Raadsvoorstel 3064 - Voorgenomen besluit oprichting coöperatie CIRTEX

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/22/082402/RAAD/22/03064

Raadsvergadering d.d.

:

9 juni 2022

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

17

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder van Someren

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Voorgenomen besluit tot oprichting coöperatie CIRTEX U.A.

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. de zienswijze over voorgenomen besluit tot oprichting coöperatie CIRTEX U.A. vast te stellen, waarin de raad nog niet kan instemmen met de oprichting van CIRTEX U.A., omdat de businesscase nu onvoldoende sluitend is; 2. in de zienswijze wel aangeven positief te staan tegenover de gedachte van de oprichting van een textielsorteercentrum om een korte circulaire textielketen te realiseren met inzet van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Samenvatting voorstel: Het algemeen bestuur (AB) van de gemeenschappelijke regelingen (GR) Avri en Werkzaak Rivierenland zijn voornemens om samen met het private kringloopbedrijf 2Switch een textielsorteercentrum op te richten, hierna genoemd CIRTEX. De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op het voorgenomen besluit van het AB van Avri en Werkzaak tot oprichting van de coöperatie CIRTEX U.A conform artikel 31a, lid 2 Wgr.

Inleiding: Het oprichten van CIRTEX in Rivierenland is een belangrijke eerste stap met als uiteindelijke doel om tot een circulaire textielketen in de regio te komen. De ambitie is om het ingezamelde textiel (1.8 miljoen kilo) in Rivierenland lokaal met vooral medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt te sorteren, te bewerken en te verkopen. Een mooie circulaire en inclusieve uitdaging. Vanuit de RegioDeal is € 100.000,- subsidie beschikbaar gesteld om een en ander te onderzoeken en tot een levensvatbaar bedrijfsplan te komen. Het onderzoek is inmiddels afgerond en wat heeft geleid tot bijgevoegde businesscase. Beoogd effect: Met de mogelijke oprichting van CIRTEX worden de navolgende effecten beoogd:  Preventie: terugdringen textielaankopen en verbeteren inzameling;  Circulair: optimaal hergebruik door de kringloop te sluiten met ketenpartners;  Inclusief: extra banen voor kwetsbare inwoners;  Financieel: minder afhankelijk van prijsveranderingen in de textielketen;  Regionale partners en netwerk: bevorderen regionale economie en kennisontwikkeling. Pagina 1 van 6

*ZA91E58622A*

Met dit voorstel wordt u in de gelegenheid gesteld zich uit te spreken over het voornemen van GR Avri om deel te nemen in de op te richten Coöperatie CIRTEX U.A. Met uw zienswijzebesluit kan Avri het voornemen tot oprichting vervolgen. Argumenten: 1.1. GR Werkzaak Rivierenland is (nog) niet bevoegd om deel te nemen in CIRTEX U.A. Een Gemeenschappelijke regeling wordt opgericht met een reglement op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Hierin wordt bepaald welke bevoegdheden de gemeenschappelijke regeling heeft. In de gemeenschappelijke regeling Werkzaak is deze bevoegdheid niet toegekend aan het AB van de GR. Dit in tegenstelling tot het AB van de GR Avri, die deze bevoegdheid wél heeft. Nu een besluit tot deelneming aan een rechtspersoon door het AB van de GR Werkzaak Rivierenland niet kan, zoals in dit geval de coöperatie CIRTEX U.A., is voor deze GR een andere besluitvormingsprocedure aan de orde dan voor de GR Avri. Op moment van schrijven is er echter nog geen overeenstemming over hoe deze procedure vormgegeven moet worden. Naar verwachting volgt er een separaat raadsvoorstel met betrekking tot de deelname van Werkzaak in CIRTEX . 1.2 Aandeel GR Werkzaak in coöperatie CIRTEX A.U.

is nog onzeker Voor een sluitende exploitatie over de pilotperiode van vier jaar zou de GR Werkzaak Rivierenland garant staan voor dekking van het exploitatietekort tot een maximum van € 350.000,-. Nu de deelname van de GR Werkzaak aan CIRTEX nog onzeker is, is er een risico dat het exploitatietekort tot een maximum van € 350.000,- ongedekt zal blijven. Hiermee is de businesscase zoals nu gepresenteerd, niet haalbaar. 1.3 Wij willen de GR Avri verzoeken om met een nieuw voorstel te komen Na regionale afstemming, met name rond de GR Werkzaak, komt de businesscase hopelijk wel rond. We willen Avri dan verzoeken om een nieuw voorstel aan ons voor te leggen. 2.1 Met CIRTEX kan uitvoering worden gegeven aan onze strategische thema’s De textielindustrie is de meest vervuilende industrie, na de olie-industrie. Wij vinden een verandering noodzakelijk. Het huidige economische systeem overvraagt de aarde qua grondstofwinning. Het is noodzaak te komen tot een circulaire economie waarbij grondstoffen, zoals ingezameld textiel, opnieuw worden gebruikt. Nederland wil toe naar een 100% circulaire economie, waarbij in 2025 belangrijke tussendoelstellingen (50% circulair) moeten zijn gerealiseerd. Ook de provincie Gelderland wil de eerste afvalloze provincie zijn. Wij zetten, mét de Avri, al enige tijd in op hergebruik/circulariteit van grondstoffen.

Bovendien is voorspelbaarheid op de bedrijfsvoering belangrijk en daarom heeft Avri als doelstelling om ook meer grip en stabiliteit in de verwerking van grondstoffen, zoals textiel, te krijgen. Met de oprichting van CIRTEX kan veel beter aan deze doelstelling worden voldaan. Immers, vanwege de ‘fast fashion industrie’ waardoor het aanbod textielafval stijgt en de kwaliteit daalt, is de prijs op de markt voor resttextiel ingeklapt. Door optimale sortering in eigen beheer en samenwerking met partners in de regio, kan Avri meer prijsstabiliteit realiseren. 2.2 Waarom een deelneming van de GR-Werkzaak Rivierenland? Doordat Werkzaak deelneemt in de coöperatie CIRTEX U.A. wordt de maatschappelijke meerwaarde van CIRTEX groter. Het CIRTEX-initiatief leidt tot nieuwe werkgelegenheid voor kwetsbare groepen in de regio Rivierenland. Het gaat om 30 betaalde banen voor werkzoekenden vanuit de Participatiewet. Werknemers zijn in dienst bij CIRTEX of hebben hiermee een detacheringsovereenkomst en ontvangen dus salaris. Daarnaast gaat het om 60 ontwikkelbanen. Deze medewerkers hebben een Participatiewet-uitkering van Werkzaak Rivierenland en gaan werknemersvaardigheden ontwikkelen en re-integratieactiviteiten uitvoeren op de werklocatie van CIRTEX. Aangezien gemeente Neder-Betuwe de uitvoering van de Participatiewet niet heeft ondergebracht bij Werkzaak,

Pagina 2 van 6

is het belang van onze gemeente in de coöperatie CIRTEX uiterst gering. Het gemeentelijke aandeel vanuit Werkzaak in het exploitatietekort is bijvoorbeeld slechts 0,03%. 2.3 Kennis wordt geborgd door samenwerking met kringloopbedrijf 2Switch Om maximaal succes te kunnen boeken en risico’s goed te beheersen, is samenwerking met kringloopbedrijf 2Switch gezocht. 2Switch is de opvolger van Secunda. Tussen Secunda, Avri en Werkzaak Rivierenland is reeds vele jaren sprake van samenwerking. Partijen kennen elkaar dus door-en-door. Met 2Switch aan boord kunnen kennis, kunde en netwerken worden gedeeld. Avri levert de ingezamelde grondstof (textiel), 2Switch levert de benodigde kennis m.b.t sortering en verkoopt de tweedehands kleding in haar winkels. En niet onbelangrijk: 2Switch gaat met de deelname in de coöperatie CIRTEX U.A. een afnameverplichting aan van textiel tegen een vooraf vastgelegde minimale vergoeding. 2.4 Het AB van de GR Avri is bevoegd en de raden kunnen zienswijzen indienen Een besluit tot deelneming aan een rechtspersoon, zoals in dit geval de coöperatie CIRTEX U.A., kan worden genomen door het Algemeen Bestuur van de GR Avri. Voordat tot deelname kan worden besloten, geeft het reglement aan dat een ontwerp van dat besluit aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten wordt gezonden. U kunt uw eventuele wensen en bedenkingen daarover kunnen uiten.

Dit is geregeld in artikel 31a, lid 2 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Kanttekeningen 1.1 Is de deelname van de GR-Werkzaak Rivierenland wel echt noodzakelijk? De deelneming van de GR Werkzaak aan CIRTEX is vanuit werkgelegenheidsperspectief voor onze gemeente niet noodzakelijk, omdat Neder-Betuwe geen medewerkers levert. In de huidige businesscase is deelname van GR Werkzaak vanuit financieel oogpunt wel wenselijk omdat er anders geen sluitende exploitatie is. Mogelijk zijn er alternatieven denkbaar voor het sluitend krijgen van de exploitatie. Onduidelijk is bijvoorbeeld nog welk effect de voorlopige toekenning van subsidie vanuit de provincie Gelderland zal bijdragen aan de businesscase. 2.1 Vooruitlopend op definitieve besluitvorming is een praktijktoets gewenst In afwachting van uw zienswijze, worden enkele testen gedaan en werkzaamheden uitgevoerd om ook praktisch goed voorbereid te zijn op de oprichting van CIRTEX. Dit wordt de praktijktoets genoemd. Voor de duidelijkheid: deze praktijktoets is nodig om bij een positief besluit tot oprichting ook daadwerkelijk te kunnen starten, maar loopt uiteraard geenszins vooruit op die besluitvorming. Zowel de zienswijzen van de raden op het initiatief als de uitkomsten van de praktijktoets zullen worden betrokken bij het definitieve voorstel aan het AB van de GR Avri.

2.1 Onzekerheden Er zijn verschillende onzekerheden bij het oprichten van CIRTEX. Deze onzekerheden zitten in de hoek van de beschikbaarheid textiel, de kwaliteit van de ingezamelde textiel via de (ondergrondse) textielbakken, de verkoopbaarheid van textiel en het benodigde aantal fte werkzoekenden en beschikbare competenties (de talenten die werkzaam zijn bij Werkzaak). 2.2 Risico’s In de bijgevoegde samenvatting van de DB-voorstellen van de beide GR’en is een uitgebreide risicoparagraaf/analyse opgenomen en zijn maatregelen vermeld om deze risico’s te beheersen.

Pagina 3 van 6

2.3 Er is nog geen locatie voor CIRTEX Het textielsorteercentrum zal bij voorkeur een plek krijgen in Rivierenland. Bij het maken van de keuze wordt rekening gehouden met de bereikbaarheid per openbaar vervoer en eigen vervoer. Dit is gezien de inzet van personeel van Werkzaak een belangrijk aandachtspunt. Voor Avri is het van belang dit centraal in de regio te doen zodat er minder transportbewegingen ontstaan. Voor 2Switch is het belangrijk dat de locatie voldoende in de buurt is van de kringloopwinkels. De locatie zal voorts ruim van opzet moeten zijn om voldoende ruimte te creëren tussen de verschillende werkplekken en activiteiten en om voldoende prikkelarme werkplekken in te richten. De specificaties voor het pand en de buitenruimte, inclusief een zoekopdracht, zijn verstrekt aan een lokale makelaar om bij een positief besluit van beide GR’en tijdig te kunnen beschikken over een passende locatie. Financiën: Er zijn geen directe financiële consequenties voor de gemeentelijke begroting. Toelichting De financiering van het oprichten van een sorteercentrum wordt door de GR Avri en de GR Werkzaak Rivierenland gezamenlijk gedragen. De eerste drie jaren is vanwege de hoge opstart- en aanloopkosten sprake van een verliesgevende exploitatie. Vanaf het vierde jaar is sprake van een positief exploitatieresultaat.

Avri zal een lening verstrekken van € 350.000,- voor de investering van de inrichting. Het treasurystatuut van Avri stelt dat leningen mogen worden verstrekt uit hoofde van de publieke taak waarbij vooraf advies wordt ingewonnen over de financiële positie en kredietwaardigheid van de betreffende partij. Verder wordt gesteld dat uitzettingen een prudent (risicomijdend) karakter moeten hebben. Met het besluit van het AB om deze lening aan CIRTEX te verstrekken verklaart het AB impliciet dat deze lening wordt verstrekt, louter uit hoofde van de publieke taak. Het AB verklaart hiermee impliciet ook dat zij akkoord gaat met het wellicht wat hogere risicoprofiel (dan wordt voorgestaan in het treasurystatuut) van deze lening om de uitvoering van dit innovatieve project ten behoeve van de publieke taak mogelijk te maken. Voor een sluitende exploitatie over de pilotperiode van vier jaar zal Werkzaak Rivierenland garant staan voor dekking van het exploitatietekort tot een maximum van € 350.000,-. Met een aandeel van 0,03% Neder-Betuwe komt dit deel voor Neder-Betuwe neer op €105. Subsidies Naast de éénmalige subsidie van € 100.000,- vanuit de regiodeal is wellicht ook nog subsidie mogelijk van de Provincie. In december jl. heeft de provincie Gelderland de subsidieregeling “ReactEU op oost” geopend. Dit is een uitvloeisel van de EFRO subsidie (Europees Fonds voor Regionale ontwikkeling).

Hiermee financiert de provincie initiatieven die zich richten op het opzetten van circulaire ketens. Avri, Werkzaak en het MKB Rivierenland hebben op 15 december jl. een gezamenlijke subsidieaanvraag ingediend waarvoor deelnemende gemeenten een intentieverklaring hebben ondertekend. Als de subsidie wordt toegekend, kan de businesscase CIRTEX verder versterkt worden en het voorziene tekort in de beginjaren terugdringen. De maximale subsidie voor CIRTEX bedraagt in dit geval ca. € 200.000,- / € 250.000,-. Echter, opgemerkt moet worden dat er een subsidieplafond is en het aantal ingediende subsidieaanvragen dit plafond inmiddels ruimschoots overstijgt. Als de raad niet akkoord gaan met de oprichting van de Coöperatie CIRTEX U.A. dan kan de subsidieaanvraag worden ingetrokken en/of toegekende subsidiemiddelen worden teruggestort. Pagina 4 van 6

Communicatie: Tijdens een aparte platformbijeenkomst, aansluitend op de reguliere bijeenkomst, op 18 november jl. zijn raadsleden geïnformeerd over CIRTEX. Voor het vervolg is een communicatieplan CIRTEX opgesteld en budget beschikbaar in de businesscase voor personele inhuur en communicatiemiddelen. Vervolgstappen: Januari 2022 – juli 2022: april 2022: juni 2022: < juli 2022: Juli 2022: 2e helft 2022:

praktijktoets (zie hiervoor) behandeling in RTG behandeling in de raad indienen zienswijze definitieve besluitvorming in het AB van Avri oprichting CIRTEX

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief aan gemeenteraden van Avri en Werkzaak van 16-12-2021 over de oprichting van CIRTEX 2. Samenvatting DB-voorstellen van Avri en Werkzaak voor oprichting CIRTEX 3. CIRTEX bedrijfsplan op hoofdlijnen 2022 – 2025 4. Presentatie CIRTEX op platformbijeenkomst van 18-11-2021 5. Folder/ flyer CIRTEX

Pagina 5 van 6

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/22/082402/RAAD/22/03064

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling Avri; BESLUIT: voorliggende zienswijze op het voorgenomen besluit tot oprichting coöperatie CIRTEX U.A., vast te stellen en kenbaar te maken aan het algemeen bestuur van de Avri.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 9 juni 2022 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg