappelijke resultaten, maar zetten in op een positieve trend. Financiën Er zijn aan deze nota geen financiële consequenties verbonden.

Mochten er middelen nodig zijn bij de uitwerking van specifieke onderdelen van de nota, worden deze apart aangevraagd. Dar zal op dat moment een besluit over genomen worden. Communicatie Kernboodschap is dat in deze nota Sociaal Domein, samen met maatschappelijke partners en inwoners, maatschappelijke resultaten zijn opgesteld waar wij in gezamenlijkheid aan gaan werken. Onderdeel van de kernboodschap is ook het continueren van de reeds ingezette lijn. Daarmee voorziet deze nota in de behoefte om de verschillende beleidsvelden in het sociaal domein meer te verbinden, de effecten beter meetbaar te maken (doen we de juiste dingen?) en samen met maatschappelijke partners een meer integrale werkwijze te realiseren. Als de nota is vastgesteld, zullen we samen met communicatie gaan werken aan een communicatieplan. Enerzijds gaat dit over de communicatie over de nota op onze website en naar inwoners toe. De leefgebieden kunnen dan een centrale plek krijgen op onze website. Anderzijds zullen we dan kijken hoe communicatie een onderdeel kan uitmaken van onze vastgestelde doelen. Bij gewenste gedragsverandering of beeldvorming speelt communicatie namelijk een grote rol.

Pagina 3 van 5

Z/24/100245/RAAD/24/03515

Na vaststelling wordt de nota Sociaal Domein gepubliceerd op de gemeentelijke website en op de wettenbank op overheid.nl. Vervolgstappen De vastgestelde nota publiceren. Een communicatieplan in samenwerking met communicatie opstellen. Jaarlijks een interne evaluatie van de werkbaarheid van de nota en de bijbehorende monitoring.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2025-2028 2. Geactualiseerde resultaten 3. Input bijeenkomst partners 26 maart 2024 4. Interne evaluatie nota Sociaal Domein 2021-2024 5. Monitor nota Sociaal Domein 2023 6. Input bijeenkomst raad 23 mei 2024 7. Advies Adviesraad Sociaal Domein 8. Reactie advies Adviesraad Sociaal Domein

Pagina 4 van 5

Z/24/100245/RAAD/24/03515

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in;  artikel 2.1.2 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015  artikel 2.2 van de Jeugdwet  artikel 8d van de Participatiewet  artikel 13 van de Wet publieke gezondheid  artikel 2 van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening en artikel 110 van de Gemeentewet B E S L U I T: 1. 2. 3.

De nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ 2021-2024 in te trekken. Het beleidsplan Schuldhulpverlening 2018-2021 in te trekken. De nota Sociaal Domein ‘Samen verder op de ingeslagen weg’ vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 12 december 2024 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 5 van 5

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/24/100245/RAAD/24/03515