Raadsvoorstel 3481 - Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

26 september 2024 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) /RAAD/24/03481

Raadsvoorstel Onderwerp

Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025 onderwijshuisvesting

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein)

Samenvatting

Aan de hand van het Integraal Huisvestingsplan 2019 en Uitvoeringsplan 2021-2025 investeert de gemeente Neder-Betuwe in onderwijshuisvesting. Het Uitvoeringsplan bevat de huisvestingsprojecten om tijdig in voldoende ruimte voor het onderwijs te voorzien. De raad wordt gevraagd kennis te nemen van de ‘Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025’ en in te stemmen met het verstrekken van aanvullend investeringskrediet voor uitvoering van de lopende huisvestingsprojecten, het herijken van het Integraal Huisvestingsplan 2019 in 2025 en benodigde onderzoeken.

Voorgesteld besluit

1. Kennis te nemen van de ‘Actualisatie Uitvoeringsplan 2021–2025’ d.d. 30-82024. 2. Het beschikbaar stellen van een aanvullend investeringskrediet voor de nieuwbouw van de Sebáschool van € 3.421.000. 3. Het beschikbaar stellen van een aanvullend investeringskrediet voor de uitbreiding van de Pantarijn van € 44.500. 4. Het beschikbaar stellen van een aanvullend investeringskrediet voor de Hien (MFC Dodewaard) van € 409.500. 5. Het beschikbaar stellen van een onderzoeksbudget van € 75.000 (2024 € 20.000, 2025 € 55.000) voor herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019 en verdiepend onderzoek voor het primair onderwijs in Kesteren. 6. In te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging als gevolg van de investeringen van beslispunt 2 tot en met 5.

Inleiding De gemeente Neder-Betuwe en schoolbesturen werken samen aan toekomstbestendige huisvesting voor het primair-, voortgezet- en gespecialiseerd onderwijs. De samenwerking is erop gericht om tijdig in voldoende en kwalitatieve huisvesting te voorzien om het groeiende aantal leerlingen in Neder-Betuwe te huisvesten. Om dit te bereiken hebben de gemeente en de schoolbesturen het Integraal Huisvestingsplan (IHP) 2019 opgesteld. Een koersdocument met ambities voor het onderwijs en onderwijsgebouwen met een beeld van de toekomstig te verwachten bouwprojecten in het onderwijs, vastgesteld door de raad op 9 mei 2019. Aan de hand van het IHP 2019 zijn projecten geprioriteerd en begroot. Om tot uitvoering te komen zijn de prioritaire scholen opgenomen in het Uitvoeringsplan 2021–2025, vastgesteld door de raad op 11 februari 2021. Actuele ontwikkelingen en informatie leiden tot de noodzaak het Uitvoeringsplan 2021–2025 te actualiseren. Zo leidt de toename van het aantal te verwachten leerlingen tot de noodzaak om scholen groter te bouwen, leidt de netcongestie tot meerkosten en vraagt het vormen van Integrale Kindcentra om een aanvullende investering. De raad wordt gevraagd (aanvullend) investeringskrediet beschikbaar te stellen voor de projecten Sebáschool Kesteren, Pantarijn Kesteren en De Hien (MFC Dodewaard).

Ook wordt gevraagd een onderzoeksbudget beschikbaar stellen voor herijking van het IHP en onderzoek naar toekomstbestendige huisvesting voor het primair onderwijs in Kesteren.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Beoogd effect Adequate huisvesting voor het primair-, voortgezet- en gespecialiseerd onderwijs als invulling van de wettelijke taak op onderwijshuisvesting. Argumenten 1.1 De ‘Actualisatie Uitvoeringsplan (UP) 2021-2025’ biedt inzicht in het effect van beleid en van de actuele ontwikkelingen op de lopende onderwijshuisvestingsprojecten. In het UP 2021-2025 is in samenwerking met de schoolbesturen aandacht gegeven aan het effect van het huidige beleid en actuele ontwikkelingen op de projecten. Zo is de normvergoeding van € 3.250 per m² bvo voor de bouw van scholen getoetst aan de marktprijzen conform de BDB-index. Een werkwijze die gelijktijdig met het IHP 2019 door de raad is vastgesteld. We concluderen dat het normbedrag kan voldoen, hoewel in de projecten wordt ervaren dat dit vraagt om scherpe keuzes in het ontwerp. Ook vraagt dit om, voorafgaand aan ieder project, een heldere omschrijving van het project met bijbehorende (financiële) kaders. Om die reden is de projectaanpak voor toekomstige projecten aangescherpt in het geactualiseerde Uitvoeringsplan 2021-2025. De verwachte groei van het aantal inwoners in Neder-Betuwe is vertaald in een herziene leerlingenprognose. In de prognose is rekening gehouden met de woningbouwopgave en het te verwachten aantal kinderen op basis van lokale referentiecijfers.

Deze inzichten leiden tot de noodzaak de plannen voor De Hien (MFC Dodewaard) en Sebáschool in Kesteren uit te breiden. Daarnaast geeft het geactualiseerde Uitvoeringsplan 2021-2025 inzicht in de stand van zaken van de lopende projecten en onderzoeken op gebied van onderwijshuisvesting. 2.1 Door een toename van het aantal te verwachten leerlingen in Kesteren is uitbreiding van het nieuwbouwplan van de Sebáschool noodzakelijk. Voor nieuwbouw van de Sebáschool is bij aanvang van de planvorming (2021-2022) een school begroot voor 347 leerlingen. De herziene prognoses wijzen uit dat de school voor 347 leerlingen direct na opening geen ruimte biedt voor groei. Dit terwijl groei wordt geprognosticeerd mede vanwege de (naastgelegen) woningbouwontwikkeling in Kesteren. Uitbreiden van het nieuwbouwplan is noodzakelijk om desinvesteringen in tijdelijke huisvesting te voorkomen. De leerlingenprognose toont een piek van 518 leerlingen. De piek vlakt af na enkele jaren waardoor niet wordt geadviseerd om te bouwen voor de piek. Op basis van de huidige inzichten is er voor de lange duur ruimte nodig voor 490 leerlingen wat resulteert in 2.666 m² bvo aan benodigde onderwijsruimte. Gemeente en schoolbestuur zijn in overleg hoe de ‘groeiruimte’ in de periode 2026–2032 wordt benut voor andere maatschappelijke doeleinden, wat kan leiden tot dekking van (een deel van) de kapitaallasten.

Veiligheidshalve is in het voorliggende voorstel niet uitgegaan van dekking door verhuur van de ‘groeiruimte’. 2.2 Investeren in ruimte voor onder andere peuteropvang met Voorschoolse educatie geeft invulling aan de ambitie voor het vormen van Integrale Kindcentra (IKC’s). In het IHP 2019 hebben de gemeente en schoolbesturen de ambitie uitgesproken om in te zetten op het ontwikkelen van Integrale Kindcentra. Het doel van het IKC om de ontwikkeling van de kinderen in NederBetuwe breder te ondersteunen. Zo kan middels kinderopvang en Voorschoolse educatie een doorgaande leerlijn worden gecreëerd naar het primair onderwijs. Daarnaast is er ruimte voor andere maatschappelijke activiteiten waaronder jeugdhulp, consultatiebureau, therapie en andere activiteiten die bijdragen aan de ontwikkeling van het kind. Voor de Sebáschool is 209 m² bvo extra ruimte ontworpen om invulling te geven aan de IKC-vorming. Bijkomend voordeel is dat een toekomstige piek of onvoorziene groei binnen het onderwijs ook opgevangen kan worden in (een deel van) deze ruimte. De kosten voortvloeiend uit het investeren in 209 m² bvo extra ruimte voor IKC-vorming worden gedekt uit een kostprijsdekkende huur en leidt daarmee over de gehele exploitatieperiode niet tot meer kosten voor de gemeente.

Pagina 2 van 7

00436/RAAD/24/03481

2.3 Het nieuwbouwplan voor de Sebáschool is gereed voor aanbesteding met als doel ingebruikname in 2026. Na het beschikbaar stellen van aanvullend krediet kan de inschrijvingsfase van de aanbesteding starten. De aanbesteding wordt in het vierde kwartaal van 2024 afgerond waarna in 2025 en deels 2026 de bouw kan plaatsvinden. Ingebruikname van de school is naar verwachting vanaf schooljaar 2026-2027. Om de voortgang te bewaken is in het ontwerp reeds rekening gehouden met de uitbreiding van het plan om te bouwen voor 490 leerlingen en de aanvullende ruimte voor IKC-vorming. 2.4 Door netcongestie met als gevolg een elektriciteitsaansluiting met beperkte capaciteit worden aanvullende kosten gemaakt voor de Sebáschool. Het elektriciteitsnet in Nederland raakt vol. Dit geldt ook voor Neder-Betuwe, waardoor het verkrijgen van een (grotere) aansluiting voor de scholen niet mogelijk is. Om belemmering op de voortgang van de nieuwbouw te voorkomen zijn aanvullende maatregelen benodigd. Zo beïnvloedt de netcongestie de keuzemogelijkheden voor de installatie en vraagt het om een extra energiezuinige schil om zo het energieverbruik te beperken. Dit leidt tot meerkosten zijn opzichte van het bestaande ambitieniveau BENG (nu Besluit Bouwwerken Leefomgeving) en Frisse Scholen Klasse B.

2.5 Realisatie van een toekomstbestendig Integraal Kindcentrum in Kesteren vraagt om een aanvullend investeringkrediet van € 3.421.000. Investeringsoverzicht Sebáschool Sebáschool - grond Sebáschool - onderwijs Sebáschool - sport Sebáschool - IKC Sebáschool - netcongestie Sebáschool - projectleiding

Begroot Aanvullend Totaal € 791.000 € € 791.000 € 6.321.000 € 2.343.000 € 8.664.000 € 1.625.000 € 59.000 € 1.684.000 € € 679.000 € 679.000 € € 305.000 € 305.000 € 165.000 € 35.000 € 200.000 € 8.902.000 € 3.421.000 € 12.323.000

Voor de Sebáschool heeft de raad een investeringskrediet van € 8.902.000 beschikbaar gesteld (begroting 2023). Een aanvullende investering is benodigd voor meer ruimte voor het onderwijs. Door de verwachte leerlingengroei is 721 m² bvo aanvullende onderwijsruimte benodigd. Dit leidt tot een investering van € 2.343.000 op basis van de normvergoeding van € 3.250 m² bvo. De gymzaal is geschikt gemaakt voor gebruik door derden, ook na schooltijden. Het plan heeft geresulteerd in een gymzaal met nevenruimten van 518 m² bvo. De prognose voor het benodigde aantal vierkante meter was 500 m² bvo, waardoor er voor 18 m² bvo aanvullende bekostiging wordt gevraagd. Een aanvullende investering van € 59.000. De investering voor extra ruimte als Integraal Kindcentrum is € 679.000, gebaseerd op 209 m² bvo waarvoor een kostprijsdekkende huur in rekening wordt gebracht. De kosten voor aanpassing van het ontwerp en installatie vanwege netcongestie bedraagt € 305.000. Vanwege toenemende complexiteit en langere ontwikkeltijd is een aanvullend bedrag van € 35.000 geraamd ter dekking van de kosten voor de projectleiding. 3.1 Door netcongestie met als gevolg een elektriciteitsaansluiting met beperkte capaciteit worden aanvullende kosten gemaakt voor uitbreiding van de Pantarijn.

In navolging op argument 2.4 geldt ook voor de uitbreiding van de Pantarijn dat aanvullende middelen benodigd zijn vanwege meerkosten door de netcongestie. Voor uitbreiding van de Pantarijn heeft de raad een investeringskrediet van € 4.052.000 beschikbaar gesteld (begroting 2023). De meerkosten vanwege netcongestie leiden tot een aanvullend benodigd krediet van € 44.500. De raad wordt gevraagd een aanvullend krediet van € 44.500 beschikbaar te stellen voor de nieuwbouw van de Sebáschool. De totale investering komt daarmee op € 4.096.500. 4.1 Door een toename van het aantal te verwachten leerlingen in Dodewaard is uitbreiding van het nieuwbouwplan van De Hien noodzakelijk. Voor nieuwbouw van De Hien is uitgegaan van een school voor 170 leerlingen. De herziene prognoses wijzen uit dat er een piek tot wel 234 leerlingen te verwachten is. Echter, deze piek ontstaat door de woningbouwontwikkeling van onder andere Fructus en vlakt af na enkele jaren. Op basis van de huidige inzichten is er voor de lange duur ruimte nodig voor 221 leerlingen wat resulteert in de noodzaak voor het Pagina 3 van 7

00436/RAAD/24/03481

programmeren van een extra lokaal met nevenruimte in MFC Dodewaard van 126 m² bvo aanvullend. Dit leidt tot een aanvullend benodigd investeringskrediet van € 409.500, gebaseerd op de normkosten van € 3.250 per m² bvo. 5.1 Herijking van het Integraal Huisvestingplan 2019 in 2025 is noodzakelijk om grip te houden op de wettelijke taak om tijdig te voorzien in huisvesting voor onderwijs en bewegingsonderwijs. Na de actualisatie van het Uitvoeringsplan 2021-2025 wensen gemeente en schoolbesturen te starten met een herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019. Voorname aanleidingen voor herijking van het Integraal Huisvestingsplan zijn: • de nieuwe leerlingenprognoses vragen om een nieuwe analyse van de match tussen groei, capaciteit en daarmee de huisvestingsopgaven voor de toekomst; • door sterke groei van het primair onderwijs, wordt ook groei in het voortgezet onderwijs verwacht met naar verwachting een nieuwe huisvestingsopgave(n) tot gevolg; • gelijktijdig met herijking van het IHP kunnen de projecten en onderzoeken voor de periode 20262029 in beeld worden gebracht en financieel worden geagendeerd bij de raad voor een plek in de (meerjaren)begroting; • inzicht is gewenst in de behoefte en capaciteit op bewegingsonderwijs en mogelijke investeringen in ruimte voor bewegingsonderwijs vanwege de groei van het aantal leerlingen.

5.2 Een integrale aanpak voor het primair onderwijs in Kesteren is noodzakelijk mede gelet op het aantal huisvestingsopgaven en voorzieningen in Kesteren. In het Integraal Huisvestingsplan 2019 werd duidelijk dat de kern Kesteren vraagt om huisvestingsoplossingen op de korte en middellange termijn. Een eerste stap om dat te bereiken wordt gezet met de realisatie van de Sebáschool. Echter, de noodzaak voor het vinden van een huisvestingsoplossing voor de Wegwijzer en Het Kompas is gegroeid. Zo heeft de Wegwijzer moeten uitwijken naar locatie de Tollenhof waar 6 groepen zijn gehuisvest. De Tollenhof betreft de oude voortgezet onderwijslocatie van de Pantarijn, waarvan de kwaliteit van het gebouw aanleiding gaf om deze te vervangen voor nieuwbouw elders. Daarnaast is Het Kompas sterk verouderd en moet worden gezocht naar mogelijkheden voor een nieuw of vernieuwd gebouw. Ook Het Palet wordt meegenomen in de analyse voor het realiseren van toekomstbestendige voor heel het primair onderwijs in Kesteren. Het onderzoek heeft als doel het vinden van een integrale oplossing voor het plangebied rondom de huidige basisscholen in Kesteren, uitgewerkt in een businesscase. 5.3 Herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019 (5.1) en huisvestingsonderzoek voor het primair onderwijs in Kesteren (5.2) vraagt om een incidenteel onderzoeksbudget van € 75.000 (2024 € 20.000, 2025 € 55.000).

Om invulling te geven aan de wettelijke taak en het strategisch programmeren van de huisvestingsopgaven voor het onderwijs is een onderzoeksbudget benodigd. Het budget zal worden benut voor het opstellen van een nieuw IHP en voor uitvoering van de benodigde onderzoeken naar huisvesting van het primair onderwijs in Kesteren. 6.1 Het is aan de raad om de begrotingswijziging te accorderen, te besluiten tot mutaties in reserves, (voorbereidings-)kredieten te verstrekken en te accorderen. Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording is de raad het bevoegde orgaan om dergelijke financiële besluiten te nemen. De afwijkingen op de beschikbare budgetten en benodigde (dekkings)maatregelen zijn beschreven in dit raadsvoorstel. Kanttekeningen 2.1 Het aanbestedingsresultaat voor nieuwbouw van de Sebáschool kan leiden tot een hogere investering dan begroot. De aanbesteding van de Sebáschool moet nog plaatsvinden. Het aanbestedingsresultaat kan vanwege marktomstandigheden hoger uitvallen dan begroot. Als beheersmaatregel zijn tijdens het ontwerpproces kostenramingen opgesteld voor toetsing aan het taakstellende budget. Het aan te besteden ontwerp valt binnen het taakstellend normbudget van € 3.250 per m² bvo voor onderwijshuisvesting. Echter, dit sluit het risico voor een aanbestedingsresultaat boven het budget niet uit.

Na besluitvorming wordt de aanbesteding hervat en wordt het resultaat eind 2024 verwacht.

Pagina 4 van 7

00436/RAAD/24/03481

Financiën In het hierna volgende financiële overzicht staan de beschikbare kapitaallasten (rente en afschrijving) en de benodigde kapitaallasten voor de projecten voortvloeiend uit het Integraal Huisvestingsplan 2019 en Uitvoeringsplan 2021-2025. In de benodigde kapitaallasten zijn de kapitaallasten voor de aanvullende kredieten meegenomen. Daarnaast zijn de projecten t.o.v. eerdere besluiten in de tijd geactualiseerd wat een effect heeft op de rente en het jaar waarin de afschrijving start. Voor de projecten Sebáschool en uitbreiding Pantarijn geldt dat deze één jaar later worden opgeleverd dan verwacht. Hierdoor verschuiven de afschrijvingslasten wat resulteert in een voordeel in de jaren 2025 en 2026. Voorgesteld wordt om voor de benodigde kosten voor de herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019 en het onderzoek primair onderwijs Kesteren een incidenteel budget op te nemen voor 2024 (€ 20.000) en 2025 (€ 55.000). Na actualisatie van de benodigde kapitaallasten en het opnemen van een incidenteel budget in 2024 en 2025 ontstaat er een voordeel in 2024, 2025 en 2026. Dit voordeel komt ten gunste van de financiële positie. De structureel extra benodigde Kapitaallasten vanaf 2027 worden gedekt vanuit de stelpost Kapitaallasten IHP. Met de vaststelling van de bijgevoegde begrotingswijzigingen worden de financiële effecten verwerkt in de begroting 2024 en MJR 2025-2027.

Financieel effect (- voordeel / + nadeel)

2024

2025

Investering € 12.323.000 € € 8.902.000 €

561 € 3.000 €

€

Sebaschool (VCOG) Sebaschool (VCOG) Sebaschool (VCOG) Subtotaal

Benodigde KPL Aanwezig KPL BGR Dekking verhuur 209 m²

Uitbreiding Pantarijn Uitbreiding Pantarijn Subtotaal

Benodigde KPL Aanwezig KPL BGR

€ €

De Hien

Benodigde KPL

€

Onderzoek en IHP

Eenmalige kosten

-2.439 €

18.626 € 57.910 € € -39.284 €

108.162 291.695 -7.000 -190.533

4.052.000 € 4.096.500 € €

6.647 € 26.919 € -20.273 €

20.589 € 123.798 € -103.209 €

409.500 €

-

€

2.662 €

Totaal resultaat Dekking Begroting 2023 stelpost onderwijshuisvesting € Resterende dekking stelpost onderwijshuisvesting

2026

€

20.000 €

55.000

€

-2.712 €

-84.832 €

10.000.000

2027 € € € €

2028 € € € €

408.647 289.668 -21.000 97.979

127.628 € 122.940 € 4.687 €

126.761 € 122.084 € 4.676 €

125.894 122.084 3.810

14.333 €

14.230 €

14.128

-171.514 €

119.770 €

115.917

€ €

300.000 € 180.230 €

300.000 184.083

411.530 289.667 -21.000 100.863

In de Begroting 2024 heeft u vanaf 2027 een stelpost kapitaallasten van structureel € 300.000 beschikbaar gesteld voor toekomstige investeringen (o.b.v. ca. 10mln) m.b.t. het IHP. Voor de actualisatie van de bovenstaande projecten wordt vanaf 2027 hierop een aanspraak gemaakt van afgerond € 120.000. Daarmee resteert er nog een bedrag van € 180.000 voor toekomstige IHP projecten. In de kadernota 2025 is opgenomen om vanaf 2027 structureel een bedrag van € 100.000 hieraan toe te voegen. Verwerking daarvan vindt plaats in de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. Na vaststelling van de begroting 2025 (november 2024) bedraagt de stelpost kapitaallasten vanaf 2027 voor IHP structureel afgerond € 280.000 (ca. 8 mln INV). Communicatie De actualisatie van het Uitvoeringsplan 2021-2025 is in overleg met de betrokken schoolbesturen uitgevoerd. De schoolbesturen worden na besluitvorming geïnformeerd over de uitkomsten. Communicatieberichten omtrent individuele projecten en onderzoeken richting ouders en omgeving vinden per project plaats door of in samenspraak met het betreffende schoolbestuur. Vervolgstappen Het voorliggende besluit leidt tot de volgende vervolgstappen: • realisatie van uitbreiding van de Pantarijn zal worden voortgezet;

Pagina 5 van 7

00436/RAAD/24/03481

• • • •

de aanbesteding van de Sebáschool in Kesteren zal worden voortgezet, waarna de raad wordt geïnformeerd over de (financiële) uitkomsten van de aanbesteding; het nieuwbouwplan voor MFC Dodewaard wordt uitgebreid voor voldoende onderwijshuisvestingcapaciteit voor de Hien; herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019, met als doel vaststelling in 2025, zal worden gestart; de benodigde onderzoeken en businesscase(s) voor toekomstbestendig primair onderwijs in Kesteren worden vervolgd.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025 2. BGW 25 2024 – Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025

Pagina 6 van 7

00436/RAAD/24/03481

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de Wet op het Primair Onderwijs, Wet op de Expertisecentra en Wet Voortgezet Onderwijs;

B E S L U I T:

1. kennis te nemen van de Actualisatie Uitvoeringsplan 2021-2025 d.d. 30-8-2024; 2. in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 3.421.000 aanvullend investeringskrediet voor nieuwbouw van de Sebáschool; 3. in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 44.500 aanvullend investeringskrediet voor uitbreiding van de Pantarijn; 4. in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 409.500 aanvullend investeringskrediet voor De Hien in MFC Dodewaard; 5. in te stemmen met het beschikbaar stellen van € 75.000 (2024 € 20.000, 2025 € 55.000) onderzoeksbudget voor herijking van het Integraal Huisvestingsplan 2019 en verdiepend onderzoek voor het primair onderwijs in Kesteren; 6. in te stemmen met de bijgevoegde begrotingswijziging als gevolg van de investeringen van beslispunt 2 tot en met 5.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 26 september 2024 de loco-griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Marina Roelofsen

Pagina 7 van 7

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

00436/RAAD/24/03481