Raadsvoorstel 2938 - Transitievisie warmte

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/20/073834/RAAD/21/02938

Raadsvergadering d.d.

:

10 november 2021

Inlichtingen bij : Griffie

Agendapunt

:

21

Telefoonnr.

: 14 0488

Portefeuillehouder

:

Wethouder van Someren

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Onderwerp: Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. De Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 vast te stellen

Samenvatting voorstel: Met de Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 stelt de raad vast hoe de gemeente, bewoners en ondernemers zich kunnen voorbereiden op een aardgasvrije toekomst met duurzame energie alternatieven en welke stappen ze daarbij kunnen nemen om uiterlijk in 2050 aardgasvrij te zijn. De gemeente zet daarbij in eerste instantie vooral in op het beperken van de warmtevraag door energie te besparen en te isoleren.

Inleiding: In het landelijke klimaatakkoord is vastgesteld dat we in 2050 aardgasvrij moeten zijn in Nederland. Een belangrijk onderdeel van de huidige energietransitie is dat we onze woningen en gebouwen op een andere manier gaan verwarmen, duurzaam (gaan) koken en warm water uit de kraan krijgen. De vraag naar aardgas in de gebouwde omgeving moet op een andere, meer duurzame manier worden ingevuld: dat noemen we de warmtetransitie. We moeten naar een aardgasvrije omgeving toe werken. Alle Nederlandse gemeenten hebben de opdracht gekregen een Transitievisie Warmte (TVW) op te stellen en aansluitend de daarbij horende wijk/buurtuitvoeringsplannen. Hiermee laten wij zien hoe we in de toekomst, richting 2050, overstappen naar aardgasvrij wonen in de bebouwde omgeving. In de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) brengen we duurzame energiebronnen in de regio in kaart. Onderdeel van de RES is de Regionale Structuur Warmte (RSW). Hiermee brengen we de regionale beschikbare warmtebronnen, het verdeelvraagstuk van warmte binnen de regio, de benodigde infrastructuur en de ruimtelijke impact en kosten globaal in beeld. Op gemeentelijk niveau doen we dat in de vorm van de Transitievisie Warmte. Deze moet elke gemeente uiterlijk 2021 vaststellen. De gemeente heeft de regie in deze warmtetransitie.

De TVW beschrijft hoe de gemeente samen met stakeholders de warmtevraag in de gebouwde omgeving op een aardgasvrije en duurzame manier kan invullen en in welk tempo dat zal verlopen. Elke woningeigenaar en huurder krijgt uiteindelijk te maken met de omschakeling van aardgas naar een duurzaam alternatief.

Pagina 1 van 5

*ZA8F30CF668*

Beoogd effect: Een stapsgewijs proces, erop gericht dat in 2050 de woningen in Neder-Betuwe aardgasvrij zijn en inwoners voor hun energiebehoefte gebruik maken van duurzame alternatieven. Met als tussenstap in 2030 de gemeente aardgasvrij-gereed te hebben. Argumenten: 1.1 Met de Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 geeft de gemeente invulling aan de regierol in de warmtetransitie, zoals opgedragen door het Rijk In het Klimaatakkoord heeft het Rijk voor elke gemeente de verplichting opgelegd om uiterlijk in 2021 een Transitievisie Warmte op te stellen. Het Rijk heeft geen format of randvoorwaarden meegegeven. Gemeenten zijn vrij om een eigen invulling te geven aan de wijze waarop overgestapt kan worden van aardgas naar hernieuwbare energiebronnen voor het verwarmen en koelen van woningen en gebouwen, warm water uit de kraan te krijgen en te koken. Het Klimaatakkoord geeft aan dat woningen en gebouwen in Nederland uiterlijk in 2050 van het aardgas af moeten zijn. Om te beginnen moet in 2030 een kwart van de woningen in Nederland van het aardgas af zijn. 1.2 Door het vaststellen van de Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 zetten we een belangrijke stap in onze duurzame ambitie Nederland heeft als doel om een energieneutrale samenleving te zijn in 2050. Dit zal ook vorm moeten krijgen in Neder-Betuwe.

De Transitievisie Warmte Neder-Betuwe geeft weer hoe de gemeente de warmtevraag in de gebouwde omgeving op een aardgasvrije en duurzame manier kan invullen en in welk tempo dat zal verlopen. Door in te stemmen met deze Transitievisie Warmte zijn we weer een stap dichter bij het realiseren van deze ambitie. 1.3 De Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 is mede tot stand gekomen met inbreng van inwoners en bedrijven. Het participatieproces is gestart in maart 2021 en bestond uit meerdere onderdelen. Er zijn warmtescans bij 1000 woningen in de gemeente uitgevoerd. Verder is er ook een online vragenlijst uitgezet bij inwoners over wonen zonder aardgas. Ook is er een online ontbijtsessie met ondernemers geweest, zijn er interviews gehouden met inwoners en heeft een opiniërende sessie met de gemeenteraad plaatsgevonden. Gedurende het hele traject is er met inwoners gecommuniceerd via verschillende communicatieplatformen zoals de website van gemeente Neder-Betuwe, het Neder-Betuwe Magazine en de social media kanalen van de gemeente. 1.4 In de Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 leggen we de focus op de meest geschikte duurzame warmteoplossingen voor Neder-Betuwe. Er is niet één alternatieve, duurzame warmteoplossing voor de hele gemeente. Elke wijk/buurt heeft eigen kenmerken. Voor elke wijk kijken we apart naar wat de meest geschikte oplossing is.

Daarvoor maken we een uitgebreide afweging met veel technische factoren. Maar het is niet alleen een technisch vraagstuk. Ook de betaalbaarheid en de betrouwbaarheid van een nieuwe warmtevoorziening zijn natuurlijk van groot belang. NederBetuwe heeft een landelijk karakter met een grote verspreiding van huizen en relatief veel vrijstaande woningen. Er is weinig restwarmte op grotere schaal aanwezig. Gezamenlijke oplossingen, zoals een warmtenet op grotere schaal, liggen dan ook niet voor de hand. Maatwerk is voor elke wijk/buurt nodig voor de meest geschikte duurzame warmteoplossing. Het kan interessant zijn om per wijk gezamenlijk met isolatie aan de slag te gaan. Dit heeft te maken met dat er regelmatig dezelfde type woningen staan van hetzelfde bouwjaar, die dezelfde aanpak vergen. Daarnaast verwachten we met de individuele aanpak sneller en effectiever toe te kunnen werken naar het behalen van de ambities. Voor de situatie in Neder-Betuwe is deze aanpak de beste oplossing. In zo’n aanpak sluiten we aan bij de individuele situatie van woning- en gebouweigenaren en stimuleren en ondersteunen we hen op de voor hen natuurlijke momenten om aan de slag te gaan met verduurzamen om uiterlijk in 2050 aardgasvrij te zijn. Woning- en gebouweigenaren kunnen zo hun eigen plan trekken, zonder beperkingen en dwang te ervaren die een collectieve benadering nu met zich mee zou brengen.

Ze kunnen tempo maken of juist een pauze Pagina 2 van 5

inlassen, wanneer hun individuele situatie daarom vraagt. Op deze manier bieden we met de Transitievisie Warmte een handelingsperspectief aan de inwoners van Neder-Betuwe. 1.5 De gemeente zet eerst in op energie besparen en isoleren. Een goede eerste stap voor onze gemeente is het verminderen van de vraag naar warmte door energie te besparen en door te gaan isoleren. Met deze zogenaamde ‘geen-spijt-maatregelen’, die inwoners nu al kunnen treffen, weten we zeker dat het later geen weggegooid geld blijkt te zijn. Isoleren is altijd zinvol, óók als er in een wijk een warmtenet wordt aangelegd. Bovendien levert isoleren een beter wooncomfort op. Het is meestal een investering die zichzelf terugverdient. Besparen kan echter ook door bijvoorbeeld het installeren van een hybride warmtepomp wanneer de cv-ketel aan vervanging toe is. Door op zo’n moment te investeren benutten we een zogenaamd ‘natuurlijke moment’. Een verhuizing of een verbouwing kunnen dat ook zijn. Kanttekeningen: 1.1 Geld en instrumenten nodig vanuit de Rijksoverheid De gemeenten hebben een grote rol in de Warmtetransitie van fossiele naar duurzame energie. Dit is een nieuwe taak van gemeenten. Hiervoor zijn meer middelen voor de gemeente nodig om deze taak uit het Klimaatakkoord uit te voeren. VNG en G40 voeren daarom een stevige lobby bij de kabinetsformatie.

Ook voor continuering van de ondersteuning van de Transitievisie Warmte. De ontwikkelingen op rijksniveau zijn van invloed op de vorm en mate waarin we de transitie kunnen uitvoeren. 1.2 Bewoners en woning eigenaren zijn zelf bepalend in keuze en tempo in de warmtetransitie Het tempo van verduurzaming is niet voorspelbaar. De warmtetransitie slaagt alleen als het voor iedereen haalbaar, betaalbaar is en als iedereen mee kan doen. We pakken een warmtetransitie daarom stap voor stap aan. Daar waar de overstap naar aardgasvrij nog niet haalbaar en betaalbaar is, gaan we op zoek naar tussenstappen. Bewoners van Neder-Betuwe mogen zelf kiezen wanneer in welk tempo ze deelnemen aan de warmtetransitie en naar welke duurzame energiebron ze overstappen. Financiën: De vaststelling van een Transitievisie Warmte heeft op zichzelf geen directe financiële consequenties. De uitvoering van de Transitievisie valt primair onder de regie en verantwoordelijkheid van de gemeente. De Transitievisie Warmte is een meerjarige verplichting. De Transitievisie Warmte krijgt een uitvoeringsplan waarin we budgetten verder uitwerken. De uitvoering zal vanwege de benodigde inzet, capaciteit en investeringen wel aanvullende financiële middelen vergen. Voortkomende projecten en acties uit de Transitievisie Warmte behoeven mogelijk nog extra middelen.

De middelen voor de verwachte capaciteit zijn voor 2022 geborgd. Communicatie: Na vaststelling van de Transitievisie Warmte, maken wij deze bekend op overheid.nl en op officiële bekendmakingen.nl. We maken het beleid verder bekend via onze eigen gemeentelijke kanalen en lokale en regionale media. Tevens delen we het met de reeds betrokken partners in de verdere uitvoering op lokaal en regionaal niveau zoals Thius en Liander. Daarnaast is een overzicht van veel gestelde vragen over de overstap naar aardgasvrij opgesteld en terug te zien op de website van de gemeente www.neder-betuwe.nl/aardgasvrij en volgt een publieksversie van de Transitievisie Warmte. Voor onafhankelijk en betrouwbaar advies over energie besparen, isolatiemaatregelen, financierings- en subsidiemogelijkheden en collectieve inkoopacties kunnen inwoners terecht bij het Energieloket Neder-Betuwe. Zij hebben een belangrijke rol heeft in de warmtetransitie. Vervolgstappen: Pagina 3 van 5

Minimaal elke 4 jaar wordt de Transitievisie Warmte herijkt. De doorontwikkeling vindt gedurende het proces van opstellen en uitvoeren van de programmaonderdelen continu plaats. Mocht blijken dat het nodig is deze Transitievisie sneller te herijken, dan legt het college u daarvoor een voorstel voor. Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 - 160258

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/20/073834/RAAD/21/02938

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in het landelijk Klimaatakkoord en de RES; BESLUIT: de Transitievisie Warmte Neder-Betuwe 1.0 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 9 december 2021 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg