Raadsvoorstel 3168 - Wvg Aan de Linge

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/22/089760/RAAD/22/03168

Raadsvergadering d.d.

:

9 februari 2023

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

20

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder van Wolfswinkel

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Vestiging Wet voorkeursrecht gemeenten voor woningbouwlocatie Aan de Linge in het noordoosten van Ochten.

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. Om op basis van artikel 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg), de kadastrale percelen zoals aangegeven op de als bijlage bij dit voorstel horende perceellijst en grondplantekening als percelen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 Wvg van toepassing zijn. 2. De aanwijzing te onderbouwen door aan te geven dat aan de percelen een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht, zijnde de bestemming Wonen met aanverwante voorzieningen die van het huidige gebruik afwijkt zoals geconcretiseerd is in de door het college vastgestelde notitie kaders en uitgangspunten ten aanzien van de woningbouwontwikkeling Ochten, noordoost. 3. Dit besluit te nemen ter bestendiging van het besluit van 13 december 2022 van het college van NederBetuwe, welke besluit van rechtswege vervalt, zodra dit raadsbesluit rechtskracht heeft. 4. Dat voor afloop van de werkingsduur van het voorkeursrecht – indien de ruimtelijke planvorming nog niet zo ver is dat voor het gebied Aan de Linge te Ochten noordoost een bestemmingsplan (of na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsplan) is vastgesteld – zal worden overgegaan tot vaststelling van een structuurvisie (of na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsvisie) als grondslag voor continuering van het voorkeursrecht.

Samenvatting voorstel: Om speculatie met grond te voorkomen wil de gemeente graag een voorkeursrecht gemeenten vestigen op het grondeigendom binnen het plangebied Aan de Linge in Ochten noordoost. Het college heeft op 13 december 2022 tot een voorlopige aanwijzing besloten die drie maanden geldig is. Binnen die termijn dient een door de raad op basis van artikel 3, 4 of 5 Wvg genomen besluit in werking te zijn getreden. Door een voorkeursrecht moeten grondeigenaren hun eigendom bij een voorgenomen verkoop eerst aanbieden aan de gemeente voordat zij aan derden kunnen verkopen. De gemeente kan dan, indien gewenst, deze gronden verwerven.

Pagina 1 van 5

*ZA980793981*

Inleiding: De gemeenteraad heeft vanaf 2003 in opvolgende structuurvisies de locatie de Linge in Ochten noordoost aangewezen als een toekomstige woningbouwlocatie. In de op 24 februari 2022 vastgestelde Omgevingsvisie wordt deze ontwikkeling niet concreet benoemd. Het college heeft op 19 april 2022 ingestemd met de notitie “Kaders en uitgangspunten woningbouwontwikkeling Ochten, noordoost”. Dit document bevat kaders en randvoorwaarden waaraan een eventuele ontwikkeling moet voldoen. Dit perceel is in particulier eigendom. Deze gronden wenst de gemeente aan te kopen om de woningbouwontwikkeling mogelijk te maken. Met de grondeigenaar zijn nog geen gesprekken gevoerd. Dit zal na het vestigen van een voorkeursrecht starten. Een voorkeursrecht kan worden gevestigd op gronden waaraan een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht die van het huidige gebruik afwijkt. Een voorkeursrecht betekent dat de grondeigenaar of rechthebbende op een zakelijk recht (hierna gezamenlijk te noemen: eigenaar) bij een eventuele verkoop de grond eerst aan de gemeente moet aanbieden. De gemeente besluit op dat moment of zij de grond daadwerkelijk wil kopen. Het college dient binnen zes weken na ontvangst aan te geven of de gemeente al dan niet in beginsel bereid is de grond tegen nader overeen te komen voorwaarden te kopen. Uitgangspunt hierbij is een marktconforme prijs.

Als de partijen onderling niet tot overeenstemming over de prijs kunnen komen, kan de eigenaar de rechter vragen deze prijs vast te stellen. Daarbij wordt uitgegaan van een prijs conform de Onteigeningswet (artikelen 40b tot en met 40f). Als de gemeente besluit niet te kopen is de eigenaar gedurende een periode van (minimaal) drie jaar vrij om aan een ieder te verkopen. De gemeente kan het voorkeursrecht op ieder moment opheffen als bijvoorbeeld de plannen niet door gaan. Het college heeft op 13 december 2022 besloten om een voorkeursrecht te vestigen door middel van een voorlopige aanwijzing op basis van de onderbouwing dat aan de percelen een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht. Binnen deze drie maanden kunt u op grond van artikel 5 Wvg een besluit nemen om het voorkeursrecht te vestigen door middel van een aanwijzing. Hierdoor wordt het voorkeursrecht voor een periode van drie jaar na vestiging van het voorkeursrecht gevestigd. Beoogd effect: Het vestigen van een voorkeursrecht gemeenten op het perceel wat de gemeente nodig heeft voor de woningbouwontwikkeling Aan de Linge in het noordoosten van Ochten. Argumenten: 1.1 Speculatie met grond willen wij voorkomen. De eigenaar van dit perceel heeft eind 2020 een optieovereenkomst gesloten met een partij om deze grond te verkopen.

Deze partij heeft tijdens deze optieperiode geprobeerd het perceel weer te verkopen aan derden. Omdat de optant hier niet in geslaagd is wil de gemeente grip krijgen op deze ontwikkeling om verdere speculatie te voorkomen. De gemeente zal met de eigenaar gesprekken starten om het perceel aan te kopen en zelfstandig te ontwikkelen. Lopende de onderhandeling met de eigenaar is het wenselijk om een voorkeursrecht te vestigen. Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat de eigenaar de gronden aan derden verkoopt waardoor het moeilijker en/of duurder wordt voor de gemeente om de gronden te verwerven. 2.1

De gemeenteraad mag alleen een voorkeursrecht vestigen op basis van deze grondslag. Op basis van artikel 5 Wvg kan de gemeenteraad alleen een voorkeursrecht vestigen op gronden waarbij in het bestemmingsplan een niet-agrarische bestemming is gegeven aan deze gronden en het huidige gebruik afwijkt van die toekomstige bestemming. De huidige bestemmingen en het huidige gebruik van het perceel is Agrarisch. De locatie Aan de Linge staat in diverse structuurvisies benoemd als een toekomstige woningbouwlocatie. Ook zijn door het

Pagina 2 van 5

college kaders en randvoorwaarden vastgesteld voor deze ontwikkeling. Dit is een gebruik waarvan de toekomstige bestemming afwijkt van de huidige bestemming en het huidige gebruik. Aangezien het voorkeursrecht door middel van een voorlopige aanwijzing gevestigd wordt voor de realisatie van woningen wordt dus aan deze voorwaarde voldaan. De nieuwe bestemming blijft immers geen agrarische bestemming. 3.1

Het collegebesluit vervalt anders. Artikel 6 lid 1 Wvg stelt dat het besluit van het college van rechtswege vervalt drie maanden na dagtekening of zoveel eerder als een besluit van de gemeenteraad tot aanwijzing ingevolge artikel 3, 4 of 5 Wvg in werking treedt.

4.1

Het voorkeursrecht kan anders niet worden gecontinueerd. Artikel 5 lid 1 Wvg bepaalt dat de gemeenteraad bij de vestiging van een aanwijzingsbesluit moet aangeven of nadien nog zal worden overgegaan tot het vaststellen van een structuurvisie.

Kanttekeningen: 1.1 Een voorkeursrecht kan een verplichting worden gronden aan te moeten kopen. Als wij, nadat een grondeigenaar heeft aangegeven aan de gemeente te willen verkopen, hebben besloten tot aankoop te willen overgaan kan de vervreemder eigenaar de rechter vragen een prijs vast te stellen. Nadat de prijs is bepaald kunnen partijen van een transactie af zien. De vervreemder eigenaar kan echter van de gemeente verlangen dat zij de gronden wel tegen de vastgestelde prijs af neemt. Deze verplichting tot koop kan dus alleen voor de gemeente gelden. De gemeente kan de koper eigenaar niet dwingen tot verkoop, daartoe moet zij van de onteigening gebruik maken. Deze kanttekening is dus niet direct na het vestigen van de Wvg van toepassing, maar pas nadat het college aanvullend besloten heeft om bij een aanbieding tot aankoop over te willen gaan. Op dat moment moet het college ook krediet voor een aankoop vragen aan de gemeenteraad. Financiën: Het vestigen van een voorkeursrecht heeft geen directe financiële gevolgen. Wel kan de eigenaar zijn perceel aan de gemeente aanbieden waarna de gemeente moet besluiten of zij wil kopen of niet. Dit besluit leggen wij voor aan het college en daarbij brengen wij dan ook de eventuele financiële gevolgen in beeld. Ook de aankoop zal een besluit van het college vragen waarbij ook de financiële consequenties in beeld worden gebracht.

Aankoop betekent immers dat de gemeente zelfstandig deze grondpositie aankoopt en alle kosten om te komen tot een grondexploitatie zelfstandig moet dragen met alle risico’s van dien. Bij een eventuele besluit tot aankoop wordt ook de gemeenteraad door het college om een krediet gevraagd. Communicatie: Het besluit tot het vestigen van het voorkeursrecht publiceren wij in het Gemeenteblad. De eigenaar ontvangt van de gemeente een brief dat het voorkeursrecht gevestigd is met een korte toelichting. Vervolgstappen: Procedure: Voor het vestigen van voorkeursrecht geldt de volgende procedure: 1. Het besluit treed in werking de dag na de dagtekening van het Gemeenteblad waarin de terinzagelegging bekend is gemaakt. 2. De gemeenteraad vestigt op grond van artikel 5 Wvg een voorkeursrecht door middel van een aanwijzing voor een maximale periode van drie jaar. Binnen deze periode moet er een structuurvisie dan wel omgevingsvisie of bestemmingsplan dan wel omgevingsplan zijn vastgesteld als grondslag voor continuering van het voorkeursrecht. Pagina 3 van 5

Vervolg: Nadat u het voorkeursrecht heeft gevestigd zoeken wij contact met de betrokken eigenaar om tot aankoop over te gaan. Indien onderhandelingen niet tot een resultaat leiden kan de gemeente overwegen om tot onteigening over te gaan. De onteigeningsprocedure is een afzonderlijke procedure en dit is nu nog niet aan de orde. Voor het starten van een eventuele onteigeningsprocedure leggen wij te zijner tijd aan het college en de raad aparte voorstellen voor. Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Grondplantekening 2. Perceellijst (Kadastraal, oppervlakte, rechthebbenden)

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/22/089760/RAAD/22/03168

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de Wet voorkeursrecht gemeenten; BESLUIT: 1. om op basis van artikel 2 en 5 van de Wet voorkeursrecht gemeenten (Wvg), de kadastrale percelen zoals aangegeven op de als bijlage bij dit voorstel horende perceellijst en grondplantekening, aan te wijzen als percelen waarop de artikelen 10 tot en met 15, 24 en 26 Wvg van toepassing zijn; 2. de aanwijzing te onderbouwen door aan te geven dat aan de percelen een niet-agrarische bestemming wordt toegedacht, zijnde de bestemming Wonen met aanverwante voorzieningen, die van het huidige gebruik afwijkt zoals geconcretiseerd is in de door het college vastgestelde notitie kaders en uitgangspunten ten aanzien van de woningbouwontwikkeling Ochten noordoost; 3. dit besluit te nemen ter bestendiging van het besluit van 13 december 2022 van het college van NederBetuwe, welke besluit van rechtsrege vervalt, zodra dit raadsbesluit rechtskracht heeft; 4.

dat voor afloop van de werkingsduur van het voorkeursrecht – indien de ruimtelijke planvorming nog niet zo ver is dat voor het gebied Aan de Linge te Ochten noordoost een bestmemingsplan (of na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsplan) is vastgesteld – zal worden overgegaan tot vaststelling van een structuurvisie (of na inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsvisie) als grondslag voor continuering van het voorkeursrecht.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 9 februari 2023 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg