Raadsvoorstel 3062 - Begroting Avri 2023

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/22/082401/RAAD/22/03062

Raadsvergadering d.d.

:

9 juni 2022

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

19

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder van Someren

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: 2023 Begroting Avri

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. De bijgevoegde zienswijze over de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 van Avri vast te stellen, waarin de raad a. instemt met de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026; b. verzoekt de stijgende grondstofprijzen te monitoren en de gevolgen tijdig te communiceren; c. verzoekt om geïnformeerd te worden over de voortgang van de doorgeschoven projecten en de problemen omtrent de personele bezetting; d. verzoekt geïnformeerd te worden over ontwikkelingen rond het weerstandsvermogen ten behoeve van de stortplaats; e. aangeeft dat Neder-Betuwe zich zorgen maakt over de stijging van de marktprijzen ten aanzien van de begrote IBOR-taken en hierover met Avri in gesprek wenst te gaan; f. benadrukt uitsluitend P-wetters uit onze gemeente in te zetten voor werkzaamheden in Neder-Betuwe; g. verzoekt om tijdig geïnformeerd te worden ten aanzien van de (financiële) effecten van extreme weersomstandigheden op de beeldkwaliteit. 2. De bijgaande begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan Avri en de dekking daarvan door de eveneens stijgende inkomsten uit de afvalstoffenheffing verwerkt worden in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2023.

Samenvatting voorstel: De raad wordt in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen op de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 van Avri. Het Algemeen Bestuur van deze Gemeenschappelijke Regeling (GR) weegt die zienswijze mee bij de vaststelling van de begroting. De begroting heeft een stijging van de gemeentelijke bijdrage aan Avri en de afvalstoffenheffing tot gevolg. Wij stellen u voor een zienswijze in te dienen waarin u instemt met de begroting en aandacht vraag voor de volgende onderwerpen; Toename van de grondstofprijzen, zorgen over personele bezetting, risico’s voor het weerstandsvermogen van de stortplaats, gesprek over realistischere begroting, inzet van P-wetters uit Neder-Betuwe en de invloed van de klimaatverandering op de beeldkwaliteit

Inleiding: Avri verzorgt voor de 8 gemeenten in de Regio Rivierenland de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen met als doel de circulariteit en leefbaarheid te verbeteren. Verder voert Avri voor vier gemeenten het beheer en onderhoud in de openbare ruimte uit, voor drie gemeenten het toezicht en de handhaving in de openbare ruimte en voeren ze in beperkte mate activiteiten uit voor bedrijven in de vorm van inzameling, inname en het laten verwerken van bedrijfsafval. Pagina 1 van 6

*ZA91E553238*

Op 15 april 2021 heeft het Dagelijks Bestuur van Avri de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 gestuurd aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten, met het verzoek hun zienswijzen daarop kenbaar te maken. Het Algemeen Bestuur, waarvan wethouder van Someren lid is, vergadert op 7 juli 2022 over deze begroting en de ingediende zienswijzen. Beoogd effect: Een adequate, doelmatige en financieel stabiele regionale samenwerking op het gebied van de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen (basistaak) en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte (plustaak), waarin de raad tevoren zijn invloed op de begroting van de GR kan uitoefenen door het uitbrengen van een zienswijze. Argumenten: 1.1 De Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 volgens de huidige kaders en afspraken opgesteld. De begroting is opgesteld op basis van de kaders uit de Kadernota 2022. In aanvulling op de bepalingen uit de GR is deze Kadernota 2023 ter besluitvorming voorgelegd aan het Algemeen Bestuur van Avri. Raadsleden zijn via de voorafgaande platformbijeenkomst van Avri over deze kadernota geïnformeerd. Hiermee heeft Avri geprobeerd invulling te geven aan het regionale initiatief van raadsleden om de grip op gemeenschappelijke regelingen te vergroten. Middels voorliggende begroting worden de veranderingen en bijbehorende risico's inzichtelijk gemaakt.

Avri stelt dat er is behoefte aan een koerswijziging; van lineaire afvalinzamelaar is Avri in transitie naar circulaire ketenpartner. Hierdoor veranderen de rol en positie van Avri: de focus komt te liggen op draagvlak bij inwoners, partnerschap in de keten, efficiënt werken en een datagestuurde bedrijfsvoering. 1.2 De gemiddelde afvalstoffenheffing (incl. variabel tarief) stijgt in 2023 van € 306 naar € 317 per huishouden per jaar. Dit betreft een jaarlijkse stijging van € 11. De stijging wordt veroorzaakt door:  loon-en prijsstijgingen en markttarieven € 5,  stijging van de brandstofkosten € 5,  stijging van kosten voor het onderhoud van het wagenpark. De voertuigen worden langer gebruikt omdat de levering van nieuwe voertuigen fors is vertraagd € 2,  stijging verwerking afvalstomen en grondstoffen. Er is een structurele toename van het aantal bezoekers en aanbod van gescheiden afvalstromen € 2,  diversen € 1 Het variabele tarief blijft gelijk ten opzichte van 2022. De kostenstijging wordt dan ook gedekt door het basistarief welke stijgt met € 13 van €279 naar €292 per huishouden. De verhoging gaat gepaard met een verlaging van de gemiddelde variabele opbrengst met € 2. Dit is een gevolg van het gescheiden inzamelen van incontinentiemateriaal voor een aantal gemeenten. Ondanks deze stijging zit Avri nog steeds onder het landelijk gemiddelde.

1.3 Door de huidige inflatie is een sterke stijging in de grondstofprijzen zichtbaar, in de begroting is deze stijging niet meegenomen. De prijzen van grondstoffen hebben veel invloed op de Avri, voor een deel betekenen deze ontwikkelingen extra kosten voor de Avri maar de verkoop van bijvoorbeeld gerecycled papier genereert ook opbrengsten. Gezien de snelheid waarmee deze prijzen veranderen, adviseren wij u een zienswijze in te dienen waarin u vraagt tijdig geïnformeerd te worden over de financiële effecten van deze prijsontwikkelingen. 1.4 Door de personele tekorten zijn in 2021 niet al de geplande projecten afgerond en doorgeschoven naar het huidige jaar. Door de grillige arbeidsmarkt heeft Avri net als andere bedrijven moeite met het vinden van gekwalificeerd personeel. Afgelopen jaar zijn hierdoor niet al de geplande projecten afgerond. Om te voorkomen dat bij het aanhouden van deze onzekere arbeidsmarkt te veel projecten op de schap blijven liggen adviseren wij een Pagina 2 van 6

zienswijze in te dienen waarin u vraagt geïnformeerd te worden over de voortgang van deze projecten en ontwikkelingen in de personele bezetting. 1.5 Er is een duidelijke strategie omtrent het (blijvend) versterken van het weerstandsvermogen, mede door het opbouwen van meer doelvermogen i.r.t. het op termijn overdragen van de stortplaats aan de provincie. In lijn met eerdere besluitvorming zien we in de begroting een toename van het weerstandvermogen terugkomen. Een positieve ontwikkeling. We constateren dat het weerstandsvermogen inmiddels toereikend is voor het dekken van de reguliere risico’s met uitzondering van de casus overdracht stortplaats. Voor dit laatste is voor de lange termijn de opbouw van doelvermogen benodigd. De stijgende rente blijft echter zorgelijk en behoeft aandacht. Vanaf 2034 is met de lange termijn opbouw beoogd dat het totaal aan opgebouwd weerstandsvermogen en doelvermogen toereikend is om een eventuele overdracht van de stortplaat direct te bekostigen. Uit de begroting blijkt dat er een geschil loopt met de PDB-verwerker en dat dit geschil in 2024 wordt bijgelegd. Op deze aanname is reeds vooruitgelopen wat betreft het totaal aan (geïndexeerd) risicoprofiel. We adviseren u een zienswijze in te dienen waarin u vraagt om geïnformeerd te worden als er zich bijzondere ontwikkelingen omtrent de stijgende rente en dit geschil voordoen.

1.6 De begroting van de GR Avri voor 2023 heeft direct impact op de kosten voor uitvoering van de IBOR-taken in hetzelfde jaar (en de hiervoor nog nader op te stellen werkbegroting). De prijsstijgingen op brandstof, onderhoud van materieel en de stijgende marktprijzen hebben impact op de begroting 2023 van de Avri. Deze toename in kosten zijn voor een deel meegenomen in het integraal beheer van de openbare ruimte, het zgn. IBOR deel van het pluspakket. Echter vinden wij deze kosten niet realistisch en volledig, daarnaast zien wij de heroverwegingen niet terug in de meerjarenbegroting van dit onderdeel van het pluspakket. De overeengekomen taken worden in een dienstverleningsovereenkomst (DVO) nader uitgewerkt. Bij de vaststelling van de DVO 2023 verwachten wij hier meer duidelijkheid over te krijgen. Wij adviseren u dan ook om een zienswijze af te geven waarin u de Avri verzoekt om hierover actief het gesprek met gemeente NederBetuwe aan te gaan. 1.7 Een deel van de IBOR taken wordt uitgevoerd vanuit sociale doelstellingen, waarbij onze gemeente ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzet om het werk uit te voeren. De Avri voert de taken uit op basis van de gewenste kwaliteitseisen van de gemeente. Bij de uitvoering van deze taken streeft de Avri naar meerwaarde door perspectief te bieden aan medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Avri verwacht dat in de toekomst minder medewerkers vanuit de voormalige sociale werkvoorziening beschikbaar komen. Avri vult deze vrijkomende ruimte zoveel mogelijk in met mensen die onder de Participatiewet vallen (P-wetters). Wij vinden het belangrijk de P-wetters uit Neder-Betuwe worden ingezet in onze eigen gemeente. Wij adviseren u dan ook om een zienswijze in te dienen waarin u benadrukt dat er bij de inzet van P-wetters in onze gemeente gebruik wordt gemaakt van P-wetters uit de gemeente NederBetuwe. 1.8 In 2021 hebben we in Nederland een zeer natte zomer gehad, dit heeft geresulteerd in het niet behalen van de gevraagde beeldkwaliteit. Deze natte zomer lijkt gezien de afgelopen jaren eerder een regel te zijn dan een uitzondering. In de begroting van de Avri voor 2023 heeft u geen rekening gehouden met een vergrote kans op groeizaam weer door natte zomers. Wij adviseren u dan ook om een zienswijze in te dienen waarin u de Avri vraagt om ook in het kader van het beheer van onze openbare ruimte meer aandacht te hebben voor de uitschieters in de weersomstandigheden en de financiële risico’s hiervan in de toekomst op te nemen in de begroting. Pagina 3 van 6

2.1 De verwerking van het resultaat moet via een begrotingswijziging worden opgenomen in onze gemeentefinanciën. Bij dit raadsbesluit is een begrotingswijziging gevoegd. Het effect 2022 is nul, echter de meer lasten € 144.320 en meer baten € 153.033 zijn structureel vanaf 2023 en komen ten laste en ten gunste van de financiële positie vanaf 2023. Kanttekeningen: 1.1 De tarieven afvalstoffenheffing 2023 worden In voorliggend voorstel nog niet vastgesteld. De tarieven worden definitief vastgesteld bij de verordening afvalstoffenheffing 2023 in december 2022. ln de begroting is het voorkeursscenario van het Dagelijks Bestuur voor de hoogte van het basistarief en de variabele tarieven voor opgenomen en zijn een aantal alternatieve scenario's uitgewerkt. Deze alternatieve scenario's worden op basis van de ontvangen zienswijzen betrokken bij de uiteindelijke besluitvorming. Avri vraagt nu al (bij de vaststelling van de begroting)om een zienswijze over de inrichting van de tarieven om een begrotingswijziging later dit jaar te voorkomen. 1.2 Het inzamelen van oud papier kan niet langdurig meer op de zelfde wijze (met inzet verenigingen) invulling krijgen. Dit vanuit het aspect van veiligheid. Er wordt gezocht naar mogelijke alternatieven. Verenigingen zijn voor Avri belangrijke ambassadeurs bij het behalen van duurzaamheidsdoelen en een schone leefomgeving.

Verenigingen die nu papier inzamelen, kunnen voor hun vergoeding andere taken oppakken. In 2021 is één pilot uitgevoerd, namelijk het schoonmaken van de ondergrondse containers. Een aantal verenigingen zien deze pilot als volwaardig alternatief voor de papierinzameling. Het is nog niet besloten hoe precies invulling aan deze werkzaamheden door de verenigingen wordt gegeven. Afhankelijk van die overwegingen worden de gevolgen in de definitieve begroting 2023 verwerkt. 1.3 De begroting van de GR Avri voor 2023 heeft direct impact op de kosten voor uitvoering van de IBOR-taken in hetzelfde jaar (en de hiervoor nog nader op te stellen werkbegroting). De begroting sorteert voor op de kostenontwikkeling binnen het pluspakket. Voor de gemeente Neder-Betuwe heeft dit specifiek betrekking op het integraal beheer van de openbare ruimte, de zgn. IBOR-taken. De werkzaamheden binnen het pluspakket worden door Avri tegen kostprijs uitgevoerd. Dit betekent dat er geen winst wordt gemaakt op deze werkzaamheden. Wat overblijft of tekort is, wordt met de betreffende gemeente verrekend. We zien voor 2023 een toename van kosten voor uitvoering van de IBOR-taken van 4,3%, wat neerkomt op €101.000. Het totaal van de begroting stijgt daarmee naar ruim 2.4 miljoen euro. Uitgaande van het takenpakket zoals voor 2022 binnen de DVO met elkaar overeengekomen is.

Met ander woorden: bij een gelijkblijvend takenpakket met eenzelfde beoogde (beeld)kwaliteit is deze toename van kosten te verwachten. Prijsontwikkelingen binnen de GWW-sector zijn hier mede debet aan. Avri maakt gebruik van diensten van derden voor al het werk dat niet direct met eigen medewerkers uitvoeren. Een deel van dit werk wordt uitgevoerd vanuit sociale doelstellingen, waarbij we ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt inzetten om het werk uit te voeren. Het betreft daarin de SW-ers en Participatiemedewerkers (P-wetters). Voor de komende jaren wordt een afname van de inzet van deze medewerkers voorzien. Dit heeft direct consequenties voor de wijze waarop het werk te organiseren is en de daarmee gemoeide kosten. 2.1 Er Is een kans dat de rekenrente stortplaats tussentijds verandert door de inflatie. Dit kan leiden tot een groter financieel risico dan nu is geprognosticeerd.

Pagina 4 van 6

Financiën: De bijdrage die Avri voor Neder-Betuwe in de Begroting 2023 en meerjarenraming raamt, bedraagt € 2.631.560 op basis van 25.033 inwoners per 1 januari 2021. In de meerjarenraming bij de gemeentelijke Begroting 2023 en meerjarenraming is een bijdrage geraamd van € 2.487.240 voor de samenwerking in Avri. Wat betekend dat er € 144.320 bij geraamd moet gaan worden De raming voor de afvalstoffenheffing Avri voor Neder-Betuwe bedraagt € 2.976.050, waarvoor in de meerjarenraming bij de gemeentelijke begroting € 2.823.017 is geraamd. Er is dus voordeel van € 153.033. Het verschil (per saldo een voordeel van € 8.713) wordt middels bijgaande begrotingswijziging verwerkt in de begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 van de gemeente Neder Betuwe. Communicatie: De Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024–2026 zijn in de raadsinformatieavond met de raadsleden gedeeld/besproken. Avri ontvangt een brief van de gemeente Neder-Betuwe waarin de zienswijze van de raad is opgenomen. Vervolgstappen: Op 7 juli 2022 vergadert het Algemeen Bestuur van Avri over deze jaarstukken en de zienswijzen daarop. Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Aanbiedingsbrief Begroting 2023; 2. Begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026 Avri; 3. Concept-zienswijze; 4. Begrotingswijziging.

Pagina 5 van 6

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/22/082401/RAAD/22/03062

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling Avri; BESLUIT: 1. de bijgevoegde zienswijze over de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026 van Avri vast te stellen, waarin de raad a. instemt met de Begroting 2023 en Meerjarenraming 2024-2026; b. verzoekt de stijgende grondstofprijzen te monitoren en de gevolgen tijdig te communiceren; c. verzoekt om geïnformeerd te worden over de voortgang van de doorgeschoven projecten en de problemen omtrent de personele bezetting; d. verzoekt geïnformeerd te worden over ontwikkelingen rond het weerstandsvermogen ten behoeve van de stortplaats; e. aangeeft dat Neder-Betuwe zich zorgen maakt over de stijging van de marktprijzen ten aanzien van de begrote IBOR-taken en hierover met Avri in gesprek wenst te gaan; f. benadrukt uitsluitend P-wetters uit onze gemeente in te zetten voor werkzaamheden in NederBetuwe; g. verzoekt om tijdig geïnformeerd te worden ten aanzien van de (financiële) effecten van extreme weersomstandigheden op de beeldkwaliteit; 2. de bijgaande begrotingswijziging vast te stellen, waarmee de stijging van de gemeentelijke bijdrage aan Avri en de dekking daarvan door de eveneens stijgende inkomsten uit de afvalstoffenheffing verwerkt worden in de gemeentelijke meerjarenraming vanaf 2023

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 9 juni 2022 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg