Raadsvoorstel 2897 - Vaststellen nota sociaal domein

Raadsvoorstel

Zaaknr.: Z/20/072456/RAAD/21/02897

Raadsvergadering d.d.

:

Agendapunt

:

Portefeuillehouder

:

23 september 2021 Wethouder van Dijkhuizen /

Inlichtingen bij : Griffie Telefoonnr.

: 14 0488

E-mailadres

: griffie@nederbetuwe.nl

Wethouder Klein Onderwerp: Vaststellen nota Sociaal Domein

Voorgesteld besluit U wordt voorgesteld: 1. de bestaande nota Wmo en jeugd in te trekken. 2. de nota Sociaal Domein “Samen verder op de ingeslagen weg” vast te stellen.

Samenvatting voorstel: In dit voorstel wordt de conceptnota Sociaal Domein “Samen verder op de ingeslagen weg” ter vaststelling voorgelegd. De nota is samen met maatschappelijke partners en inwoners opgesteld. De vernieuwende werkwijze die hierin gepresenteerd wordt, leidt tot meer gezamenlijkheid in het bereiken van de samen opgestelde maatschappelijke resultaten. Daarmee zijn de effecten van het beleid beter te monitoren en kan beleid eerder bijgestuurd worden. Met deze nota beoogt de gemeente de transformatie in het sociaal domein verder vorm te geven en nieuwe stappen te kunnen zetten.

Inleiding: Tijdens de college-informatieavond op 14 januari 2021 hebben wij met u de startnotitie nota Sociaal Domein besproken. In deze startnotitie is aangegeven wat het doel is van deze nota, welke werkwijze wij willen hanteren, welke termijnen en ook welke interne raakvlakken deze nota heeft. U vindt de startnotitie als bijlage bij dit voorstel. In de huidige nota Wmo en jeugd zijn tot en met 2020 de visie, doelen en ontwikkelingen in deze beleidsvelden vastgelegd. Het sociaal domein bevindt zich in een grote transformatie waardoor de behoefte groot is om een nota voor het sociaal domein te maken waarin de integrale samenhang tussen de verschillende beleidsvelden zichtbaar wordt. In deze nota willen wij meer gaan sturen op maatschappelijk resultaat om zo de effecten van ons beleid beter te kunnen meten. Dit willen wij samen met onze maatschappelijke partners doen. Onderdeel van deze nota is dat de verschillende wetten binnen het sociaal domein geborgd worden en in samenhang bekeken worden. De nota vormt daarmee het beleidsplan dat wij door deze wetten periodiek verplicht zijn op te stellen. De nota “Samen verder op de ingeslagen weg” is opgesteld zoals in de startnotitie is benoemd. Ondanks de genoemde risico’s, vooral op het gebied van planning, is het ons gelukt om samen met de maatschappelijke partners, adviesraden en inwoners de stappen voor deze nota te zetten.

Daarmee hebben wij de waardevolle ervaring opgedaan dat dit met een gedegen voorbereiding ook in een digitaal tijdperk mogelijk is, op een manier die de deelnemers als erg prettig en verbindend hebben ervaren. Ook intern binnen de gemeente hebben wij die Pagina 1 van 6

*ZA8E3799E26*

verbinding breed gelegd met bijvoorbeeld communicatie, de omgevingsvisie, ruimtelijke ordening (zoals wonen en speelruimte) en de kernpunten. Wij hebben u, in lijn met onze planning, regelmatig geïnformeerd en daarmee gezorgd dat de input vanuit het veld ook helpend was bij het maken van keuzes bij de heroverwegingsoperatie. De belangrijkste stappen waren: 14 januari 2021 College-informatieavond om de raad te informeren over de startnotitie. 11 februari 2021 Bijeenkomst veld opstellen maatschappelijk resultaten, raad uitgenodigd als toehoorder en verslag van de bijeenkomst toegestuurd. 31 maart 2021 Raadsavond “Het gesprek” waarbij de maatschappelijke resultaten met de raad besproken werden. 22 april 2021 Bijeenkomst veld, maatschappelijke resultaten definitief gemaakt en indicatoren benoemd, raad wederom uitgenodigd als toehoorder en na afloop verslag toegestuurd. 22 juli 2021 Afsluitende bijeenkomst met het veld om de conceptnota te bespreken. In bijlage 2 vindt u een overzicht van de deelnemers aan de verschillende bijeenkomsten. Leeswijzer nota: Wat voor u als raad van belang is in deze nota is het feit dat de nieuw geïntroduceerde werkwijze binnen het sociaal domein verder wordt vormgegeven.

In deze nota worden eerst de volgende leidende principes omschreven:  Eigen kracht en het sociale netwerk  De menselijke maat  De basis op orde  Normaliseren  Inzet op preventie en vroegsignalering  Effectieve en efficiënte ondersteuning  Regie vanuit een gedeelde ambitie Vervolgens worden er 3 leefgebieden omschreven waarmee een integrale werkwijze binnen het sociaal domein geborgd wordt:  Meedoen en Samenleven  Optimaal Ontwikkelen en Opgroeien  Gezond en Vitaal Per leefgebied zijn in hoofdstuk 3, 4 en 5 ambities en maatschappelijke resultaten geformuleerd. De blokken in deze hoofdstukken hebben een onderlinge samenhang. Het hoofdstuk start met de ambitie van het leefgebied. Dit is onze stip op de horizon over langere tijd. De trends, ontwikkelingen, uitdagingen die wij nu met elkaar waarnemen in Neder-Betuwe staan omschreven in ‘wat speelt er in Neder-Betuwe’. Dit is geen volledige opsomming. Vanuit de ambitie hebben we gekeken naar wat er nu speelt in Neder-Betuwe en de maatschappelijke resultaten voor de komende 4 jaar bepaald. Bij meten en weten staan indicatoren benoemd waaraan we straks kunnen zien of we succesvol zijn.

Deze indicatoren worden in de uitvoeringsplannen verder uitgewerkt en vertaald naar een praktische monitor; hoe gaan we dat doen? In het blok ‘voorbeelden uit de praktijk’ staan voorbeelden van activiteiten en initiatieven die al in gang gezet zijn, die bijdragen aan het realiseren van de gewenste maatschappelijke resultaten. In het laatste blok ‘wat kunnen we versterken’ staan ideeën, wensen en inspiratie voor acties die kunnen bijdragen aan het realiseren van de resultaten. Deze ideeën, veelal opgehaald in de bijeenkomsten, zullen we meenemen in de uitvoeringsplannen. Beoogd effect: Het beoogde effect is een visie, prioritering en snellere bijsturing in het sociaal domein, zodat we samen met maatschappelijke partners en inwoners kunnen werken aan de transformatie binnen het sociaal domein. Argumenten: 1.1 De nota Wmo en jeugd voldoet niet meer aan onze werkwijze om de transformatie binnen het sociaal domein verder vorm te geven. Pagina 2 van 6

Ondanks dat wij met de oude nota al mooie stappen gezet hebben in de transformatie is dit niet voldoende. Om de transformatie verder vorm te geven zullen wij een verdergaande samenwerking met maatschappelijke partners en inwoners op moeten zoeken om de beoogde resultaten en integraliteit te realiseren. 1.2 Verschillende wetten vragen om verdere aanpassingen en actualiseringen. Dat vraagt om een nieuwe nota waarin voldaan wordt aan de nieuwe wettelijke kaders. Denk hierbij aan de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 en de Wet Publieke Gezondheid (WPG). 2.1 Met deze nota wordt voor het eerst invulling gegeven aan leidende principes van onze gemeente in het sociaal domein. Met deze leidende principes hebben wij voor het gehele sociale domein een duidelijke visie hoe wij ons als gemeente hierin bewegen en opstellen. Dat geeft duidelijkheid aan onze inwoners, onze maatschappelijke partners en aan onszelf als gemeente. 2.2 We hebben in de nota samen met maatschappelijk partners en inwoners onze ambitie en maatschappelijke resultaten binnen het sociaal domein opgesteld. Daarmee is deze nota een gedragen nota die ook door maatschappelijke partners en inwoners wordt gesteund. Zo kunnen wij ook samen met hen zorgdragen voor het behalen van de maatschappelijke resultaten die hierin verwoord staan en het meetbaar maken van de effecten van ons beleid.

We hebben meerdere bijeenkomsten gehouden met het veld waarin maatschappelijke partners, adviesraden en inwoners aanwezig waren. In de bijlagen vindt u hier een overzicht van. Wij hebben van meerdere deelnemers complimenten ontvangen over de werkwijze, het proces en het eindresultaat. Dat sterkt ons in de overtuiging dat deze nota door de partners positief ontvangen is en er daarmee draagvlak is voor het in gezamenlijkheid behalen van de benoemde resultaten. Dit blijkt ook uit het bijgevoegde positieve advies van de Adviesraad Sociaal Domein (ASD). In dit advies wordt ook het gemis van vrijwilligers bij de bijeenkomsten benoemd. Vrijwilligersorganisaties danwel vertegenwoordigers daarvan zijn breed uitgenodigd voor de bijeenkomsten (zoals de Sportkoepel, kerken en dorpshuizen). In de uitwerking van de uitvoeringsplannen zullen zij opnieuw benaderd worden. 2.3 We geven in deze nota invulling aan de wettelijke beleidskaders van verschillende beleidsterreinen. In de bijlage ‘overzicht van wettelijke verplichtingen’ ziet u aan welke wetten en wetsartikelen we in deze nota voldoen. Ook ziet u dat de wetsartikelen waaraan wij nog niet voldoen worden meegenomen in de uitvoeringsplannen. Deze zijn in het rood weergegeven. Dit geldt vooral voor de Wet Publieke Gezondheid (WPG) en de Jeugdwet.

Daar vragen meerdere wetsartikelen om een dusdanig concrete uitwerking en invulling dat die niet passend zijn in deze nota, maar wel in een uitvoeringsplan. Wij zullen de wettelijke passages uit de uitvoeringsplannen die hierom vragen aan u voorleggen. Wij verwachten dat dit medio juni 2022 is. 2.4 Door met leefgebieden te gaan werken binnen het sociaal domein wordt een meer integrale werkwijze gerealiseerd. Vrijwel alle beleidsvelden in het sociaal domein staan in verbinding met elkaar. Dankzij de opgestelde leefgebieden wordt deze verbinding duidelijker zichtbaar. Dit helpt ons en onze maatschappelijke partners om een meer integrale werkwijze te ontwikkelen. Nieuwe verbindingen en samenwerkingen tussen maatschappelijke partners zijn nu al ontstaan dankzij het proces van deze nota. Kanttekeningen: 1.1 Per leefgebied komt een uitvoeringsplan omdat deze nota alleen de hoofdlijnen schetst. Dat betekent dat de verdere uitwerking van de indicatoren en hoe we de maatschappelijke resultaten gaan bereiken in de uitvoeringsplannen komt te staan. Ook deze plannen zullen wij met de maatschappelijke partners en inwoners gaan opstellen: wat gaan we nu precies doen om die resultaten te behalen? En wat doen we dan niet meer omdat dit niet past bij de genoemde maatschappelijke resultaten? De intentie is Pagina 3 van 6

deze uitvoeringsplannen medio mei 2022 gerealiseerd te hebben zodat dit indien nodig meegenomen kan worden in de kadernota 2023. Financiën: Er zijn aan deze nota geen financiële consequenties verbonden. Uitgangspunt van de nota sociaal domein is ‘nieuw’ beleid voor ‘oud’ beleid. Eventuele financiële consequenties worden in de uitvoeringsplannen (bij de kadernota 2023) concreet gemaakt, zodat daar op dat moment een besluit over genomen kan worden. Bij de 1e Bestuursrapportage 2020 heeft u de middelen voor Wmo en Jeugd structureel verhoogd met respectievelijk € 500.000 en € 2.000.000. Bij de Begroting 2021 heeft u hiervoor, oplopend naar 2024, een taakstelling opgelegd van € 250.000 op Wmo en € 1.000.000 op Jeugd. Bij de raadsinformatiebrief met betrekking tot de septembercirculaire 2021 wordt u nader geïnformeerd over welke middelen wij verwachten structureel nodig te hebben voor het Sociaal Domein, of wij verwachten dat de opgelegde taakstelling kan worden gerealiseerd en welke extra middelen wij mogelijk vanuit het Rijk zullen ontvangen. Communicatie: Kernboodschap is dat in deze nota Sociaal Domein, samen met maatschappelijke partners en inwoners, maatschappelijke resultaten zijn opgesteld waar wij in gezamenlijkheid aan gaan werken.

Daarmee voorziet deze nota in de behoefte om de verschillende beleidsvelden in het sociaal domein meer te verbinden, de effecten beter meetbaar te maken (doen we de juiste dingen?) en samen met maatschappelijke partners een meer integrale werkwijze te realiseren. Als de nota is vastgesteld, zullen wij samen met communicatie gaan werken aan een communicatieplan. De in de nota omschreven leefgebieden kunnen dan een centrale plek krijgen op onze website waarmee het sociaal domein duidelijker vorm gegeven wordt. Daarnaast zullen wij dan ook kijken hoe communicatie onderdeel kan uitmaken van onze gestelde doelen. Zeker bij gewenste gedragsverandering of beeldvorming kan communicatie een grote rol spelen. Ook in het advies van de ASD komt naar voren dat goede, blijvende communicatie van belang is. Na vaststelling wordt de nota Sociaal Domein gepubliceerd op de gemeentelijke website en op de wettenbank op overheid.nl. Vervolgstappen: De vastgestelde nota publiceren. De bijbehorende uitvoeringsplannen per leefgebied opstellen.

Burgemeester en wethouders van Neder-Betuwe, de secretaris, de burgemeester,

mr. G.S. Stam

Pagina 4 van 6

A.J. Kottelenberg

Bijlagen: 1. De nota Sociaal Domein “Samen verder op de ingeslagen weg”. 2. Overzicht deelnemers themabijeenkomsten 3. Overzicht van wettelijke verplichtingen 4. Startnotitie nota Sociaal Domein 5. Advies Adviesraad Sociaal Domein

Pagina 5 van 6

Raadsbesluit

Zaaknr.: Z/20/072456/RAAD/21/02897

De raad van de gemeente Neder-Betuwe; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders; gelet op het bepaalde in:  Artikel 2.1.2 Wmo 2015;  Artikel 2.2 Jeugdwet;  Artikel 13 van de WPG; BESLUIT: 1. de bestaande nota Wmo en jeugd in te trekken; 2. de nota Sociaal Domein “Samen verder op de ingeslagen weg” vast te stellen.

Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 23 september 2021 de griffier, de voorzitter,

E. van der Neut

A.J. Kottelenberg