Raadsvoorstel 3417 - Gebiedsvisie Recreatiepark Rivierendal en budget handhaving

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

26 september 2024 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) /RAAD/24/03417

Raadsvoorstel Onderwerp

Gebiedsvisie Recreatiepark Rivierendal en budget handhaving

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Kottelenberg)

Samenvatting

Dit voorstel gaat over de handhaving van de geldende bestemming van het omgevingsplan voor de recreatieparken in de gemeente Neder-Betuwe. In dit voorstel zoomen we specifiek in op het recreatiepark Rivierendal in Ochten. We hebben gekeken naar de specifieke planologische situatie van het terrein en onderbouwd waarom het van belang is dat het park behouden blijft voor de verblijfsrecreatie. Om het illegale gebruik te beëindigen is extra inzet van de gemeente nodig. Hiervoor is een plan van aanpak gemaakt.

Voorgesteld besluit

1. 2.

3. 4.

De raad besluit in te stemmen met de notitie ‘Herbevestiging recreatieve bestemming recreatiegebied Rivierendal’ te Ochten. De raad besluit in te stemmen met een begrotingswijziging van € 1.220.000 voor de kosten van handhaving voor 2024, 2025 en 2026. Dekking vindt plaats door een jaarlijkse onttrekking aan de algemene reserve (2024 € 300.000, 2025 € 615.000 en 2026 € 305.000). De raad besluit om Bijlage 2 van het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten 2019 in te trekken. De raad neemt kennis van het door het college vastgestelde Handhavingsbeleid niet-recreatief gebruik recreatieobjecten NederBetuwe.

Inleiding Bij Ochten ligt het resort Rivierendal. Het resort heeft een recreatieve bestemming met de verhuur van chalets. Het vakantiepark is sinds 2014 grotendeels in eigendom van Comfort Parcs Ochten B.V. Uit controles in het kader van het Gelderse Ariadne-project in 2020 en 2023 blijkt dat het park nauwelijks meer voor gewone recreatieve verhuur wordt gebruikt. Het park wordt voor meer dan 90% gebruikt voor permanente bewoning en de tijdelijke huisvesting van arbeidsmigranten. De bestuurder van Comfort Parcs is Stichting Administratiekantoor Comfort Parcs. In het nieuws verschijnen berichten over een strafrechtelijke veroordeling van één van de bestuurders van Stichting Administratiekantoor Comfort Parcs in verband met het vervalsen van bankbrieven en andere criminele activiteiten. In het nieuws komt in 2022 het bericht dat twee verdachten van een moordzaak verbleven op het resort Rivierendal. De rekenkamercommissie van de gemeente Neder-Betuwe heeft een onderzoek ingesteld naar ondermijning in Neder-Betuwe. Dit heeft geleid tot het rapport ‘Over (de gemeentelijke aanpak van) ondermijning in Neder-Betuwe’. Het resort Rivierendal wordt in dit rapport specifiek benoemd. Uw raad heeft zijn zorgen uitgesproken over de negatieve ontwikkeling van het park en ons college gevraagd om handhavend op te treden.

Beoogd effect Uw raad herbevestigt met dit voorstel de recreatieve bestemming. Daarmee hebben we een duidelijk startpunt om de komende jaren het gebruik terug te brengen naar recreatief gebruik in overeenstemming met de recreatieve bestemming. U geeft daarmee ook duidelijkheid aan eigenaren, verhuurders en bewoners van het park over uw visie op het park. We hebben een plan van aanpak voor de handhaving opgesteld.

Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

Argumenten 1.1

Gebiedsvisie voor het recreatiepark Rivierendal blijft uitgaan van een recreatieve bestemming. We hebben gekeken naar verschillende aspecten van het huidige recreatiepark. Hoe is het park ontstaan en hoe heeft het zich in de loop van de jaren ontwikkeld. Ook hebben we gekeken naar de planologisch juridische situatie en het toekomstperspectief. (Zie bijlage Notitie “Herbevestiging recreatieve bestemming Recreatiegebied Rivierendal”). Hoewel het juridisch gezien niet nodig is om de huidige bestemming te herbevestigen, vinden we het van belang om duidelijkheid over het toekomstperspectief te verschaffen aan eigenaren en bewoners van het recreatiepark Riverendal. In de notitie is onderbouwd dat het van belang is het recreatiepark te behouden voor de verblijfsrecreatie en terug te brengen naar zijn bestemming.

1.2

Handhavingstraject met een menselijke maat. Bewoners van het resort weten dat permanente bewoning niet is toegestaan. In die gevallen waarin we de verkoop van een chalet zien, wordt dit in de aanbieding erbij vermeld. Een makelaar gaat in de regel de bestemming van het te verkopen object na. We zien echter ook aanbiedingen van verkoop en verhuur op Marktplaats waarbij wel de indruk wordt gewekt dat permanente bewoning is toegestaan. Daarbij wordt dus onjuiste informatie verstrekt. Voor enkele van de huidige bewoners op het resort zal de keuze voor deze vorm van wonen niet altijd de eerste keus zijn. Het is ons bekend dat de woningmarkt gespannen is, ondanks de vele woningen die onze gemeente bouwt. De beschikbaarheid van een tijdelijke woonruimte is in sommige gevallen een oplossing. Mensen op het park die geen ander hoofdverblijf hebben (en dus het chalet niet recreatief gebruiken), moeten op zoek naar andere woonruimte. We handhaven daarom niet meteen, maar geven in de gevallen dat we iemand aantreffen in een chalet zonder een ander hoofdverblijf een termijn om andere woonruimte te vinden. De termijnen zijn opgenomen in het handhavingsbeleid (zie bijlage).

1.3

Huisvesting van arbeidsmigranten is ook niet toegestaan op een recreatiepark. Het omgevingsplan (voorheen het bestemmingsplan) sluit ook de huisvesting van arbeidsmigranten uit. De werkgever die buitenlandse werknemers in Nederland wil laten wonen moet zorgen dat de huisvesting beschikt over de vereiste vergunningen. De gemeente heeft wel een algemene taak vanuit de planologie, de volkshuisvesting en de vergunningverlening. U heeft op 8 november 2019 het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten vastgesteld. De gemeente zoekt actief naar mogelijkheden om huisvesting voor arbeidsmigranten planologisch mogelijk te maken. Het beleidsplan geeft richting om te komen tot een veilige, kwalitatief goede en legale huisvesting voor de arbeidsmigranten. Als er sprake is van strijdigheid met de bestemming, is huisvesting van arbeidsmigranten niet toegestaan. Op de recreatieparken in onze gemeente is dit planologisch niet toegestaan. Uit ons onderzoek naar de eigendomssituatie op het park blijkt dat er (lokale) ondernemers zijn die chalets op resort Rivierendal hebben gekocht en hierin tijdelijk werknemers huisvesten. Dit gebruik is strijdig met de recreatieve bestemming en daarmee illegaal. De handhaving zal hier dan ook betrekking op hebben.

In het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten wordt gesignaleerd dat huisvesting van arbeidsmigranten op recreatieparken veelvuldig plaatsvindt (paragraaf 2.2). In het hoofdstuk ‘Gewenst huisvestingsbeleid arbeidsmigranten’ (hoofdstuk 3) heeft u het volgende opgenomen: “Op recreatieparken wonen nu al grote aantallen arbeidsmigranten. Dit is geen wenselijke ontwikkeling. Het uitgangspunt van de recreatieparken is het toeristisch-recreatieve perspectief van deze parken. Bevordering van toerisme en recreatie is één van de speerpunten van het NederBetuwse en het regionale beleid.” Ten tijde van de vaststelling van het Beleidsplan arbeidsmigranten was er een initiatief van het recreatiepark Rijk van Batouwe voor uitbreiding op het onbebouwde deel van het park specifiek voor arbeidsmigranten. Daarbij heeft de gemeente serieus bekeken of meegewerkt kon worden aan een planherziening. Inmiddels is dit initiatief ingetrokken. Ook hier is de ontwikkeling van het park nu uitsluitend gericht op recreatieve doeleinden.

Pagina 2 van 6

/RAAD/24/03417

1.4

Er zijn al enkele controles op het park gehouden de afgelopen jaren. We sluiten aan bij het Ariadne-project. Het Ariadne project is een samenwerkingsproject van het OM, politie en provincie in Gelderland. Samen pakken we criminaliteit en ondermijning aan op en rondom vakantieparken. Daarbij krijgen we ondersteuning op het gebied van toezicht en handhaving. In 2020 is een eerste grootschalige controle gehouden op het resort Rivierendal. Dit gaf ons een eerste beeld van het daadwerkelijke gebruik van het park. De uitbraak van de Corona-pandemie maakte dat destijds de prioriteit anders kwam te liggen. Concrete signalen van ondermijning en connecties met strafbare feiten hebben geleid tot het opnieuw opstarten van het project.

2.1 Financiering van het project. Voor dit project richten we een projectorganisatie in. We zijn nu ruim een jaar bezig met de voorbereiding van dit handhavingsproject. Knelpunt bij de handhaving kan zijn dat we overtredingen constateren, maar vervolgens niet de capaciteit en de randvoorwaarden hebben georganiseerd die nodig is voor de handhaving. Ook onze omgevingsdienst, die voor ons handhavingszaken doet die afwijken van de geldende bestemming, geeft aan dat een dergelijke groot project niet onder onze dienstverleningsovereenkomst valt. We maken jaarlijks met de omgevingsdienst afspraken over welke zaken we dat jaar gaan aanpakken onder het zo genaamde ‘Niet vergunning gebonden toezicht en handhaving’. Het project kent bovendien veel meer facetten dan alleen de handhaving van de bestemming. We kijken ook naar de inschrijvingen in de Basisregistratie Personen, naar de (verblijfs-)belastingen en naar eventuele zorg die voor bewoners van het park van toepassing is. Daarnaast is communicatie van groot belang. We ontkomen daarom niet aan het inhuren van extra capaciteit voor enkele jaren. Onze huidige organisatie is daar niet op berekend. We huren tijdelijk en flexibel in, zodat we niet meer gebruiken dan nodig is voor het project. Wel moeten we nu al inhuren, om te zorgen dat we mensen klaar hebben staan.

We hebben een begroting op hoofdlijnen gemaakt voor de projectorganisatie die we nodig hebben voor de komende drie jaar. Concreet gaat voor nu onder andere om een communicatiemedewerker, een handhavingsjurist en extra capaciteit voor het sociaal team. U heeft op 8 februari 2024 een bedrag van € 200.000 beschikbaar gesteld voor een plan van aanpak gericht op de actualisering van het handhavingsbeleid om ondermijning tegen te gaan. Dat plan van aanpak is er nu. Voor de verdere invulling van de projectorganisatie, de uitvoering van het handhavingsbeleid, het sociaal maatwerk en de uitvoering van het plan van aanpak zijn de volgende middelen berekend voor een periode van drie jaar. jaar aantal uren kosten 2024 3500 € 475.000,= 2025 4150 € 590.000,= 2026 2000 € 280.000,= Tabel 1 Begroting projectorganisatie en compensatie voor inzet van reguliere capaciteit Daarnaast zijn er jaarlijkse kosten voorzien voor externe deskundigen zoals de huisadvocaat en gerechtsdeurwaarder. Deze worden jaarlijks voorlopig geraamd op € 25.000 per jaar. Totaal (uren + externe deskundigen) becijferd extra nodig voor dit project: 2024: € 300.000,- (Eerder is € 200.000 verleend voor het niet vergunning gebonden toezicht en handhaving.) 2025: € 615.000,2026: € 305.000,Een begrotingswijziging voor 2024 is bijgevoegd bij dit raadsvoorstel.

Dekking vindt plaats door een jaarlijks onttrekking aan de algemene reserve. Via de planning en controlcyclus rapporteren we periodiek over de voorgang. 3.1

Bijlage 2 uit het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten is niet meer van toepassing. Er zit een Bijlage 2 bij het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten. Dit beleidsplan is door uw raad vastgesteld in de raadsvergadering van 8 november 2019. Ons Beleidsplan is openbaar bekend gemaakt op MijnOverheid.nl. In Bijlage 2 van het Beleidsplan Arbeidsmigranten is een concepttekst van een eventueel convenant opgenomen. Dit lokale convenant is achterhaald en nooit door enige partij ondertekend. Toch is het van belang om deze bijlage bij ons eigen Beleidsplan

Pagina 3 van 6

/RAAD/24/03417

Arbeidsmigranten daadwerkelijk bij besluit van uw raad weer in te trekken. In deze Bijlage 2 staat namelijk onder de verplichtingen van de gemeente onder artikel 9: “De gemeente kan onder voorwaarden het tijdelijk gebruik van huisvestingslocaties in afwijking van het bestemmingsplan toestaan op basis van een actieve gedoogbeschikking. Deze beschikking kan slechts worden afgegeven als voldaan wordt aan de criteria zoals opgenomen in de bijlage.” Dit artikel suggereert, dat gedoogbeschikkingen onder voorwaarden wel mogelijk zijn. Het kan daarmee de deur open zetten naar verzoeken om strijdig gebruik gedogen. Het is sowieso nooit een goed uitgangspunt om strijdig gebruik te gedogen. Iemand, een derde persoon, kan toch om handhaving verzoeken en dan moet de gemeente toch gaan handhaven. Ook kan het zijn dat een dergelijk besluit bij de rechter geen stand houdt. Omdat dit lokale convenant door geen enkele partij is ondertekend heeft het juridisch geen directe consequenties. In plaats van dit lokale convenant is er een Regionaal convenant Huisvesting arbeidsmigranten. Dit convenant bevat géén met de wet strijdige bepalingen. “De regiogemeenten streven binnen vigerende wet- en regelgeving en het geldende beleidskader om tenminste voldoende en kwalitatief goede huisvesting te faciliteren……” Dit regionale convenant is wel door verschillende partijen en de gemeente ondertekend.

Wij hebben u over ons voornemen om Bijlage 2 van het Beleidsplan arbeidsmigranten in te trekken al geïnformeerd via RIB 44 Resultaten evaluatie beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten (raadvergadering 4 juli 2024). 4.1

Wij hebben een Handhavingsbeleid opgesteld. Ons college heeft een Handhavingsbeleid inzake het niet-recreatief gebruiken van grond en opstallen met een recreatieve functie opgesteld op grond van artikel 125 Gemeentewet en artikel 5.1 van de Omgevingswet. We voegen het handhavingsbeleid ter kennisname bij dit raadsvoorstel. In dit handhavingsbeleid ziet u dat wij ons vooral richten op de eigenaren van de recreatieobjecten. De eigenaar / verhuurder heeft het in zijn macht om de overtreding te beëindigen. Ook tussenpersonen voor de verhuur zijn in dit beleid betrokken. Het handhavingsbeleid is overgenomen van het Ariadne-project dat daarmee inmiddels ook praktijkervaring heeft opgedaan. Het is inmiddels herhaaldelijk door de rechter getoetst.

Kanttekeningen 1.1

Er kan een verzoek komen om het omgevingsplan te wijzigen. De huidige bestemming van het park verdraagt zich niet met de feitelijke verhuur door de verschillende eigenaren die een chalet hebben op het park. Het is aannemelijk dat er eigenaren bij zullen zijn die een verzoek indienen om de bestemming van hun kavel/chalet te wijzigen van recreatief naar een andere functie. Wijziging van een bestemming kan alleen vanuit de gedachte van één-park-één-plan. Bij een park met meerdere eigenaren zijn er ook verschillende wensen. Het is onwenselijk om een bestemming te wijzigen voor één kavel. Daarom gaan we ook niet met een afzonderlijke eigenaar in overleg voor een planherziening. Dat kan alleen als alle parkeigenaren als geheel dat verzoek hebben. In het Programmaplan Vitale Vakantieparken is hiervoor een stappenplan opgenomen.

2.1

De kosten kunnen mee- of tegenvallen. We hebben een inschatting gemaakt van het benodigde aantal uren voor het resort Rivierendal. Dat is gebaseerd op ervaringen met andere recreatieparken waar de afgelopen jaren op is gehandhaafd. Echter, geen park is hetzelfde. We weten het dus niet precies. Ook is nog geen rekening gehouden met de handhaving van niet recreatief gebruik op de andere recreatieparken. We pakken de handhaving projectmatig aan.

4.1

Coalitieakkoord nieuwe kabinet over permanent wonen op recreatieterreinen In het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet is genoemd dat permanente bewoning op vakantieparken en campings mogelijk verder wordt toegestaan of gedoogd. Het akkoord benoemt dat de woningvoorraad beter moet worden genut, door herbestemming van bestaande gebouwen te verruimen en waar wenselijk juridisch vast te leggen. We kunnen verwachten dat bezwaarmakers die een last onder dwangsom gaan ontvangen een beroep zullen doen op deze wens van de regeringspartijen.

Pagina 4 van 6

/RAAD/24/03417

Vakantieparken zijn een recreatief product en niet bestemd voor permanente bewoning. Het terrein is immers nooit aangelegd voor permanente bewoning, waardoor nergens wordt voldaan aan eisen die voor gewone woningen zijn vastgelegd in wetgeving. Het terrein is ook geen openbaar gebied, maar een particulier terrein. Op Rivierendal staan ook vooral chalets en geen stenen huizen. In alle gevallen geldt dat je alleen permanent in een recreatiewoning kunt wonen als deze ook de bestemming wonen heeft. Mag ik permanent in een recreatiewoning wonen? | Rijksoverheid.nl

Financiën Er is een begrotingswijziging opgesteld voor de benodigde budgetten. 2024: € 300.000,2025: € 615.000,2026: € 305.000,De dekking wordt uit de algemene reserve onttrokken. De onderbouwing van dit budget staat onder Argument 2.1 van dit voorstel. De geraamde kosten van het project worden geplaatst in Programma 2. U heeft in uw vergadering van 8 februari 2024 al € 200.000 beschikbaar gesteld voor een plan van aanpak in het kader van het vergunning gebonden toezicht en handhaving. Deze is destijds in uw programmabegroting ondergebracht onder programma 3 Fysieke leefomgeving. Omdat alle budgetten voor dit project het beste onder één programma kunnen worden verantwoord, stellen wij u voor om ook dit bedrag te verplaatsen naar programma 2 (taakveld 1.2 Openbare Orde en Veiligheid). Ook daarin voorziet deze begrotingswijziging. Communicatie Het project handhaving Rivierendal vraagt om een uitgebreide communicatie. Hiervoor is een communicatieplan opgesteld. We hebben te maken met verschillende doelgroepen. Elk van deze doelgroepen vraagt om een andere vorm van communicatie. In Bijlage 1 treft u het Strategisch communicatieframe Vitale vakantieparken in Neder-Betuwe aan. Dit frame is per doelgroep nog verder uitgewerkt. Op 5 september hebben wij ons voornemen om te gaan handhaven bekend gemaakt.

Vervolgstappen  Het raadsbesluit wordt gepubliceerd en bekend gemaakt en komt tevens beschikbaar via www.overheid.nl  Uitvoering strategische communicatie, zoals beschreven bijlage 2 in het strategisch communicatieframe.  Uitvoering handhavingstraject zoals beschreven in bijlage 3 Handhavingsbeleid.  Bijlage 2 van het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten (Bijlage 4) wordt ingetrokken.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus Secretaris

Jan Kottelenberg Burgemeester

Bijlagen 1. Notitie “Herbevestiging recreatieve bestemming Recreatiegebied Rivierendal” 2. Strategisch communicatieframe Vitale vakantieparken in Neder-Betuwe 3. Handhavingsbeleid van de gemeente Neder-Betuwe inzake het niet-recreatief gebruiken van gronden en opstallen met een recreatieve functie. 4. Beleidsplan arbeidsmigranten 5. Begrotingswijziging 2024 Pagina 5 van 6

/RAAD/24/03417

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in titel 4.3 (artikel 4:81 en verder) van de Algemene wet bestuursrecht, artikel 5:32 eerste lid, Algemene wet bestuursrecht en artikel 125 Gemeentewet;

B E S L U I T:

1. in te stemmen met de notitie ‘Herbevestiging recreatieve bestemming recreatiegebied Rivierendal’ te Ochten; 2. in te stemmen met een begrotingswijziging van € 1.220.000 voor de kosten van handhaving voor 2024, 2025 en 2026. Dekking vindt plaats door een jaarlijkse onttrekking aan de algemene reserve (2024 € 300.000, 2025 € 615.000 en 2026 € 305.000); 3. bijlage 2 van het Beleidsplan huisvesting arbeidsmigranten 2019 in te trekken; 4. kennis te nemen van het door het college vastgestelde Handhavingsbeleid niet-recreatief gebruik recreatieobjecten Neder-Betuwe.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 26 september 2024 de loco-griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Marina Roelofsen

Pagina 6 van 6

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

/RAAD/24/03417