Raadsvoorstel 3251 - Begroting GGD Gelderland-Zuid 2024

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/23/093153/RAAD/23/03251

Raadsvergadering d.d.

:

Agendapunt

:

Portefeuillehouder

:

15 juni 2023 Wethouder van Dijkhuizen

Inlichtingen bij : Griffie Telefoonnr.

: 14 0488

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Zienswijze begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 GGD Gelderland-Zuid (GGD)

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. De bijgevoegde zienswijze over de begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van GGD Gelderland-Zuid vast te stellen, waarin de raad instemt met de begrotingswijziging 2023, maar voor het onderdeel prijsstijgingen de GGD verzoekt om de stijging voor het jaar 2023 uit de algemene reserve te bekostigen; instemt met de begroting 2024 met uitzondering van de begrote post ‘Innovatie en verzuim Veilig Thuis’ als structureel onderdeel van de begroting en van het onderdeel ‘Versterken organisatie’. 2. De bijgaande gemeentelijke begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2023 verwerkt wordt in de gemeentelijke begroting 2023 en de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2024 verwerkt wordt in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2024.

Samenvatting voorstel: De raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op de begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 van GGD Gelderland-Zuid (GGD). Het Algemeen Bestuur van deze Gemeenschappelijke Regeling (GR) weegt die zienswijze mee bij de vaststelling van de begrotingswijziging en begroting. De begrotingswijziging heeft een stijging van de gemeentelijke bijdrage 2023 tot gevolg. In voorliggende gemeentelijke begrotingswijziging is deze stijging verwerkt. De begroting 2024 leidt eveneens tot een stijging van de gemeentelijke bijdrage. In voorliggende gemeentelijke begrotingswijziging is deze stijging verwerkt op basis van de conceptbegroting 2024 van de GGD. Wij stellen u voor een zienswijze in te dienen waarin u: instemt met de begrotingswijziging 2023, maar voor het onderdeel prijsstijgingen de GGD verzoekt om de stijging voor het jaar 2023 uit de algemene reserve te bekostigen; instemt met de begroting 2024 op 2024 met uitzondering van de begrote post ‘innovatie en verzuim Veilig Thuis’ als structureel onderdeel van de begroting en onder voorbehoud met het onderdeel ‘Versterken organisatie’.

Inleiding: De GGD is als gemeentelijke gezondheidsdienst van de 14 gemeenten in Gelderland-Zuid het gezicht van de publieke gezondheid in onze regio. De publieke gezondheidszorg richt zich op het bevorderen van gezond en vitaal leven van haar inwoners op alle leeftijden, het verminderen van risico’s, het bieden van zorg en Pagina 1 van 7

*ZA9B1791C5D*

bescherming aan kwetsbare groepen. Deze taken sluiten aan bij de maatschappelijke opgave waar gemeenten voor staan. De GGD is regionaal georganiseerd en lokaal aanwezig en voert een breed palet van taken uit. Op 30 maart 2023 heeft het Dagelijks Bestuur van GGD Gelderland-Zuid de begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 gestuurd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten, met het verzoek hun zienswijzen daarop kenbaar te maken. Het Algemeen Bestuur, waarvan op het moment van aanbieden van dit raadsvoorstel wethouder Van Dijkhuizen lid is, vergadert op 7 september 2023 over deze begrotingswijziging en begroting en de ingediende zienswijzen. Beoogd effect: Een adequate, doelmatige en financieel stabiele regionale samenwerking op het gebied van GGD GelderlandZuid, waarin de raad tevoren zijn invloed op de begroting van de GR kan uitoefenen door het uitbrengen van een zienswijze. Argumenten: 1.1 De begrotingswijziging die voor 2023 wordt voorgesteld is volledig bedoeld om de hoge inflatie en de hoge CAO-afspraken op te kunnen vangen. Omdat de nieuwe CAO die in 2021 is ingegaan, pas in 2022 werd vastgesteld, kon de loonstijging niet meer opgenomen worden in de Kaderbrief 2023 en is er een tekort in de begroting 2023 om de loonstijging op te kunnen vangen.

Ook voor de hoge inflatie, die prijsstijgingen tot gevolg heeft, zal de GGD gecompenseerd moeten worden om het tekort hiervoor in de begroting op te vangen. 1.2 De streefwaarde van de algemene reserve neemt naar verwachting af in 2023. Gezien de hoge stand van de algemene reserve na toevoeging van het positieve resultaat over 2022, is het daarom goed te verantwoorden om de begrotingswijziging voor de prijsstijgingen voor het jaar 2023 uit de algemene reserve te bekostigen. Na toevoeging van het positieve resultaat over 2022 aan de algemene reserve, stijgt de algemene reserve tot € 2.220.000. Dit komt overeen met 93% van de streefwaarde van € 2.381.000. De prognose is dat de streefwaarde in 2023 een stuk lager zal liggen, omdat de totale omzet in 2023 naar verwachting zal dalen nadat er geen coronamiddelen meer worden verstrekt. Wanneer deze coronamiddelen niet mee worden genomen in de berekening, komt de streefwaarde voor de algemene reserve op circa € 1.200.000. Dit biedt voldoende ruimte om de prijsstijgingen uit op te vangen voor het jaar 2023 en vanaf 2024 wel mee te nemen in de gemeentelijke bijdrage. De GGD berekent overigens alleen de feitelijk hogere prijzen door. 1.3 Een aantal taken die de GGD uitvoert waarvoor in 2023 incidentele middelen beschikbaar waren gesteld, worden voortgezet in 2024.

Dit gaat om de posten ‘stijgende instroom Bijzondere Zorg’ en ‘data- en informatiegestuurd werken’. De bijdrage van gemeenten stijgt niet ten opzichte van 2023, afgezien van de toegepaste indexering. Bijzondere Zorg (BZ): net als in 2023 is er ook in 2024 een tekort op Bijzondere Zorg. Het tekort voor 2024 wordt eenmalig gefinancierd uit de reserve Beschermd Wonen (in beheer bij Centrumgemeente Nijmegen). Dat betekent een meevaller voor de andere gemeenten. Gezamenlijk werken GGD en gemeenten aan het terugdringen van aantal trajecten bij het Meldpunt Bijzondere Zorg van de GGD. Er zijn echter ook oorzaken van de stijging van BZ-trajecten, die buiten de invloedsfeer van gemeenten en GGD liggen, zoals de wachtlijsten bij de GGZ. Data- en informatiegestuurd werken: het gevraagde structurele bedrag voor data- en informatiegestuurd werken betreft een absolute minimale basis om datagestuurd werken mogelijk te maken. De GGD heeft in 2023 voldoende aan kunnen tonen dat structurele inzet van meerwaarde is. En laten zien zowel initiatief te Pagina 2 van 7

-

nemen als aan te sluiten en rekening te houden met de behoeften die er zijn vanuit gemeenten op het gebied van data- en informatiegestuurd werken. Dit biedt vertrouwen voor 2024. Daarnaast is het product Nu Niet Zwanger opgenomen in de uniforme bijdrage. Alle gemeenten nemen dit product in 2023 reeds af, maar nu nog via een facultatieve bijdrage. Door de GGD te verzoeken om dit product onder de uniforme taken op basis van facturen te scharen, kunnen we de bekostiging ervan bij het Rijk verantwoorden onder een bijpassende regeling.

1.4 Er is sprake van een aantal autonome/onvermijdelijke ontwikkelingen bij de GGD, waarvoor aanvullende middelen nodig zijn. Deze ontwikkelingen waren reeds aangekondigd in de Kaderbrief 2024. Dit gaat om: Crisisplan GGD: in de Kaderbrief 2024 is aangegeven dat er door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) in de afgelopen jaren een lager budget beschikbaar is gesteld voor de financiering van Opleiden Trainen en Oefenen (OTO) ten behoeve van crisisbestrijding. In 2023 vangt de GGD dit verschil zelf op, maar voor 2024 wordt een aanvullende bijdrage bij de deelnemende gemeenten in rekening gebracht. Uitbreiding ten behoeve van informatiebeheer en informatiemanagement: dit is nodig zodat de GGD kan voldoen aan de nieuwe eisen die op deze gebieden aan de GGD worden gesteld. Versterken juridische expertise: de GGD verwacht meer procedures en meer klachten en bezwaarschriften. Er is meer capaciteit nodig om de verwachte toename van de vraag op te kunnen vangen. Bedrijfsvoering: de GGD heeft een aantal taken belegd bij de Bedrijfsvoering van de Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ). De verrekeningspercentages hiervoor zijn niet meer actueel, als gevolg van groei van de GGD-organisatie. Het rechttrekken van de verrekeningsmethodiek met de VRGZ leidt tot meerkosten bij de GGD.

1.5 De GGD geeft aan de organisatie te willen versterken, maar een concreet uitgewerkt plan hiervoor ontbreekt nog. De GGD is de afgelopen jaren gegroeid in diensten en personeel. Om de GGD toekomstbestendig te maken, wil de GGD een aantal ontwikkelingen doorvoeren. Dit onderdeel van de begroting was echter niet opgenomen in de Kaderbrief 2024, de urgentie van dit onderwerp was dus niet eerder kenbaar gemaakt. De wens van de GGD is te begrijpen, maar vooralsnog lijkt de GGD vooral in te willen zetten op het aantrekken van meer managers. Om een weloverwogen besluit te kunnen maken wordt de GGD in de zienswijze verzocht om uiterlijk 3 weken voor de AB-vergadering van 7 september, waarin over de begroting 2024 besloten wordt, met een nader uitgewerkt plan te komen. Dit geeft bestuurders en betrokken ambtenaren de gelegenheid om hier nog over af te stemmen alvorens er wordt besloten over alsnog instemmen met dit onderdeel. 1.6 Er is sprake van een tweetal incidentele onderwerpen die met een kostenuitbreiding gepaard gaan. Dit gaat om: Aanbesteding kantoorautomatisering: bij de GGD start een hernieuwde aanbestedingsprocedure voor de kantoorautomatisering/ICT. Dit brengt incidentele kosten met zich mee van € 100.000 in 2024 en in 2025. Door de GGD wordt voorgesteld om dit te onttrekken aan de algemene reserve.

Veilig Thuis: door het AB is in maart 2023 besloten om op basis van de uitkomsten van een werkgroep per 2024 een nieuwe begrotingssystematiek voor Veilig Thuis te gaan hanteren. Hiermee wordt gestreefd naar meer stabiliteit in de begroting. De zienswijze is in lijn met de aanbevelingen van deze werkgroep. 2.1 De totale gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid stijgt in 2023 op basis van de voorliggende begroting naar € 1.455.212, inclusief facultatieve taken. Dat is meer dan op dit moment is opgenomen voor de GGD in de gemeentelijke begroting 2023. Bij vaststelling van de begrotingswijziging 2023 GGD door het AB stijgt de totale gemeentelijke bijdrage voor 2023 voor Neder-Betuwe met € 115.805 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2023 van GGD Pagina 3 van 7

Gelderland-Zuid. Op dit moment is er € 1.335.884 opgenomen voor de GGD in de gemeentelijke begroting 2022. Deze kostenstijging voor de GGD wordt vrijwel volledig veroorzaakt door de Cao-verhoging (loon) en prijsstijgingen. Voor de prijsstijgingen à € 20.701 voor Neder-Betuwe wordt in de conceptzienswijze aan de GGD voorgesteld om de stijging voor 2023 incidenteel uit de algemene reserve van de GGD te betalen. Ervan uitgaande dat het AB met dit verzoek instemt, resteert voor 2023 dan nog een verschil van € 98.628. Om dekking te vinden voor deze kostenstijging is bijgevoegde begrotingswijziging is opgesteld. 2.2 De totale gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid komt in 2024 op basis van de voorliggende begroting uit op € 1.560.535. Dat is meer dan op dit moment is opgenomen voor de GGD in de gemeentelijke raming voor 2024. De totale bijdrage die GGD Gelderland-Zuid voor Neder-Betuwe in de begroting 2024 raamt, inclusief facultatieve taken, bedraagt € 1.560.535. Er is onvoldoende dekking in de huidige meerjarenraming bij de gemeentelijke begroting voor 2024 voor de samenwerking in GGD Gelderland-Zuid, ook na verwerking van de structurele begrotingswijziging 2023 GGD. Er is dus een begrotingswijziging nodig om hier dekking voor te vinden.

De kostenstijging wordt met name veroorzaakt door toegepaste indexering, organisatieontwikkelingen bij de GGD, uitzetting van de bedrijfsvoering van de GGD en van informatiebeheer en juridische expertise. De voorliggende gemeentelijke begrotingswijziging gaat voor nu uit van de voorliggende begroting van de GGD. Oftewel van de maximale mogelijke stijging op basis van de voorliggende begroting. Kanttekeningen: 1.1 De GGD verzoekt de raden om liefst voor 13 juni 2023 hun zienswijze aan het Algemeen Bestuur kenbaar te maken. Deze datum is eerder dan de raadsvergadering van 15 juni 2023. Het Dagelijks Bestuur van GGD Gelderland-Zuid is hierover op de hoogte gesteld en ontvangt de zienswijze van Neder-Betuwe zo snel mogelijk na de raadsvergadering van 15 juni 2023. Dit is nog voor de AB-vergadering van 7 september 2023 waarin de begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 zullen worden behandeld, waarbij dan ook de zienswijze van Neder-Betuwe wordt meegenomen. 1.2 Wij worden als gemeente gecompenseerd door het Rijk voor de looncompensatie en prijsstijgingen, maar onbekend is nog met hoeveel. Uit de meicirculaire 2023, die op het moment van opstellen van dit raadsvoorstel nog niet gepubliceerd is, zal blijken hoeveel compensatie wij als gemeente ontvangen voor het opvangen van looncompensatie en prijsstijgingen.

Er bestaat een risico dat deze compensatie niet gelijk staat aan de stijging die door de GGD bij ons in rekening wordt gebracht. Bekostiging van deze stijging door ons aan de GGD is echter onvermijdelijk. 2.1 Afhankelijk van het AB-besluit over de begroting 2024 kan de deelnemersbijdrage nog wijzigen. De uiteindelijke begroting GGD Gelderland-Zuid 2024 wordt bepaald door wat het AB besluit over de voorliggende begroting. In bijgevoegde begrotingswijziging is uitgegaan van het benodigde bedrag op basis van de voorliggende begroting van de GGD voor Neder-Betuwe. Indien het AB anders besluit over bepaalde onderdelen van de voorliggende begroting zal de bijdrage aan de GGD hierop in een gemeentelijk P&Cdocument worden aangepast ten gunste (of ten laste) van de financiële positie. Het AB besluit op 7 september over de begroting 2024 van de GGD, onze gemeentelijke begroting 2024 is dan al opgesteld. Financiën: Begrotingswijziging 2023 Als het AB de begrotingswijziging 2023 van de GGD vaststelt, stijgt de totale bijdrage voor Neder-Betuwe voor 2023 naar € 1.455.212. Dit is een stijging van € 115.805 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2023 van GGD Gelderland-Zuid. In de gemeentelijke Programmabegroting is een bijdrage van € 1.335.884 geraamd

Pagina 4 van 7

voor 2023 voor de samenwerking in GGD Gelderland-Zuid. Dit is een verschil van € 119.328. Voorgesteld wordt om dit verschil als volgt te bekostigen: -

-

Structurele verhoging door looncompensatie en prijsstijgingen bedraagt € 106.062. Hiervan wordt € 85.361 (looncompensatie/indexering) gedekt uit de stelpost prijsstijgingen 2023, welke in de gemeentelijke begroting is opgenomen. Voor de prijsstijgingen à € 20.701 voor Neder-Betuwe wordt in de conceptzienswijze aan de GGD voorgesteld om de stijging voor 2023 incidenteel uit de algemene reserve van de GGD te betalen. Structureel vanaf 2024 komt dit bedrag wel ten laste van de gemeente en wordt eveneens gedekt uit de stelpost prijsstijgingen 2023. Het huidige al bestaande tekort in de gemeentelijke begroting en de bekostiging van het product Nu Niet Zwanger bedragen samen € 13.267. Dit bedrag komt ten laste van de financiële positie 2023.

Middels bijgevoegde begrotingswijziging wordt bovenstaande financieel verwerkt in de gemeentelijke begroting 2023 en meerjarig. Begroting 2024 Na verwerking van de structurele begrotingswijziging 2023 GGD in onze gemeentelijke begroting, komt de raming voor 2024 uit op € 1.455.212. De totale bijdrage die GGD Gelderland-Zuid voor Neder-Betuwe in de begroting 2024 raamt, bedraagt € 1.560.535 op basis van 25.545 inwoners per 1 januari 2023 (inschatting). Dit is een stijging van € 105.323 ten op zichte van de gewijzigde begroting 2023. Hiervan wordt voorgesteld een bedrag van € 62.426 (indexering) ten laste te brengen van de stelpost prijsstijgingen 2024, die in de gemeentelijke meerjarenraming is opgenomen voor 2024. Voor het overige gedeelte is geen dekking aanwezig in de gemeentelijke begroting. Een bedrag van € 42.897 komt daarom in 2024 structureel ten laste van de financiële positie van gemeente Neder-Betuwe. Middels bijgevoegde begrotingswijziging wordt bovenstaande financieel verwerkt in de gemeentelijke begroting 2024 en meerjarig. Indien het AB anders besluit over bepaalde onderdelen van de voorliggende begroting zal de bijdrage aan de GGD hierop in een gemeentelijk P&C-document worden aangepast ten gunste (of ten laste) van de financiële positie.

Het verschil waarmee de risico’s (€ 4.587.000) de algemene reserve van GGD Gelderland-Zuid overstijgen, zal bij de opstelling van de gemeentelijke begroting 2024 worden opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Indien het AB op 7 september 2023 instemt met het toevoegen van het positieve resultaat over de jaarrekening 2022 aan de algemene reserve, bedraagt de algemene reserve € 2.220.000. De door de GGD geschetste meerjarenraming wordt voor nu ter kennisgeving aangenomen. Communicatie: GGD Gelderland-Zuid ontvangt een brief van de gemeente Neder-Betuwe waarin de zienswijze van de raad is opgenomen. Vervolgstappen: Het Algemeen Bestuur van GGD Gelderland-Zuid is voornemens de begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 vast te stellen in zijn vergadering van 7 september 2023. De aanpassing op de bijdrage zal structureel verwerkt worden na vaststelling van de begroting.

Pagina 5 van 7

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief van GR 2. Conceptbegroting 2024 GGD Gelderland-Zuid 3. Overzicht opmerkingen gemeenten n.a.v. Kaderbrief 2024 en reactie GGD 4. Conceptzienswijze 5. Gemeentelijke begrotingswijziging 6. Adviesrapport Jaarstukken 2022 & Begroting 2024 GGD Gelderland Zuid

Pagina 6 van 7

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/23/093153/RAAD/23/03251

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid en artikel 34 en 35 van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen; overwegende dat het Algemeen Bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling, mede aan de hand van de zienswijze van de deelnemende gemeenteraden, uiteindelijk de begroting vaststelt; BESLUIT: 1. De bijgevoegde zienswijze over de begrotingswijziging 2023 en de begroting 2024 van GGD Gelderland-Zuid vast te stellen, waarin de raad instemt met de begrotingswijziging 2023, maar voor het onderdeel prijsstijgingen de GGD verzoekt om de stijging voor het jaar 2023 uit de algemene reserve te bekostigen; instemt met de begroting 2024 met uitzondering van de begrote post ‘Innovatie en verzuim Veilig Thuis’ als structureel onderdeel van de begroting en van het onderdeel ‘Versterken organisatie’. 2. De bijgaande gemeentelijke begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2023 verwerkt wordt in de gemeentelijke begroting 2023 en de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan GGD Gelderland-Zuid in 2024 verwerkt wordt in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2024.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 15 juni 2023 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg