Raadsvoorstel 3271 - Nadere subsidieregel voor de verduurzaming van koopwoningen

Datum raadsvergadering Inlichtingen bij Raadnummer

9 november 2023 Griffie (griffie@nederbetuwe.nl) Z/23/094339/RAAD/23/03271

Raadsvoorstel Onderwerp

Nadere subsidieregel voor de verduurzaming van koopwoningen

Ingediend door

College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder Van Someren)

Samenvatting

De Nadere subsidieregeling geeft invulling aan de wens van de raad om de in het verleden geheven precariobelastingen terug te laten vloeien naar de inwoners van de gemeente. Met deze regeling worden inwoners ondersteund bij het verduurzamen van hun woningen en het structureel verlagen van hun energielasten.

Voorgesteld besluit

1. 2.

3.

De Nadere subsidieregeling voor de verduurzaming van koopwoningen ter kennis aan te nemen. €2.000.000 (zegge: twee miljoen euro) uit de reserve duurzaamheid over een periode van 4 jaar (€ 250.000 in 2023, € 750.000 in 2024, € 500.000 in 2025 en € 500.000 in 2026) beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van deze regeling. Bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Inleiding In het coalitieakkoord 2022-2026 is opgenomen dat minimaal drie miljoen euro van de precariogelden beschikbaar moet worden gesteld voor het ondersteunen van inwoners bij het structureel verlagen van hun energielasten. De maatregelen die worden ondersteund met deze regel voorzien hierin op twee manieren: de maatregelen helpen inwoners bij het omlaag brengen van het energieverbruik (zoals isolatie) en inwoners worden gestimuleerd om over te stappen op duurzame energie (zonnepanelen, (hybride) warmtepomp). Deze Nadere subsidieregel geeft invulling aan het laten terugvloeien van twee miljoen euro van de in het verleden geheven precariogelden naar de inwoners van de gemeente Neder-Betuwe. Tot de doelgroep behoren woningeigenaren in Neder-Betuwe. Voor woningen tot een WOZ-waarde van €429.300 wordt €1.500 beschikbaar gesteld voor het realiseren van verduurzamende maatregelen. Voor woningen boven de €429.300 wordt €750 beschikbaar gesteld. Beoogd effect Het beoogde effect van deze regeling is om inwoners te stimuleren om en te ondersteunen bij het verduurzamen van hun woning. Het verduurzamen van woningen draagt bij aan het structureel verlagen van de energierekening, het tegengaan van energiearmoede, het vergroten van het wooncomfort en het realiseren van de klimaatambities. Argumenten 1.1 Inwoners hebben ondersteuning nodig bij het verduurzamen van hun woning.

Klimaatverandering en stijgende energierekeningen zijn urgente problemen. Het is daarom van belang dat de gebouwde omgeving zo snel mogelijk wordt verduurzaamd. Veel inwoners beseffen dit ook – zeker na de hoge energieprijzen van afgelopen winter. Het verduurzamen van woning is echter vaak ingrijpend en kostbaar. Door inwoners te voorzien van advies (via het Energieloket) en hen financieel te ondersteunen kunnen obstakels zo veel mogelijk worden weggenomen. Deze regeling draagt eraan bij om de drempel te verlagen. 1.2 Er zijn relatief lage uitvoeringskosten door benutting van de bestaande infrastructuur. Deze regeling wordt verstrekt via het woondossier van het Energieloket Rivierenland. Via dit woondossier kunnen inwoners toetsen wat de energetische staat van hun woning is en overzichtelijk inzien op welke Postbus 20 | 4043 ZG Opheusden | Burgemeester Lodderstraat 20 | 4043 KM Opheusden | telefoon 14 0488 |www.nederbetuwe.nl | info@nederbetuwe.nl

subsidies ze recht hebben, hoe ze advies aan kunnen vragen en welke uitvoerende partijen er beschikbaar zijn. Door de uitvoering van deze regeling ook te beleggen bij het Energieloket Rivierenland wordt de bestaande infrastructuur optimaal benut. Hierdoor blijven de uitvoeringskosten zo laag mogelijk. Daarnaast blijft het voor inwoners overzichtelijk waar ze hun zaken moeten regelen. 1.3 Via deze regeling komen de precariogelden direct ten goede aan de samenleving. In het coalitieakkoord is opgenomen dat de geheven precariomiddelen direct ten goede moeten komen aan de samenleving, omdat de gelden ook door de inwoners zijn betaald. Via deze subsidieregeling kunnen inwoners direct gebruik maken van de precariogelden en draagt het gebruik ervan bij aan het verlagen van de energielasten en het vergroten van het wooncomfort. De regeling is zo breed mogelijk opgezet, zodat alle inwoners (met een koopwoning) er aanspraak op kunnen maken. Ook inwoners met een goed energielabel kunnen vaak nog extra maatregelen nemen, zoals zonnepanelen of een warmtepomp. Een ander voordeel van deze regeling is dat er bij de uitvoering voornamelijk gebruik wordt gemaakt van regionale bedrijven, waardoor het geld in de regio blijft.

Regionale ondernemers die zich bezig houden met het verduurzamen van woningen kunnen zich namelijk verbinden aan de WoonWijzerWinkel, het uitvoerende platform van het woondossier. Dit betekent dat inwoners die gebruik willen maken van deze regeling automatisch in contact kunnen worden gebracht met regionale uitvoerders. 1.4 Deze regeling versterkt landelijke regelingen en draagt bij aan de duurzame ambities van de gemeente. Deze regeling kan worden gestapeld met andere regeling, zoals de Investeringssubsidie voor Duurzame Energie en Energiebesparing (ISDE), het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en duurzaamheidsleningen. Doordat de regelingen elkaar versterken wordt het verduurzamen van woningen in sommige gevallen (bijna) gratis en daarmee voor alle groepen bereikbaar – ook de meest kwetsbare inwoners. 1.5 Met deze regeling kunnen ongeveer 25%-30% van alle huishoudens met een koopwoning worden ondersteund. Bij het inrichten van deze regeling zijn er een aantal overwegingen meegenomen. Hoe hoger het subsidiabele bedrag, hoe aantrekkelijker het voor inwoners wordt om te verduurzamen. De andere kant van de medaille is dat bij elke verhoging van het subsidiabele bedrag, minder inwoners van de regeling gebruik kunnen maken.

Het is de verwachting dat bedragen van €1.500 en €750 hoog genoeg zijn om een verschil te maken bij het verduurzamen van een woning en de doorslag zou kunnen geven voor twijfelaars. Dit betekent dat 25% tot 30% van de inwoners met een koopwoning gebruik zou kunnen maken van deze regeling. Ter vergelijking: het Energieloket houdt voor de uitvoering van het NIP rekening met een conversieratio van 10% tot 20%. 2.1 Uw raad is bevoegd om het benodigde budget beschikbaar te stellen. De precariogelden staan momenteel gestald in de reserve duurzaamheid. Het beschikbaar stellen van deze middelen is een budgettair besluit, en daarmee een bevoegdheid van uw raad. Onder het kopje ‘financiën’ wordt toegelicht dat het vrijgeven van deze middelen geen consequenties heeft voor de financiële positie van de gemeente. Kanttekeningen 1. Huurders kunnen geen gebruik maken van deze regeling. Er zijn twee types huurders binnen de gemeente: huurders van de woningcorporatie en particuliere huurders. Particuliere huurders maken maar een marginaal deel op van het totale aantal huishoudens en worden niet specifiek bediend met deze regeling. De verhurende partij kan, als eigenaar van de woning, wel aanspraak maken op de subsidie om de woning te verduurzamen. Voor huurders onderzoeken we een andere stimuleringsregeling. 2. Eigenaren van een woning met een WOZ-waarde tot €429.300 krijgen meer subsidie.

Het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft voor het NIP bepaald dat woningen met een WOZ-waarde tot €429.300 (in het jaar 2022) tot de doelgroep behoren. Dit betreffen voornamelijk lagere- en middeninkomens. Aangezien er met deze Nadere regeling ook wordt beoogd om deze groep woningeigenaren extra te ondersteunen, is ervoor gekozen om bij dit landelijke criterium aan te sluiten. Dit houdt de regeling uitvoeringstechnisch zo simpel en uniform mogelijk. Pagina 2 van 5

Z/23/094339/RAAD/23/03271

Een bijkomend voordeel is dat de meest kwetsbare doelgroep extra wordt ondersteund bij het verduurzamen. Uit onderzoek van het Nibud blijkt dat mensen met een middeninkomen, die tot voor kort redelijk goed konden rondkomen, sinds de stijging van de inflatie en energieprijzen moeten besparen of tekortkomen. Deze regeling streeft er daarom naar om, in lijn met landelijk beleid, de lage- en middeninkomens extra te ondersteunen. Aangezien de gemiddelde WOZ-waarde in de gemeente in 2022 €356.000 bedroeg, zouden de meeste lage- en middeninkomens met een WOZ-grens van €429.300 extra bediend kunnen worden. 3. De uitvoeringskosten kunnen worden gedekt met landelijke middelen. De raad heeft de wens uitgesproken om de twee miljoen direct terug te laten vloeien naar de inwoners. Er wordt daarom voor gekozen om de uitvoeringskosten niet te betalen uit de precariogelden maar uit overige middelen. Het Rijk heeft voor de jaren 2023 t/m 2025 een regeling voor extra capaciteit in de uitvoering: Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-en energiebeleid (CDOKE). De uitvoeringskosten voor deze regeling kunnen hiermee worden gefinancierd. Aangezien er voor wordt gekozen om de uitvoering te laten verlopen via dezelfde route als andere regeling, zullen de uitvoeringskosten relatief laag zijn. 4. Er moet natuurinclusief worden geïsoleerd.

Op 2 augustus 2023 heeft de Raad van State geoordeeld dat huiseigenaren eerst ecologisch onderzoek moeten laten uitvoeren naar de aanwezigheid van vleermuizen, voordat er geïsoleerd mag worden (ECLI:NL:RVS:2023:2969). Het is nog niet duidelijk wat de impact van deze uitspraak op het isolatieprogramma zal zijn, maar aangezien deze onderzoeken tot een jaar in beslag kunnen nemen is het aannemelijk dat er sprake zal zijn vertraging. Er lopen momenteel gesprekken met de provincie om te overleggen welke oplossingen er zijn om inwoners te ontzorgen. Financiën Voor de uitvoering van deze regeling wordt aanspraak gemaakt op de precariogelden. Bij de vaststelling van de begroting is € 3.000.000 vanuit de reserve Precario, toegevoegd aan de reserve Duurzaamheid. Het college verzoekt de raad om € 2.000.000 beschikbaar te stellen vanuit de Reserve Duurzaamheid over een periode van 4 jaar (€ 250.000 in 2023, € 750.000 in 2024, € 500.000 in 2025 en € 500.000 in 2026) voor de uitvoering van deze regeling. Zoals aangegeven in kanttekening 3 zullen de uitvoeringskosten van deze regeling worden betaald uit een subsidie van het Rijk, namelijk de CDOKE-regeling. Dit betekent dat de precariomiddelen volledig ten goede komen aan de inwoners. Middels bijgevoegde begrotingswijziging worden de financiële effecten verwerkt in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026.

Communicatie Na vaststelling van de Nadere subsidieregeling zal deze bekend worden gemaakt op overheid.nl en op officiële bekendmakingen.nl. We maken de regeling verder bekend via de gemeentelijke kanalen, de kanalen van het Energieloket Neder-Betuwe en lokale en regionale media. Ook zal er door de WoonWijzerWinkel actief worden geworven onder lokale en regionale ondernemers. Hiermee willen we het lokaal inkopen stimuleren. Tot slot zullen collega’s van het sociaal domein en andere maatschappelijke instellingen worden geïnformeerd over deze regeling. Zij staan namelijk in contact met kwetsbare en lastig te bereiken groepen, voor wie deze regeling anders misschien buiten beeld zou blijven. Dit zijn de huishoudens waar die relatief vaak te maken hebben met energiearmoede en die het meeste baat hebben bij deze regeling. In de bijlage kunt u de uitgebreide communicatieaanpak vinden. Vervolgstappen De regeling zal worden opengesteld tot 31 december 2026 (of tot wanneer het subsidieplafond is bereikt). Er zal elk half jaar samen met het Energieloket worden geëvalueerd wat de effecten zijn van de regeling. Indien hieruit blijkt dat de regeling niet het gewenste effect heeft of dat het subsidieplafond niet toereikend Pagina 3 van 5

Z/23/094339/RAAD/23/03271

is zou, indien gewenst, het subsidiabele bedrag of het subsidieplafond kunnen worden bijgesteld. Via onze website samendetoekomst.nl melden wij periodiek de stand van de beschikbare middelen. Uw raad informeren wij via de gebruikelijke P&C documenten. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, {{esl:signer1:Capture:size(150,40)}} Gerrit Stam secretaris

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg burgemeester

Bijlagen 1. Nadere subsidieregel voor de verduurzaming van koopwoningen in de gemeente Neder-Betuwe. 2. Communicatieaanpak voor het NIP en de precariogelden. 3. Begrotingswijziging

Pagina 4 van 5

Z/23/094339/RAAD/23/03271

Raadsbesluit De raad van de gemeente Neder-Betuwe gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; B E S L U I T: 1. 2. 3.

de Nadere subsidieregeling voor de verduurzaming van koopwoningen ter kennis aan te nemen; € 2.000.000 (zegge: twee miljoen euro) uit de reserve duurzaamheid over een periode van 4 jaar (€ 250.000 in 2023, € 750.000 in 2024, € 500.000 in 2025 en € 500.000 in 2026) beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van deze regeling; bijgevoegde begrotingswijziging vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadvergadering van 9 november 2023 de griffier, de voorzitter, {{esl:signer3:Capture:size(150,40)}} /signer1/ Erwin van der Neut

Pagina 5 van 5

{{esl:signer2:Capture:size(150,40)}} Jan Kottelenberg

Z/23/094339/RAAD/23/03271