Raadsvoorstel 3129 - Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/22/085567/RAAD/22/03129

Raadsvergadering d.d.

:

10 november 2022

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

8

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder Klein

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. De Begroting 2023 vast te stellen; 2. In te stemmen met de Meerjarenraming 2024-2026; 3. De in de begroting opgenomen investeringskredieten vast te stellen; 4. Een investeringskrediet van € 8.481.000 aanvullend beschikbaar te stellen voor de nieuwbouw van een VCOG-school in Kesteren en de bouw van een gymnastiekaccommodatie; 5. In te stemmen met het vormen bestemmingsreserve duurzaamheid en daarin € 3.000.000 te storten ten laste van de bestemmingsreserve precario; 6. In te stemmen met het voor 2023, 2024 en 2025 jaarlijks onttrekken van € 666.068 uit de Algemene Reserve ter dekking van de voorgestelde tijdelijke personele uitbreiding voor die jaren.

Samenvatting voorstel: De gemeenteraad heeft het zogeheten budgetrecht. Dit houdt in dat de raad bepaalt welke bedragen aan welke ambities worden uitgegeven en hoeveel inkomsten daarvoor (naar verwachting) beschikbaar zijn. Het belangrijkste instrument van de raad bij het uitoefenen van zijn budgetrecht is de begroting. Jaarlijks stelt de raad, op voorstel van het college, de begroting voor het volgende jaar vast. Het college legt in dit voorstel de raad de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 voor. Deze begroting is structureel sluitend en bevat ruimte voor nieuwe ambities.

Inleiding: Conform artikel 190 van de Gemeentewet biedt het college de raad ieder jaar een ontwerp van de begroting aan, met een toelichting en een meerjarenraming voor de drie jaren die daarop volgen. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet is de raad het bevoegde orgaan om die begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarover de begroting gaat. Beoogd effect: Een solide financiële doorvertaling van de voornemens en ambities voor de jaren 2023 tot en met 2026.

Pagina 1 van 5

*ZA947C06FDB*

Argumenten: 1.1 De begroting geeft inzicht in de beleidsvoornemens en beleidsuitvoering voor 2023 en de jaren daarna. De begroting geeft de beleidsvoornemens weer en de baten en lasten die daarmee gemoeid zijn. Met het vaststellen van de begroting geeft de raad aan welke doelen bereikt dienen te worden en wat de beoogde maatschappelijke effecten daarvan zijn en wat daarvoor gedaan gaan worden. De begroting bestaat uit drie delen:   

het programmaplan, met de antwoorden op de vragen wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat dat mag kosten. Ook de wettelijk verplichte overzichten van algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting (vpb) en de raming voor onvoorzien zijn hierin opgenomen; de paragrafen, die voor een aantal onderwerpen een dwarsdoorsnede geven van de programma’s; de financiële begroting, waarin het overzicht van baten en lasten is opgenomen, evenals een uiteenzetting van de financiële positie en het overzicht van de baten en lasten per taakveld.

Andere jaren was de begroting gebaseerd op een in de raad vastgestelde kadernota. Omdat er voor 2023 geen kadernota is opgesteld, is deze begroting beleidsmatig gebaseerd op het coalitieakkoord en beleidskaders die de raad eerder heeft vastgesteld. Financieel is de begroting gebaseerd op de financiële positie van de Eerste Bestuursrapportage 2022, aangevuld met het effect van de Meicirculaire 2022. Over dat proces hebben wij u in juni geïnformeerd in de Kaderbrief. 1.2 De begroting is op een aantal punten vernieuwd. Deze begroting kent een aantal vernieuwingen. Zo zijn op basis van landelijke voorschriften de taakvelden in het sociale domein heringericht, twee onderwerpen toegevoegd aan de paragraaf over Bedrijfsvoering en de beschrijvingen van de verbonden partijen aangescherpt. Daarnaast zijn in het programmaplan van de begroting de ambities, doelstellingen en activiteiten geactualiseerd op basis van het Coalitie-akkoord 2022-2025 en beleid dat de raad eerder heeft vastgesteld. Daarbij is ook aangegeven in welk jaar de activiteiten aan de orde zijn. Ten slotte is een nieuwe paragraaf opgenomen: paragraaf 8 Duurzaamheid (zie verder onder argument 5.1). 2.1 De begroting is meerjarig sluitend en biedt ruimte voor ambities. De begroting is structureel sluitend: alle begrotingsjaren hebben een positief saldo. Daarmee voldoet de begroting aan artikel 189 van de Gemeentewet.

Voor een deel is dat positieve saldo bereikt door de besluiten die vorig jaar zijn genomen over de inzet van heroverwegingen. Het positieve effect van de meicirculaire 2022 draagt hieraan ook bij. In deze begroting stellen we voor om behoedzaam om te gaan met het positieve effect van de meicirculaire. Eerder gaven wij u al aan dat wij een risico zien in dat financieel perspectief. Bovendien geeft het Rijk nog weinig duidelijkheid over het jaar 2026, waarin een ‘dal’ in de gemeentelijke inkomsten ontstaat. De begroting en meerjarenraming bieden ondanks die behoedzaamheid ruimte voor ambities en nieuwe voornemens uit het Coalitieakkoord. We stellen u in deze begroting voor om een aantal heroverwegingen te herzien, een stelpost op te nemen voor beleidsvoornemens en nieuwe ambities, de ambtelijke organisatie structureel en incidenteel te versterken en de indexatie van de ozb beperkt te houden.

Pagina 2 van 5

3.1 Het is een bevoegdheid van de raad om investeringsbudgetten beschikbaar te stellen voor het uitvoeren van beleid in het komende begrotingsjaar. Op grond van artikel 191 van de Gemeentewet is de raad het bevoegde orgaan om de begroting vast te stellen in het jaar voorafgaande aan het jaar waarover de begroting gaat. Bij het vaststellen van de begroting stelt de raad jaarlijks een investeringsbudget beschikbaar voor de in het begrotingsjaar uit te voeren beleidsinvesteringen. In de investeringsoverzichten bij de verschillende programma's treft u per programma een overzicht aan van de geplande beleidsinvesteringen in 2023. 4.1 Voor de realisatie van de school is een aanvullend krediet nodig. In het Uitvoeringsplan IHP dat uw raad in 2021 heeft vastgesteld, is de nieuwbouw van een VCOG-school in Kesteren opgenomen. Het schoolbestuur heeft van het ministerie toestemming gekregen om in Kesteren een nieuwe basisschool te starten en wij zijn verplicht om mee te werken aan het beschikbaar stellen van kwantitatief voldoende lesruimte. Dit realiseren wij door voor deze school een krediet beschikbaar te stellen voor de bouw van een nieuwe school, voor de aankoop van de benodigde grond en het bouwrijp maken van die grond. U heeft reeds een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Aanvullend is een krediet noodzakelijk voor de realisatie van de school.

De kapitaallasten die samenhangen met deze investering zijn verwerkt in deze begroting op basis van uitgangspunten uit de financiële verordening. Naast de bouw van de school is door de toename van het aantal leerlingen in Kesteren een extra gymnastiekaccommodatie noodzakelijk. Deze zal in ons beheer komen en wordt derhalve ook door ons gebouwd. 5.1 De klimaat- en duurzaamheidsopgave heeft een sterk integraal karakter. De klimaat- en duurzaamheidsopgave raakt vrijwel alle programma’s van deze begroting. In de nieuwe paragraaf 8 hebben we voor de overzichtelijkheid de belangrijkste voornemens op het gebied van duurzaamheid verzameld. Deze paragraaf zal de komende begrotingen verder worden ontwikkeld, waarbij ook centraal gerapporteerd wordt over de financiële cijfers. 6.1 Er is een structurele en incidentele investering nodig in de ambtelijke organisatie. De afgelopen jaren is Neder-Betuwe sterk gegroeid in omvang, opgaven en ambities. De ambtelijke organisatie is daarin niet in hetzelfde tempo meegegroeid. Zoals beloofd, maken we in deze begroting inzichtelijk wat voor de komende jaren nodig is om de organisatie op peil te brengen en blijvend te versterken. Dat voorstel is in paragraaf 7 Bedrijfsvoering uitgebreid toegelicht en omvat vijf onderdelen: 1. een investering in de organisatie door een structurele formatie-uitbreiding, 2.

een verdere versterking van de organisatie door de formatie tijdelijk voor drie jaar uit te breiden, 3. vanaf 2023 vorming van een jaarlijks wendbaarheidsbudget voor het snel en tijdelijk oplossen van knelpunten en onverwachte ontwikkelingen, 4. vanaf 2024 een jaarlijkse groei van de formatie om de groei van de gemeente bij te houden, 5. inzet van middelen uit de meicirculaire 2022 voor versterking van de formatie voor de uitvoering van enkele specifieke taken. We stellen voor de algemene reserve in te zetten voor de dekking van het tweede onderdeel. Kanttekeningen: 1.1 De septembercirculaire van het Gemeentefonds is niet verwerkt in deze begroting. In de financiële positie is de septembercirculaire van het Gemeentefonds nog niet verwerkt. Dat is gebruikelijk, deze verschijnt op een te laat moment om die te kunnen verwerken in het meerjarig perspectief. We analyseren de effecten van deze circulaire en verwerken die analyse in een raadsinformatiebrief. Daarmee heeft de raad bij de begrotingsbehandeling de beschikking over alle informatie die nodig is om een afgewogen besluit te nemen. Pagina 3 van 5

Financiën: De jaarschijf 2023 van de nu aangeboden begroting sluit met een overschot van € 454.000. De jaarschijven 2024 tot en met 2026 laten overschotten zien van respectievelijk € 1.607.000, 3.115.000 en € 132.000. Voor 2023, 2024 en 2025 is in de begroting voorzien om de personele uitbreiding te financieren door een incidentele onttrekking uit de Algemene Reserve. Per jaar betreft het hier een jaarlijkse onttrekking van € 666.068. Voor Duurzaamheid is het voorstel om een bestemmingsreserve te vormen ten bedrage van € 3.000.000. Dit wordt gedekt vanuit de vrijval van de bestemmingsreserve precario. De weerstandsratio in deze begroting is voor eind 2023 2,5, wat de classificatie 'Uitstekend' betekent. Door de geraamde onttrekkingen aan de algemene reserve daalt de weerstandscapaciteit, en daarmee de weerstandsratio. Eind 2026 is de weerstandsratio 3,0, wat eveneens een kwalificatie ‘Uitstekend’ oplevert. Communicatie: Artikel 190 van de Gemeentewet schrijft voor dat de begroting en meerjarenraming voor een ieder ter inzage wordt gelegd, zodra die aan de raad zijn voorgelegd. Daarnaast schenken wij via de gebruikelijke media aandacht aan de inhoud van de begroting. Ook dit jaar is er een digitale versie van de begroting beschikbaar via het portaal op de gemeentelijke website. Vervolgstappen: Na vaststelling van de begroting sturen wij deze aan de provinciaal toezichthouder.

Daarnaast passen we op basis van deze begroting de belastingverordeningen en de legesverordening voor komende jaar aan. Deze leggen wij u ter vaststelling voor in de raadsvergadering van december 2022. Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/22/085567/RAAD/22/03129

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in artikel 190 en 191 van de Gemeentewet, het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening Neder-Betuwe; BESLUIT: 1. 2. 3. 4.

de begroting 2023 vast te stellen; in te stemmen met de meerjarenraming 2024-2026; de in de begroting opgenomen investeringskredieten vast te stellen; een investeringskrediet van € 8.481.000 aanvullend beschikbaar te stellen voor de nieuwbouw van een VCOG-school in Kesteren en de bouw van een gymnastiekaccommodatie; 5. in te stemmen met het vormen van de bestemmingsreserve duurzaamheid en daarin € 3.000.000 te storten ten laste van de bestemmingsreserve precario; 6. in te stemmen met het voor 2023, 2024 en 2025 jaarlijks onttrekken van € 666.068 uit de algemene reserve ter dekking van de voorgestelde tijdelijke personele uitbreiding voor die jaren.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 10 november 2022 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg