Raadsvoorstel 3373 - Speelruimtebeleid en uitvoeringsplan 2024-2027

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

21 maart 2024 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/23/097057/RAAD/23/03373

Raadsvoorstel Onderwerp

Speelruimtebeleid en Uitvoeringsplan (2024-2027)

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Van Someren)

Samenvatting

In dit speelruimteplan zijn de randvoorwaarden en de ambities voor het speelruimtebeleid, het beheer en het onderhoud vastgesteld voor de periode 2024–2027. Het beleid draagt samen met het nieuwe uitvoeringsplan eraan bij dat wij kinderen en (oudere) jongeren voldoende veilige, gezonde en uitdagende speelruimte bieden, waardoor ze in beweging komen, buiten zijn en elkaar ontmoeten. Voor deze ambities wordt een hernieuwde jaarlijkse bijdrage gevraagd, onderbouwd met het uitvoeringsplan. Een verhoging is onvermijdbaar, gezien de inflatie over de afgelopen vier jaar.

Voorgesteld besluit

1. Het Speelruimteplan Neder-Betuwe 2024-2027 vast te stellen. 2. Kennis te nemen van het bijbehorende uitvoeringsplan. 3. De voorziening speelruimten gedurende 2024 te gebruiken voor het afronden van nog uit te voeren werkzaamheden uit het vorige speelbeleid en deze voorziening met de jaarstukken van 2024 af te sluiten 4. Het jaarlijks exploitatiebudget voor beheer en onderhoud te indexeren van € 82.000 naar € 111.237 (totaalverhoging van € 29.237) 5. Het investeringskrediet alleen voor het jaar 2024 beschikbaar te stellen en ten aanzien van de voorgenomen investeringen voor 2025 en verder een jaarlijkse afweging te maken in het kader van de Planning en Control cyclus (kadernota en begroting). 6. In te stemmen met bijgevoegde begrotingswijziging.

Inleiding De huidige beleidsnota en het uitvoerings-/beheerplan zijn vastgesteld tot en met 2023 en vragen om een actualisatie. Voor het uitvoeringsplan is actualisatie een vereiste vanwege de benodigde middelen. Samen geven beide documenten aan de gemeente de ruimte om beheer en groot onderhoud te blijven uitvoeren op een gewenst niveau. Daarbij geeft een nieuw speelruimteplan ruimte voor opname van nieuwe trends, ontwikkelingen en opvattingen op het gebied van onze openbare speelvoorzieningen. We scherpen onze ambities aan en actualiseren onze doelstellingen. Het nieuwe Speelruimteplan gaat meer dan eerst over thema’s als bewegen en sport, duurzame speelruimte (klimaatadaptatie, vergroening en duurzaam beheer), ontmoeting en inclusieve speelruimte. Zo is er de verankering met de Nota Sociaal Domein, onze ruimtelijke Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie en de Omgevingsvisie Neder-Betuwe. Hiermee functioneert dit beleidsplan als een optelsom van ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke ambities. Met het uitvoeringsplan kunnen we hieraan uitvoering geven; op een integrale manier. Beoogd effect Kinderen en jongeren spelen in een beweegvriendelijke buitenruimte dankzij een aantrekkelijke nabije speelomgeving in het groen. Daarbij ontmoeten ouders en volwassenen elkaar ook in deze speelomgeving dankzij beweegvoorzieningen. Kinderen met een handicap kunnen in hun eigen kern spelen.

Oftewel: 1. Er is een goed netwerk van speelplekken met centrale speelplekken als hoofdvoorziening per dorp en buurtplekken per speelbuurt; 2. Een beweegvriendelijke leefomgeving voor actieve en gezonde bewoners; Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

3. De speelruimte is voor elke inwoner van Neder-Betuwe, voor elke leeftijdsgroep wat wils; 4. De speelruimte als multifunctionele ruimte voor recreatie in het groen (klimaat adaptief). Argumenten 1.1 Het Speelruimteplan 2024-2027 stelt de randvoorwaarden en ambities voor het speelruimtebeleid vast, voor de periode 2024-2027. Daarmee geeft het een actueel kader voor dagelijks onderhoud en de herinrichtingen van speelplekken, de komende vier jaar. 1.2 Het Speelruimteplan is integraal afgestemd op bestaand beleid. Het nieuwe beleid sluit weer uitstekend aan op onze aanpalende beleidsdocumenten, zoals de Nota Sociaal Domein (Samen verder op de ingeslagen weg) waaronder ook de uitvoering van Gezond op eigen wijze valt, de Sport- en Beweegvisie, het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), De Omgevingsvisie en tot slot de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Neder-Betuwe 2022-2027. Het speelruimteplan geeft daarmee een samenhangend kader voor speelplekken. 2.1 Het uitvoeringsplan bevat een praktisch overzicht van alle speelplekken die in deze periode worden gerevitaliseerd of heringericht. Het plan geeft eveneens een doorkijk tot en met 2035. Dit overzicht is mede opgesteld vanuit een inspectieronde langs de speelplekken, najaar 2023. 2.2 Het uitvoeringsplan bevat een solide onderbouwing van de geraamde kosten voor vier jaar.

Daarmee is er vier jaar lang grip en zekerheid bij de uitgaven bij de opgestelde planning van herinrichtingen. 3.1 In de voorziening is een deel van het budget voor de herinrichting van 10 speelplekken 2023 beschikbaar. De herinrichting van deze 10 worden in de eerste helft van dit jaar uitgevoerd. Nadat deze zijn afgesloten, heffen wij de voorziening op. Het restantbudget valt vrij ten gunste van de algemene middelen. 4.1 Een verhoging van het budget is nodig, vanwege de hoge inflatie en een aangepaste werkwijze. De inflatie is 24,4% inflatie t.o.v. laatste inschatting uit 2020 en betekent een verhoging van de uitgaven, die na 2019 niet zijn geïndexeerd. Daarnaast hebben we de kwalitatieve ambitie om bij een herinrichting eerder alle toestellen te vervangen, dan enkel afgeschreven of kapotte toestellen. Dit geeft de gehele speelplek een aantrekkelijke en doordachte uitstraling. Speeltoestellen die nog voldoen aan het attractiebesluit worden tijdelijk opgeslagen en hergebruikt. Tot slot is er de toename van het aantal speelplekken dankzij nieuwbouwontwikkelingen - groei van het aantal kinderen en jongeren: meer gebruik en daarmee onderhoud nodig. 4.2 Bij de benodigde middelen zijn ook de VAT-kosten (voorbereiding, administratie, toezicht) opgenomen. Daarmee voorkomen we dat hiervoor middelen moeten worden aangevraagd via tussentijdse financiële rapportages.

De kosten voor participatie vallen ook onder de VAT-kosten. Een reële opname van de VAT-kosten vraagt om meer budget. 5.1 Door te investeren in goede speel-, sport- en beweegruimte voor iedereen (inclusief volwassenen, ouderen en inwoners met een handicap) wordt a) een gezondere leefstijl gestimuleerd, b) de sociale cohesie/ontmoeting bevorderd, c) er een bijdrage geleverd aan minder eenzaamheid. Dit heeft tal van financiële voordelen (gezondere samenleving, minder fysieke én mentale problematiek en op de langere termijn lagere zorgkosten), maar deze zijn (helaas) niet in een bedrag uit te drukken. 5.2 De vervangingsinvesteringen voor onze speelplekken nemen wij op in de begroting met bijgaand kredietvoorstel. Daarmee vervalt na 2024 de huidige voorziening Speelruimten. Daarmee voldoen we aan de gewijzigde BBV-regels en aan de richtlijnen uit onze actuele Financiële Verordening Neder-Betuwe 2023. In het Besluit Begroting en Verantwoording zijn de landelijke begrotingsregels vastgelegd voor overheden. In onze verordening staat een afschrijvingstermijn van (gemiddeld) 15 jaar voor investeringen in speelvoorzieningen. Kanttekeningen Pagina 2 van 5

Z/23/097057/RAAD/23/03373

1.1 Het nieuwe speelruimteplan is reëel en onderbouwt de benodigde aanvullende middelen voor de investeringen. Maar de indruk kan gewekt worden dat de impulsen (spelen, groen, bewegen, inclusie) niet echt noodzakelijk zijn. Het speelruimteplan verenigt ambities en doelstellingen die vanuit sociaal en fysieke beleidsnota’s zijn opgesteld: een speelplek is een plek voor ontmoeting én geschikt voor klimaat-adaptieve inrichting). Daaraan wordt invulling gegeven. 5.1 Het uitvoeringsplan betekent een verhoging van het benodigd budget. De indruk kan gewekt worden dat er geen aandacht is voor subsidies of andere financiering voor voldoende budget. Herinrichtingen van speelplekken dienen een breed kader aan ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke ambities. Vanuit de Nota Bovenwijks komt er een jaarlijkse bijdrage beschikbaar voor de Impulsen (spelen, groen, bewegen, inclusie). Deze bijdragen worden verdeeld over verschillende locaties, buiten nieuwbouwplannen zelf maar wel in de buurt, waar speeltoestellen moeten komen. Dankzij dit raadsvoorstel en het aanstaande collegebesluit bij de actualisatie van De Nota Bovenwijks deel B, worden gelden besteed waarvoor ze bestemd zijn. Daarmee is er een eerste financiering vooraf, bij dit raadsvoorstel gemaakt. Bij het vervolg in de uitvoering gaan we opnieuw slim kijken naar bijdragen vanuit andere beleidsvelden.

Wanneer die overeenkomen, is medefinanciering wellicht mogelijk en gewenst. Als hierdoor besparingen op de investeringen speelvoorzieningen worden geboekt, krijgt de raad dit ter informatie. Financiën De gemeente gaat de komende jaren voor een totaal van € 3.9 mln. over de periode 2024 t/m 2035 investeren. De kapitaallasten lopen op van € 15.147 in 2025 tot een maximum van € 289.242 in 2036. Een aantal van de impulsen worden direct ten laste van de exploitatie gebracht met dekking uit de reserve Bovenwijkse voorzieningen. Dit is opgenomen in bijgevoegde begrotingswijziging. We verzoeken de raad voor de overige werkzaamheden de volgende investeringskredieten beschikbaar te stellen:  voor 2024 een investeringskrediet van € 197.570. De kapitaallasten behorend bij dit investeringskrediet zijn opgenomen in bijgevoegde begrotingswijziging.  In de Kadernota 2025- 2028 worden de investeringskredieten voor 2025 tot en met 2028 met bijbehorende kapitaallasten aangevraagd. Voor 2025 een investeringskrediet van € 552.212, voor 2026 een investeringskrediet van € 468.975, voor 2027 een investeringskrediet van € 310.629 en voor 2028 een investeringskrediet van € 182.288.  Vervolgens wordt ieder jaar bij de Kadernota het volgende jaar aangevraagd. Tabel: Overzicht uitgaven Uitvoeringsjaar

Aantal Vervangingskosten Impulsen plekken (excl. impulsen) Spelen

Ingeplande uitvoering 2024 2024 2025 2026 2027

10 5 11 6 4

€ 197.570 € 489.712 € 393.975 € 310.629

2028

5

2029

Groen

Bewegen

Inclusief

Aanleggen

Bijdrage aan Totaal Impulsen impulsen vanuit BOVO

Opheffen

€ 45.500 € 75.000 € 53.000 € 25.000

Totaal lasten

-

-

-

-

-

-

€ 32.500

€ 13.000

-

-

-

-

€ 30.000

€ 5.000

€ 30.000

€ 10.000

€ 62.500

€ 30.000

€ 13.000

-

€ 10.000

€ 75.000

-

€ 10.000

€ 15.000

-

-

€ 45.500 € 137.500 - € 128.000 € 25.000

€ 243.070 € 627.212 € 521.975 € 335.629

€ 152.288

-

€ 15.000

€ 15.000

-

-

-

€ 30.000

€ 182.288

3

€ 199.443

€ 15.000

€ 5.000

-

-

-

-

€ 20.000

€ 219.443

2030

7

€ 342.484

€ 15.000

€ 10.000

-

-

-

-

€ 25.000

€ 367.484

2031

2

€ 112.372

-

€ 5.000

-

-

-

-

€ 5.000

€ 117.372

2032

6

€ 191.184

€ 30.000

€ 8.000

€ 15.000

€ 10.000

-

-

€ 63.000

€ 254.184

2033

1

€ 10.805

-

-

-

-

-

-

€0

€ 10.805

2034

3

€ 96.841

-

-

€ 15.000

-

-

-

€ 15.000

€ 111.841

2035 en later

17

€ 790.460

€ 52.500

€ 15.000

€ 45.000

€ 10.000

€0

€ 16.000 € 138.500

Totaal

70

€ 3.287.763

€ 205.000

€ 99.000 € 135.000

€ 40.000

€ 137.500

€ 16.000 € 632.500

Aan te vragen investeringskrediet € 197.570 € 552.212 € 468.975 € 310.629

€ 928.960 € 198.500

€ 3.920.263

€ 1.529.386

De voorziening speelruimten wordt in 2024 gebruikt om de werkzaamheden van het vorige speelruimtebeleid af te ronden en deze voorziening zal met de jaarstukken van 2024 worden afgesloten. De exploitatiekosten voor dagelijks beheer, onderhoud en inspectie zijn in de begroting opgenomen voor een totaalbedrag van € 82.000,-. In het nieuwe speelruimtebeleid zijn de kosten van onderhoud actueel geraamd op een totaal van € 111.237 gedurende de periode 2024 t/m 2027. Dat betekent een indexering van € 29.237,-. Deze indexering is ook opgenomen in de bijgevoegde begrotingswijziging. Pagina 3 van 5

Z/23/097057/RAAD/23/03373

Communicatie De herinrichting van speelplekken wordt jaarlijks projectmatig opgepakt. Daarbij is aandacht om bewoners, jeugd en kinderen bijtijds te informeren, welke plekken dit zijn en wat de aanpak met planning wordt. Dit gebeurt via de website, social media en Het Gemeentenieuws. Op de speelplekken zelf en op basisscholen zijn flyers beschikbaar. Vervolgstappen Aanpak, uitvoering en participatie: 1. Projectmatige start met herinrichting speelplekken. Bij de projectstart van de herinrichtingen 2024 worden alle fysieke en sociale beleidsterreinen opnieuw betrokken met bijzondere aandacht voor koppelkansen en financiële bijdragen. 2. Bij de herinrichting van de speel- en sportplaatsen worden kinderen, jeugd en bewoners betrokken over hun wensen en adviezen. We gaan participatie met de inwoners en gebruikers concreet vormgeven wanneer we de locaties gaan herinrichten. Het overzichtelijke participatieplan-van-aanpak in het beleidsplan geeft hiervoor richtlijnen. Daarnaast blijven we vanzelfsprekend bereid om initiatieven vanuit een buurt of kern positief te benaderen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}}

Nicolien de Geus – De Bruijn

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}}

Jan Kottelenberg burgemeester

Secretaris

Bijlagen 1. Nota Speelruimteplan Neder-Betuwe en het Uitvoeringsplan (2024-2027) 2. De begrotingswijziging voor de investeringen in speelruimte (2024-2027)

Pagina 4 van 5

Z/23/097057/RAAD/23/03373

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; ; gelet op het bepaalde in

B E S L U I T: 1. Het Speelruimteplan Neder-Betuwe 2024-2027 vast te stellen. 2. Kennis te nemen van het bijbehorende uitvoeringsplan. 3. De voorziening speelruimten gedurende 2024 te gebruiken voor het afronden van nog uit te voeren werkzaamheden uit het vorige speelbeleid en deze voorziening met de jaarstukken van 2024 af te sluiten 4. Het jaarlijks exploitatiebudget voor beheer en onderhoud te indexeren van € 82.000 naar € 111.237. (totaalverhoging van € 29.237). 5. Het investeringskrediet alleen voor het jaar 2024 beschikbaar te stellen en ten aanzien van de voorgenomen investeringskredieten voor 2025 en verder een jaarlijkse afweging te maken in het kader van de Planning en Control cyclus (kadernota en begroting). 6. In te stemmen met bijgevoegde begrotingswijziging.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 21 maart 2024 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 5 van 5

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/23/097057/RAAD/23/03373