Raadsvoorstel 3461 - Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

7 november 2024 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/24/101693/RAAD/24/03461

Raadsvoorstel Onderwerp

Programmabegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Klein)

Samenvatting

De gemeenteraad heeft het zogeheten budgetrecht. Dit houdt in dat de raad bepaalt welke bedragen aan welke ambities worden uitgegeven en hoeveel inkomsten daarvoor (naar verwachting) beschikbaar zijn. Het belangrijkste instrument van de raad bij het uitoefenen van zijn budgetrecht is de begroting. Jaarlijks stelt de raad, op voorstel van het college, de begroting voor het volgende jaar vast. Het college legt in dit voorstel de raad de begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 voor. De financiële positie van deze begroting laat in de jaarschijf 2025 onder aan de streep een tekort zien. Gecorrigeerd voor incidentele baten en lasten is er echter sprake van een structureel overschot van € 329.000. Hiermee wordt voldaan aan de eisen voor preventief begrotingstoezicht; een structureel en reëel sluitende begroting. De jaarschijven vanaf 2026 zijn niet meer structureel in evenwicht en sluiten met structurele tekorten.

Voorgesteld besluit

1. De Begroting 2025 vast te stellen; 2. In te stemmen met de Meerjarenraming 2026-2028; 3. De in de begroting opgenomen investeringskredieten vast te stellen;

Inleiding Conform artikel 190 van de Gemeentewet biedt het college de raad ieder jaar een ontwerp van de begroting aan, met een toelichting en een meerjarenraming voor de drie jaren die daarop volgen. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet is de raad het bevoegde orgaan om die begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarover de begroting gaat. Beoogd effect Een solide financiële doorvertaling van de voornemens en ambities voor de jaren 2025 tot en met 2028. Argumenten: 1.1 De begroting geeft inzicht in de beleidsvoornemens en beleidsuitvoering voor 2025 en de jaren daarna. De begroting geeft de beleidsvoornemens weer en de baten en lasten die daarmee gemoeid zijn. Met het vaststellen van de begroting geeft de raad aan welke doelen bereikt dienen te worden en wat de beoogde maatschappelijke effecten daarvan zijn en wat daarvoor gedaan gaat worden. De begroting bestaat uit drie delen:  het programmaplan, met de antwoorden op de vragen wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat mag kosten.

Ook de wettelijk verplichte overzichten van algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb) en de raming voor onvoorzien zijn hierin opgenomen;  de paragrafen, die voor een aantal onderwerpen een dwarsdoorsnede geven van de programma’s;  de financiële begroting, waarin het overzicht van baten en lasten is opgenomen, evenals een uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de baten en lasten per taakveld. Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Financieel is de begroting gebaseerd op de financiële positie van Kadernota 2025, aangevuld met de effecten van de Meicirculaire 2024 en de uitwerking van nieuw beleid en ontwikkelingen na vaststelling van de Kadernota 2025. 2.1 De begroting voldoet aan artikel 189 van de Gemeentewet. De begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 is voor het begrotingsjaar 2025 reëel en structureel sluitend. De meerjarenraming van deze begroting is niet reëel en structureel sluitend. Er wordt voldaan aan de (minimale) eisen voor normaal preventief begrotingstoezicht door de provincie. Bij de behandeling van de Kadernota 2025-2028 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven tot het doorlopen van een ombuigingentraject. Een traject dat loopt tot aan de Kadernota 2026-2029 en dat in het voorjaar van 2025 zicht moeten bieden op een pakket aan maatregelen om onze financiële positie blijvend en structureel in evenwicht te brengen. 3.1 Het is een bevoegdheid van de raad om investeringsbudgetten beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van beleid in het komende begrotingsjaar. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet is de raad het bevoegde orgaan om de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarover de begroting gaat.

Bij het vaststellen van de begroting stelt de raad jaarlijks een investeringsbudget beschikbaar voor de in het begrotingsjaar uit te voeren beleidsinvesteringen. In de investeringsoverzichten bij de verschillende programma's treft u per programma een overzicht aan van de geplande beleidsinvesteringen in 2025. Kanttekeningen: 1.1 De septembercirculaire van het Gemeentefonds is niet verwerkt in deze begroting. In de financiële positie is de septembercirculaire van het Gemeentefonds nog niet verwerkt. Dat is gebruikelijk, deze verschijnt op een te laat moment om die te kunnen verwerken in het meerjarig perspectief. We analyseren de effecten van deze circulaire en verwerken die analyse in een raadsinformatiebrief. Daarmee heeft de raad bij de begrotingsbehandeling de beschikking over alle informatie die nodig is om een afgewogen besluit te nemen. Financiën: De begroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 laten op basis van structurele en incidentele baten en lasten een financiële positie zien waarin voor alle jaren sprake is van een tekort.

Halen wij nu alle incidentele lasten en baten uit deze begroting en meerjarenraming - een vereiste vanuit de BBV - dan is voor het jaar 2025 sprake van een sluitende financiële positie met een structureel begrotingssaldo van € 329.000 voordelig. De jaarschijven vanaf 2026 zijn niet sluitend en laten structurele tekorten zien. Voor het jaar 2026 een structureel begrotingssaldo met een tekort van € 3.236.000, voor het jaar 2027 een structureel begrotingssaldo met een tekort van € 2.553.000 en het jaar 2028 laat een structureel begrotingssaldo zien met een tekort van € 2.164.000. De weerstandsratio geeft voor het jaar 2025 een stand van 0,9 aan wat gekwalificeerd wordt als "Matig". De weerstandsratio daalt in de jaren daarna naar 0,7 in 2028 wat gekwalificeerd wordt als "onvoldoende".

Pagina 2 van 4

Z/24/101693/RAAD/24/03461

De daling van het weerstandscapaciteit en de weerstandsratio houdt verband met het vormen van een bestemmingsreserve van € 10 miljoen ten laste van de algemene reserve voor dekking van toekomstige afschrijvingslasten van toekomstige investeringen (Integraal onderwijsHuisvestingsPlan (IHP) en de Randweg Opheusden. Communicatie: Artikel 190 van de Gemeentewet schrijft voor dat de begroting en meerjarenraming voor een ieder ter inzage wordt gelegd, zodra die aan de raad zijn voorgelegd. Daarnaast schenken wij via de gebruikelijke media aandacht aan de inhoud van de begroting. Ook dit jaar is er een digitale versie van de begroting beschikbaar via het portaal op de gemeentelijke website. Vervolgstappen: Na vaststelling van de begroting sturen wij deze aan de provinciaal toezichthouder. Daarnaast passen we op basis van deze begroting de belastingverordeningen en de legesverordening voor komende jaar aan. Deze leggen wij u ter vaststelling voor in de raadsvergadering van december 2024.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1.

Ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028

Pagina 3 van 4

Z/24/101693/RAAD/24/03461

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; ; gelet op het bepaalde in artikel 190 en 191 van de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening Neder-Betuwe;

B E S L U I T: 1. De Begroting 2025 vast te stellen; 2. In te stemmen met de Meerjarenraming 2026-2028; 3. De in de begroting opgenomen investeringskredieten vast te stellen;

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 7 november 2024 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 4 van 4

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/24/101693/RAAD/24/03461